Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến dự thảo nghị định quy định về tự chủ, cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ.
Một trong những điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép các trường đại học tự phê duyệt chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài mà không cần xin phép trước từ cơ quan quản lý.
Theo dự thảo, các trường đại học, cao đẳng trong nước được chủ động thực hiện liên kết đào tạo với cơ sở giáo dục hợp pháp, có uy tín của nước ngoài.
Hình thức đào tạo gồm: liên kết đào tạo cấp văn bằng của nước ngoài, cấp văn bằng của Việt Nam, hoặc cấp song bằng của cả hai bên.
Phương thức đào tạo trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp phù hợp với quy định về công nghệ thông tin và chất lượng đào tạo.
Đáng chú ý, bộ tính cho phép các trường được quyền tự chủ phê duyệt đề án liên kết đào tạo trình độ cao đẳng, đại học, thạc sĩ, tiến sĩ với trường nước ngoài mà không phải xin phép (tiền kiểm) từ cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên các trường cần đáp ứng 2 điều kiện.
Thứ nhất, cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của nước ngoài được thành lập hợp pháp và được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại công nhận về hoạt động đào tạo.
Thứ hai, chương trình đào tạo của nước ngoài đã được kiểm định hoặc được cơ quan có thẩm quyền nước sở tại cho phép cấp văn bằng.
Về ngôn ngữ giảng dạy, bộ cho phép trường tự quyết định ngôn ngữ giảng dạy nhưng phải đảm bảo người học đạt chuẩn đầu ra về ngoại ngữ để tiếp thu chương trình.
Các trường phải công khai minh bạch trên trang thông tin điện tử về tình trạng pháp lý của đối tác, nội dung chương trình, đội ngũ giảng viên, học phí và giá trị của văn bằng.
Đồng thời phải thực hiện đăng ký hoạt động liên kết với cơ quan quản lý nhà nước để phục vụ công tác hậu kiểm.
Về tự chủ tài chính, tài sản, đầu tư, theo dự thảo, người đứng đầu cơ sở giáo dục được toàn quyền quyết định việc sử dụng các nguồn tài chính đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ để hoàn thành nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển cơ sở giáo dục.
Các khoản chi này bao gồm: chi trả tiền lương, thuê chuyên gia, chi hoạt động chuyên môn, quản lý, dịch vụ, trả lãi vay (đối với phần chi từ vốn vay hợp pháp) và các khoản chi cần thiết khác phục vụ trực tiếp việc thực hiện nhiệm vụ. Việc chi tiêu phải tuân thủ nguyên tắc gắn với hiệu quả hoạt động, bảo đảm tiến độ, chất lượng, được thực hiện công khai, minh bạch và được quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ.
Bên cạnh đó cơ sở giáo dục được phân loại “bảo đảm chi thường xuyên” hoặc “chưa tự bảo đảm chi thường xuyên” để đảm bảo nguồn lực đầu tư phát triển, đặc biệt đối với các ngành, lĩnh vực chiến lược, khoa học cơ bản và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Đồng thời dự thảo nghị định quy định trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục với người học và xã hội trong thực hiện các quyền tự chủ nêu trên.
Đây cũng là năm đầu tiên TP.HCM tổ chức thi lớp 10 sau khi TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ sáp nhập với nhau, lần lượt trở thành khu vực 1, 2, 3 tại TP.HCM mới. Đây cũng là năm đầu tiên giáo viên và học sinh khu vực 2, 3 ôn luyện theo cấu trúc đề của khu vực 1 TP.HCM, vốn nổi tiếng với việc luôn cung cấp một chủ đề xuyên suốt để thí sinh dõi theo, từ đọc hiểu đến viết văn.
Năm ngoái, đề văn của TP.HCM cũ mang tới chủ đề "Trên hành trình trưởng thành...", còn những năm về trước gây ấn tượng với những thông điệp như "Nhịp trái tim không chỉ dành cho riêng mình" (2024), "Để những nghĩ suy cất lên thành lời..." (2023) hoặc là "Bức thông điệp của thời gian" (2022)... Tất cả đều gửi gắm những lời nhắn nhủ mang tính thời đại đến người trẻ - cũng là các thí sinh dự thi lớp 10.
"Em đoán đề văn năm nay nói về bạo lực học đường nên chú trọng ôn tập chủ đề này", Vũ Quốc Khánh, học sinh Trường THCS Dĩ An (P.Dĩ An), chia sẻ, liên hệ tới nhiều vụ bạo lực học đường thương tâm được công bố trong hai tháng gần đây tại Quảng Ngãi, TP.HCM, Lâm Đồng, Gia Lai..., trải dài từ tiểu học đến THPT.
Ngoài chuẩn bị các luận điểm, Khánh kể còn tìm đọc các giải pháp hạn chế vấn đề này trên mạng xã hội để đưa vào bài làm của mình nếu có thể.
Cao Minh Nghĩa, học cùng trường, thì đoán đề đọc hiểu năm nay sẽ ra một khổ thơ còn đề nghị luận sẽ yêu cầu thí sinh bàn luận hoặc đưa ra giải pháp về một số vấn đề, như bạo lực mạng, trầm cảm hay áp lực học tập. Tất cả đều là những vấn đề gắn liền với cuộc sống bạn trẻ hiện nay.
"Em học dàn trải tất cả chủ đề chứ không 'tủ' bất cứ chủ đề nào, cũng như tập trung ôn cấu trúc chung để làm bài", nam sinh nói.
Tương tự, Trọng Khánh, học sinh Trường THCS Tân Đông Hiệp (P.Tân Đông Hiệp), chung dự đoán đề sẽ xoay quanh những vấn đề gần gũi với học sinh THCS như bạo lực học đường và những mâu thuẫn, xung đột trong cuộc sống. "Các chủ đề trên khá dễ phân tích, liên hệ với bản thân", nam sinh nói. "Giáo viên đặc biệt lưu ý tụi em phải đọc kỹ đề, nhất là ở phần đọc hiểu, để tránh mất điểm đáng tiếc".
Huỳnh Gia Mẫn, học sinh Trường THCS Dĩ An, lại đặt trọng tâm vào các chủ đề: Giới trẻ, bảo vệ môi trường, tình yêu quê hương đất nước... "Em mong bài làm ngày mai có thể dẫn chứng một thần tượng trong nhóm nhạc Hàn Quốc nổi tiếng CORTIS là anh Kim Joo-hoon. Ảnh không chỉ giỏi nghệ thuật mà còn có thành tích học tập xuất sắc, luôn đạt điểm A tuyệt đối ở nhiều môn như tiếng Anh, toán...", Mẫn kể.
Phan Phạm Trà My, học cùng trường, thì chia sẻ em ôn tất cả chủ đề được giáo viên gợi ý, nhất là những điều thanh thiếu niên phải làm để đóng góp cho Tổ quốc như lan tỏa văn hóa, lịch sử của dân tộc hoặc sáng kiến để đất nước đi lên... "Cô dặn dò tụi em nếu vô phòng thi 'bí' quá thì cứ nhìn chủ đề mà đề cung cấp để tìm cảm hứng viết", My kể.
Trên các mạng xã hội, nội dung về đoán chủ đề thi lớp 10 TP.HCM cũng thu hút nhiều lượt quan tâm từ thí sinh. Đơn cử như TikTok, một tài khoản tự giới thiệu là giáo viên môn văn nêu dự đoán chủ đề sẽ liên quan tới những vấn đề của người trẻ trong thời đại hiện nay, như trưởng thành, lắng nghe, áp lực so sánh, sống tử tế trên mạng... Video này thu hút hơn 170.000 lượt xem, nhận về nhiều bình luận của thí sinh TP.HCM.
Kỳ thi lớp 10 năm nay tại TP.HCM diễn ra trong 2 ngày là 1, 2.6. Thí sinh dự thi 3 môn bắt buộc gồm văn, ngoại ngữ, toán (nếu đăng ký nguyện vọng lớp 10 thường), cộng thêm môn chuyên/tích hợp (nếu đăng ký nguyện vọng lớp 10 chuyên/tích hợp). Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM thông tin, kỳ thi tuyển sinh đầu tiên của TP.HCM sau sáp nhập có độ khó phù hợp với thực tế và bối cảnh giáo dục chung của 3 địa phương trước đây.
Sáng nay 1.6, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, trật tự an toàn giao thông phục vụ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027 tại điểm thi Trường THCS và THPT Phạm Kiệt (xã Sơn Kỳ, tỉnh Quảng Ngãi), lực lượng CSGT đã kịp thời hỗ trợ một thí sinh đến điểm thi đúng giờ.
Theo thông tin từ Phòng CSGT Công an tỉnh Quảng Ngãi, Tổ công tác của Đội CSGT đường bộ số 1 - Khu vực 2 do thượng úy Nguyễn Chí Công làm tổ trưởng nhận được đề nghị hỗ trợ khẩn cấp từ Hội đồng thi về trường hợp em Đinh Văn Hiêng (15 tuổi, ở xã Sơn Kỳ) vẫn chưa có mặt tại phòng thi khi thời gian phát đề đã cận kề.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, thượng úy Nguyễn Chí Công đã sử dụng xe ô tô đặc chủng cùng các lực lượng phối hợp nhanh chóng đến nhà thí sinh để hỗ trợ đưa em đến điểm thi an toàn.
Đại diện Đội CSGT đường bộ số 1 - Khu vực 2 cho biết, đây là buổi thi cuối cùng của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027 tại Quảng Ngãi. Do cha mẹ đi làm rẫy từ sớm nên em Hiêng không có phương tiện đến trường dự thi. Nhận được tin báo, lực lượng CSGT đã vượt quãng đường núi khoảng 4 km để đến nhà đón và đưa em đến điểm thi kịp thời, bảo đảm đúng giờ theo quy định.
Hành động kịp thời và đầy trách nhiệm của lực lượng CSGT đã giúp thí sinh không bỏ lỡ cơ hội hoàn thành kỳ thi quan trọng. Việc làm tuy nhỏ nhưng mang ý nghĩa thiết thực, thể hiện tinh thần vì nhân dân phục vụ, góp phần tiếp thêm động lực cho các em học sinh trong kỳ thi.
Sở GD-ĐT tỉnh Quảng Ngãi cho biết, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026 - 2027 diễn ra trong hai ngày 31.5 và 1.6. Toàn tỉnh có hơn 26.700 thí sinh đăng ký dự thi.
Để phục vụ kỳ thi, ngành giáo dục Quảng Ngãi đã bố trí 61 hội đồng coi thi với gần 4.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên cùng lực lượng công an, y tế tham gia làm nhiệm vụ. Trong đó có gần 3.000 giám thị được huy động nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc và đúng quy chế.
