Loài cá này, có tên khoa học Parakneria thysi, được quan sát tại thác Luvilombo trong các đợt nghiên cứu năm 2018 và 2020, theo trang IFLScience ngày 3-4.
Chỉ những con cá dài khoảng 3,7 – 4,8 cm mới thực hiện hành trình đặc biệt này, thường diễn ra vào cuối mùa mưa. Dù hành vi của chúng đã được người dân địa phương biết đến từ khoảng 50 năm trước, đây là lần đầu tiên được khoa học ghi nhận và phân tích.
Không giống nhiều loài cá khác dùng miệng để bám và leo, Parakneria thysi sử dụng vây.
Các vây ngực và vây bụng của chúng có các mấu nhỏ, giúp bám chặt vào bề mặt đá trơn trượt. Nhờ đó, chúng có thể nhích từng chút một lên vách đá gần như thẳng đứng, chống lại dòng nước chảy xiết.
Những con cá nhỏ bám vào vách đá để leo thác tại Congo – Nguồn: IFLSCIENCE
Hành trình leo 15 mét vách thác kéo dài trung bình 9 giờ 45 phút song điều đáng chú ý là cá chỉ thực sự di chuyển khoảng 15 phút, phần lớn thời gian còn lại là nghỉ ngơi. Chúng dừng lại trên các gờ đá phẳng, với khoảng 9 lần nghỉ dài (khoảng một giờ) và nghỉ ngắn (khoảng 30 phút).
Trong lúc nghỉ, hàng chục đến hàng trăm con tụ tập lại trước khi tiếp tục leo lên.
Nhóm nghiên cứu cho rằng thời điểm di cư của loài cá này có liên quan đến mực nước và lượng mưa.
Điều kiện thuận lợi để cá leo thác là vào đầu tháng 4, khi mực nước đạt đỉnh. Cá cũng có xu hướng di chuyển vào cuối buổi chiều, khoảng 16h -18h, thay vì buổi sáng.
Mục đích của hành vi này vẫn chưa được xác định chắc chắn. Một số giả thuyết cho rằng chúng tìm kiếm nguồn thức ăn ít cạnh tranh hơn hoặc cố gắng tránh các loài săn mồi như cá da trơn Schilbe intermedius.
Tuy nhiên, môi trường sống của loài cá này đang chịu áp lực từ con người.
Hoạt động đánh bắt, kể cả bằng lưới mịn, cùng với việc khai thác nước cho nông nghiệp có thể làm cạn khu vực hạ lưu và đe dọa quần thể cá.
Nhóm nghiên cứu kêu gọi tăng cường bảo vệ khu vực thác và hệ sinh thái liên quan.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Scientific Reports.
Tình Yêu Giới Tính
Quá chán vì kẹt xe, 2 tài xế vừa cho xe nhích từng chút vừa chơi oẳn tù tì

Một vụ kẹt xe ở Nam Phi bất ngờ biến thành màn “so tài” khi hai tài xế đối đầu nhau bằng trò oẳn tù tì - Video: Instagram
Trong bối cảnh tắc đường kéo dài vào một buổi chiều thứ sáu tại Gauteng (Nam Phi), một khoảnh khắc hài hước đã được tài khoản Monique Prinsloo ghi lại và chia sẻ lên mạng xã hội. Đoạn video cho thấy hai tài xế ở hai xe khác nhau "thách đấu" nhau bằng trò oẳn tù tì để giết thời gian.
Không chỉ dừng lại ở việc tự giải trí, hành động này còn mang lại tiếng cười cho những người xung quanh - những người cũng đang mắc kẹt và không biết làm gì để giết thời gian.
Sau khi được đăng tải, đoạn clip nhanh chóng lan truyền, thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Nhiều người đặt ra hàng loạt câu hỏi: Hai tài xế có quen biết nhau không? Nếu là người lạ, họ đã bắt đầu trò chơi như thế nào? Và quan trọng nhất, ai là người chiến thắng?
Nhờ sức mạnh của mạng xã hội, danh tính hai nhân vật chính nhanh chóng được xác định là Zane và Jaco. Trong cuộc trao đổi với chương trình The Drive with Rob and Roz, cả hai cho biết đơn giản họ chỉ "quá chán nên nghĩ ra trò này để giết thời gian".
Dù vậy, điều khiến nhiều người tiếc nuối là cả hai vẫn chưa tiết lộ kết quả cuối cùng của màn oẳn tù tì gây sốt này.
Tình Yêu Giới Tính
Tôi bật khóc vì một câu hát và nhận ra nỗi đau nhức nhối trong hôn nhân

Tôi năm nay 30 tuổi, sống ở Hà Nội, làm kế toán cho một công ty tư nhân. Chồng tôi hơn tôi 1 tuổi, làm quản lý kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng. Chúng tôi yêu nhau từ thời đại học, trải qua những năm tháng khó khăn nhất của tuổi trẻ cùng nhau rồi mới đi đến hôn nhân, đến nay đã 8 năm.
Nếu có ai hỏi điều gì khiến tôi quyết định lấy anh, có lẽ tôi sẽ trả lời rằng đó là cảm giác tin tưởng và bình yên.
Hồi mới ra trường, tôi làm việc cho một công ty nhỏ, lương chỉ hơn 6 triệu đồng. Lương của cả hai cộng lại chưa đến 15 triệu đồng mỗi tháng. Có những ngày cuối tháng, chúng tôi phải ngồi tính toán xem còn đủ tiền đổ xăng đến lúc nhận lương hay không, rồi lại chở nhau đi ăn bún riêu trên phố cổ, ngồi nói chuyện tâm tình đến khuya. Hồi đó nghèo thật, nhưng tôi chưa từng thấy mình thiếu thốn.
Sau khi kết hôn, chúng tôi mua một căn hộ trả góp, sinh con, rồi quay cuồng trong vòng xoáy cơm áo gạo tiền như bao gia đình trẻ khác. Tôi hiểu áp lực của chồng khi phải gánh trách nhiệm tài chính lớn hơn trước rất nhiều. Vì thế, mỗi khi anh đi sớm về muộn, thường xuyên công tác hay mang việc về nhà làm đến khuya, tôi đều cố gắng thông cảm.
Tôi vẫn nghĩ đó là giai đoạn tạm thời, khi kinh tế ổn định hơn, mọi thứ sẽ khác. Nhưng rồi năm này qua năm khác, điều kiện vật chất trong nhà khá lên thật, còn khoảng cách giữa hai vợ chồng lại ngày một lớn hơn.
Thực ra chồng tôi không phải người chồng tệ theo cách người ta vẫn thường nói. Anh không ngoại tình, không cờ bạc, không nhậu nhẹt. Tiền bạc làm ra đều đưa về cho gia đình. Trong mắt người ngoài, chúng tôi là một gia đình khá hạnh phúc và đẹp đôi.
Ngay cả tôi nhiều lúc cũng tự nhắc mình rằng, như thế đã là may mắn hơn rất nhiều người phụ nữ khác. Nhưng càng sống lâu trong cuộc hôn nhân này, tôi càng nhận ra một sự thật rất buồn...
Có lần tôi bị sốt xuất huyết phải nhập viện. Tôi đo nhiệt độ lên đến gần 40 độ, người đau nhức đến mức không ngồi dậy nổi. Con gái còn nhỏ, cứ bám lấy mẹ khóc. Chồng tôi đang ở Quảng Ninh làm dự án.
Tôi nhớ mình nằm co ro trên giường bệnh, một tay truyền nước, một tay trả lời tin nhắn của đồng nghiệp vì sợ ảnh hưởng công việc. Tôi gọi cho anh, chỉ vì lúc ấy tôi thấy quá mệt, muốn được người thân chăm sóc. Anh bảo đang họp với khách hàng, dặn tôi cố gắng nghỉ ngơi rồi cúp máy.
Tôi hiểu công việc của anh không thể bỏ giữa chừng. Nhưng khi cúp máy, nhìn căn nhà vắng tanh và đứa con đang sốt ruột ngồi bên cạnh, tôi đã khóc.
Rồi những chuyện như thế cứ lặp lại. Ngày bố tôi nhập viện cấp cứu vì đột quỵ nhẹ, tôi một mình chạy từ công ty vào bệnh viện, làm thủ tục, ký giấy tờ, túc trực suốt đêm.
Ngày công ty tôi tái cơ cấu nhân sự, tôi thấp thỏm vì không biết mình có nằm trong danh sách cắt giảm hay không, muốn tâm sự với anh nhưng anh không có nhà. Hay những lần con ốm giữa đêm, lo xin học cho con, chạy vạy trường lớp, tôi vật vã nắng mưa, thức trắng nhiều đêm, rồi vẫn phải đi làm bình thường.
Mỗi lần như vậy, điều tôi mong nhất chỉ là được nghe chồng nói với mình rằng: "Không sao đâu, có anh đây rồi". Nhưng phần lớn thời gian, tôi đều phải tự trấn an bản thân trước, tự xử lý cảm xúc của mình.
Nhiều năm qua, tôi gần như đã quen với việc mạnh mẽ, đến mức đôi khi chính tôi cũng quên mất mình từng là một người rất thích dựa dẫm vào chồng.
Tôi từng nhiều lần nói với chồng rằng, mình cảm thấy mệt. Không phải mệt vì việc nhà hay chuyện tiền bạc, mà là mệt vì cảm giác lúc nào cũng phải gồng lên để ổn định mọi thứ. Có lần sau một trận cãi nhau, tôi đã ngồi khóc và nói rất thật lòng rằng tôi cảm thấy mình đang dần kiệt sức. Anh nhìn tôi một lúc rồi chỉ đáp rằng, anh cũng áp lực, anh đang cố gắng kiếm tiền vì gia đình.
Tôi hiểu điều đó, rất hiểu. Chính vì hiểu nên tôi chưa bao giờ trách anh quá gay gắt. Nhưng cũng từ lúc ấy, tôi nhận ra chúng tôi đang nói về hai thứ hoàn toàn khác nhau. Điều anh muốn nói là trách nhiệm kinh tế. Còn điều tôi cần lại là sự hiện diện, chia sẻ.
Tôi cần một cái ôm khi tôi suy sụp, cần một bát cháo nóng khi đau ốm. Những điều ấy nghe có vẻ nhỏ nhặt, nhưng chính những thứ nhỏ nhặt đó lại quyết định hạnh phúc của một người vợ.
Vài ngày trước, trong một buổi tối ở nhà một mình, tôi tình cờ nghe được bài hát Em của Binz. Khi nghe đến câu "Em chợt mất đi cảm giác từng yêu nhau", tôi chợt bật khóc.
Tôi khóc vì nhận ra mình không đồng ý với chữ "chợt". Đối với phụ nữ, tình yêu hiếm khi biến mất đột ngột. Nó thường cạn đi rất chậm. Có thể là lần đầu tiên khóc mà không được dỗ dành, hoặc là những lần kể chuyện nhưng đối phương không còn lắng nghe, hay là cảm thấy cô đơn ngay trong chính ngôi nhà của mình...
Từng chút một, những thất vọng nhỏ tích tụ lại, không đủ lớn để khiến người ta bỏ đi ngay lập tức, nhưng đủ để bào mòn tình cảm theo thời gian.
Có một điều tôi chưa từng dám nói với ai. Đó là gần đây tôi bắt đầu thấy cuộc sống của mình vẫn ổn ngay cả khi không có chồng bên cạnh.
Tôi tự đưa con đi chơi cuối tuần, về quê thăm bố mẹ, tự đi khám bệnh, tự giải quyết những vấn đề phát sinh trong cuộc sống mà không cần bàn bạc với anh. Có những tuần anh đi công tác liên tục, chúng tôi chẳng hề liên lạc.
Ngày trước, điều đó sẽ khiến tôi buồn, bây giờ, nó dần trở thành bình thường. Và chính sự bình thường ấy mới là thứ khiến tôi sợ hãi nhất. Bởi tôi nhận ra thứ đang mất đi không phải thói quen hay sự phụ thuộc, mà là tình yêu.
Tôi vẫn còn thương chồng, mong gia đình mình trọn vẹn và thấy vui khi nhìn anh chơi với con gái hay kể về những dự định cho tương lai. Nhưng sâu trong lòng, tôi cũng biết mình không còn là người phụ nữ năm 22 tuổi từng chỉ cần nhìn thấy anh là thấy bình yên nữa.
Có những đêm nằm cạnh chồng, tôi tự hỏi nếu một ngày nào đó tôi thực sự học được cách tự làm mình hạnh phúc, tự chữa lành những tổn thương của mình, tự vượt qua những lúc yếu lòng mà không cần đến anh, thì khi ấy tôi còn cần cuộc hôn nhân này nữa không?
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
Tin Gốc: Dân Trí
Tình Yêu Giới Tính
Uất nghẹn khi nghe con nói một câu, tôi muốn bán hết tài sản cho người dưng

Tôi năm nay đã ngoài 60 tuổi. Chồng tôi mất khi con út mới học lớp 7. Ngày anh nhắm mắt, căn nhà cấp bốn ở quê gần như chẳng còn gì ngoài mấy sào ruộng, một mảnh đất cha mẹ chồng để lại và ba đứa con đang tuổi ăn tuổi học.
Ngày đó, ai cũng bảo tôi khó mà nuôi nổi các con ăn học đến nơi đến chốn. Một người phụ nữ không nghề nghiệp ổn định, sáng đi chợ bán rau, trưa về cấy lúa thuê, tối lại nhận may vá kiếm thêm thì làm sao gánh nổi 3 đứa con học đại học.
Nhưng tôi vẫn cố.
Tôi nhớ có những năm trời rét cắt da, tôi đạp xe hơn chục cây số ra chợ đầu mối từ ba giờ sáng để lấy rau. Có hôm bị ngã giữa đường, đầu gối chảy máu, tôi vẫn cố ngồi dậy vì nếu nghỉ một buổi bán hàng, các con sẽ thiếu tiền đóng học.
Ngày con trai cả đỗ đại học ở Hà Nội, tôi mừng đến mất ngủ. Tôi bán đôi bông tai cưới cuối cùng để đưa con nhập học. Hôm ấy, con trai ôm tôi khóc và nói sau này nhất định sẽ báo hiếu mẹ.
Tôi đã tin vào câu nói đó suốt mấy chục năm.
Rồi lần lượt các con trưởng thành. Đứa làm ngân hàng, đứa làm kỹ sư, đứa út lấy chồng giàu có trong Nam. Chúng đều có nhà riêng, xe riêng, cuộc sống mà ngày xưa tôi chưa từng dám mơ tới.
Người ngoài nhìn vào thường bảo tôi có phúc vì nuôi được các con thành đạt. Nhưng chỉ mình tôi biết, căn nhà này trống trải đến mức nào.
Từ ngày các con lập gia đình, số lần chúng về quê thưa dần. Ban đầu là vì bận công việc. Sau là bận chăm con nhỏ. Rồi đến cả những dịp giỗ chạp, lễ Tết, chúng cũng viện đủ lý do để vắng mặt.
Tôi từng tự an ủi rằng thời nay ai cũng áp lực, con cái có gia đình riêng nên không thể như trước. Chỉ cần chúng sống tốt là tôi yên lòng.
Cho đến dịp nghỉ lễ vừa rồi. Năm nay được nghỉ dài ngày, tôi đã háo hức từ cả tháng trước. Tôi đi chợ mua con gà ngon, đặt người quen làm giò, dọn dẹp lại ba căn phòng cũ của các con. Tôi còn lúi húi thay ga giường mới, mua thêm mấy bộ quần áo cho các cháu nội, cháu ngoại vì nghĩ chắc chúng sẽ về đông đủ.
Tôi tưởng tượng cảnh cả nhà quây quần ăn cơm như ngày xưa nhưng rồi, từng cuộc điện thoại gọi tới.
Con trai cả nói cả nhà đã đặt tour đi Phú Quốc từ lâu, không hủy được. Con gái thứ hai bảo chồng vừa được thưởng nóng nên muốn đưa vợ con đi Đà Nẵng nghỉ dưỡng. Con út nhắn vỏn vẹn vài dòng trong nhóm gia đình rằng dịp lễ kẹt xe nên không về, gia đình chồng đang đi resort ở nước ngoài.
Tôi đứng một mình trong bếp nhìn nồi thịt kho đang sôi mà thấy lòng trống rỗng khủng khiếp. Điều khiến tôi đau nhất không phải việc các con không về. Mà là khi tôi mở mạng xã hội, tôi thấy chúng đăng ảnh đi chơi rất vui vẻ. Đứa nào cũng cười rạng rỡ bên gia đình nhỏ của mình. Có đứa còn viết: “Kỳ nghỉ tuyệt vời bên những người thân yêu nhất!”.
Tôi ngồi nhìn dòng chữ đó rất lâu.
Hóa ra, “người thân yêu nhất” của chúng bây giờ không còn có mẹ. Mấy hôm sau, tôi sang nhà hàng xóm chơi. Thấy tôi buồn, một bà bạn cùng tuổi thở dài rồi nói: “Nếu là tôi, tôi bán hết đất đai đi. Cho từ thiện một phần, phần còn lại vào viện dưỡng lão sống cho nhẹ lòng. Giữ tài sản làm gì khi con cái chẳng còn nghĩ đến mình”.
Câu nói ấy cứ ám ảnh tôi mãi. Tôi bắt đầu nhìn lại cuộc đời mình.
Suốt mấy chục năm qua, tôi sống vì các con. Tôi nhịn ăn, nhịn mặc, không dám tái hôn cũng chỉ sợ các con tủi thân. Tôi giữ từng mảnh đất vì nghĩ sau này chia cho các con để chúng đỡ vất vả.
Nhưng giờ đây, tôi chợt nhận ra mình chưa từng sống cho bản thân ngày nào. Có đêm tôi nằm nghĩ, nếu một ngày tôi đột ngột qua đời trong căn nhà này, liệu phải bao lâu các con mới biết?
Tôi từng bị ngất do tụt huyết áp cách đây vài tháng. Nằm ở bệnh viện 2 ngày, người chăm tôi lại là cô hàng xóm. Các con chỉ gọi điện hỏi vài câu rồi chuyển tiền vào tài khoản.
Tiền nhiều thật đấy nhưng người già đâu chỉ cần tiền.
Có lần, tôi đánh liều nói với con trai cả rằng tôi thấy cô đơn quá. Nó im lặng vài giây rồi đáp: “Mẹ phải tập quen đi chứ, ai rồi cũng có cuộc sống riêng mà”.
Tôi nghe xong mà nghẹn đến mức không nói được nữa. Chính tôi ngày xưa đã dạy chúng phải cố gắng kiếm tiền, phải thành công, phải xây dựng gia đình riêng. Nhưng tôi không ngờ rằng, khi chúng đạt được tất cả những điều ấy, người mẹ này lại bị bỏ quên phía sau.
Tuần trước, tôi lặng lẽ đi xem một viện dưỡng lão ở ngoại thành. Nơi đó sạch sẽ, yên tĩnh, có người chăm sóc, có những cụ già giống tôi đang ngồi trò chuyện cùng nhau.
Lần đầu tiên sau nhiều năm, tôi thấy lòng mình nhẹ đi một chút nhưng khi về nhà, nhìn lên bàn thờ chồng, tôi lại bật khóc.
Tôi sợ nếu bán hết tài sản và cho hết tiền người dưng và dành một phần vào viện dưỡng lão, người đời sẽ bảo tôi ích kỷ, không nghĩ cho con cháu. Tôi cũng sợ các con sau này trách tôi không để lại gì cho chúng.
Nhưng nếu tiếp tục sống như hiện tại, ngày ngày chờ đợi những cuộc gọi hiếm hoi, chờ những dịp lễ rồi lại thất vọng, tôi không biết mình còn chịu đựng được bao lâu nữa.
Có phải cha mẹ sinh con ra thì cả đời phải hy sinh vô điều kiện? Có phải giữ lại tài sản cho con mới là đạo lý, dù những đứa con ấy đã không còn nhớ đến cảm xúc của mẹ mình?
Hay đến tuổi này, tôi có quyền được sống cho bản thân một lần? Tôi phải làm gì đây?
Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.
Tin Gốc: Dân Trí

