Ngày 26.6, Trung tâm quốc tế Khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE, ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai) cho biết, lần đầu tiên trên thế giới, thí nghiệm Super-Kamiokande (SK) đã ghi nhận dấu hiệu của Nền Neutrino siêu tân tinh khuếch tán (Diffuse Supernova Neutrino Background – DSNB) với mức ý nghĩa thống kê 2,6 sigma, tương đương độ tin cậy 99,5%.
Kết quả được công bố sau khi các nhà khoa học phân tích dữ liệu quan sát kéo dài khoảng 5.000 ngày, kết hợp giữa giai đoạn vận hành bằng nước siêu tinh khiết (3.349 ngày, từ năm 2008 – 2020) và giai đoạn hòa tan muối gadolinium (1.653 ngày, từ năm 2020 đến nay).
Theo các nhà khoa học, trong khắp vũ trụ, gần như mỗi giây đều có vài vụ nổ siêu tân tinh xảy ra. Kể từ khi vũ trụ hình thành, các neutrino phát ra từ những vụ nổ này liên tục lan truyền trong không gian và tích lũy theo thời gian. Dòng hạt tích lũy đó được gọi là Nền Neutrino siêu tân tinh khuếch tán (Diffuse Supernova Neutrino Background – DSNB), còn có tên gọi khác là Neutrino tàn dư siêu tân tinh (Supernova Relic Neutrinos – SRN).
Các vụ nổ siêu tân tinh xảy ra khi những ngôi sao có khối lượng lớn (gấp khoảng 8 lần khối lượng mặt trời trở lên) bước vào giai đoạn cuối của quá trình tiến hóa và suy sụp lõi. Hiện tượng này giải phóng năng lượng khổng lồ dưới dạng neutrino, đồng thời phát tán vào không gian các nguyên tố nặng như carbon, oxy, silic và sắt (những thành phần cấu tạo nên Trái Đất và cơ thể con người).
Tuy nhiên, do các neutrino phân tán trong không gian rộng lớn và có tín hiệu cực kỳ yếu nên việc phát hiện DSNB luôn là một trong những thách thức lớn nhất của vật lý hạt và thiên văn học.
Việc ghi nhận trực tiếp tín hiệu này là mục tiêu khoa học quan trọng mà dự án Super-Kamiokande theo đuổi suốt nhiều năm.
Thành tựu mới mang đến manh mối quan trọng giúp các nhà khoa học nghiên cứu lịch sử hình thành sao, quá trình tổng hợp các nguyên tố trong vũ trụ, đồng thời kiểm chứng các mô hình lý thuyết hiện nay. Điều này được ví như lắng nghe “những lời thì thầm yếu ớt” còn lưu giữ từ các vụ nổ siêu tân tinh trong suốt lịch sử vũ trụ.
Theo nhóm nghiên cứu, dấu hiệu đầu tiên của Nền Neutrino siêu tân tinh là bằng chứng mạnh mẽ cho thấy tín hiệu này thực sự tồn tại trong tự nhiên. Tuy nhiên, để đi đến một phát hiện mang tính khẳng định, các nhà khoa học sẽ tiếp tục tích lũy dữ liệu và cải tiến phương pháp phân tích.
Các quan sát tại Super-Kamiokande cùng sự phối hợp với máy dò Hyper-Kamiokande trong tương lai được kỳ vọng sẽ nâng cao đáng kể độ nhạy của phép đo. Nếu được xác nhận, kết quả sẽ giúp siết chặt các ràng buộc đối với những mô hình về tốc độ hình thành sao, quá trình tổng hợp hạt nhân trong vũ trụ, đồng thời mở rộng hiểu biết về sự hình thành sao neutron, hố đen và quá trình tiến hóa hóa học của vũ trụ.
Theo phó giáo sư Hiroyuki Sekiya (Viện Nghiên cứu tia vũ trụ, Đại học Tokyo, Nhật Bản), người phát ngôn của thí nghiệm Super-Kamiokande, việc quan sát được dấu hiệu đầu tiên trên thế giới về Nền Neutrino siêu tân tinh khuếch tán là thành tựu có ý nghĩa sâu sắc và cũng là mục tiêu mà dự án Super-Kamiokande theo đuổi từ những ngày đầu. Tuy nhiên, mức ý nghĩa thống kê hiện mới đạt 2,6 sigma nên nhóm nghiên cứu cần tiếp tục tích lũy dữ liệu và cải tiến phương pháp phân tích trước khi có thể khẳng định đây là một phát hiện chính thức.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục các quan sát tại Super-Kamiokande và hướng tới việc xác nhận hoàn toàn tín hiệu này. Chúng tôi hy vọng kết quả sẽ mang đến những hiểu biết sâu sắc hơn về quá trình hình thành sao, tổng hợp hạt nhân trong lịch sử vũ trụ cũng như sự hình thành sao neutron và hố đen”, phó giáo sư Hiroyuki Sekiya cho biết.
10 chuyên đề ôn tập môn địa lý thuộc chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 do giáo viên Hoàng Đạt, Trường quốc tế Á Châu (Asian School), hướng dẫn được phát ở chuyên mục giáo dục trên các nền tảng: thanhnien.vn, fanpage Facebook và kênh YouTube của Báo Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=WIhix5mhrZk
Trong chuyên đề 9: Các kỹ năng địa lý cơ bản, giáo viên hướng dẫn học sinh kỹ năng làm việc với biểu đồ, bảng số liệu và kỹ năng tính toán trong địa lý.
Trước đó, vào ngày 14.5, trong chuyên đề 8: Địa lý các vùng kinh tế - phần 3, giáo viên hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức địa lý kinh tế của Bắc Trung bộ và Nam Trung bộ.
Từ 20.4 đến 23.5, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Trình bày tham luận tại chương trình, bà Phạm Nguyễn Bạch Huệ - Giám đốc Trung tâm chăm sóc người học, Trường đại học Văn Hiến - cho biết theo số liệu công bố của Bộ Công an, có khoảng 60% người sử dụng ma túy lần đầu ở độ tuổi 15-25, trong khi 70-75% người sử dụng ma túy tổng hợp thuộc nhóm 17-35 tuổi.
Theo bà, đây là nhóm tuổi của phần lớn học sinh, sinh viên, cho thấy nguy cơ ma túy tác động đến lực lượng trí thức trẻ ngày càng rõ nét.
“Ma túy ngày nay không còn chỉ tồn tại dưới các dạng truyền thống mà được ngụy trang dưới nhiều hình thức tinh vi, khiến việc nhận diện và phòng ngừa trở nên khó khăn hơn. Một sinh viên sa ngã không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mà còn kéo theo nỗi đau của gia đình và tác động đến chất lượng nguồn nhân lực của xã hội”, bà Huệ nhấn mạnh.
Tương tự, thượng tá Phan Huy Văn - Phó giám đốc Công an TP.HCM - cho biết TP.HCM hiện có hơn 700.000 sinh viên tại các trường đại học, cao đẳng.
Theo ông đây là lực lượng trí thức trẻ, nguồn nhân lực chất lượng cao của thành phố, vì vậy việc xây dựng môi trường học đường an toàn, tăng cường tuyên truyền, trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện, phòng tránh ma túy cho sinh viên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
“Vì vậy, công tác phòng, chống ma túy cần có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, với phương châm “mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một trận địa, mỗi địa phương là một pháo đài”, để ngăn chặn quyết liệt việc phòng chống ma túy ngay từ đơn vị cơ sở”, ông Văn nhấn mạnh.
Tại hội nghị, thiếu tá Vũ Đình Thinh, đại diện Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04) đã đưa ra nhiều tình huống thực tế để sinh viên trực tiếp tham gia xử lý.
Một trong những tình huống thực tế được đặt ra là việc một người bạn đến phòng trọ và mượn những vật dụng tưởng chừng vô hại như thẻ sinh viên, căn cước công dân hay bằng lái xe để sử dụng ma túy.
Qua đó, ông phân tích rằng chỉ một hành động thiếu cảnh giác như cho mượn dụng cụ, phương tiện phục vụ việc sử dụng trái phép chất ma túy cũng có thể khiến người cho mượn vô tình tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.
Theo thiếu tá Vũ Đình Thinh, nếu biết rõ người khác sử dụng ma túy nhưng vẫn cung cấp địa điểm, dụng cụ, phương tiện hoặc để họ sử dụng ma túy tại nơi mình quản lý như nhà ở, phòng trọ, ký túc xá… người liên quan có thể bị xem xét trách nhiệm theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, hiện nay nhiều mẫu ma túy ngụy trang dưới dạng thực phẩm, đồ uống và các sản phẩm quen thuộc như nước trái cây, trà sữa, socola, kẹo mút hay thuốc dưới hình thức bắt mắt, khiến người trẻ dễ mất cảnh giác.
Sinh viên tuyệt đối không sử dụng đồ ăn, thức uống không rõ nguồn gốc hoặc do người lạ, người mới quen mời tại các buổi tiệc, bởi đã có không ít trường hợp vô tình sử dụng ma túy do bị trộn vào thực phẩm, dẫn đến nghiện, vi phạm pháp luật hoặc mắc các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
“Ngoài ra, sinh viên có thể chủ động phản ánh các dấu hiệu nghi vấn về tội phạm, tệ nạn ma túy và các vấn đề mất an ninh, trật tự thông qua ứng dụng SOS An ninh trật tự - Công an TP.HCM để lực lượng chức năng kịp thời tiếp nhận, xử lý”, ông Thinh chia sẻ.
Hết ngày 17/4, thí sinh Hà Nội kết thúc thời gian đăng ký thi lớp 10.
Theo ghi nhận của VnExpress lúc 23h45 ngày 17/4, bốn trường chuyên tuyển 2.730 học sinh, nhận tổng hơn 20.000 lượt đăng ký (mỗi thí sinh được đăng ký tối đa hai trường/hai nguyện vọng nếu không trùng lịch thi).
Hầu hết lớp chuyên Ngoại ngữ có lượng nguyện vọng 1 áp đảo, kéo theo tỷ lệ chọi tăng cao.
Lớp chuyên tiếng Trung, trường THPT chuyên Chu Văn An, có tỷ lệ chọi cao nhất 1/27. Lớp này chỉ tuyển 35 học sinh, song có tới hơn 960 em đăng ký. Xếp sau là lớp chuyên tiếng Nga, trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, với mức độ cạnh tranh 1/24.
Nhiều lớp chuyên có tỷ lệ chọi 1/19, gồm tiếng Nga (chuyên Hà Nội - Amsterdam), tiếng Anh, tiếng Pháp (chuyên Nguyễn Huệ), tiếng Anh (chuyên Chu Văn An). Mặt khác, hai lớp tiếng Pháp ở trường Ams và Chu Văn An lần lượt có tỷ lệ chọi thấp nhất, đều chưa được 1/2.
Nhảy vọt về tỷ lệ chọi là lớp chuyên tiếng Hàn, với 111 em đăng ký so với 30 em của năm ngoái, dù chỉ tiêu đều là 35.
Ở các lớp chuyên còn lại, mức độ cạnh tranh phổ biến từ 1/4-1/6. Một số lớp cũng có tỷ lệ chọi vượt 1/10, là Ngữ văn, Toán, Tin, Hóa học (chuyên Chu Văn An).
Dưới đây là thống kê số nguyện vọng, tỷ lệ chọi của 4 trường THPT chuyên theo từng lớp (con số mang tính tham khảo, tính toán theo dữ liệu trên hệ thống của Sở Giáo dục và Đào tạo từ 23h45 đến 23h50 ngày 17/4):
Năm nay, 147.000 học sinh Hà Nội tốt nghiệp THCS, tăng 20.000 so với năm ngoái. Chỉ tiêu lớp 10 công lập là hơn 78.300, tương đương 55%.
Kỳ thi diễn ra ngày 30-31/5, thí sinh đăng ký trường chuyên sẽ thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6. Điểm xét tuyển lớp 10 chuyên là tổng điểm ba môn Toán, Văn, Ngoại ngữ, cộng với môn chuyên nhân hệ số hai, tối đa 50.
Dự kiến từ ngày 19 đến 22/6, Sở sẽ công bố điểm thi, điểm chuẩn lớp 10.
