Nhờ chiến thuật ‘nằm yên’, bé trai bị chấn thương thận phải đã giữ được quả thận

Bác sĩ chuyên khoa 1 Văn Thị Xuân Quỳnh, Khoa Nội tổng quát, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết bệnh giun đũa chó mèo do Toxocara canis ở chó và Toxocara cati ở mèo gây ra. Người mắc bệnh thường không phải do "ôm chó mèo" trực tiếp, mà chủ yếu do nuốt phải trứng giun đã tồn tại trong môi trường như đất, cát, rau sống, tay bẩn, đồ chơi, sân vườn, công viên hoặc khu vực có phân chó mèo nhiễm giun.

Vì vậy, ngay cả những người không nuôi thú cưng vẫn có thể mắc bệnh nếu sống trong khu vực có nhiều chó mèo thả rông, tiếp xúc đất cát, làm vườn, ăn rau sống rửa chưa kỹ hoặc chưa có thói quen rửa tay đúng cách. Nguy cơ nhiễm bệnh không chỉ nằm trong từng gia đình có nuôi chó mèo, mà còn nằm ở môi trường sống chung của cộng đồng. Điều này khiến việc phòng ngừa và phát hiện bệnh gặp nhiều khó khăn.

Thứ nhất, người dân dễ chủ quan. Nhiều người nghĩ rằng "nhà tôi không nuôi chó mèo thì không thể mắc bệnh", nên ít chú ý đến việc rửa tay sau khi tiếp xúc đất, rửa rau sống kỹ, che chắn khu vui chơi cát cho trẻ em, hoặc giữ vệ sinh môi trường xung quanh nhà.

Thứ hai, nguồn lây rất khó truy tìm rõ ràng. Người bệnh có thể đã tiếp xúc với đất, cát, rau sống hoặc môi trường nhiễm trứng giun từ trước đó nhưng không nhớ chính xác thời điểm hay địa điểm phơi nhiễm. Do đó, khi mắc bệnh, nhiều trường hợp không tìm được yếu tố nguy cơ rõ ràng, đặc biệt là ở những người không nuôi chó mèo.

Thứ ba, triệu chứng bệnh thường không đặc hiệu. Bệnh có thể biểu hiện bằng ngứa, nổi mề đay kéo dài, mệt mỏi, đau bụng, ho kéo dài, khò khè, tăng bạch cầu ái toan, hoặc có tổn thương gan, phổi, mắt, thần kinh… Những biểu hiện này dễ bị nhầm với dị ứng, bệnh da liễu, bệnh hô hấp, bệnh gan mật hoặc các bệnh nội khoa khác. Đặc biệt, người bệnh thường không xét nghiệm phân ra trứng giun như nhiều người vẫn nghĩ, vì người chỉ là ký chủ ngẫu nhiên; chẩn đoán cần dựa vào thăm khám lâm sàng, xét nghiệm máu, bạch cầu ái toan, huyết thanh chẩn đoán và loại trừ các nguyên nhân khác.

"Với những trường hợp ngứa, nổi mề đay kéo dài; tăng bạch cầu ái toan; tổn thương gan, phổi, mắt không rõ nguyên nhân; đau bụng kéo dài; ho kéo dài không giải thích được; hoặc có yếu tố tiếp xúc đất cát, rau sống, chó mèo thả rông, người dân nên đến cơ sở y tế có chuyên môn về bệnh ký sinh trùng để được kiểm tra, chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời", bác sĩ khuyến cáo.

Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Thành viên Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nếu mẩn ngứa kéo dài trên 6 tuần, dùng thuốc chống dị ứng thông thường không hiệu quả thì nên nghĩ đến việc mình bị nhiễm ký sinh trùng, trong đó, nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo là bệnh khá thường gặp.

Từ đường lây truyền của bệnh nhiễm ấu trùng giun đũa chó mèo, bác sĩ khuyến cáo cần có các biện pháp phòng tránh như sau:

Tin Gốc: Thanh Niên

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường (Hong Yongxiang), chuyên gia Thận học tại Đài Loan, chia sẻ nhiều trường hợp bệnh nhân đã bỏ thuốc lá, rượu bia, chuyển sang uống "sinh tố xanh" và ăn yến mạch mỗi sáng nhưng chức năng thận vẫn suy giảm nghiêm trọng đến mức phải chạy thận. Nguyên nhân chính là do họ đã áp dụng sai "công thức sức khỏe" dành riêng cho người suy thận.

Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng và các nghiên cứu dinh dưỡng mới nhất, Bác sĩ Hồng đã tổng hợp danh sách 7 nhóm bữa sáng là "địa lôi" đối với người suy thận mãn tính:

Top 7: Sủi cảo, bánh bao và thực phẩm có nhân

Để phần nhân mọng nước, các cửa hàng thường sử dụng thịt ba chỉ với tỷ lệ mỡ lên đến 50%. Những món ăn "vỏ tinh bột bao bọc mỡ" này không chỉ chứa calo khổng lồ mà còn giàu chất béo bão hòa, gây viêm nhiễm mãn tính toàn thân, từ đó làm tổn thương các vi mạch máu ở tiểu cầu thận.

Top 6: Mỳ xào trên chảo gang (Mỳ sắt)

Các loại sốt tiêu đen hoặc sốt nấm trong mỳ xào chứa lượng muối, dầu, đường và tinh bột biến tính rất lớn, kèm theo nhiều chất phụ gia làm đặc. Một phần mỳ xào có thể chứa hơn 1.200 mg natri (chiếm hơn nửa hạn mức cả ngày), gây tích tụ nước, tăng huyết áp và tấn công trực tiếp vào cầu thận.

Top 5: Yến mạch và ngũ cốc ăn sáng

Để cải thiện hương vị, ngũ cốc thương mại thường được thêm phosphate. Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt tự nhiên cũng có hàm lượng phospho rất cao. Với người bình thường, đây là thực phẩm tốt, nhưng với bệnh nhân thận, cơ thể không thể đào thải phospho dư thừa, dẫn đến ngứa da, xương giòn và vôi hóa mạch máu.

Top 4: Bánh quẩy và bánh nướng

Quẩy là thực phẩm chiên đi chiên lại, cao dầu và calo. Trong quá trình chế biến, người ta thường cho thêm chất tạo nở chứa nhôm hoặc phospho để tạo độ giòn, khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn.

Top 3: Cháo trắng ăn kèm dưa muối, đồ hộp

Bản thân cháo có chỉ số đường huyết (GI) rất cao, không khác gì "nước đường". Các món ăn kèm như dưa muối, chà bông (ruốc), chao, trứng muối đều là thực phẩm chế biến sẵn chứa cực kỳ nhiều natri, gây giữ nước và tăng áp lực bài tiết cho thận.

Top 2: Sinh tố xanh (Green Latte) và đồ uống năng lượng

Dù được coi là thức uống "thải độc", nhưng các loại rau quả như rau bina (chân vịt), chuối, kiwi và bơ đều là thực phẩm giàu kali. Khi thận suy yếu, kali không được đào thải tốt, nồng độ kali trong máu cao có thể trực tiếp gây rối loạn nhịp tim, thậm chí khiến tim ngừng đập đột ngột.

Lưu ý: Người bệnh thận nếu muốn ăn rau xanh phải chần qua nước sôi để loại bỏ bớt kali trước khi chế biến.

Top 1: Combo hamburger, xúc xích và trà sữa

Sự kết hợp này hội tụ đầy đủ các yếu tố gây hại nhất cho thận:

Thịt chế biến sẵn: Chứa hàm lượng natri, nitrit và phụ gia phosphate cực cao, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, bệnh thận và ung thư đại trực tràng.

Gia vị và bánh mì: Lượng natri thường vượt ngưỡng 1.000 mg, làm trầm trọng thêm tình trạng cao huyết áp và suy thận.

Đồ uống có đường: Tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch.

Đối với bệnh nhân suy thận, việc kiểm soát các chỉ số như natri, kali, phospho và acid uric là ưu tiên hàng đầu. Một bữa sáng an toàn nên được tư vấn trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa dựa trên tình trạng bệnh thực tế của mỗi cá nhân.

Tin Gốc: Vnexpress

Kết quả kiểm tra tại Bệnh viện Nhân dân 115 cho thấy bệnh nhân béo phì với cân nặng 100 kg và huyết áp vọt lên 182 mmHg. Theo PGS.TS.BS Nguyễn Huy Thắng, Trưởng Khoa Bệnh lý mạch máu não, Phó chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, tăng huyết áp là thủ phạm đứng sau nguy cơ đột quỵ, chứ không phải tắm đêm như người nhà lầm tưởng.

Theo phó giáo sư Thắng, nhiều người chủ quan với chỉ số huyết áp, kể cả trong ngành y. Một cụ bà hơn 80 tuổi, mẹ của một bác sĩ chuyên khoa tim mạch, đang kiểm soát huyết áp ổn định 130 mmHg. Vài tuần trước, bà thường chóng mặt, bác sĩ này lo huyết áp có thể quá thấp so với nhu cầu tưới máu lên não và là nguyên nhân gây chóng mặt, nên quyết định giảm bớt liều thuốc. Hậu quả, cụ nhập viện vì đột quỵ xuất huyết não với huyết áp 180 mmHg, may mắn qua nguy kịch sau một tháng điều trị.

Hai trường hợp cho thấy cách nhìn "dễ dãi" với huyết áp vẫn phổ biến. Thực tế, tăng huyết áp là "sát thủ thầm lặng", liên quan hơn 90% ca xuất huyết não. Mục tiêu kiểm soát thường dưới 140/90 mmHg, lý tưởng là dưới 130/80 mmHg, nhưng ngay tại Mỹ chỉ khoảng 50% đạt mức cơ bản và 20,7% đạt mức nghiêm ngặt hơn.

Mới đây, thử nghiệm quốc tế TRIDENT trên 1.670 bệnh nhân từng xuất huyết não cho thấy kiểm soát huyết áp chặt chẽ <130 mmHg mang lại lợi ích rõ rệt. Sau 6 tháng, gần một nửa nhóm dùng viên phối hợp ba thuốc đạt mục tiêu, cao hơn nhiều so với 26,4% ở nhóm điều trị thông thường; huyết áp trung bình lần lượt là 127 mmHg và 138 mmHg. Sau 2,5 năm theo dõi, tỷ lệ đột quỵ tái phát ở nhóm điều trị tích cực giảm rõ, đồng thời biến cố tim mạch lớn cũng thấp hơn.Trong khi đó, đột quỵ tại Việt Nam đang có xu hướng trẻ hóa, với độ tuổi trung bình khoảng 62, trẻ hơn gần 10 tuổi so với thế giới. Nhiều người trong độ tuổi lao động dù sống sót nhưng không thể quay lại công việc, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Phần lớn bệnh nhân sau đột quỵ phải đối mặt với di chứng nặng nề như liệt, yếu chi, rối loạn ngôn ngữ, cảm xúc và suy giảm thị lực.Ước tính, cứ 4 người trưởng thành trên 25 tuổi thì một người có nguy cơ bị đột quỵ trong đời. Khoảng 90% bệnh nhân liên quan đến các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, béo phì, hút thuốc lá, uống rượu bia.Việc tuân thủ điều trị tại Việt Nam còn rất hạn chế. Nhiều người dù có bệnh nền vẫn chủ quan vì chưa thấy triệu chứng rõ ràng.Theo PGS Nguyễn Huy Thắng, không ít người trẻ có huyết áp cao kéo dài nhưng vẫn bỏ qua vì nghĩ mình "khỏe mạnh". Thực tế, tăng huyết áp hầu như không gây triệu chứng, ngay cả khi chỉ số vượt 200 mmHg. Đây chính là nguyên nhân hàng đầu gây xuất huyết não - một dạng đột quỵ có tỷ lệ tử vong cao.Bác sĩ khuyến cáo, khi đã có các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, cần tập trung kiểm soát tối ưu thay vì lo các yếu tố "ngoài lề" như tắm đêm, cúi xuống buộc dây giày... Hơn 70% bệnh nhân đột quỵ có thể tránh được nếu tuân thủ điều trị. Đặc biệt, ở những người trẻ như bệnh nhân 21 tuổi trên, kiểm soát huyết áp tốt có thể mang lại lợi ích phòng ngừa đột quỵ lâu dài và rõ rệt hơn.Tin Gốc: Vnexpress