Thực chất, việc thức giấc lúc 3 giờ sáng lại xuất phát từ cơ chế sinh học tự nhiên của cơ thể. Khi tình trạng này lặp lại nhiều ngày, đó là dấu hiệu cho thấy có thể nhịp sống của bạn đang bị xáo trộn, theo tờ Hindustan Times (Ấn Độ).
Ông Amir Khan, bác sĩ tại Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), cho biết cơ thể vận hành theo chu kỳ ngày đêm của hormone cortisol. Hormone này tăng và giảm theo từng thời điểm trong ngày, giúp điều chỉnh trạng thái tỉnh táo và nghỉ ngơi.
Cortisol tăng cao vào buổi sáng để giúp cơ thể tỉnh táo. Khi đêm xuống, mức hormone này giảm dần để cơ thể thư giãn và dễ ngủ. Chu kỳ lên xuống này diễn ra tự nhiên và giữ vai trò quan trọng đối với chất lượng giấc ngủ.
Nếu chu kỳ này bị lệch, giấc ngủ sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt. Cơ thể không thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi hoàn toàn, dẫn đến việc tỉnh giấc giữa đêm.
Ông Khan cho biết căng thẳng là nguyên nhân chính khiến cortisol không giảm vào ban đêm.
Khi mức hormone này duy trì ở mức cao, cơ thể luôn trong trạng thái tỉnh táo, gây khó ngủ và ngủ không sâu.
Vào khoảng 3 – 4 giờ sáng, cortisol tự nhiên bắt đầu tăng trở lại để chuẩn bị cho việc thức dậy. Đây là quá trình bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, khi cortisol đã cao sẵn do căng thẳng, sự gia tăng này trở nên mạnh hơn.
Sự tăng cao bất thường cortisol khiến cơ thể bị đánh thức sớm. Sau khi tỉnh giấc, trạng thái tỉnh táo kéo dài khiến việc ngủ lại trở nên khó khăn.
Việc thức giấc lúc 3 giờ sáng xảy ra khá phổ biến. Hiện tượng này không mang yếu tố bất thường mà phản ánh tình trạng căng thẳng kéo dài trong cuộc sống hằng ngày.
Khi áp lực không được kiểm soát, cơ thể khó duy trì nhịp sinh học ổn định. Giấc ngủ vì vậy dễ bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tinh thần.
Tin Gốc: Thanh Niên

Không gian sống sạch sẽ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hằng ngày. Nhiều vật dụng trong nhà nếu dùng quá lâu có thể tích tụ vi khuẩn, nấm mốc và làm tăng nguy cơ bệnh tật. Vì vậy, thay mới đúng lúc là cách đơn giản giúp bảo vệ cả gia đình, theo trang sức khỏe Health.
Miếng bọt biển dùng để rửa chén là nơi vi khuẩn phát triển mạnh. Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Scientific Reports vào năm 2017 cho thấy vật dụng này chứa lượng vi khuẩn rất lớn. Việc khử trùng nhiều lần chưa chắc mang lại hiệu quả như mong đợi.
Các nhà nghiên cứu khuyến khích thay miếng rửa chén thường xuyên, tốt nhất mỗi tuần 1 lần để hạn chế vi khuẩn tích tụ trong bếp.
Bàn chải đánh răng sẽ mất tác dụng làm sạch khi lông bị tòe, cong hoặc bết dính. Nếu để quá lâu trong phòng tắm, bàn chải còn có thể bám vi khuẩn từ môi trường xung quanh.
Hiệp hội Nha khoa Mỹ khuyến nghị thay bàn chải mỗi 3 đến 4 tháng. Người có sức đề kháng yếu, đang điều trị bệnh hoặc hóa trị nên thay sớm hơn.
Bàn chải cũ làm sạch răng kém hiệu quả và dễ ảnh hưởng đến nướu. Sau khi bị cảm cúm, người dùng cũng nên thay bàn chải mới để giữ vệ sinh.
Máy lạnh và hệ thống thông gió nếu không thay bộ lọc định kỳ sẽ phát tán bụi bẩn, nấm mốc và chất gây dị ứng trong không khí.
Bộ lọc cũ còn có thể giữ lại vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp. Theo đó, bạn nên thay bộ lọc khoảng 3 tháng một lần để không khí trong nhà sạch hơn.
Thiết bị báo khói giúp giảm nguy cơ tử vong khi xảy ra hỏa hoạn. Tuy nhiên, pin yếu hoặc thiết bị cũ có thể khiến báo khói hoạt động không chính xác.
Hiệp hội Phòng cháy chữa cháy quốc gia Mỹ khuyến nghị kiểm tra báo khói mỗi tháng bằng nút thử tín hiệu. Nếu thiết bị không phát ra âm thanh, người dùng cần thay pin ngay. Thiết bị sử dụng trên 10 năm nên được thay mới.
Thuốc để quá lâu có thể giảm tác dụng hoặc không còn an toàn cho sức khỏe.
Các chuyên gia y tế khuyên nên kiểm tra tủ thuốc mỗi 6 tháng để loại bỏ thuốc hết hạn hoặc không còn sử dụng.
Máy lọc nước giúp loại bỏ tạp chất và cải thiện chất lượng nước uống. Tuy nhiên, lõi lọc cũ sẽ giảm hiệu quả hoạt động.
Vi khuẩn cũng có thể phát triển bên trong lõi lọc đã dùng quá lâu. Vì vậy, người dùng cần thay lõi theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất.
Rèm phòng tắm và lớp lót bên trong thường xuyên tiếp xúc với độ ẩm nên dễ bám vi khuẩn và nấm mốc.
Bạn nên vệ sinh định kỳ và thay mới khoảng 3 tháng 1 lần. Phòng tắm cũng cần được lau dọn thường xuyên để hạn chế vi khuẩn phát triển.
Tin Gốc: Thanh Niên

Thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể, đảm nhận nhiệm vụ lọc máu, đào thải chất thải, cân bằng nước và điện giải, đồng thời tham gia điều hòa huyết áp và sản xuất một số hormone thiết yếu.
Theo các chuyên gia, dù không thể đánh giá chính xác chức năng thận chỉ bằng cảm nhận chủ quan, một số dấu hiệu dưới đây có thể phần nào phản ánh thận đang hoạt động tốt.
Hơi thở không có mùi lạ vào buổi sáng
Nhiều người cho rằng hơi thở có mùi chỉ liên quan đến vệ sinh răng miệng hoặc các bệnh lý tiêu hóa. Tuy nhiên, thận cũng đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ các chất thải chứa nitơ như urê ra khỏi máu.
Khi chức năng thận suy giảm, các chất này có thể tích tụ trong cơ thể và chuyển hóa thành amoniac, khiến hơi thở xuất hiện mùi khai hoặc mùi tanh đặc trưng.
Ngược lại, nếu thức dậy vào buổi sáng với hơi thở bình thường, không có vị kim loại trong miệng hay cảm giác khô miệng kéo dài, đây có thể là một tín hiệu tích cực cho thấy quá trình đào thải chất thải của cơ thể vẫn đang diễn ra hiệu quả. Tuy nhiên, nguyên dấu hiệu này là không đủ để đánh giá chức năng thận.
Các chuyên gia lưu ý, hơi thở hôi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau nên không thể dùng dấu hiệu này để chẩn đoán bệnh thận. Tuy nhiên, những thay đổi bất thường kéo dài cũng không nên bị bỏ qua.
Cơ thể ít mệt mỏi, duy trì năng lượng trong ngày
Sau một đêm ngủ đủ giấc, nhiều người thức dậy với cảm giác tỉnh táo, làm việc cả ngày mà không bị kiệt sức. Điều này không chỉ liên quan đến chất lượng giấc ngủ mà còn phản ánh hoạt động của nhiều cơ quan trong cơ thể, trong đó có thận.
Theo WebMD, thận sản xuất hormone erythropoietin (EPO), có nhiệm vụ kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Hồng cầu giúp vận chuyển oxy đến các cơ quan và mô.
Khi chức năng thận suy giảm, quá trình sản xuất EPO có thể bị ảnh hưởng, làm giảm số lượng hồng cầu, dẫn tới thiếu máu. Người bệnh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt hoặc giảm khả năng tập trung dù không làm việc quá sức.
Vì vậy, việc duy trì được mức năng lượng ổn định trong ngày cũng có thể là một trong những dấu hiệu gián tiếp cho thấy chức năng thận chưa bị ảnh hưởng đáng kể.
Làn da đủ ẩm, ít khô ráp
Sức khỏe làn da cũng có mối liên hệ nhất định với chức năng thận.
Thận khỏe mạnh giúp duy trì cân bằng nước, điện giải và khoáng chất trong cơ thể. Khi cơ chế này vận hành tốt, làn da thường giữ được độ ẩm tự nhiên, ít bong tróc và khô ráp hơn.
Ngược lại, ở những người mắc bệnh thận mạn tính, tình trạng da khô, ngứa kéo dài khá phổ biến. Nguyên nhân là do rối loạn cân bằng khoáng chất, giảm khả năng đào thải độc tố và thay đổi hoạt động của tuyến mồ hôi.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng làn da đẹp không đồng nghĩa chắc chắn với việc thận khỏe mạnh. Nhiều yếu tố khác như tuổi tác, môi trường sống, chế độ ăn uống hay chăm sóc da cũng ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng da.
Thức dậy với khuôn mặt ít sưng phù
Sau một đêm ngủ, khuôn mặt thường là nơi dễ phản ánh tình trạng giữ nước của cơ thể.
Nếu buổi sáng thức dậy với khuôn mặt tươi tỉnh, mí mắt không sưng húp và các đường nét trên gương mặt không bị phù nề bất thường, đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang điều hòa dịch và đào thải nước hiệu quả.
Trong khi đó, chức năng thận suy giảm có thể khiến cơ thể giữ lại muối và nước, dẫn tới tình trạng phù mặt, phù mí mắt hoặc phù chân tay.
Dù vậy, phù mặt buổi sáng không phải lúc nào cũng liên quan đến bệnh thận. Thiếu ngủ, ăn quá mặn, dị ứng hoặc một số bệnh lý khác cũng có thể gây ra hiện tượng tương tự.
Làm gì để bảo vệ thận?
Các chuyên gia khuyến cáo, dù xuất hiện những dấu hiệu kể trên, mọi người vẫn nên kiểm tra sức khỏe định kỳ bởi nhiều bệnh lý thận diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt.
Để duy trì chức năng thận khỏe mạnh, mỗi người nên:
- Uống đủ khoảng 1,5-2 lít nước mỗi ngày, tùy thể trạng và mức độ vận động.
- Hạn chế ăn quá mặn, giảm thực phẩm chế biến sẵn.
- Kiểm soát tốt huyết áp và đường huyết.
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập thể dục thường xuyên.
- Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc.
Theo các chuyên gia y tế, việc phát hiện sớm các bất thường ở thận thông qua xét nghiệm máu, nước tiểu và khám sức khỏe định kỳ vẫn là cách hiệu quả nhất để phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm liên quan đến cơ quan này.
Tin Gốc: Dân Trí
Sức Khỏe
“Phù phép” thịt heo thành thịt bò bằng hóa chất, nguy cơ nào với sức khỏe?

Đường dây "hô biến" 15 tấn thịt lợn thành thịt bò ở TPHCM
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TPHCM (Phòng Cảnh sát kinh tế) vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam 2 đối tượng về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo đó, từ năm 2024 đến nay, đối tượng đã thu mua thịt đùi heo nái với giá 110.000 đồng/kg rồi đưa về nhà cắt thành từng miếng nhỏ khoảng 200g.
Sau đó, thịt được ngâm trong nước pha hóa chất sodium metabisulfite nhằm khử mùi và làm thay đổi trạng thái thịt. Tiếp theo, thịt được đưa vào máy để cắt thành các lát mỏng và tiếp tục ngâm với huyết heo để làm giả thành thịt bò, đưa ra tiêu thụ với giá 150.000 đồng/kg.
Ngoài ra, đối tượng này còn thu mua thịt bò đông lạnh với giá rẻ, sau đó ngâm với nước có pha hóa chất sodium metabisulphite để thịt bò được tươi hơn và bảo quản được lâu, sau đó đưa ra thị trường bán với giá 180.000 đồng/kg.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên Giảng viên Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, trường Đại học Bách Khoa Hà Nội, cho biết, sodium metabisulphite (Na2S2O5) là hóa chất thường được dùng để khử trùng, chống oxy hóa và bảo quản.
Trong công nghiệp thực phẩm, nó được biết đến như một phụ gia (E223), được dùng làm chất bảo quản và chống oxy hóa, giúp hạn chế vi khuẩn, nấm mốc và giữ màu thực phẩm với liều lượng rất thấp.
“Chúng ta không biết rõ liều lượng hóa chất mà các đối tượng nêu trên dùng cho sản phẩm. Tuy nhiên, nếu lạm dụng có thể gây hại cho sức khỏe”, PGS Thịnh nhấn mạnh.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí trước đó, BSCK2 Châu Thị Anh, Phụ trách khoa Dinh dưỡng tại một bệnh viện ở TPHCM, cũng cho biết, sodium metabisulfite được phép sử dụng trong một số thực phẩm với liều lượng nghiêm ngặt, 0,001-0,03% cho 1kg thành phẩm theo Bộ Y tế. Việc lạm dụng hóa chất này có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng, gây độc tế bào, giảm khả năng sống sót của tế bào và gây tự chết tế bào (apoptosis).
Đặc biệt, những người nhạy cảm với sulfite có thể gặp các vấn đề về hô hấp như hen phế quản, khó thở, co thắt phế quản. Vượt quá ngưỡng cho phép, sodium metabisulfite có thể gây tổn thương gan, thận, buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng, rối loạn tuần hoàn, trầm cảm, tổn thương giác mạc, thậm chí mù lòa và tử vong trong trường hợp nghiêm trọng.
Làm thế nào để phân biệt thịt bò giả và thịt bò thật?
Theo PGS Thịnh, thịt bò và thịt lợn khác nhau về cấu trúc, hình thái song khi thịt lợn đã được “phù phép” thành thịt bò, để phân biệt được không phải là chuyện dễ. Người tiêu dùng nên cảnh giác khi mua thịt bò có giá quá rẻ.
Dưới đây, TS.BS Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, chỉ ra một số cách để phân biệt:
- Kiểm tra độ săn chắc của miếng thịt
Chúng ta có thể dùng tay nhấn lên miếng thịt, dễ nhận thấy miếng thịt bò thật săn chắc hơn trong khi miếng thịt bò giả khá mềm và lỏng, thậm chí có thể chảy nước.
- Kiểm tra mùi
Khi đưa miếng thịt bò lên ngửi, dễ nhận thấy mùi đặc trưng của thịt bò. Đối với miếng thịt bò giả, thương lái thường sử dụng mỡ bò để bôi lên bề mặt miếng thịt để có mùi thịt bò. Tuy nhiên, khi cắt lát và ngửi miếng thịt đã cắt, bạn không còn thấy mùi thịt bò.
- Rửa sạch và quan sát màu nước
Dùng dao thái một phần miếng thịt và ngâm vào trong nước. Sau một thời gian, miếng thịt bò giả sẽ khiến nước chuyển màu đậm. Ngoài ra, khi vớt ra khỏi nước, miếng thịt bò giả sẽ nhạt màu đi rõ rệt so với lúc ban đầu.
- Chần miếng thịt trong nước sôi
Khi chần miếng thịt trong nước sôi, thịt bò thật có màu đậm hơn, thịt bò giả chuyển sang màu trắng như thịt lợn.
Tin Gốc: Dân Trí

