PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hào, Chủ tịch Hội Da Liễu TP HCM, tại hội nghị khoa học thường niên Hội Da Liễu TP HCM lần thứ 22 ngày 31/5, cho biết y học tái tạo đang trở thành xu hướng nổi bật trong da liễu và thẩm mỹ nội khoa, với sự bùng nổ của các công nghệ như huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), exosome, tế bào gốc hay các chất kích thích sinh học. Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực tương đối mới, trong khi không ít cơ sở làm đẹp đang thổi phồng công dụng các liệu pháp “tái tạo” vượt xa bằng chứng khoa học.
“Không nên để marketing đi trước bằng chứng khoa học, cũng không nên để kỳ vọng của bệnh nhân đi trước sự an toàn của công nghệ”, bác sĩ nói.
Theo bác sĩ Hào, y học tái tạo mới phát triển khoảng 20-30 năm nhưng đã nhanh chóng ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực y khoa, trong đó có da liễu. Nếu trước đây làm đẹp chủ yếu tập trung “xóa nhăn”, “làm đầy” hay che khuyết điểm, hiện nay mục tiêu là phục hồi chất lượng da từ bên trong, hỗ trợ tái tạo mô bị tổn thương do lão hóa, bệnh tật hoặc sẹo.
Trong da liễu, các ứng dụng phổ biến gồm trẻ hóa da, cải thiện sẹo rỗ, hỗ trợ điều trị rụng tóc, phục hồi da tổn thương hay một số rối loạn sắc tố. Da đặc biệt phù hợp với y học tái tạo nhờ khả năng tự phục hồi tự nhiên, đồng thời bác sĩ có thể dễ dàng quan sát, đánh giá hiệu quả điều trị trực tiếp trên bề mặt da.
Báo cáo tại hội nghị, TS.BS Trần Nguyên Ánh Tú cho biết điểm khác biệt của thẩm mỹ tái tạo là không chỉ đưa một chất vào da để tạo hiệu quả tức thì mà hướng đến điều hòa môi trường sinh học của mô, kích thích tăng sinh collagen, hỗ trợ lành thương và cải thiện cấu trúc nền của da theo thời gian. Ví dụ, hyaluronic acid không chỉ giúp giữ nước hay làm đầy mà còn liên quan đến chất lượng mô da; calcium hydroxylapatite có vai trò kích thích tăng sinh collagen, hỗ trợ tái cấu trúc mô lâu dài.
Hiện nhiều bài toán khó trong da liễu đã có hướng giải quyết mới. Với nám má, thay vì lột tẩy hay laser phá hủy sắc tố khiến da mỏng yếu, xu hướng hiện nay tập trung phục hồi màng đáy và lớp bì. Với lão hóa, y học tái tạo cổ vũ xu hướng “tiền trẻ hóa”. Quá trình suy giảm collagen (khoảng 1% mỗi năm) bắt đầu từ tuổi 25, do đó can thiệp sớm giúp bảo vệ cấu trúc da trước khi nếp nhăn hay chảy xệ xuất hiện. Những tình trạng từng bị xem là “bó tay” như sẹo rỗ lâu năm nay cũng có thể cải thiện 70-90%.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo sự bùng nổ của thị trường làm đẹp khiến nhiều thuật ngữ như “tế bào gốc”, “exosome”, “tái tạo” đang bị sử dụng quá mức. Theo bác sĩ Hào, không phải sản phẩm nào gắn nhãn exosome cũng giống nhau, cũng như không phải công nghệ nào được quảng cáo là “tái tạo da” đều hiệu quả như cam kết.
Ông lấy ví dụ với PRP – kỹ thuật lấy máu tự thân, ly tâm để thu huyết tương giàu tiểu cầu rồi đưa trở lại da nhằm kích thích phục hồi. Trên lý thuyết, phương pháp này có tiềm năng trong trẻ hóa, trị sẹo rỗ, rụng tóc, song hiệu quả phụ thuộc nhiều yếu tố như quy trình ly tâm, nồng độ tiểu cầu, kỹ thuật tiêm và chỉ định phù hợp.
“Hiện chưa có sự chuẩn hóa hoàn toàn trong cách sử dụng PRP, nên hiệu quả có thể khác nhau đáng kể giữa các cơ sở”, ông nói.
Tương tự, với công nghệ tế bào gốc, hiện Việt Nam chưa cấp phép ứng dụng trực tiếp trong làm đẹp thẩm mỹ, dù một số quốc gia khác đã triển khai. Việc truyền thông lập lờ khái niệm “tế bào gốc” dễ khiến người tiêu dùng lầm tưởng và gặp rủi ro. Exosome – công nghệ đang được quảng bá mạnh – cũng cần được nhìn nhận thận trọng, bởi hiện chưa có sản phẩm exosome nào được Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) công nhận rộng rãi cho mục đích thẩm mỹ.
TS.BS Trần Nguyên Ánh Tú cho rằng nhiều nghiên cứu về exosome, tế bào gốc hay các công nghệ tái tạo hiện còn quy mô nhỏ, thiếu thử nghiệm lâm sàng lớn và dữ liệu theo dõi dài hạn.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên tin tuyệt đối vào quảng cáo “trẻ hóa thần tốc”, “phục hồi hoàn toàn” hay “trẻ lại 10 tuổi” sau vài liệu trình. Khi tiếp cận dịch vụ trẻ hóa, phục hồi da cần tìm hiểu kỹ sản phẩm có được Bộ Y tế cấp phép lưu hành hay không và được cấp phép ở dạng nào (bôi, uống hay tiêm). Việc làm đẹp bằng công nghệ cao cần được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tại cơ sở y tế được cấp phép, tránh tình trạng “tiền mất, tật mang” vì tin lời quảng cáo.
Ngoài việc dùng thuốc khi cơn đau xuất hiện, duy trì thói quen sinh hoạt phù hợp vào buổi sáng cũng giúp giảm tần suất đau đầu, theo trang OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Theo ông GP Dureja, thành viên Hội đồng cố vấn Y khoa Wholeleaf tại Ấn Độ, buổi sáng có tác động rất lớn đến trạng thái thần kinh trong cả ngày.
Ông cho biết một vài thay đổi nhỏ sau khi thức dậy có thể giúp kiểm soát cơn đau nửa đầu hiệu quả hơn nếu duy trì đều đặn.
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Brain năm 2022 cho thấy đồng hồ sinh học của não bộ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu đau và hoạt động của serotonin.
Việc thay đổi giờ giấc ngủ thất thường khiến hệ thần kinh nhạy cảm hơn và dễ xuất hiện cơn đau đầu. Thói quen ngủ nướng vào cuối tuần cũng làm tăng nguy cơ đau nửa đầu.
Các chuyên gia khuyên nên duy trì giờ thức dậy cố định mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
Sau 7 đến 8 tiếng ngủ, cơ thể thường rơi vào tình trạng thiếu nước nhẹ. Đây là yếu tố dễ kích hoạt cơn đau nửa đầu.
Ông Dureja khuyên nên uống khoảng 300 - 400 ml nước ngay sau khi thức dậy, trước khi uống trà hoặc cà phê. Việc bổ sung nước sớm giúp cơ thể tỉnh táo và giảm nguy cơ đau đầu do mất nước.
Đường huyết giảm mạnh sau khi ngủ dậy có thể làm cơn đau đầu xuất hiện nhanh hơn. Não bộ rất nhạy cảm với sự thay đổi lượng đường trong máu.
Bữa sáng giàu protein như trứng, sữa chua hoặc các loại hạt giúp cơ thể duy trì năng lượng ổn định.
Thói quen ăn sáng trong vòng 60 phút sau khi thức dậy cũng giúp giảm áp lực lên hệ thần kinh.
Người thường xuyên đau nửa đầu không nên rời nhà khi bụng đói.
Các chuyên gia khuyên nên ra ngoài hoặc ngồi gần cửa sổ khoảng 5 phút sau khi thức dậy.
Ánh sáng tự nhiên buổi sáng giúp ổn định đồng hồ sinh học và điều hòa hormone trong cơ thể. Điều này giúp giảm nguy cơ xuất hiện cơn đau nửa đầu.
Nhiều nghiên cứu cho thấy việc tránh ánh sáng trong thời gian dài có thể làm nhịp sinh học rối loạn và khiến tình trạng đau đầu kéo dài hơn.
Căng thẳng khiến cơ vùng đầu và cổ dễ co cứng, từ đó làm tăng nguy cơ đau nửa đầu.
Ông Dureja cho biết chỉ cần dành khoảng 5 phút để hít thở chậm hoặc thư giãn tinh thần cũng giúp cơ thể giảm trạng thái căng thẳng.
Thói quen này giúp hệ thần kinh ổn định hơn và hạn chế nguy cơ khởi phát cơn đau đầu.
Những thay đổi nhỏ vào buổi sáng cần được duy trì liên tục trong vài tuần để cơ thể thích nghi và cải thiện rõ rệt tần suất đau nửa đầu.
Ngày 13/5, đại diện Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ thừa nhận "bất cập trong việc thu gom nước thải" phát sinh từ khu vực giặt sấy và vệ sinh do sự cố kỹ thuật tại một vị trí thu gom nước thải sinh hoạt. Bệnh viện là cơ sở điều trị chuyên sâu về đột quỵ và tim mạch của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
"Bệnh viện xin lỗi vì sự việc đã gây lo ngại cho người dân khu vực xung quanh", thông cáo của bệnh viện nêu, đồng thời cho biết luôn xác định công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, quản lý chất thải y tế và bảo vệ môi trường là yêu cầu bắt buộc trong vận hành.
Làm việc với cơ quan chức năng ngày 12/5, đại diện bệnh viện cho hay đã triển khai các biện pháp khắc phục như sửa chữa và thay thế hệ thống bơm thu gom nước thải, rà soát toàn bộ hệ thống xử lý nước thải, tăng cường giám sát kỹ thuật trong quá trình vận hành. Bệnh viện cũng phối hợp với cơ quan chức năng để kiểm tra, đánh giá chất lượng nước thải theo quy định đồng thời cam kết không để tái diễn tồn tại tương tự.
Trước đó, cơ quan chức năng kiểm tra đột xuất Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ sau khi ghi nhận dấu hiệu nước thải từ hoạt động của bệnh viện gây ô nhiễm, ảnh hưởng đời sống người dân xung quanh. Thời điểm kiểm tra, hệ thống xử lý nước thải tập trung vẫn hoạt động, song nước thải phát sinh từ khu giặt sấy đồ vải và khu vệ sinh nơi tập kết rác sinh hoạt chưa được đưa vào hệ thống xử lý mà xả trực tiếp ra hệ thống thoát nước sinh hoạt.
Thói quen ăn uống buổi tối ngày càng phổ biến, khi nhiều người kết thúc công việc muộn và có xu hướng ăn thêm trước giờ ngủ. Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp vào thời điểm này. Những lựa chọn tưởng chừng lành mạnh vẫn có thể gây ảnh hưởng nếu dùng không đúng lúc.
Cơ thể vào ban đêm có nhiều thay đổi về chuyển hóa, tiêu hóa và nhu cầu nghỉ ngơi, vì vậy việc ăn uống trong khoảng thời gian này cần được cân nhắc, theo trang NDTV Food (Ấn Độ).
Dưa hấu là loại trái cây giàu nước, có vị ngọt tự nhiên và cung cấp nhiều dưỡng chất. Thành phần của dưa hấu chứa khoảng 94% nước, cùng lycopene, kali và chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa và bù nước cho cơ thể.
Bà Shilpa Arora, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết dưa hấu mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, bà không khuyến khích ăn dưa hấu sau 19 giờ. Theo bà, dưa hấu có tính axit nhẹ, trong khi hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn vào ban đêm nên dễ gây cảm giác khó chịu.
Bà Shilpa Arora khuyến nghị nên ăn dưa hấu vào khoảng 12 - 13 giờ, khi hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Ông Dhanvantri Tyagi lưu ý cần thận trọng khi ăn dưa hấu vào buổi tối. Loại quả này chứa nhiều nước và đường tự nhiên, nếu ăn sát giờ ngủ có thể khiến dạ dày phải làm việc trong khi cơ thể đang chuẩn bị nghỉ ngơi.
Điều này dễ gây cảm giác đầy bụng, nặng bụng hoặc khó chịu vào sáng hôm sau. Ngoài ra, lượng nước lớn trong dưa hấu còn làm tăng nhu cầu đi tiểu ban đêm, khiến giấc ngủ bị gián đoạn.
Người có hệ tiêu hóa yếu hoặc mắc hội chứng ruột kích thích nên cân nhắc khi ăn dưa hấu vào buổi tối. Những người dễ bị đầy hơi, trào ngược axit cũng nên hạn chế.
Người mắc tiểu đường cần kiểm soát khẩu phần khi ăn loại trái cây này. Ngoài ra, sau bữa tối nhiều đạm và chất béo, không nên ăn thêm dưa hấu ngay lập tức.
Dưa hấu vẫn là thực phẩm bổ dưỡng nếu ăn tươi và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, thời điểm ăn đóng vai trò quan trọng. Ăn dưa hấu vào ban ngày hoặc giữa các bữa chính sẽ giúp cơ thể hấp thu tốt hơn và hạn chế cảm giác khó chịu.
