Chiều 15/6, HĐND thành phố Hà Nội thông qua 3 nghị quyết nhằm cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Ba nghị quyết được kỳ vọng hình thành khung chính sách kết nối giữa nguồn lực tài chính, hạ tầng số, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và hoạt động bảo hộ sở hữu trí tuệ trên địa bàn Thủ đô. Các chính sách sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7.
Thành lập quỹ phát triển khoa học, công nghệ
Nghị quyết đầu tiên quy định việc thành lập, tổ chức, hoạt động và quản lý Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố Hà Nội.
Quỹ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, trực thuộc UBND thành phố, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Đơn vị này có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và báo cáo tài chính riêng.
Quỹ có nhiệm vụ quản lý, sử dụng nguồn ngân sách thành phố dành cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, quỹ được huy động các nguồn lực xã hội hợp pháp, tạo thêm nguồn vốn cho nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và thương mại hóa kết quả khoa học.
Theo nghị quyết, quỹ có thể tài trợ, đặt hàng nhiệm vụ; hỗ trợ lãi suất vay; đầu tư phát triển hạ tầng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Nguồn lực của quỹ cũng được sử dụng để hỗ trợ quản lý, khai thác và thương mại hóa tài sản trí tuệ; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và lan tỏa văn hóa đổi mới sáng tạo trong cộng đồng.
Hoạt động của quỹ phải tuân thủ nguyên tắc công khai, minh bạch, không hỗ trợ trùng lặp từ ngân sách nhà nước. Việc tiếp nhận tài trợ không được tạo lợi ích trái quy định cho bên đóng góp, đồng thời phải bảo đảm phòng, chống xung đột lợi ích, tham nhũng, tiêu cực và lãng phí.
Cơ cấu tổ chức của quỹ gồm Hội đồng quản lý, cơ quan điều hành và Ban Kiểm soát. Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội là cơ quan thường trực, làm đầu mối tham mưu chiến lược, lĩnh vực ưu tiên và danh mục nhiệm vụ đặt hàng, tài trợ.
Cơ quan điều hành chịu trách nhiệm quản lý tài chính, giải ngân, thanh toán, quyết toán và đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Ban Kiểm soát hoạt động độc lập, theo dõi việc chấp hành điều lệ, quy chế tài chính và các quy định phòng ngừa xung đột lợi ích.
Hỗ trợ đào tạo năng lực số tối đa 3 triệu đồng mỗi người
Nghị quyết thứ hai quy định chính sách thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển sản phẩm và dịch vụ công nghệ số trên địa bàn Hà Nội.
Các chính sách tập trung vào hạ tầng số, nền tảng số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và những công nghệ mới có khả năng ứng dụng trong quản lý, điều hành và sản xuất, kinh doanh.
Nghị quyết cũng quy định các trường hợp được áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với nhiệm vụ, dự án chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số sử dụng ngân sách thành phố.
Những hạng mục thuộc diện này gồm trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây, hạ tầng tính toán hiệu năng cao, nền tảng tích hợp và chia sẻ dữ liệu, nền tảng trí tuệ nhân tạo, kho dữ liệu tập trung, cổng dữ liệu thành phố và các hệ thống nghiệp vụ dùng chung.
Đáng chú ý, đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong hệ thống chính trị thành phố được hỗ trợ chi phí đào tạo, nâng cao năng lực số, với mức tối đa 3 triệu đồng/người/năm.
Cán bộ lãnh đạo, quản lý được hỗ trợ một lần 20 triệu đồng để trang bị máy tính xách tay hoặc máy tính bảng, phục vụ điều hành và xử lý công việc từ xa.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh trên địa bàn cũng được hỗ trợ chuyển đổi số và phát triển thương mại điện tử.
Chính sách được thực hiện thông qua phiếu hỗ trợ dành cho việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ số; tư vấn, đào tạo; bảo đảm an toàn thông tin và triển khai các công cụ phục vụ hoạt động kinh doanh trên môi trường điện tử.
Dự án khởi nghiệp được hỗ trợ tới 100% nhiều khoản chi phí
Nghị quyết thứ ba tập trung vào các chính sách thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Nghị quyết xác định rõ những khái niệm như dự án khởi nghiệp sáng tạo, dự án đổi mới sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp và bài toán đổi mới sáng tạo của thành phố. Đây là căn cứ để Hà Nội lựa chọn, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các chương trình trong thực tế.
Theo chính sách được thông qua, dự án khởi nghiệp sáng tạo có thể được hỗ trợ tối đa 100% chi phí thuê chuyên gia tư vấn; chi phí sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo để thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm.
Các dự án còn được hỗ trợ tới 50% chi phí tham gia khóa huấn luyện ngắn hạn ở nước ngoài và 100% chi phí tham gia chương trình, cuộc thi, diễn đàn, hoạt động trình diễn, giới thiệu ý tưởng, sản phẩm, công nghệ và giải pháp do thành phố tổ chức.
Doanh nghiệp trong 5 năm đầu thành lập được hỗ trợ 100% chi phí đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ và đăng ký chất lượng sản phẩm, dịch vụ.
Cá nhân, nhóm cá nhân và hộ kinh doanh có dự án phù hợp cũng được hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn pháp lý để thành lập doanh nghiệp.
Các dự án đáp ứng điều kiện được sử dụng không gian làm việc, cơ sở hạ tầng và tài sản công thuộc phạm vi quản lý của thành phố trong thời gian tối đa 3 năm. Trường hợp cần thiết, dự án có thể được gia hạn một lần, tối đa một năm.
Đối với doanh nghiệp do một người thành lập, thành phố hỗ trợ 100% chi phí sử dụng chữ ký số, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán và nền tảng quản trị doanh nghiệp trên điện toán đám mây trong 2 năm đầu.
GS.TS Trần Hồng Thái - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã có buổi tiếp và làm việc với đoàn đại biểu Nhật Bản do ông Ito Naoki - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam dẫn đầu.
Buổi làm việc tập trung vào các giải pháp góp phần đẩy nhanh các dự án liên quan đến vệ tinh và mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Tại buổi làm việc hai bên đã thẳng thắn trao đổi về các thách thức trong dự án vệ tinh LOTUSat-1, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới về ứng dụng dữ liệu không gian.
Đại sứ Ito Naoki đã đưa ra 3 nội dung trọng tâm trong hợp tác vũ trụ.
Về tiến độ phóng vệ tinh LOTUSat-1, do sự cố thử nghiệm động cơ tầng 2 của tên lửa Epsilon thất bại dẫn đến hoãn lịch phóng. Phía Nhật Bản cam kết hoàn tất thử nghiệm mặt đất vào năm 2026 và dự kiến phóng chính thức vào năm tài chính 2027.
Về dự án hợp tác kỹ thuật ứng dụng hình ảnh vệ tinh, phía Nhật Bản đã phê duyệt dự án hỗ trợ Việt Nam tăng cường năng lực sử dụng dữ liệu vệ tinh để ứng phó thiên tai và biến đổi khí hậu.
Dự kiến triển khai trong 3 năm từ tháng 3/2027, và đoàn khảo sát của JICA sẽ sang Việt Nam vào tháng 6 tới.
Hợp tác trong việc tổ chức “Tuần lễ Vũ trụ Việt Nam” với sự phối hợp tổ chức các cơ quan như JAXA và METI.
Liên quan đến vệ tinh LOTUSat-1, GS.TS Trần Hồng Thái trao đổi về những khó khăn kỹ thuật đã làm chậm tiến độ trong thời gian qua, đồng thời đề nghị phía Nhật Bản tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các nhà thầu và đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ để đảm bảo phóng vệ tinh LOTUSat-1 theo lịch trình là vào mùa đông năm 2027.
Đặc biệt, phía Việt Nam mong muốn đảm bảo chất lượng vệ tinh khi bàn giao theo đúng hợp đồng và không phát sinh thêm chi phí. Ngoài ra, về dữ liệu vệ tinh từ Nhật Bản đã được tích hợp hiệu quả vào hệ thống Vietnam Datacube.
Dự kiến đầu tháng 6/2026, Viện Hàn lâm sẽ cùng JICA triển khai chương trình đào tạo năng lực vận hành, khai thác vệ tinh để sẵn sàng cho giai đoạn LOTUSat-1 đi vào hoạt động.
Về định hướng tương lai cho Dự án LOTUSat-2, GS Thái khẳng định, công nghệ hàng không vũ trụ và thiết bị bay tầm thấp là những hướng nghiên cứu chiến lược mà Việt Nam ưu tiên phát triển để ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai.
GS Thái mong muốn, các đối tác Nhật Bản, các trường đại học và viện nghiên cứu tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ đào tạo chuyên sâu. Mục tiêu là đưa khoa học công nghệ trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam, giống như mô hình thành công mà Nhật Bản đã đạt được trong nhiều thập kỷ qua.
Đại sứ Ito Naoki khẳng định Nhật Bản sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam trong việc xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh và hạ tầng khoa học công nghệ hiện đại.
Rắn dài 3m bò vào sân bệnh viện ở Đắk Lắk lúc đông người
Như Dân trí đã đưa tin, khoảng 10h sáng 19/4, một con rắn dài 3m, nặng khoảng 5kg đã bất ngờ xuất hiện trong khuôn viên Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk).
Ban đầu con rắn xuất hiện gần bãi đỗ xe, sau đó di chuyển qua lối đi và bò ra gần khu vực cổng bệnh viện.
Con rắn xuất hiện vào giờ cao điểm, khi có đông bệnh nhân đến khám chữa bệnh, khiến nhiều người hốt hoảng bỏ chạy. Một số người có mặt tại bệnh viện đã phối hợp cùng bảo vệ tìm cách vây bắt, ngăn rắn bò vào các tòa nhà của bệnh viện, tránh gây nguy hiểm cho người khác.
Sau vài phút, nhiều người đã khống chế thành công con rắn, sau đó bàn giao con vật cho cơ quan chức năng.
Theo nhận định của một số người có mặt tại hiện trường, nhiều khả năng do thời tiết nóng bức, rắn đã bò từ bụi rậm ra ngoài để tìm nguồn nước.
Cá thể rắn này là hổ trâu hay hổ chúa?
Dựa vào những hình ảnh và video về con rắn xuất hiện trong khuôn viên bệnh viện được chia sẻ lên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng đây là một cá thể rắn hổ trâu, loài rắn thuộc họ rắn nước và không có nọc độc. Một số trang tin cũng khẳng định con rắn này là cá thể rắn hổ trâu.
Hổ trâu, còn có tên ráo trâu, tên khoa học Ptyas mucosa. Đây là loài thuộc chi rắn ráo (Ptyas), họ rắn nước, phân bố rộng từ Nam Á đến Trung Quốc và Đông Nam Á. Tại Việt Nam, rắn ráo trâu được phân bố hầu như trên khắp cả nước, kéo dài từ các tỉnh miền núi phía Bắc đến tận Cà Mau.
Ráo trâu là một trong những loài dài nhất thuộc họ rắn nước, khi trưởng thành có thể đạt 2m, một vài trường hợp dài đến hơn 3m. Rắn nặng trung bình từ khoảng 1 đến 2,5kg, những cá thể đực thường lớn hơn con cái.
Do kích thước cơ thể dài và sở hữu các đường đen ngang thân, ráo trâu đôi khi bị nhầm lẫn với hổ chúa, loài rắn độc dài nhất thế giới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia về bò sát, cá thể rắn xuất hiện trong khuôn viên bệnh viện tại Đắk Lắk là rắn hổ chúa.
Trên fanpage của Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, đại diện Vườn Quốc gia cũng thông báo, rắn hổ chúa “lạc” vào Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột đã được lực lượng Hạt Kiểm lâm khu vực Buôn Ma Thuột đưa về Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, thả về môi trường tự nhiên, phù hợp với sinh cảnh sống của loài.
Dù hổ trâu có cơ thể dài, nhưng kích thước thon gọn hơn rất nhiều so với hổ chúa, phần đầu hổ trâu không phân biệt rõ với thân. Trong khi đó, con rắn trong tình huống kể trên lại có kích thước cơ thể lớn, phần đầu to phân biệt rõ với thân.
Các vạch ngang màu đen của con rắn này cũng mờ và không đậm nét như các vạch đen trên thân của rắn hổ trâu.
Hổ chúa -Loài rắn độc lớn nhất thế giới
Rắn hổ chúa là loài rắn độc lớn nhất thế giới, với chiều dài trung bình từ 3 đến 4 mét, thậm chí có cá thể dài tới 6 mét. Loài rắn này phân bố chủ yếu tại các khu rừng mưa nhiệt đới và vùng đồng bằng thuộc Ấn Độ, miền nam Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Rắn hổ chúa không phải là loài rắn có nọc độc mạnh nhất thế giới, nhưng lại nổi tiếng bởi lượng độc tố được tiêm ra trong mỗi cú cắn rất lớn. Một cá thể trưởng thành có thể tiết ra từ 200 đến 500mg nọc độc mỗi lần tấn công, thậm chí trong trạng thái bị kích động, con số này có thể lên đến 1.000mg.
Chỉ với liều lượng từ 10 đến 15mg, nọc của rắn hổ chúa đã có thể gây tử vong cho một người trưởng thành. Như vậy, lượng nọc trong một cú cắn của loài rắn này có khả năng giết chết từ 20 đến 40 người.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu không xác định được loài rắn có độc hay không và không có kỹ năng xử lý, tuyệt đối không nên tiếp cận hoặc tìm cách bắt giữ rắn.
Trong trường hợp rắn xuất hiện trong nhà hoặc sân vườn, người dân cần liên hệ với lực lượng chuyên trách hoặc đơn vị kiểm soát động vật hoang dã để được hỗ trợ xử lý an toàn, tránh xảy ra tai nạn đáng tiếc.
Hổ chúa là loài động vật được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt.
Theo Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, rắn hổ chúa là loài động vật quý hiếm đang trong tình trạng nguy cấp, được xếp vào Nhóm IB trong Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; nghiêm cấm khai thác, săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển và buôn bán trái phép.
Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm thuộc nhóm IB sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 15 năm, tùy vào tính chất, mức độ của hành vi cụ thể.
Ngoài ra, việc ngâm rượu rắn hổ chúa cũng là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự. Đã từng có không ít trường hợp bị xử phạt tù vì săn bắt, buôn bán rắn hổ chúa, ngay cả khi rắn đã chết.
Với trường hợp con rắn hổ chúa xuất hiện trong khuôn viên Bệnh viện Đại học Y Dược Đắk Lắk, con vật đã được Hạt kiểm lâm khu vực Buôn Ma Thuột đưa về Vườn Quốc gia Chư Yang Sin để thả tự do về môi trường tự nhiên. Đây là khu vực cách xa con người sinh sống, phù hợp với sinh cảnh sống của loài rắn này.
Việc thả động vật hoang dã về môi trường tự nhiên giúp bảo tồn các loài động vật, duy trì cân bằng sinh thái và hạn chế xung đột giữa con người với động vật hoang dã.
Theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí Earth’s Future, carbon đen (bụi than đen) từ các vụ phóng vệ tinh có tác động đến khí hậu lớn hơn khoảng 540 lần so với bụi than đen thải ra từ tàu biển, ô tô và các nhà máy điện.
Giới công nghiệp vũ trụ đang hướng tới mục tiêu có hàng trăm nghìn hoặc thậm chí hàng triệu vệ tinh sẽ quay quanh Trái Đất, truyền internet đến những khu vực chưa được kết nối, xử lý dữ liệu trong các trung tâm điện toán quỹ đạo, tạo ra năng lượng mặt trời và nhiều ứng dụng khác.
Tuy nhiên, tầm nhìn đầy tham vọng này đang khiến các nhà nghiên cứu khí quyển lo ngại.
Các nghiên cứu cho thấy, kể từ khi kỷ nguyên "siêu chòm vệ tinh" bắt đầu vào năm 2020, nồng độ các chất ô nhiễm không khí ở tầng cao khí quyển có khả năng gây hại, phát sinh từ hoạt động phóng và tái nhập khí quyển của vệ tinh đã gia tăng đáng kể.
Dựa trên các ước tính của nhóm nghiên cứu, ngành vũ trụ toàn cầu đến năm 2030 sẽ thải ra nhiều hóa chất gây biến đổi khí hậu hơn cả toàn bộ Vương quốc Anh.
Theo bà Eloise Marais, giáo sư hóa học khí quyển và chất lượng không khí tại University College London, nếu tốc độ tăng trưởng mà các lãnh đạo ngành công nghiệp vũ trụ dự báo trở thành hiện thực, lượng ô nhiễm không khí chủ yếu tập trung ở các tầng cao của khí quyển có thể sẽ bắt đầu làm thay đổi khí hậu Trái Đất.
"Ô nhiễm từ ngành công nghiệp vũ trụ giống như một thí nghiệm địa kỹ thuật quy mô nhỏ, nếu không được kiểm soát, chúng có thể gây ra nhiều hệ quả môi trường nghiêm trọng", bà Marais nói.
Phóng vệ tinh ồ ạt có thể gây hậu quả khí hậu nghiêm trọng
Kỹ thuật khí hậu là thuật ngữ chỉ một loạt các biện pháp can thiệp nhằm đảo ngược sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu do nồng độ khí nhà kính tăng cao trong khí quyển.
Một trong những phương pháp được thảo luận phổ biến nhất là phun aerosol vào tầng bình lưu, tức đưa một lượng lớn các hạt phản xạ ánh sáng vào lớp khí quyển thứ hai của Trái Đất để giảm lượng nhiệt đến hành tinh xanh.
Ý tưởng này đang được các nhà khoa học nghiên cứu, nhưng họ cảnh báo rằng các tác động có thể khó dự đoán, bao gồm thay đổi mô hình mưa, hạn hán và các biến động thời tiết không lường trước.
Nghiên cứu mới nhất của nhóm có sự tham gia của bà Marais cho thấy đến năm 2029, ô nhiễm không khí từ các chương trình triển khai vệ tinh quy mô lớn như Starlink, Amazon Leo hoặc các dự án của Trung Quốc như Guowang và Qianfan sẽ chiếm hơn 40% tổng lượng ô nhiễm do toàn bộ ngành công nghiệp vũ trụ tạo ra.
Các "siêu chòm vệ tinh" chủ yếu dùng để phát internet từ quỹ đạo thấp đến người dùng ở các khu vực xa xôi. Chúng dựa trên các vệ tinh có tuổi thọ hạn chế, thường được thay thế khoảng mỗi 5 năm bằng công nghệ mới hơn và mạnh hơn.
Việc thay thế thường xuyên đồng nghĩa với tần suất phóng và đưa vệ tinh rời quỹ đạo cao hơn nhiều so với các sứ mệnh truyền thống vốn được thiết kế cho thời gian hoạt động dài hơn.
Điều này kéo theo lượng ô nhiễm không khí lớn hơn được đưa vào các tầng khí quyển vốn trước đây tương đối "nguyên sơ".
"Hầu hết các vụ phóng siêu chòm vệ tinh hiện nay sử dụng nhiên liệu kerosene, do chủ yếu dùng tên lửa Falcon 9, vốn tạo ra bụi than đen.
Bụi than đen được phát thải lên các tầng khí quyển cao, nơi chúng có thể tồn tại khoảng 3 năm. Vì vậy, tác động khí hậu của chúng gấp khoảng 540 lần so với bụi than đen phát thải từ các nguồn khác", bà Marais nói.
Các nhà nghiên cứu ước tính tác động ô nhiễm không khí từ hoạt động phóng tên lửa bằng cách tính toán lượng chất ô nhiễm có khả năng phát sinh từ các vụ phóng và tái nhập vệ tinh dự kiến trong một giai đoạn nhất định.
Trong khi các vụ phóng chủ yếu tạo ra bụi than đen, có khả năng làm nóng tầng khí quyển cao, thì quá trình tái nhập khí quyển tạo ra các oxit nhôm, có thể gây tổn hại tầng ozone.
Sau đó, nhóm sử dụng các mô hình khí hậu để mô phỏng tác động dự kiến của các chất ô nhiễm này lên hành tinh.
Bà Marais cũng nhấn mạnh rằng các mô hình mới nhất được xây dựng trên các số liệu "thận trọng", trong khi tốc độ tăng số lượng vệ tinh thực tế liên tục vượt xa dự báo của các nhà nghiên cứu.
Theo Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), hiện nay, có hơn 15.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất.
Con số này cao gấp ba lần so với năm 2020. Sự gia tăng chủ yếu đến từ chòm vệ tinh Starlink của SpaceX, hiện gồm hơn 10.000 vệ tinh.
Ước tính đến năm 2030, có thể sẽ có khoảng 100.000 vệ tinh quay quanh Trái Đất, với mức tăng mạnh hơn nữa trong những thập kỷ tiếp theo.
Bà Marais cảnh báo về sự tăng trưởng thiếu kiểm soát trong các vụ phóng vệ tinh. Các hạt vật chất được thải vào tầng khí quyển cao của Trái Đất cuối cùng có thể đạt đến nồng độ đủ lớn để tác động đến khí hậu hành tinh.
Chuyên gia hóa học khí quyển cho biết rằng dù đến năm 2029, nồng độ chất ô nhiễm từ hoạt động phóng và tái nhập vệ tinh mới chỉ đạt khoảng một phần trăm lượng cần thiết cho các can thiệp địa kỹ thuật khí hậu, nhưng sự tích lũy liên tục của chúng do gia tăng triển khai vệ tinh vẫn là điều đáng lo ngại.
"Chúng ta cần coi vấn đề quản lý ô nhiễm từ hoạt động phóng và tái nhập nghiêm túc", bà Marais chia sẻ.
