Tại đây, các bartender không mặc tạp dề mà khoác áo blouse trắng, thường là những chuyên gia đông y có bằng cấp. Họ bắt đầu quy trình phục vụ bằng việc bắt mạch và tư vấn trước khi pha những ly cocktail thảo mộc “đo ni đóng giày” cho từng thực khách, SCMP thông tin.
Sự giao thoa độc đáo giữa y học cổ truyền và đời sống về đêm bùng nổ tại các đô thị loại một của Trung Quốc từ cuối năm ngoái và đang nhanh chóng lan rộng sang nhiều trung tâm thành phố khác. Tại Nam Kinh, quán Joychic Bar gây chú ý với món “Canh Mạnh Bà” trên nền rượu gin, một thức uống kết hợp các loại thảo mộc vị đắng như ngải cứu, hoa violet và địa liền, được quảng cáo là giúp thực khách quên đi những tổn thương từ mối quan hệ cũ.
Trong khi đó, tại Quảng Châu, quán Room of Requirement lại mang đến trải nghiệm chuyên sâu hơn khi bartender Kiki trực tiếp xem mạch và kiểm tra rêu lưỡi của khách để pha chế theo “đơn thuốc” riêng. Một vị khách chia sẻ cô được phục vụ ly cocktail kết hợp hoa hồng, nhãn và ích mẫu sau khi chuyên gia kết luận cơ thể cô thuộc thể hàn. Những thành phần này được cho là giúp bổ khí huyết, điều hòa nguồn năng lượng sống trong cơ thể. Ngoài ra, thực khách cũng được nhân viên giải thích cặn kẽ về nguyên lý đông y đằng sau mỗi nguyên liệu.
Ở một bar đông y khác tại Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang), chuyên gia dành khoảng 5 phút cho mỗi khách hàng để bắt mạch và tìm hiểu về thói quen sinh hoạt của họ. Một vị khách thường xuyên bị tỉnh giấc giữa đêm, được chẩn đoán là có biểu hiện lo âu. Để giúp người này thư giãn và ngủ ngon hơn, họ đã pha chế một loại cocktail từ rượu hoàng tửu kết hợp hoa hồng, hoa nhài và trần bì. Thậm chí tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, quán Penguin Bar còn sáng tạo các loại cocktail từ sơn tra và ô mai dành riêng cho những vị khách tự nhận mình “lụy tình”.
Bác sĩ phụ trách bắt mạch tại một quán bar cho biết ông có giấy phép hành nghề y học cổ truyền. Ban ngày thăm khám tại các cơ sở y tế, tối đến ông mới tham gia tư vấn ở đây. Đến khoảng 21h, lượng khách đông dần, chủ yếu là thế hệ 9X và 10X. Đa số tỏ ra tò mò với mô hình “vừa thư giãn, vừa dưỡng sinh” này.
Sự trỗi dậy của mô hình quán bar đông y phản ánh sự kết hợp giữa nền kinh tế ban đêm đang bùng nổ và tâm lý quan tâm tới sức khỏe nhiều hơn của người tiêu dùng. Năm 2023, kinh tế ban đêm của Trung Quốc đạt quy mô 50.000 tỷ nhân dân tệ và thị trường rượu dưỡng sinh cũng được dự báo vượt ngưỡng 50.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025.
Niang Qing Herbal Bar tại Thượng Hải, một trong những quán bar đông y tiên phong và nổi tiếng nhất, là một điển hình. Quán được điều hành bởi chính các sinh viên từ trường Đại học Đông y Thượng Hải. Theo Trung tâm nghiên cứu Hoa Nhân, Niang Qing Herbal Bar đạt doanh thu ổn định khoảng 200.000 nhân dân tệ mỗi tháng và hiện mở rộng quy mô lên 5 chi nhánh trên khắp cả nước.
Theo các chuyên gia đông y, việc kết hợp rượu với thảo dược, hay còn gọi là rượu thuốc, hoàn toàn có cơ sở khoa học và hỗ trợ sức khỏe. Bác sĩ La Khắc Học, Phó trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhân dân tỉnh Chiết Giang, cho biết: “Việc dùng rượu thuốc để dưỡng sinh thực tế có cơ sở lý luận trong đông y và đáng được khuyến khích nếu thực hiện đúng phương pháp”.
Đồng tình với quan điểm này, dược sĩ Chu Ba thuộc khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Chiết Giang, cho hay trong tiếng Hán cổ, chữ “Y” có chứa bộ “Dậu” (nghĩa là hũ rượu). Việc ngâm thảo dược vào rượu đã có từ lâu đời, thậm chí cuốn Hoàng Đế Nội Kinh cũng có chương riêng bàn về mối quan hệ giữa rượu và việc phòng chữa bệnh.
Tuy nhiên, bác sĩ La Khắc Học lưu ý để rượu thuốc thực sự phát huy giá trị dưỡng sinh, người dùng cần tuân thủ hai nguyên tắc, trong đó quan trọng nhất là từ bỏ tư duy “dưỡng sinh bù đắp”. Chuyên gia này khẳng định không thể dùng rượu thuốc như một công cụ để “chuộc lỗi” cho những thói quen độc hại. Việc thức khuya hay làm việc quá độ không thể được hóa giải chỉ bằng vài ly đồ uống bổ sung thảo dược. Bên cạnh đó, việc ngâm ủ dược liệu phải được thực hiện nghiêm ngặt, bởi việc kết hợp tùy tiện các vị thuốc kỵ nhau hoặc sai phương pháp không chỉ làm tiêu tán dược tính mà còn tiềm ẩn nguy cơ phản tác dụng.
Dược sĩ Chu Ba cho biết thêm dù các thành phần như gừng khô, quế, phục linh hay hoài sơn vốn khá lành tính, rượu thuốc vẫn không phải là lựa chọn dành cho mọi người. Với những người thuộc thể “âm hư”, tính nhiệt của rượu sẽ càng làm hao tổn tân dịch và máu huyết, dẫn đến các triệu chứng nội nhiệt như khô miệng, mất ngủ hay táo bón trầm trọng hơn. Về định lượng, bác sĩ La Khắc Học khuyến cáo mỗi vị thuốc chỉ nên dao động từ 3 đến 6 gram và lượng rượu tiêu thụ mỗi lần không nên vượt quá 200 ml.
Hai chuyên gia khẳng định quán bar là nơi giải trí, không phải cơ sở y tế, do đó, người có bệnh lý cần đến bệnh viện chính quy để thăm khám. Dù mô hình quán bar đông y là một cách tiếp cận mới mẻ, giúp lan tỏa văn hóa y học cổ truyền đến giới trẻ và đáp ứng nhu cầu “dưỡng sinh nhẹ nhàng” của thời đại song các bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với các rủi ro tiềm ẩn như nguồn gốc dược liệu, tính an toàn trong phối ngũ, độ chính xác của liều lượng và trách nhiệm pháp lý của người tư vấn.
Thay vì xem rượu thuốc tại quán bar là phương thuốc trị bệnh, người trẻ nên tiếp cận dưới góc độ trải nghiệm văn hóa và không lạm dụng theo trào lưu. Để đảm bảo an toàn, các cơ sở này cần nghiêm túc cảnh báo với những khách hàng không đủ điều kiện sức khỏe, nhằm tránh phản ứng phụ ngoài ý muốn.
Chuối là loại trái cây giàu dinh dưỡng, quen thuộc trong chế độ ăn hằng ngày nhờ vị ngọt tự nhiên, dễ ăn và tiện lợi. Tuy nhiên, với người kiểm soát cân nặng hoặc lượng đường, hàm lượng calo và carbohydrate trong chuối là mối quan tâm phổ biến. Hiểu rõ thành phần dinh dưỡng giúp bạn sử dụng loại trái cây này hợp lý hơn.
Lượng calo và carbohydrate trong chuối
Chuối cung cấp năng lượng chủ yếu từ carbohydrate, chiếm khoảng 93% tổng lượng calo. Trung bình, một quả chuối cỡ vừa chỉ chứa khoảng 100-105 calo, mức không quá cao so với nhiều thực phẩm khác.
Hàm lượng calo và carbohydrate thay đổi tùy theo kích thước quả. Dưới đây là bảng ước tính theo các khẩu phần phổ biến.
Ngoài ra, mỗi quả chuối còn chứa khoảng 2-4 g chất xơ, tùy thuộc vào kích thước của nó. Carbohydrate thuần là lượng carb cơ thể thực sự hấp thu, được tính bằng cách lấy tổng carbohydrate trừ đi phần chất xơ không tiêu hóa.
Nhìn chung có thể ước tính nhanh, một quả chuối trung bình cung cấp khoảng 100 calo và gần 27 g carbohydrate.
Ảnh hưởng của độ chín đến carbohydrate
Carbohydrate là thành phần dinh dưỡng chính trong chuối, nhưng tỷ lệ và dạng của chúng thay đổi rõ rệt theo độ chín.
Chuối xanh chứa nhiều tinh bột, trong đó có một phần là tinh bột kháng. Khi quả chín dần, phần tinh bột này được chuyển hóa thành đường đơn, khiến chuối vàng ngọt hơn và đồng thời chứa ít tinh bột kháng hơn.
Tinh bột kháng là loại carbohydrate không được tiêu hóa ở ruột non mà đi thẳng xuống ruột già, hoạt động tương tự chất xơ. Tại đây, nó nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Khi vi khuẩn lên men tinh bột kháng, chúng tạo ra khí và các axit béo chuỗi ngắn (SCFA) - những hợp chất quan trọng với sức khỏe tiêu hóa.
Phần lớn các SCFA này sau đó được hấp thụ qua niêm mạc ruột và được cơ thể sử dụng như một nguồn năng lượng. Vì vậy, dù tinh bột kháng không cung cấp nhiều calo ngay trong quá trình tiêu hóa như tinh bột thông thường, nó vẫn có thể gián tiếp tạo ra năng lượng. Do đó, xét tổng thể, chuối xanh và chuối chín không khác biệt đáng kể về lượng calo cung cấp.
Giá trị dinh dưỡng khác của chuối
Ăn chuối còn cung cấp nhiều vi chất có lợi. Một quả chuối cỡ trung bình chứa khoảng 3 g chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no lâu hơn.
Chuối cũng giàu vitamin B6, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu hằng ngày, đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa và chức năng thần kinh. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, mangan, kali, folate và riboflavin.
Hàm lượng kali trong chuối hỗ trợ điều hòa huyết áp, tốt cho tim mạch, là lựa chọn trong chế độ ăn lành mạnh.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan này nhận được ý kiến về một số cơ sở khám, chữa bệnh vẫn yêu cầu người bệnh thuộc trường hợp cấp cứu hoặc thuộc diện không phải chuyển cơ sở khám chữa bệnh phải xuất trình giấy chuyển viện.
Do vậy Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao bảo hiểm xã hội các địa phương phối hợp với cơ sở khám, chữa bệnh không được yêu cầu người bệnh cấp cứu, mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc các trường hợp không cần giấy chuyển tuyến phải quay về tuyến dưới làm thủ tục chuyển viện.
Hiện người tham gia bảo hiểm y tế đã được thông tuyến khám chữa bệnh cấp tỉnh trên toàn quốc.
Cụ thể từ ngày 1-1-2025, người mắc 62 bệnh hiếm và bệnh hiểm nghèo theo danh mục của Bộ Y tế được khám, chữa bệnh tại tuyến Trung ương mà không cần giấy chuyển tuyến. Trong đó có nhiều bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm và bệnh cần điều trị chuyên sâu như một số bệnh ung thư, bệnh về máu, tim mạch, thần kinh, rối loạn chuyển hóa hay ghép tạng.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng nêu không được để người bệnh tự chi trả chi phí khám chữa bệnh thuộc phạm vi, quyền lợi hưởng bảo hiểm y tế.
Trừ trường hợp được thanh toán trực tiếp hoặc người bệnh, người đại diện hợp pháp của người bệnh yêu cầu chọn dịch vụ khám chữa bệnh, thuốc, thiết bị y tế ngoài phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cũng nêu còn có nơi chưa kê đơn thuốc ngoại trú trên 30 ngày cho người bệnh đủ điều kiện hoặc người bệnh không được miễn cùng chi trả trong năm tài chính ngay tại cơ sở khám chữa bệnh khi đủ điều kiện.
Do vậy Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu bảo hiểm xã hội các địa phương phối hợp với cơ sở khám chữa bệnh đảm bảo người bệnh được miễn cùng chi trả ngay tại cơ sở khi đã đủ điều kiện, đồng thời không yêu cầu người bệnh thanh toán số tiền cùng chi trả lớn hơn 6 tháng lương cơ sở mà người bệnh được hưởng. Từ 1-7-2026, lương cơ sở bằng 2,53 triệu đồng/tháng.
Ngành bảo hiểm xã hội cũng chỉ đạo tăng cường rà soát việc kê đơn thuốc ngoại trú tối đa 90 ngày đối với người bệnh thuộc danh mục khi đủ điều kiện, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh và giảm tải bệnh viện.
Đảm bảo cung ứng thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ khám chữa bệnh thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế đúng phạm vi chuyên môn. Nếu không cung ứng được hoặc quá khả năng chuyên môn thì cơ sở khám chữa bệnh cần chuyển người bệnh đến nơi khác đủ điều kiện cung ứng, chuyên môn phù hợp.
Ngày 25/6, đại diện Bệnh viện Da Liễu TPHCM cho biết, trung bình mỗi năm nơi này tiếp nhận và điều trị cho hơn 5.000 lượt bệnh nhân đến khám và điều trị bạch biến.
Đây là một trong những bệnh da giảm sắc tố phổ biến trên thế giới, biểu hiện giảm hoặc mất sắc tố ở da và niêm mạc, đặc trưng là các vùng da giảm sắc tố có ranh giới rõ ràng.
Bệnh chiếm 0,5-2% dân số trên toàn thế giới, với 30% người có tiền sử gia đình mắc bệnh bạch biến. Bạch biến gặp cả 2 giới, có thể xuất hiện ở bất kỳ tuổi nào, tuy nhiên tuổi khởi phát trung bình là 10-30 tuổi.
Đến nay, nguyên nhân chính xác gây bệnh bạch biến vẫn còn chưa rõ ràng. Dù vậy, theo một số nghiên cứu, bạch biến là bệnh có liên quan đến cả yếu tố gen và ngoài gen (rối loạn hệ thống oxy hóa - chống oxy hóa, rối loạn miễn dịch và tự miễn, tăng tiết các chất dẫn truyền thần kinh làm tổn thương tế bào hắc tố...).
Bạch biến có yếu tố tự miễn và có thể liên quan đến tiền sử gia đình, tuy nhiên không phải bệnh lý có thể lây nhiễm từ người này sang người khác.
Mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng, bạch biến có thể tác động đáng kể đến tâm lý, sự tự tin và chất lượng cuộc sống của người bệnh, đặc biệt khi các vùng da mất sắc tố xuất hiện ở những vị trí dễ nhận thấy như mặt, cổ, bàn tay hoặc các vùng da hở.
Đáng chú ý, một số trường hợp bạch biến có thể đi kèm với bệnh lý tuyến giáp, tiểu đường, bệnh Addison (suy tuyến thượng thận nguyên phát), rụng tóc từng mảng... Chính vì vậy, trong những trường hợp nghi ngờ, bệnh nhân cần được thực hiện các xét nghiệm tầm soát bệnh.
Hãy thấu hiểu, cảm thông với người bệnh bạch biến
BSCKII Võ Thị Đoan Phượng, Trưởng Khoa Lâm sàng, Bệnh viện Da Liễu TPHCM cho biết, với sự phát triển của y học, rất nhiều phương pháp có thể sử dụng để điều trị cho bệnh nhân bạch biến, như sử dụng những thuốc bôi tại chỗ, các thuốc uống hay những thuốc ức chế JAK dành cho những trường hợp bệnh nặng, diện tích rộng, kháng với các điều trị thông thường.
Bên cạnh đó là các phương pháp quang trị liệu, đóng vai trò rất quan trọng và hiệu quả cải thiện sắc tố ngoạn mục. Đặc biệt, ghép tế bào thượng bì không nuôi cấy là một phương pháp điều trị ngoại khoa dành cho bạch biến ổn định, nhất là với những trường hợp đáp ứng kém với thuốc bôi, thuốc uống hoặc quang trị liệu.
Với kỹ thuật này, bác sĩ sẽ sử dụng một mảnh da nhỏ từ vùng da lành của người bệnh, tách lấy hỗn dịch chứa tế bào sắc tố và tế bào sừng, sau đó ghép lên vùng da cần điều trị đã được loại bỏ thượng bì. Mục tiêu là đưa tế bào sắc tố khỏe mạnh đến vùng mất sắc tố để phục hồi màu da.
Đến nay, Bệnh viện Da Liễu TPHCM đã triển khai kỹ thuật ghép tế bào thượng bì tự thân không nuôi cấy trong điều trị bạch biến ổn định và ghi nhận những kết quả rất khả quan. Nhiều trường hợp sau ghép phục hồi gần như hoàn toàn, màu da cải thiện tự nhiên, giúp người bệnh tự tin hơn trong sinh hoạt và giao tiếp.
Hưởng ứng Ngày Bạch biến Thế giới 2026 (25/6) với chủ đề "Từ kỳ thị đến sức mạnh", Bệnh viện Da Liễu TPHCM kêu gọi cộng đồng cùng chung tay xóa bỏ những định kiến đối với người bệnh bạch biến, lan tỏa thông điệp yêu thương, tôn trọng sự khác biệt và tạo điều kiện để người bệnh hòa nhập cuộc sống.
