Tham dự sự kiện có Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng nhiều lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, cơ sở y tế và đông đảo người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh trong những năm qua công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Tuy nhiên Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức mới khi cơ cấu bệnh tật thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, dân số già hóa và nguy cơ dịch bệnh mới luôn hiện hữu.
“Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn, không chỉ về chi phí y tế mà còn về chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia”, ông Quyết nói.
Theo ông, phòng bệnh không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế mà phải trở thành trách nhiệm của toàn xã hội, từ mỗi cá nhân, gia đình đến cả hệ thống chính trị.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng văn hóa sức khỏe, phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.
Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng sẽ giúp quản lý sức khỏe người dân hiệu quả hơn, từ sớm và từ xa.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng cho rằng ngành y tế đang đứng trước áp lực lớn khi gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường ngày càng tăng. Bên cạnh đó là những thách thức từ già hóa dân số, biến đổi khí hậu, vấn đề sức khỏe tâm thần và dinh dưỡng không hợp lý.
Trong bối cảnh đó người dân cần thay đổi cách tiếp cận với sức khỏe của chính mình. “Đừng đợi đến khi có bệnh mới đi tìm bác sĩ. Hãy chủ động khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ giúp cứu sống bản thân mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội”, bà Lan nhấn mạnh.
Bà cũng khuyến nghị mỗi người hình thành lối sống khoa học, duy trì vận động thể lực, ăn uống hợp lý, đảm bảo an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia. Một cơ thể khỏe mạnh chính là “lá chắn” hiệu quả nhất trước bệnh tật.
Tại sự kiện, hàng nghìn người dân tham gia các hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, đồng diễn dưỡng sinh, đi bộ hưởng ứng… Khu vực khám chuyên khoa có sự tham gia của nhiều bác sĩ bệnh viện tuyến trung ương, Hà Nội với nhiều kỹ thuật hiện đại như siêu âm Doppler tim, điện tâm đồ, xét nghiệm sinh hóa nhanh đã được triển khai nhằm tầm soát sớm các bệnh lý phổ biến.
PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết bệnh viện đã mang các kỹ thuật cao của Viện Tim mạch vào phục vụ trực tiếp tại sự kiện, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại chỗ.
“Siêu âm tim lưu động giúp phát hiện sớm các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn, từ đó đưa ra khuyến cáo kịp thời để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe”, ông Quang chia sẻ.
Đông đảo người dân được thăm khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại ngày hội – Ảnh: T.MINH
Ghi nhận tại khu khám tim mạch cho thấy nhiều trường hợp có nguy cơ cao nhưng chưa từng kiểm tra sức khỏe. Một số người trẻ được phát hiện huyết áp ở mức đáng lo ngại, trong khi không ít người dù không có triệu chứng nhưng siêu âm lại phát hiện dấu hiệu suy tim hoặc bất thường van tim.
Theo bác sĩ Nguyễn Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, hiện tỉ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành chiếm khoảng 25%, nếu tính cả các bệnh lý xơ vữa có thể lên tới 30% dân số. Đáng lo ngại, các bệnh này thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
“Việc tầm soát sớm chính là thời điểm vàng để can thiệp. Khi được phát hiện kịp thời, người dân có thể điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, từ đó ngăn chặn biến chứng nguy hiểm”, bác sĩ Bảng nhấn mạnh.
Lễ mit tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân lần đầu tiên tổ chức được kỳ vọng trở thành động lực để mỗi người thay đổi nhận thức, chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, bảo vệ mình từ sớm – từ xa, tiến tới góp phần giúp hệ thống y tế sẽ giảm áp lực và một xã hội khỏe mạnh, phát triển bền vững.
Bác sĩ Yoko Okayama tốt nghiệp Đại học Y khoa tỉnh Kyoto năm 1996, từng làm bác sĩ gây mê tại bệnh viện này và Bệnh viện Nishijin trước khi chuyển sang lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại nhà. Năm 2015, bà mở Phòng khám Chăm sóc tại nhà Okayama ở thành phố Kyoto, chuyên hỗ trợ thăm khám tận nơi, chăm sóc giảm nhẹ và điều trị sa sút trí tuệ. Là một bác sĩ chuyên về chăm sóc cuối đời, bà Okayama không chỉ thực hành y khoa tại cộng đồng mà còn chủ trì các nhóm nghiên cứu về vấn đề này.
Theo bác sĩ, có 11 dấu hiệu báo hiệu một người đang bước vào "những giây phút cuối đời". Vậy những cơ quan nào vẫn tiếp tục duy trì hoạt động cho đến tận giây phút cuối cùng, ngay cả khi mọi chức năng cơ thể dần đình trệ? Bà Okayama đã chia sẻ điều này trong bài viết đăng trên tờ President Online trích từ cuốn sách của bà, do Nhà xuất bản Discover Twenty-One phát hành.
Chuyên gia cho biết cơ thể con người sẽ trải qua những trạng thái biến đổi sinh lý đặc trưng trước khi nhắm mắt xuôi tay. Là bác sĩ đồng hành cùng bệnh nhân ở giai đoạn cuối, bà thường sử dụng những ghi chép chuyên môn để giải thích tình trạng của người bệnh cho gia quyến, giúp họ chuẩn bị tâm lý và tránh rơi vào trạng thái hoảng loạn, sợ hãi hay lo âu quá mức. Những thay đổi này không nhất thiết xảy ra ở mọi người và trình tự có thể khác nhau nhưng là những dấu hiệu phổ biến nhất.
Bà Okayama cho hay một trong những dấu hiệu đầu tiên thường xuất hiện trước khi một người qua đời là chán ăn hoặc ăn uống kém đi đáng kể. Khi một người gần như không còn ăn uống được gì, đó thường là tín hiệu cho thấy sự sống chỉ còn tính bằng ngày.
Tiếp đó, giọng nói của họ sẽ dần mất đi năng lượng và độ vang, đôi khi chỉ còn là những tiếng thào thào, báo hiệu thời gian còn lại thậm chí chỉ có thể tính bằng giờ. Trong giai đoạn này, người bệnh thường rơi vào trạng thái ngủ thiếp đi và thường thức giấc giữa chừng.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là thính giác của họ còn rất nhạy bén, vẫn có thể nghe thấy mọi chuyện ngay cả khi trông như đang ngủ sâu, vì vậy gia đình nên tránh nói những điều có thể gây đau lòng.
Về mặt nhận thức, người bệnh dễ bị nhầm lẫn về không gian, thời gian, thậm chí không nhận ra người thân. Đôi khi họ có thể la hét hoặc có những hành động bất thường như cởi đồ do rơi vào trạng thái mê sảng, lúc này cần có sự can thiệp y tế để hỗ trợ.
Về mặt thể chất, phần thân dưới và mu bàn tay của người bệnh có thể xuất hiện tình trạng phù nề, đôi khi có thể được xoa dịu bằng cách massage nhẹ nhàng, chậm rãi. Hiện tượng phù nề thường có xu hướng trầm trọng hơn sau khi bệnh nhân được truyền dịch.
Bên cạnh đó, hơi thở cũng trở nên nặng nề hơn với những tiếng lọc xọc do nước bọt hoặc nước dãi tích tụ trong cổ họng. Nếu bệnh nhân đang được truyền dịch tĩnh mạch, lượng dịch tiết này có thể tăng lên, làm cho tình trạng khó chịu trở nên trầm trọng hơn.
Đồng thời, bàn tay và bàn chân sẽ dần trở nên lạnh và nhợt nhạt do cơ thể ưu tiên đưa máu về các cơ quan nội tạng quan trọng để duy trì sự sống cuối cùng, dẫn đến tình trạng mất nước và giảm thiểu (hoặc mất hẳn) lượng nước tiểu. Cơn sốt cũng có thể xuất hiện trong giai đoạn này và thường không đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt thông thường.
Càng gần thời khắc cuối cùng, nhịp thở của người bệnh càng trở nên bất ổn. Có thể xuất hiện kiểu thở Cheyne-Stokes, trong đó nhịp thở chậm dần rồi ngưng hẳn khoảng 30 giây trước khi bắt đầu lại dồn dập. Sau đó là kiểu "thở cơ hàm" (mandibular breathing), dấu hiệu cận tử rõ rệt nhất, khi người bệnh há miệng thở dốc, hàm dưới chuyển động lên xuống. Đây là phản ứng sinh lý tự nhiên diễn ra vài giờ trước khi ra đi.
Khi cái chết thực sự đến, việc xác định "hơi thở cuối cùng" đôi khi khó khăn ngay cả với các chuyên gia y tế nếu không có máy điện tâm đồ (EGC) hỗ trợ. Sau khi tim ngừng đập, máy móc có thể vẫn hiển thị những dạng sóng điện học nhưng đó không phải là dấu hiệu của sự hồi sinh. Một số hiện tượng tự nhiên khác như bài tiết không tự chủ hoặc những âm thanh phát ra khi dịch chuyển thi thể do không khí thoát ra từ phổi cũng có thể xảy ra.
Dù cơ thể có trải qua bao nhiêu biến đổi về mặt sinh lý (như tim ngừng đập, hơi thở lọc xọc hay mất ý thức), thì vẫn có một thứ không hề thay đổi, đó chính là khả năng nghe của người bệnh. Điều này ngụ ý người bệnh vẫn có thể nghe thấy lời nói của người thân ngay cả khi họ có vẻ như đã hôn mê hoặc sắp ra đi.
Nhận định này đồng nhất với nghiên cứu của Đại học British Columbia (Canada) công bố trên tạp chí khoa học Scientific Reports năm 2020. Nghiên cứu sử dụng điện não đồ chứng minh não bộ của bệnh nhân vô thức vẫn ghi nhận phản ứng với âm thanh trong những giờ cuối đời, tương đương với não của người khỏe mạnh.
Vì vậy, thay vì hoảng loạn gọi bác sĩ ngay lập tức khi thấy người thân ngừng thở, gia đình nên dành những khoảnh khắc tĩnh lặng đó để trò chuyện và gửi gắm những lời yêu thương cuối cùng, bởi tiếng nói của những người quen thuộc chính là sự an ủi lớn nhất đối với họ trong hành trình đi về cõi vĩnh hằng.
Mùa hè với nền nhiệt độ tăng cao kỷ lục khiến lượng mồ hôi cơ thể tiết ra tăng mạnh. Bước chân về đến nhà là lao ngay vào phòng tắm để gột rửa nóng nực đã trở thành thói quen "cứu rỗi" mỗi ngày của nhiều người vừa từ ngoài đường trở về.
Tuy nhiên, các chuyên gia y tế đặc biệt cảnh báo, tắm rửa - một việc tưởng chừng là "chuyện nhỏ thường ngày" - lại ẩn chứa rất nhiều hiểm họa trong mùa hè. Nếu thực hiện sai cách, thói quen này có thể dẫn đến biến động huyết áp dữ dội, loạn nhịp tim, nghiêm trọng hơn là gây ngất xỉu hoặc đột tử do tim.
Theo báo cáo từ tờ Thời báo Hoàn Cầu, bác sĩ Vương Tọa Nham, Trưởng khoa Tim mạch thuộc Bệnh viện Tích Thủy Đàm Bắc Kinh (trực thuộc Đại học Y khoa Thủ đô), chỉ ra rằng có rất nhiều sai lầm phổ biến khi tắm vào mùa hè mà người dân cần tránh, đặc biệt là nhóm có bệnh lý về tim mạch và mạch máu não càng phải nâng cao cảnh giác.
Tắm sai thời điểm
Tắm vào những thời điểm không thích hợp sẽ gây thêm áp lực cho tim và đại não. Điển hình như khi cơ thể đang vã mồ hôi đầm đìa, các vi mạch máu toàn thân đang ở trạng thái giãn nở tối đa. Nếu ngay lập tức dội nước lạnh, mạch máu sẽ bị kích thích và co rút đột ngột, kéo theo huyết áp tăng vọt và kích hoạt các tai biến mạch máu não hoặc tim mạch.
Bên cạnh đó, tắm ngay sau bữa ăn hoặc sau khi uống rượu sẽ ảnh hưởng đến lượng máu cung cấp cho tim, thậm chí gây ra sự biến động dữ dội về huyết áp và nhịp tim. Ngược lại, tắm khi bụng rỗng - thời điểm đường huyết thường ở mức thấp - cũng rất dễ gây chóng mặt và mệt mỏi.
Vì vậy, bác sĩ Vương Tọa Nham khuyến nghị nên tắm cách bữa ăn ít nhất một tiếng; sau khi vận động cần nghỉ ngơi ít nhất từ 30 phút đến một tiếng trở lên; người uống rượu tốt nhất nên đợi đến khi tỉnh táo hoàn toàn mới tắm; riêng trường hợp cơ thể đang ra mồ hôi thì phải đợi mồ hôi ráo hẳn mới được bước vào phòng tắm.
Nhiệt độ nước quá nóng hoặc quá lạnh
Bên cạnh thời điểm, nhiệt độ nước quá cao hoặc quá thấp cũng là chìa khóa dẫn đến các vấn đề về tim mạch. Nước tắm quá nóng sẽ khiến mạch máu giãn nở quá mức, tốc độ dòng máu tăng nhanh, làm tăng gánh nặng cho tim, gây ra tình trạng hồi hộp, tim đập nhanh, thậm chí khởi phát loạn nhịp tim.
Ngược lại, nước quá lạnh lại khiến mạch máu co thắt đột ngột, huyết áp tăng vọt dẫn đến thiếu máu cục bộ, dễ gây ra các cơn đau thắt ngực.
Bác sĩ Vương Tọa Nham khuyên rằng, nhiệt độ nước tắm an toàn nhất là nên duy trì gần với thân nhiệt người, dao động trong khoảng từ 35-40 độ C.
Tắm quá lâu
Bác sĩ Vương Tọa Nham giải thích thêm, thời gian tắm quá dài cũng ẩn chứa nguy cơ lớn. Khi các mạch máu dưới da liên tục giãn nở, một lượng lớn máu sẽ dồn về bề mặt cơ thể, từ đó làm giảm lượng máu cung cấp cho đại não và tim.
Do đó, tổng thời gian tắm bồn nên được kiểm soát trong khoảng 10 đến 15 phút; nếu chỉ tắm vòi sen thuần túy thì nên giải quyết nhanh gọn trong vòng 5 phút.
Đối với người cao tuổi hoặc người có chức năng tim kém, cần rút ngắn thời gian linh hoạt dựa theo tình trạng sức khỏe thực tế tại thời điểm đó.
Phòng tắm đóng kín
Không gian và tư thế tắm cũng là điều không được đại khái. Việc đóng chặt cửa ra vào và cửa sổ khi tắm sẽ khiến không gian bên trong nhanh chóng trở nên oi bức, thiếu oxy. Cơ thể người ở trong một không gian kín, nhiệt độ cao và ẩm ướt như vậy quá lâu rất dễ xuất hiện các triệu chứng khó chịu như tức ngực, tim đập nhanh. Điều này gián tiếp làm tăng mạnh nguy cơ xảy ra các sự cố tim mạch cấp tính.
Vì vậy, cần luôn chú ý đến trạng thái thông gió của phòng tắm, ví dụ như bật quạt thông gió hoặc để lại một khe hở nhỏ trên cửa sổ, cửa ra vào.
Việc duy trì tư thế đứng quá lâu khi tắm sẽ thúc đẩy các mạch máu ở chi dưới giãn nở quá mức, lượng máu lưu thông lên não giảm đi tương ứng, từ đó gây ra nguy cơ hoa mắt, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu ngay tại chỗ.
Khuyến cáo người dân nên tránh đứng quá lâu trong phòng tắm, hoặc có thể đặt một chiếc ghế chống trượt chuyên dụng để có thể ngồi xuống nghỉ ngơi ngay lập tức nếu cảm thấy có bất kỳ sự khó chịu nào.
Hạ nhiệt đột ngột ngay sau khi tắm
Bác sĩ Vương Tọa Nham đặc biệt nhấn mạnh, ngay sau khi vừa tắm xong, các lỗ chân lông và mạch máu trên cơ thể đang ở trạng thái giãn nở. Lúc này, nếu vì muốn hạ nhiệt nhanh mà lập tức bật điều hòa lạnh hoặc dội nước lạnh, sự kích thích từ chênh lệch nhiệt độ cực đoan sẽ khiến các vi mạch máu co rút dữ dội. Hệ quả là huyết áp và nhịp tim tăng vọt trong tích tắc, có thể kích phát cơn đau thắt ngực, thậm chí gây ra đột tử do tim vô phương cứu chữa.
Bác sĩ Từ Mẫn, Phó trưởng Khoa Da liễu, Bệnh viện Tưởng niệm Chu Hiến Ngạn (thuộc Đại học Y khoa Thiên Tân) nhắc nhở, ngay cả khi cảm thấy bản thân không hề đổ mồ hôi, mọi người vẫn nên duy trì thói quen tắm rửa hàng ngày vào mùa hè.
Ông giải thích, khi chúng ta vận động, khi cảm xúc kích động hoặc khi ở trong môi trường nhiệt độ cao, tuyến mồ hôi dưới da sẽ bài tiết ra mồ hôi. Thế nhưng, ngay cả khi chúng ta ngồi im suốt cả ngày trong phòng điều hòa mát mẻ, da vẫn liên tục diễn ra quá trình "đổ mồ hôi không cảm nhận được" (Insensible perspiration). Lượng mồ hôi này khi tiết ra sẽ hòa lẫn với lớp bã nhờn trên bề mặt da, sau khi bị vi khuẩn phân hủy sẽ rất dễ tạo ra mùi hôi cơ thể khó chịu và hình thành những lớp ghét, dầu thừa dày đặc bám trên da.
"Bệnh viện cơ sở 2 tại phía Tây Hà Nội giúp trẻ em và gia đình khu vực này dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ y tế chất lượng cao, tiết kiệm thời gian, chi phí di chuyển, giảm áp lực cho cơ sở nội thành", PGS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện, nói tại Lễ khai trương và chính thức đưa vào hoạt động Cơ sở 2 tại xã Kiều Phú, Hà Nội, hôm 1/6.
Bệnh viện Nhi Trung ương cơ sở 2 được triển khai theo quy hoạch chung xây dựng Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, đã được Thủ tướng phê duyệt từ năm 2011. Dự án được khởi công xây dựng từ năm 2023 trên diện tích gần 6 ha với tổng mức đầu tư hơn 880 tỷ đồng. Sau quá trình triển khai xây dựng, hoàn thiện cơ sở vật chất và các điều kiện hoạt động theo quy định, đến nay cơ sở 2 đã hoàn thành đầy đủ các điều kiện pháp lý, chuyên môn và nhân lực để chính thức đi vào hoạt động.
Trong giai đoạn đầu, cơ sở 2 có quy mô 300 giường bệnh nội trú, gồm 11 khoa lâm sàng cùng các đơn vị cận lâm sàng và chức năng cần thiết; có khả năng tiếp nhận từ 1.000 đến 1.500 lượt khám ngoại trú mỗi ngày. Cơ sở này tập trung vào các chuyên khoa có nhu cầu khám chữa bệnh lớn, góp phần giảm tải cho cơ sở chính, đồng thời tăng cường năng lực điều trị trong các lĩnh vực như Sơ sinh, Điều trị tích cực, Hô hấp, Bệnh nhiệt đới, Ung thư, Thần kinh, Miễn dịch - Dị ứng - Khớp và nhiều chuyên ngành nhi khoa chuyên sâu khác.
Ông Điển cho biết để bảo đảm chất lượng hoạt động ngay từ những ngày đầu vận hành, bệnh viện đã chuẩn bị đầy đủ nguồn nhân lực, hệ thống quản lý, quy trình chuyên môn, kỹ thuật và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Quy trình khám chữa bệnh, xét nghiệm và điều trị tại cơ sở 2 được chuẩn hóa, thống nhất với cơ sở 1, bảo đảm mọi bệnh nhi đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên tại cơ sở 2 được bố trí theo kế hoạch chung của bệnh viện nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn và chất lượng phục vụ người bệnh.
Tại buổi lễ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan đánh giá việc đưa cơ sở 2 vào hoạt động không chỉ góp phần giảm tải cho cơ sở chính mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới của bệnh viện trong thực hiện sứ mệnh chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe trẻ em Việt Nam.
Với sự đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực và hệ thống quản lý chất lượng, cơ sở 2 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực hệ thống nhi khoa quốc gia, để ngày càng có nhiều trẻ em được tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao, an toàn, hiện đại.
