TP.HCM là nơi có quy mô học sinh rất lớn, tốc độ tăng dân số cơ học cao. Trong khi đó, số chỗ học ở trường THPT công lập lại không đáp ứng đủ. Hằng năm, thành phố phải tổ chức kỳ thi lớp 10 với hàng chục nghìn thí sinh để “lọc” vào số chỉ tiêu công lập có giới hạn. Nói cách khác, nếu tất cả học sinh đều muốn vào trường công nhưng không đủ chỗ thì hoặc phải thi tuyển, hoặc phải dùng một cơ chế sàng lọc khác.
Kỳ thi này còn phản ánh sự chênh lệch chất lượng và uy tín giữa các trường. Ở TP.HCM, có những trường THPT được xem là “điểm đến” vì truyền thống, đội ngũ giáo viên, môi trường học tập, tỷ lệ đỗ đại học… Chính điều này tạo nên hiện tượng “trường top”, kéo theo cuộc cạnh tranh gay gắt. Nếu mọi trường đều tương đối đồng đều về chất lượng và cơ hội phát triển, áp lực thi tuyển sẽ giảm đáng kể.
Từ góc nhìn chính sách quốc gia, kỳ thi lớp 10 gắn với chủ trương “phân luồng sau THCS”. Nhà nước nhiều năm nay định hướng không phải 100% học sinh đều đi theo con đường THPT để lên đại học mà một bộ phận sẽ học nghề, trung cấp, giáo dục thường xuyên… Đây là lý do nhiều địa phương vẫn duy trì thi tuyển hoặc giới hạn chỉ tiêu THPT công lập.
Về lý thuyết, phân luồng giúp xã hội cân đối nguồn nhân lực nhưng trong thực tế, tâm lý xã hội Việt Nam vẫn xem THPT công lập và đại học là con đường chính, còn học nghề thường bị coi là lựa chọn thứ yếu. Vì vậy, kỳ thi lớp 10 trở thành một “cuộc đua” luôn căng thẳng.
Ngoài ra, còn một nguyên nhân ít được nói đến là kỳ thi lớp 10 hiện nay đóng vai trò như một công cụ đánh giá chất lượng đầu ra THCS. Khi quy mô quá lớn, thi tuyển giúp ngành giáo dục dễ phân tầng, phân bổ học sinh và kiểm soát đầu vào.
Tuy nhiên, cái giá phải trả thì đã rõ ràng, học sinh lớp 9 chịu áp lực nặng nề, học thêm kéo dài, phụ huynh căng thẳng, việc học dễ thiên về luyện đề hơn phát triển năng lực. Nhiều chia sẻ của học sinh trên mạng xã hội cho thấy các em cảm thấy mình bị cuốn vào guồng điểm số và cạnh tranh từ rất sớm (lóp 6, 7).
Nếu bỏ thi mà số chỗ học vẫn thiếu, áp lực sẽ chuyển sang “chạy” hộ khẩu, học bạ, “xin trường”, hoặc cạnh tranh ngầm còn phức tạp hơn. Vì vậy, muốn giảm áp lực thật sự thì phải xử lý tận gốc.
Để bỏ thi lớp 10 đại trà, cần một vài giải pháp căn cơ. Quan trọng nhất là tăng năng lực tiếp nhận của hệ thống THPT công lập. Khi phần lớn học sinh đều có chỗ học phù hợp, kỳ thi sẽ tự giảm vai trò.
Thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa các trường. Khi phụ huynh không còn tâm lý “phải vào trường top mới có tương lai”, cạnh tranh sẽ dịu xuống. Đây là bài toán đầu tư giáo viên, cơ sở vật chất và quyền tự chủ cho trường học.
Nâng giá trị thật của giáo dục nghề nghiệp nhưng chỉ bằng tuyên truyền là chưa đủ. Muốn phân luồng hiệu quả thì trường nghề phải gắn với việc làm, thu nhập, cơ hội liên thông. Nếu học nghề vẫn bị xã hội xem là “đường lui”, “đường cùng” thì phụ huynh sẽ tiếp tục dồn con vào kỳ thi lớp 10 bằng mọi giá.
Có thể chuyển dần từ thi tuyển sang kết hợp nhiều tiêu chí, như học bạ, đánh giá năng lực (được biết, sắp tới, dự kiến Trường ĐH Sư phạm TP.HCM sẽ tổ chức thi đánh giá năng lực cho học sinh lớp 9), hồ sơ học tập, định hướng nghề nghiệp… Nhưng cách này đòi hỏi hệ thống đánh giá ở THCS phải minh bạch và tương đối đồng đều. Nếu không sẽ phát sinh bệnh thành tích và “làm đẹp học bạ”.
Về lâu dài, nên xây dựng mô hình giáo dục phổ thông linh hoạt hơn. Như học sinh có thể chuyển đổi giữa học THPT và giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên mà không bị mặc cảm hay bế tắc.
Kỳ thi lớp 10 ở TP.HCM không chỉ là chuyện có nên thi hay không, mà phản ánh cả cấu trúc giáo dục và tâm lý xã hội. Khi trường công còn thiếu, trường tốp đầu quá hấp dẫn, và đại học được xem là con đường gần như duy nhất để thành công thì kỳ thi này vẫn còn tồn tại dưới hình thức nào đó. Muốn bỏ kỳ thi, trước hết phải làm cho xã hội bớt phụ thuộc vào nó.
Cụ thể, thí sinh/phụ huynh có thể xem điểm thi lớp 10 theo một trong hai cách:
Cách 1: Thí sinh/phụ huynh vào link http://diemthi.hcm.edu.vn/, nhập số báo danh để xem điểm thi lớp 10.
Cách 2: Thí sinh/phụ huynh vào link https://ts10.hcm.edu.vn/dang-nhap?ReturnUrl=%2Ftra-cuu-ket-qua, nhập mã định danh và mật khẩu (đã được cấp lúc thí sinh đăng ký nguyện vọng tuyển sinh 10).
Điểm thi lớp 10 gồm 3 môn: ngữ văn, ngoại ngữ và toán. Đối với thí sinh dự thi môn chuyên hoặc tích hợp sẽ có thêm cột điểm thứ tư là môn chuyên/tích hợp.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, điểm các bài thi được chấm theo thang điểm 10, lấy lẻ đến 0,25 điểm.
Sau khi công bố điểm thi, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM công bố điểm chuẩn vào lớp 10 chuyên gồm các trường: THPT chuyên Lê Hồng Phong, THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (khu vực 1, TP.HCM cũ), THPT chuyên Hùng Vương (khu vực 2, Bình Dương cũ), THPT chuyên Lê Quý Đôn (khu vực 3, Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) và điểm chuẩn vào lớp 10 tích hợp.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 thường như sau:
Điểm xét tuyển = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có).
Thí sinh chỉ được xét tuyển khi dự thi đủ 3 môn và không có bài thi nào bị điểm 0.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 chuyên như sau:
Điểm xét tuyển lớp 10 chuyên = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + (điểm môn chuyên × 2).
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 tích hợp như sau:
Điểm xét tuyển = điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm toán + điểm trung bình của chương trình tiếng Anh tích hợp lớp 9 cấp THCS (theo thang điểm 10) hoặc điểm bài thi môn tiếng Anh tích hợp (dành cho thí sinh chưa học tiếng Anh tích hợp bậc THCS).
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM năm nay ghi nhận hơn 151.000 thí sinh đăng ký dự thi - cao nhất từ trước đến nay.
Để đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, các trường THPT công lập trên địa bàn tuyển 117.355 chỉ tiêu lớp 10, tương đương khoảng 78% thí sinh có cơ hội vào học tại các trường công lập. Đây được xem là nỗ lực của ngành giáo dục TP.HCM nhằm mở rộng chỗ học cho học sinh sau THCS.
Năm 2026 cũng là năm đầu tiên TP.HCM tổ chức kỳ thi tuyển sinh lớp 10 sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính. Theo đó, học sinh ở khu vực 2 (Bình Dương cũ) và khu vực 3 (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) dự thi chung đề với học sinh khu vực 1 (TP.HCM cũ).
Theo nhận định của nhiều giáo viên, đề thi tuyển sinh lớp 10 năm nay có mức độ vừa sức hơn so với năm trước. Tuy vậy, đề thi vẫn có một số câu hỏi mang tính phân hóa, đặc biệt ở nhóm thí sinh có học lực khá, giỏi và xuất sắc.
Để tra cứu điểm thi lớp 10 tỉnh Phú Thọ, thí sinh, phụ huynh truy cập https://ts10.phutho.edu.vn/home/tracuudiem, nhập Số báo danh, Mã xác nhận và bấm Tra cứu.
Sau khi có kết quả, học sinh có nguyện vọng phúc khảo bài thi nộp đơn tại trường THPT nơi đăng ký dự thi trước 12h ngày 17/6. Trước 15h cùng ngày, các trường hoàn thành việc tổng hợp, gửi danh sách đề nghị phúc khảo về Sở GD&ĐT theo quy định.
Theo kế hoạch, Sở GD&ĐT sẽ hoàn thành duyệt tuyển sinh đối với các trường THPT chuyên chậm nhất ngày 22/6; các trường phổ thông dân tộc nội trú chậm nhất ngày 23/6. Việc duyệt danh sách trúng tuyển đối với các trường THPT công lập được thực hiện chậm nhất ngày 25/6.
Đối với các trường THPT tư thục, công tác duyệt kết quả tuyển sinh được tiến hành vào ngày 11/7. Toàn bộ công tác tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2026-2027 trên địa bàn tỉnh dự kiến hoàn thành chậm nhất ngày 31/7.
Các mốc thời gian và nội dung công việc có thể được điều chỉnh để phù hợp với tình hình thực tế. Nếu có thay đổi, Sở GD&ĐT sẽ thông báo kịp thời trên các kênh truyền thông chính thức.
Năm nay, Phú Thọ có hơn 57.000 thí sinh dự thi vào lớp 10. Đây là kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của tỉnh Phú Thọ sau khi thực hiện sáp nhập 3 tỉnh là Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình nên công tác tổ chức có nhiều thay đổi về quy mô, phương thức quản lý và tuyển sinh.
Toàn tỉnh đã thành lập 107 hội đồng coi thi, trong đó có 10 hội đồng có từ 2 điểm thi. Tổng chỉ tiêu tuyển sinh là gần 46.700 học sinh, đạt tỷ lệ gần 74%; riêng các trường THPT công lập tuyển sinh trên 40.500 học sinh, chiếm hơn 64%.
Ba học sinh là Nguyễn Lê Yến Minh, Nguyễn Lê Bảo Minh và Nguyễn Lê Bình Minh, học sinh lớp 5D, Trường tiểu học Trần Quốc Thảo (phường Xuân Hòa, TP.HCM).
Trong kỳ khảo sát tuyển sinh lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa năm nay, Yến Minh đạt 76,5 điểm, Bảo Minh đạt 87,75 điểm và Bình Minh đạt 75,25 điểm - vừa chạm mức điểm chuẩn 75,25/100.
Chia sẻ với Báo điện tử Tuổi Trẻ, chị Lê Thanh Bảo Quyên - mẹ của ba học sinh - cho biết ngay từ khi mang thai ba, chị đã bắt đầu hình dung và lên kế hoạch đồng hành cùng các con trong hành trình học tập sau này.
Là bác sĩ, cả hai vợ chồng chị đều thường xuyên phải trực đêm tại bệnh viện. Vì vậy, khi các con được một tuổi, chị quyết định chuyển công tác từ bệnh viện sang phòng khám để không còn phải trực đêm, dành thời gian chăm sóc và đồng hành cùng các con.
"Khi con vào lớp 1, tôi đã nghĩ đến mục tiêu sau này các con sẽ dự tuyển vào lớp 6 Trường Trần Đại Nghĩa. Tôi nhận thấy đây là một môi trường giáo dục tốt, tạo điều kiện để học sinh phát huy năng lực và phát triển toàn diện.
Qua kinh nghiệm của các đồng nghiệp có con từng trúng tuyển vào Trường Trần Đại Nghĩa, tôi đã quyết định cho các con theo học chương trình tiếng Anh tích hợp (theo Đề án 5695). Chương trình giúp các con được học toán và khoa học bằng tiếng Anh, đồng thời rèn luyện ngoại ngữ từ sớm, sẽ giúp các con thuận lợi hơn khi dự tuyển vào lớp 6 Trường Trần Đại Nghĩa", chị Quyên bộc bạch.
Đến năm lớp 4, Yến Minh, Bảo Minh và Bình Minh còn được ba mẹ cho đi học thêm toán tư duy và tiếng Anh để chuẩn bị cho kỳ khảo sát vào lớp 6 Trần Đại Nghĩa.
"Đến năm lớp 5 thì tôi theo sát việc học của các con hơn, nhất là bé út. Tôi coi bài của các con học trên lớp, hỏi lại xem các con nắm được đến đâu. Phần nào con chưa rõ tôi sẽ giảng lại cho con. Tôi cũng tìm thêm tài liệu, bài tập để con xem, đọc hoặc làm thêm để rèn kỹ năng" - chị Quyên cho biết.
Gần đến ngày khảo sát lớp 6, thấy các con rất quyết tâm nhưng cũng lo lắng, chị đã viết 1 lá thư vừa để động viên, vừa để con yên tâm rằng ba mẹ luôn ở bên con.
Trong thư, chị nhắc ba chị em hãy bước vào phòng thi với sự bình tĩnh, tự tin, tin tưởng vào những gì đã tích lũy suốt 5 năm tiểu học và nỗ lực hết sức mình.
Đặc biệt, người mẹ nhắn nhủ rằng kỳ khảo sát vào lớp 6 chỉ là một cột mốc, không phải thước đo duy nhất của tương lai.
"Mỗi đứa là một cá thể duy nhất với những thế mạnh, đam mê và ước mơ khác nhau. Nếu kết quả như ý, hãy tự hào và tiếp tục phấn đấu. Nếu ngã rẽ có khác đi, các con cũng đừng nản lòng. Điều quan trọng là luôn giữ ý chí, không ngừng học hỏi và sống tử tế", chị viết.
Sau kỳ khảo sát, cả ba chị em đều trúng tuyển vào Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, khép lại hành trình nhiều năm chuẩn bị của cả gia đình bằng một kết quả trọn vẹn.
