Đề xuất sinh viên giỏi tốt nghiệp sau 1,5 năm, học sinh học trước đại học

Ngăn chặn gian lận, làm lộ, lọt đề thi là nội dung được nhấn mạnh tại buổi làm việc của Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND TP HCM về công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chiều 21/5.

Điểm mới năm nay là giám thị có thể được trang bị máy quét an ninh cầm tay, hỗ trợ phát hiện thí sinh mang điện thoại hoặc các thiết bị công nghệ cao.

"Việc này không bắt buộc, có thể sử dụng tại những điểm thi có nguy cơ cao, nhạy cảm, phức tạp, nhiều thí sinh tự do", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nói.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua, nhiều học sinh bị khởi tố vì dùng thiết bị công nghệ cao để gian lận, làm lộ đề thi. Có em rất ngây ngô, không biết đề thi là bí mật quốc gia, hành vi làm lộ, lọt đề có thể bị xử lý hình sự.

Đa số dùng điện thoại chụp đề rồi chuyển ra ngoài. Nếu quan sát kỹ và được tập huấn đầy đủ, giám thị sẽ dễ dàng nhận ra những dấu hiệu bất thường trong tâm lý, hành động của thí sinh.

"Em nào có ý đồ gian lận thì thái độ, tâm lý sẽ rất khác. Phòng thi nào có thí sinh gian lận thì một phần trách nhiệm nằm ở giám thị, phải xem xét xử lý thi đua", ông Thưởng lưu ý.

Ngược lại, nhiều trường hợp vi phạm vì quên, không cố ý. Ông Thưởng lấy ví dụ một thí sinh giỏi, gần hết giờ thì chuông cuộc gọi reo mới sực nhớ mang điện thoại trong người. Em bị lập biên bản, đình chỉ thi dù không sử dụng.

Ông đánh giá sử dụng máy quét an ninh vừa bảo vệ tính nghiêm túc của kỳ thi, vừa bảo vệ học sinh khỏi những sự cố đáng tiếc. Bởi nếu thiết bị vi phạm được phát hiện trước khi vào phòng thi, thí sinh không bị xử lý kỷ luật.

Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết trong kỳ thi tốt nghiệp THPT đầu tiên sau sáp nhập, TP HCM có gần 143.000 thí sinh. Quy mô thí sinh lớn nhất nước cộng với địa bàn rộng là áp lực không nhỏ để duy trì kỳ thi an toàn, nghiêm túc.

Nhà trường, thầy cô được lưu ý phối hợp phụ huynh tăng cường nhắc nhở học sinh về những vật dụng được và không được phép mang vào phòng thi, nhất là điện thoại, thiết bị ghi âm ghi hình.

Với các điểm thi có thí sinh tự do, Sở đề nghị các trường và giám thị chú ý hơn.

"Tinh thần là không để thí sinh nào vi phạm quy chế", ông Hiếu nói.

Đại diện Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an, cho biết có 9 thí sinh bị xử lý hình sự vì làm lộ đề thi trong thời gian qua.

Tin Gốc: Vnexpress

Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH năm 2022 hướng dẫn: "Trong đánh giá kết quả học tập cuối học kỳ, cuối năm học, cuối cấp học, tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết để đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn". Thế nhưng, văn mẫu vẫn tồn tại do nhiều nguyên nhân.

Giữa hướng dẫn và thực tế vẫn còn khoảng cách

Công văn 3715 khuyến khích việc xây dựng và sử dụng các đề mở trong kiểm tra, đánh giá để phát huy cao nhất khả năng sáng tạo của học sinh. Xây dựng bộ công cụ đánh giá để hạn chế tính chủ quan, cảm tính của người chấm. Khi nhận xét, đánh giá các sản phẩm của học sinh, cần tôn trọng và khuyến khích cách nghĩ, cách cảm riêng của học sinh trên nguyên tắc không vi phạm những chuẩn mực đạo đức, văn hóa và pháp luật.

Tuy nhiên, cách dạy, cách ra đề kiểm tra, đề thi hiện nay vẫn chưa thực sự hướng đến phát huy phẩm chất, năng lực của người học. Phần nhiều kiến thức trong đề kiểm tra, đề thi môn ngữ văn vẫn thiên về tái hiện kiến thức như chương trình cũ.

Các hướng dẫn chấm bài kiểm tra, bài thi vẫn nặng nề theo đáp án. Nghĩa là học sinh làm khác đáp án của thầy cô khó đạt được điểm cao. Những lệnh đề, như: "theo em"; "em hãy trình bày suy nghĩ của mình" nhưng đáp án chấm lại cứ bám sát "theo thầy".

Công văn 3175 yêu cầu: "tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết" nhưng giáo viên ở nhiều trường học hiện nay vừa làm theo hướng dẫn nhưng vừa sợ. Mặc dù tuân thủ không lấy ngữ liệu trong sách giáo khoa để ra đề nhưng lại giới hạn một vài tác phẩm, một vài đề cụ thể trước khi kiểm tra thường xuyên, định kỳ để học sinh chuẩn bị trước.

Trước khi kiểm tra, một số thầy cô dạy chính khóa sẽ "ôn" khá kỹ cho học trò từ những tác phẩm văn học, hoặc các dạng đề đã được giới hạn. Ngoài ra, các em còn "chuẩn bị" bằng hình thức nhờ ChatGPT; Gemini; Roboki…hoặc thầy cô dạy thêm làm hộ. Vì thế, nhiều học sinh học thuộc bài mẫu, khi kiểm tra chỉ "tái hiện" lại những gì đã được ôn, hoặc đã chuẩn bị.

Vì thế, khi chấm bài định kỳ, mặc dù là nhà trường xếp học sinh ngồi theo thứ tự A, B, C, cắt phách bài kiểm tra nhưng đa phần các bài văn na ná như nhau. Gần với đáp án/hướng dẫn chấm của thầy cô.

Cho dù chương trình mới khuyến khích sáng tạo nhưng việc kiểm tra hiện nay vẫn nặng tính khuôn mẫu. Không ít đề kiểm tra, đề thi ngữ văn vẫn thiên về "đúng ý", "đủ ý". Điều này khiến học sinh tin rằng càng giống đáp án càng dễ đạt điểm cao. Khi đó, văn mẫu trở thành con đường ngắn nhất để lấy điểm.

Ngoài ra, hiện nay giáo viên chịu áp lực về tỷ lệ học lực của học sinh do nhà trường, tổ chuyên môn giao ở đầu năm học. Bên cạnh đó, kết quả thi tuyển sinh, thi tốt nghiệp cũng là một trong những tiêu chí đánh giá, xếp loại giáo viên.

Nếu không đạt chỉ tiêu, chất lượng giảng dạy không "bằng hoặc cao hơn năm trước" thì về cơ bản giáo viên không được xét thi đua các danh hiệu từ Chiến sĩ thi đua cơ sở trở lên; không đủ điều kiện để xét viên chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Trong khi, những danh hiệu, xếp loại viên chức hằng năm gắn liền với quyền lợi, danh dự của giáo viên.

Vì vậy, nhiều thầy cô buộc phải cho học sinh luyện theo "khung", "dàn ý chuẩn", thậm chí cung cấp bài mẫu để học sinh dễ đạt điểm hơn.

Chưa kể, một bộ phận học sinh ngày nay rất ít đọc sách, báo, vốn từ khá ít ỏi. Một số em thiếu vốn từ, thiếu trải nghiệm sống và khả năng diễn đạt nên thường chọn cách học thuộc bài mẫu để "an toàn". Với những em học lực bình thường thì văn mẫu trở thành chiếc "phao cứu sinh" để hướng đến điểm trung bình (đạt).

Hiện nay, chỉ cần tìm kiếm vài giây là có hàng trăm bài văn mẫu trên các website học tập khiến việc sao chép trở nên quá dễ dàng. Bên cạnh đó, AI (trí tuệ nhân tạo) sử dụng khá phổ biên, chỉ cần câu lệnh là có bài văn hoàn chỉnh. Một khi nguồn cung lớn thì nhu cầu sử dụng cũng tăng theo.

Giải pháp để hạn chế văn mẫu

Chúng ta đều biết, một khi văn mẫu thành "văn chép" cũng đồng nghĩa học sinh mất khả năng suy nghĩ độc lập, bài viết thiếu cảm xúc thật và ngày càng ngại sáng tạo.

Muốn văn mẫu bớt "đất sống" thì việc đầu tiên hội đồng cốt cán môn ngữ văn ở các địa phương, các thầy cô giáo cần phải đổi mới cách ra đề và chấm điểm. Thầy cô cần tôn trọng sự khác biệt trong bài viết, khuyến khích trải nghiệm cá nhân, dạy học sinh cách viết từ suy nghĩ thật của mình thay vì học thuộc.

Bên cạnh đó, thầy cô dạy ngữ văn cần hướng cho học sinh trau dồi vốn từ, thường xuyên đọc sách, khuyến khích những em viết hay, viết có cảm xúc.

Đặc biệt, các tiêu chí xét thi đua, đánh giá viên chức cuối năm cũng cần được nghiên cứu thấu đáo, tránh tình trạng chất lượng giáo dục cuối năm phải "bằng hoặc cao hơn năm trước" mới được xét danh hiệu cá nhân, tập thể. Xét thi đua, đánh giá, xếp loại viên chức cần hướng đến tính minh bạch, sự nỗ lực của từng giáo viên chứ không nhất thiết phải ràng buộc chất lượng giáo dục.

Ranh giới giữa chất lượng thật và thành tích rất mỏng manh. Một bộ phận giáo viên làm thật thì không được xét thi đua, bị nhắc nhở, phê bình. Từ đó, có tình trạng giáo viên phải tìm cách để "nâng" chất lượng giảng dạy của mình.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 11-4, tại Hà Nội, diễn ra hội thảo Tương lai ngành bán dẫn: Giải mã con chip, định hình tương lai, giúp các bạn học sinh hiểu rõ cơ hội nghề nghiệp, có thêm định hướng trong ngành bán dẫn.

Tại hội thảo, do Viện Đại học quốc tế FPT (Tập đoàn FPT) tổ chức, PGS.TS Phạm Thị Liên - Giám đốc đào tạo Đại học Gachon tại Việt Nam - cho biết theo dự báo, thị trường nhân lực bán dẫn toàn cầu có thể đạt quy mô 1.000 tỉ USD vào năm 2030.

Tuy nhiên sự phát triển mạnh mẽ này kéo theo sự thiếu hụt về nguồn nhân lực. Trong đó đến cuối 2030, toàn cầu dự kiến thiếu khoảng 1 triệu kỹ sư bán dẫn.

Để khắc phục sự thiếu hụt nguồn nhân lực, Việt Nam đã đặt mục tiêu quốc gia đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030. Tuy nhiên thời điểm hiện tại mới đáp ứng khoảng 20% nguồn nhân lực trên thị trường.

"Ngoài thiếu hụt số lượng, hiện chúng ta còn đang thiếu hụt về chất lượng. Các kỹ sư khi được đào tạo ra gặp một số hạn chế về khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

Cụ thể như thiếu hụt trầm trọng kỹ sư thiết kế vi mạch và quy trình sản xuất, thiếu kinh nghiệm thực chiến. Đặc biệt, còn gặp rào cản ngoại ngữ khi làm việc tại môi trường có yếu tố nước ngoài", bà Liên nói.

Theo bà Liên, bán dẫn là một ngành học mới, học liệu mới gần như đều được cập nhật bằng tiếng Anh. Khi có khả năng ngoại ngữ tốt, sinh viên có thể tiếp cận, đọc hiểu tài liệu nhanh hơn nhiều lần. Nếu ngoại ngữ không tốt, sinh viên dễ bị lạc hậu, bỏ sau về kiến thức.

"Để học tốt lĩnh vực bán dẫn, người học cần có trình độ IELTS tối thiểu từ 5.5. Ngoại ngữ sẽ như một tấm "hộ chiếu" để những người theo đuổi bán dẫn cập nhật kiến thức toàn cầu, đi được đường dài trong học tập, phát triển sự nghiệp", bà Liên nói thêm nếu cùng năng lực, người có ngoại ngữ lương có thể cao hơn gấp 1,5 lần.

Còn tiến sĩ Jimmy Le - Phó viện trưởng Viện Quantum AI, Tập đoàn FPT - cho rằng để phát triển bản thân, mỗi người cần phải vượt qua các rào cản về ngôn ngữ, văn hóa, phá vỡ những giới hạn để thể hiện năng lực bản thân.

Ông Jimmy Le cho rằng học sinh THPT tại Việt Nam có nhiều tiềm năng, nằm trong top 34 trình độ học sinh toàn cầu. Tuy nhiên các em cần tự tin hơn trong việc học tập, kết nối kiến thức, thể hiện năng lực bản thân để cạnh tranh với toàn cầu.

"Nếu chúng ta cứ chọn việc dễ thì không bao giờ việc đến với chúng ta. Hãy chọn công việc có nhiều thách thức, việc khó, để chúng ta cố gắng. Chúng ta hơn người khác là nhờ sự vượt khó", ông Jimmy Le nhắn nhủ các bạn học sinh khi chọn ngành công nghiệp chiến lược như bán dẫn cần có sự đầu tư, quyết tâm, quyết liệt vô cùng lớn.

Theo ThS Võ Hoài Xuân - Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam cho thấy tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ với sự gia nhập của các tập đoàn hàng đầu thế giới và sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn. Hiện Việt Nam có hơn 50 công ty thiết kế, 15 công ty đóng gói và kiểm tra vi mạch…

Ông Xuân cho biết phát triển công nghiệp bán dẫn là nhiệm vụ khó khăn liên quan đến các ngành với nhiều thách thức. Trong đó hệ sinh thái công nghiệp bán dẫn trong nước vẫn trong giai đoạn hình thành, tiếp tục phát triển để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Hiện nguồn lực chất lượng cao còn thiếu, đặc biệt là đội ngũ kỹ sư thực hành và nhân lực trình độ chuyên sâu; hạ tầng kỹ thuật tiêu chuẩn cao. Do đó lĩnh vực bán dẫn cần tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế và đi vào chiều sâu, đặc biệt trong chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực.

Tại hội thảo, Trường đại học FPT và Đại học Gachon (Hàn Quốc) cũng đã ra mắt chương trình cử nhân công nghệ bán dẫn do hai bên hợp tác. Sinh viên theo học sẽ có cơ hội học tập 2 năm ở Việt Nam và 2 năm tại Hàn Quốc.

Nguồn: https://tuoitre.vn/ielts-tu-5-5-moi-co-the-hoc-cong-nghe-ban-dan-tot-lam-viec-ngay-khi-ra-truong-20260411134739563.htm