Loài cá này, có tên khoa học Parakneria thysi, được quan sát tại thác Luvilombo trong các đợt nghiên cứu năm 2018 và 2020, theo trang IFLScience ngày 3-4.
Chỉ những con cá dài khoảng 3,7 – 4,8 cm mới thực hiện hành trình đặc biệt này, thường diễn ra vào cuối mùa mưa. Dù hành vi của chúng đã được người dân địa phương biết đến từ khoảng 50 năm trước, đây là lần đầu tiên được khoa học ghi nhận và phân tích.
Không giống nhiều loài cá khác dùng miệng để bám và leo, Parakneria thysi sử dụng vây.
Các vây ngực và vây bụng của chúng có các mấu nhỏ, giúp bám chặt vào bề mặt đá trơn trượt. Nhờ đó, chúng có thể nhích từng chút một lên vách đá gần như thẳng đứng, chống lại dòng nước chảy xiết.
Những con cá nhỏ bám vào vách đá để leo thác tại Congo – Nguồn: IFLSCIENCE
Hành trình leo 15 mét vách thác kéo dài trung bình 9 giờ 45 phút song điều đáng chú ý là cá chỉ thực sự di chuyển khoảng 15 phút, phần lớn thời gian còn lại là nghỉ ngơi. Chúng dừng lại trên các gờ đá phẳng, với khoảng 9 lần nghỉ dài (khoảng một giờ) và nghỉ ngắn (khoảng 30 phút).
Trong lúc nghỉ, hàng chục đến hàng trăm con tụ tập lại trước khi tiếp tục leo lên.
Nhóm nghiên cứu cho rằng thời điểm di cư của loài cá này có liên quan đến mực nước và lượng mưa.
Điều kiện thuận lợi để cá leo thác là vào đầu tháng 4, khi mực nước đạt đỉnh. Cá cũng có xu hướng di chuyển vào cuối buổi chiều, khoảng 16h -18h, thay vì buổi sáng.
Mục đích của hành vi này vẫn chưa được xác định chắc chắn. Một số giả thuyết cho rằng chúng tìm kiếm nguồn thức ăn ít cạnh tranh hơn hoặc cố gắng tránh các loài săn mồi như cá da trơn Schilbe intermedius.
Tuy nhiên, môi trường sống của loài cá này đang chịu áp lực từ con người.
Hoạt động đánh bắt, kể cả bằng lưới mịn, cùng với việc khai thác nước cho nông nghiệp có thể làm cạn khu vực hạ lưu và đe dọa quần thể cá.
Nhóm nghiên cứu kêu gọi tăng cường bảo vệ khu vực thác và hệ sinh thái liên quan.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports.
Tôi năm nay 45 tuổi, giữ vị trí giám đốc điều hành của một công ty truyền thông tầm trung. Người ngoài nhìn vào, ai cũng nghĩ tôi là mẫu phụ nữ có tất cả. Tôi có sự nghiệp vững vàng, chồng hiền lành, hai con ngoan ngoãn, nhà cửa ổn định. Tôi cũng từng tin như vậy, cho đến khi chính mình bước lệch khỏi quỹ đạo mà bản thân đã mất hơn hai mươi năm để xây dựng.
Chồng tôi là người đàn ông không giỏi nói lời hoa mỹ. Anh ít khi khen tôi, cũng chẳng bao giờ tặng hoa vào những dịp đặc biệt. Nhưng anh là người dậy sớm nhất nhà, đưa con đi học, lo từng bữa cơm, từng hóa đơn điện nước.
Những năm tôi bắt đầu khởi nghiệp, anh chấp nhận lùi lại, chuyển sang làm công việc nhẹ nhàng hơn để có thời gian chăm sóc gia đình. Có những tháng tôi đi công tác liên tục, anh vừa làm cha vừa làm mẹ, chưa từng than phiền.
Tôi vẫn nghĩ mình biết ơn anh. Nhưng có lẽ, tôi đã quen với sự hy sinh ấy đến mức coi nó là điều hiển nhiên.
Và rồi cuộc sống của tôi bị đảo lộn khi một người đàn ông trẻ xuất hiện, khi công ty tuyển thêm nhân sự cho một dự án lớn. Cậu ấy kém tôi đúng 20 tuổi, là kiểu người mà tôi từng nghĩ chỉ có trong phim: nhanh nhẹn, tinh tế, biết quan sát và đặc biệt… rất biết cách làm người khác cảm thấy mình được quan tâm.
Ban đầu, mối quan hệ của chúng tôi hoàn toàn trong khuôn khổ công việc. Tôi là sếp, cậu là nhân viên. Nhưng cậu ấy luôn chú ý đến những chi tiết nhỏ nhặt mà ngay cả chồng tôi cũng không để ý.
Một lần tôi ho nhẹ trong cuộc họp, chiều hôm đó trên bàn làm việc đã có sẵn một cốc trà gừng ấm. Tôi hỏi ai chuẩn bị, mọi người đều lắc đầu, chỉ có cậu cười rất nhẹ. Những lần tôi ở lại làm việc muộn, cậu luôn là người cuối cùng tắt đèn cùng tôi. Cậu ấy không nói nhiều, nhưng ánh mắt lúc nào cũng như đang lắng nghe tôi, kể cả khi tôi chỉ vô tình than mệt.
Tôi không biết mọi thứ bắt đầu từ khi nào. Có thể là từ buổi tối hôm đó, khi tôi uống quá chén trong một buổi tiếp khách. Tôi nhớ mình đã rất mệt. Khi mở mắt ra, tôi đang ngồi trong xe và cậu ấy ở bên cạnh, nhẹ nhàng nói rằng muốn đưa tôi về.
Nhưng tôi không về nhà ngay. Tôi nói mình chưa muốn về. Và cậu không hỏi thêm điều gì, chỉ im lặng lái xe.
Chúng tôi dừng lại ở một quán cà phê mở xuyên đêm. Tôi đã nói rất nhiều, những điều mà tôi chưa từng nói với chồng, về áp lực công việc, sự cô đơn khi đứng ở vị trí cao và cảm giác mình phải luôn mạnh mẽ.
Cậu ấy không đưa ra lời khuyên, chỉ lặng lẽ lắng nghe. Nhưng cách cậu nhìn tôi khiến tôi cảm thấy mình không phải là giám đốc, mà chỉ là một người phụ nữ đang mệt mỏi.
Đêm đó, khi chia tay, cậu ấy nắm tay tôi và tôi đã không rút tay lại.
Sau lần đó, mọi ranh giới dần bị xóa nhòa. Những tin nhắn ngoài giờ làm việc xuất hiện ngày một nhiều. Ban đầu là công việc, sau đó là những câu hỏi rất đời thường: “Em thích kiểu tóc mới của chị?”, “Hôm nay chị mặc chiếc váy đẹp quá”… Những câu đó, tôi không nhận được từ chồng mình đã lâu.
Tôi biết mình đang đi sai đường. Mỗi lần nhìn thấy chồng đang lúi húi trong bếp, hay con gái ngồi học bài, tôi lại thấy nghẹn lại. Nhưng rồi chỉ cần điện thoại rung lên, một tin nhắn ngắn ngủi từ cậu ấy, tôi lại yếu lòng.
Cậu ấy chiều chuộng tôi theo cách mà một người phụ nữ trung niên khó có thể cưỡng lại. Cậu nhớ mọi sở thích của tôi, từ loại trà tôi hay uống đến bài nhạc tôi thích nghe. Có lần tôi vô tình nói thích một chiếc khăn lụa, vài ngày sau cậu ấy đã đặt nó trên bàn làm việc, chỉ nói đơn giản: “Em thấy hợp với chị”.
Tôi biết cậu đang cố gắng làm hài lòng tôi. Và tôi cũng biết, trong mối quan hệ này, tôi là người nắm quyền. Nhưng nghịch lý ở chỗ, chính tôi lại là người bị cuốn vào sâu hơn.
Chúng tôi bắt đầu vượt qua giới hạn vào một buổi chiều mưa. Văn phòng vắng người, chỉ còn lại chúng tôi. Tôi đã không đủ lý trí để dừng lại. Sau khoảnh khắc đó, cảm giác tội lỗi dâng lên rõ rệt. Cậu ấy ôm tôi, nói rằng sẽ luôn ở bên tôi, tôi xứng đáng được yêu thương nhiều hơn.
Tôi đã tin vào câu nói đó, dù trong sâu thẳm, tôi hiểu mọi thứ không đơn giản như vậy.
Năm tháng trôi qua trong một sự giằng xé liên tục. Ban ngày, tôi là một giám đốc nghiêm túc, một người mẹ, một người vợ. Ban đêm, tôi lại trở thành một người phụ nữ sống trong những cảm xúc lén lút.
Và rồi một ngày, tôi về nhà khi đã khuya.
Chồng tôi vẫn đang ngồi ở phòng khách, ánh đèn vàng hắt lên gương mặt đã có thêm nhiều nếp nhăn mà trước đây tôi chưa từng để ý. Anh không hỏi tôi đi đâu, cũng không trách móc. Chỉ là khi tôi bước vào, anh nhìn tôi lâu hơn mọi khi, ánh mắt bình thản đến mức khiến tôi thấy sợ. Rồi anh hỏi một câu khiến tôi thót tim: “Em có hạnh phúc không?”.
Tôi nhớ đến những tin nhắn ngọt ngào, những ánh mắt chăm sóc, những khoảnh khắc khiến tim mình rung lên vì chàng trai trẻ kia. Nhưng đồng thời, tôi cũng nhớ đến những đêm mất ngủ, những lần né tránh ánh nhìn của con, những cảm giác tội lỗi cứ âm ỉ như một vết thương không lành.
Tôi không trả lời được.
Chồng tôi gật đầu, như thể đã hiểu.
Anh đứng dậy, đi vào phòng, rồi mang ra một tập hồ sơ. Đó là toàn bộ giấy tờ nhà, sổ tiết kiệm, những thứ anh vẫn luôn quản lý suốt bao năm qua.
Anh đặt xuống trước mặt tôi. “Anh đã sống đủ lâu để hiểu, có những thứ giữ lại bằng trách nhiệm thì chỉ làm nhau mệt thêm. Nếu em thấy người khác là điều em muốn, anh sẽ không giữ”, chồng tôi nói.
Anh nói đã biết chuyện tôi có người khác, anh muốn trả lại toàn bộ tài sản để tôi toàn quyền quyết định. Chồng tôi cũng nói, anh sẵn sàng tha thứ nếu tôi thay đổi.
Tôi đã nghĩ mình sẽ chọn gia đình nhưng cuối cùng, tôi lại ký vào tờ đơn ly hôn. Không phải vì tôi yêu chàng trai trẻ kia nhiều hơn mà vì tôi biết, sau tất cả những gì đã xảy ra, tôi không còn xứng đáng đứng trong ngôi nhà này với tư cách là một người vợ.
Tôi rời khỏi căn nhà quen thuộc, bỏ lại chồng và con cùng nỗi day dứt mà có lẽ tôi sẽ phải mang theo suốt phần đời còn lại.
Người đàn ông trẻ kia vẫn ở bên tôi, khi tôi bước ra khỏi cuộc hôn nhân. Nhưng kỳ lạ thay, khi không còn ràng buộc, tôi lại không còn cảm thấy những điều từng khiến mình say mê nữa.
Và đến lúc này, tôi mới thực sự hiểu câu hỏi của chồng mình tối hôm đó. Tôi có hạnh phúc không?
Câu trả lời hiện tại của tôi là không, và cái giá tôi phải trả là mất gia đình, danh dự và mãi mãi không thể hạnh phúc…
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
Tình Yêu Giới Tính
Cuốn sổ tiết kiệm 1 tỷ và lời cầu xin của em trai chồng khiến tôi chết lặng
Bảy năm trời, vợ chồng tôi sống như người ta đi ở trọ trong chính cuộc đời mình: Không dám ăn một bữa ngon, không dám mua bộ quần áo mới. Có lần con bé nhà tôi đứng trước cửa trung tâm tiếng Anh, nhìn lũ trẻ đeo cặp đi vào rồi hỏi nhỏ: “Mẹ ơi, con học ở đó có được không?”. Tôi quay mặt đi, giả vờ không nghe.
Người ta cứ tưởng công nhân tăng ca là có tiền. Nhưng chỉ ai từng ôm hộp cơm nguội lúc 10h đêm mới hiểu, đồng tiền kiếm được có mùi của mồ hôi và cả nhọc nhằn. Chồng tôi từng sốt gần 40 độ vẫn lén uống thuốc rồi đi làm. Anh bảo nghỉ một ngày là mất chuyên cần, mất một khoản tiền thưởng nhỏ.
Cái sổ tiết kiệm 1 tỷ đồng ấy, nói thật, chẳng khác gì cái mạng của chúng tôi. Mỗi tháng gửi vào vài triệu đồng. Có tháng con ốm, định rút ra, lại cắn răng vay ngoài. Tôi còn nhớ hôm đủ 1 tỷ đồng, chồng tôi im lặng rất lâu. Anh chỉ cười. Một người đàn ông ngoài 30 tuổi mà cười như đứa trẻ được quà.
Chúng tôi định cuối năm mua miếng đất nhỏ ngoài thị trấn. Không cần mặt tiền, trong ngõ sâu cũng được. Chỉ cần đủ để xây một căn nhà. Tôi còn lên mạng xem gạch lát sân, xem cả mấy cây hoa giấy người ta trồng trước cổng. Nghèo mà, nhiều khi hạnh phúc chỉ là bản thân tưởng tượng được tương lai.
Ấy thế mà một buổi chiều, mẹ chồng tôi gọi điện. Giọng bà run đến nỗi tôi tưởng trong nhà có người mất. Bà bảo em trai chồng tôi bị lừa. Nó tham gia cái gì gọi là “khởi nghiệp ”. Người ta dụ đầu tư tiền ảo. Ban đầu lời thật. Sau đó, nó mất trắng 800 triệu đồng.
Tôi ngồi chết lặng bên bếp. Nồi canh sôi trào cả ra ngoài mà không biết. 800 triệu đồng - con số nghe như tiếng búa đập vào ngực. Tôi hỏi lại mấy lần vì không tin nổi. Em chồng tôi mới 27 tuổi, chưa vợ con, làm tháng được bao nhiêu đâu mà có từng ấy tiền?
Buổi tối, nó sang nhà tôi. Mặt tái như người vừa đi cấp cứu về. Nó quỳ xuống giữa nền nhà. Hai mắt đỏ ngầu. Nó nói vay nóng khắp nơi để nạp thêm tiền gỡ gạc, cuối cùng sập luôn hệ thống. Chủ nhóm biến mất. Điện thoại khóa. Bạn bè cũng tan tác như bầy vịt gặp lũ.
Từ hôm ấy, bố mẹ chồng tôi gần như ngày nào cũng sang. Mẹ chồng tôi khóc. Bà nói nếu không cứu, người ta siết nợ thì em chồng tôi chỉ có nước chết. Bố chồng tôi thì ngồi im, thỉnh thoảng thở dài. Cả căn nhà đầy mùi tuyệt vọng.
“Các con giúp em đi. Nó mà bị chủ nợ tìm tới thì đời coi như bỏ", mẹ chồng tôi nói thế. Tôi nghe mà ruột gan rối như canh hẹ. Một tỷ đồng ấy đâu phải tiền trên trời rơi xuống. Nó là tuổi thanh xuân của vợ chồng tôi. Là những buổi con thèm trà sữa mà mẹ bảo đau bụng, không cho uống. Là đôi giày chồng tôi rách đế vẫn đi thêm cho đến khi không đi được nữa.
Có hôm con bé nhà tôi hỏi: “Bao giờ nhà mình có nhà ạ?”. Tôi quay đi lau bát, thấy mắt cay xè. Nó đâu biết người lớn đôi khi khổ không phải vì thiếu tiền, mà vì đồng tiền mình có bỗng phải đem đặt lên bàn cân với tình thân.
Rồi chuyện bắt đầu rối hơn. Chủ nợ tìm tới thật. Một gã đàn ông xăm trổ đứng trước cổng nhà bố mẹ chồng tôi suốt buổi chiều. Hàng xóm bu kín ngoài ngõ. Em chồng tôi trốn biệt. Mẹ chồng tôi ngất ngay giữa sân vì sợ. Chồng tôi phải cõng bà vào viện.
Đêm đó, lần đầu tiên vợ chồng tôi cãi nhau lớn. Tôi bảo không thể đưa hết tiền được. Chồng tôi đập bàn. Anh nói, đó là em ruột anh. Tôi cũng bật khóc.
Tôi hỏi: “Nếu đưa hết rồi bao giờ tiền lo cho con ăn học lấy ở đâu? Lỡ đau ốm thì sao? Nhà cửa thì tính thế nào?". Anh im lặng rất lâu rồi nói một câu khiến tôi đau đến tận giờ: “Anh cũng không biết. Anh chỉ biết là phải giúp em trai anh”.
Người đàn ông ấy, bao năm nay luôn tính toán rõ ràng từng đồng. Vậy mà hôm ấy anh nói không biết. Tôi nhìn lưng anh cong xuống dưới ánh đèn mà thấy thương. Một bên là cha mẹ già và em trai. Một bên là vợ con. Ở giữa là đồng tiền mồ hôi nước mắt.
Đêm qua, tôi mở cuốn sổ tiết kiệm ra nhìn thật lâu. Những con số nằm im thin thít. Chúng vô tri mà sao nặng như đá. Tôi nhớ cái ngày hai vợ chồng ăn mì tôm suốt tuần để gửi thêm được 5 triệu đồng. Tôi nhớ đôi mắt con bé nhìn lớp học thêm ngoài phố.
Bây giờ tôi vẫn chưa biết phải làm sao. Nếu không giúp, tôi thấy mình ích kỷ. Nhưng nếu đưa tiền, tôi sợ cả nhà mình lại quay về những ngày trắng tay. Người ta bảo máu mủ ruột rà phải đùm bọc nhau. Nhưng có ai dám chắc sự đùm bọc ấy không kéo thêm một gia đình khác xuống vực?
Tôi kể câu chuyện này không phải để than nghèo kể khổ. Tôi chỉ muốn hỏi những người đã từng đi qua cảnh đời như chúng tôi một câu: Nếu là các anh chị, các anh chị sẽ chọn giữ lấy gia tài mình chắt chiu bao năm, hay đem hết vốn liếng cứu một người thân đang chìm trong sai lầm?
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
Tin Gốc: Dân Trí
Tình Yêu Giới Tính
Công an TP.HCM phá đường dây ma túy liên tỉnh, bắt nhiều người trong một gia đình
Ngày 2-4, Công an TP.HCM cho biết Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã đấu tranh, triệt phá thành công chuyên án mang bí số VA726D sau gần ba tháng điều tra.
Trước đó, Công an TP.HCM phát hiện Chương Cẩm Minh (48 tuổi, ngụ xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM) và đồng bọn có dấu hiệu hoạt động mua bán trái phép chất ma túy liên tỉnh với quy mô lớn.
Mở rộng điều tra, ban chuyên án xác định Huỳnh Thanh Dưỡng (35 tuổi, ngụ phường Tân Hòa, TP.HCM) là đầu mối cung cấp ma túy cho Minh.
Dưỡng thuê một căn nhà tại phường Cái Khế, TP Cần Thơ để cất giấu ma túy, đồng thời điều hành đường dây mua bán.
Từ TP Cần Thơ, Dưỡng vận chuyển ma túy lên TP.HCM, giao cho Minh để tiếp tục phân phối cho các đầu dưới tại TP.HCM và Đồng Nai.
Quá trình điều tra cũng xác định Bùi Thị Thanh Bạch (35 tuổi, ngụ phường Rạch Giá, tỉnh An Giang) là một mắt xích trong đường dây. Dù sinh sống tại An Giang, Bạch vẫn điều hành hoạt động mua bán ma túy tại TP.HCM.
Đáng chú ý, Bạch sử dụng mẹ ruột là Nguyễn Thị Tuyết Nhung (52 tuổi, ngụ phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) làm người trung gian nhận ma túy từ Minh và Dưỡng, sau đó giao lại cho các đối tượng mua ma túy của Bạch.
Xác định thời cơ chín muồi, khoảng 20h ngày 11-3, ban chuyên án bắt giữ Minh và con ruột là Chương Nguyễn Minh Trí (27 tuổi), đồng phạm giúp sức mua bán trái phép chất ma túy với Minh cùng đồng bọn.
Tiếp tục truy xét, ban chuyên án tiếp tục ập vào một khách sạn ở phường Hòa Hưng, TP.HCM bắt Huỳnh Thanh Dưỡng cùng 2 người giúp sức cho Dưỡng là Huỳnh Đức Thiện (30 tuổi) và và Dương Phát Lộc (23 tuổi) cùng 2 bánh heroin.
Khám xét kho cất giấu ma túy của Dưỡng tại TP Cần Thơ do Nguyễn Thanh Nhi (20 tuổi) trông coi, trinh sát tiếp tục thu giữ 6 bánh heroin và khoảng 2kg Methamphetamine.
Cùng lúc, một tổ trinh sát khác cũng bắt giữ Bùi Thị Thanh Bạch tại An Giang và Nguyễn Thị Tuyết Nhung tại TP.HCM, thu giữ 2kg Methamphetamine.
Sau đó ban chuyên án tiếp tục đồng loạt truy xét, bắt và làm việc những người liên quan khác trong chuyên án gồm số người tiêu thụ ma túy cấp 2, cấp 3 của Dưỡng để bán cho các nơi tổ chức sử dụng và sử dụng ma túy.
Đấu tranh mở rộng đến 1h sáng 20-3, ban chuyên án tiếp tục thu giữ thêm khoảng 3kg Methamphetamine của Huỳnh Thanh Dưỡng đang cất giấu tại phòng trọ ở phường Tây Thạnh, TP.HCM.
Tang vật thu giữ của các nghi phạm trong vụ án tổng cộng 8 bánh heroin (khoảng 2,8kg); 7,5kg ma túy đá (Methamphetamine); cùng một lượng ketamin, thuốc lắc và 2 khẩu súng tự chế.
Đến nay Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã bắt giữ, khởi tố 26 bị can, đồng thời bàn giao 6 đối tượng sử dụng trái phép chất ma túy cho công an cấp xã xử lý theo thẩm quyền.
Đáng chú ý, trong số các nghi phạm thuộc đường dây này có Vũ Tấn Quốc, đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm. Sau khi bị bắt, Quốc đã được bàn giao cho Phòng Cảnh sát hình sự để tiếp tục điều tra, xử lý.