Vụ nổ lớn xé toạc xưởng pháo hoa Ta’Lourdes trên đường Triq tal Qaghdi, Maghtab, Malta, vào khoảng 6h30 sáng 1/6.
Sóng xung kích từ vụ nổ lan xa hàng km, làm rung chuyển các tòa nhà, khiến cửa kính vỡ ở nhiều khu vực. Không có lao động nào có mặt tại xưởng khi vụ nổ xảy ra. Hai người đàn ông có mặt trên cánh đồng gần đó bị thương, được đưa tới bệnh viện.
Một người dân đang dắt chó đi dạo kể lại khoảnh khắc kinh hoàng. “Tôi đang ở Kennedy Grove với mấy con chó thì nghe tiếng nổ đầu tiên. Ban đầu tôi tưởng bình gas phát nổ. Khoảng 5 phút sau, thêm ba tiếng nổ nữa vang lên liên tiếp”.
“Loạt vụ nổ mạnh đến mức tôi cảm thấy tóc mình bị hất lên vì sóng xung kích, cây cối xung quanh rung lắc, kính vỡ, một căn nhà bị bung mặt tiền. Mấy con chó của tôi hoảng loạn. Tôi chưa bao giờ sợ đến vậy. Trong khoảnh khắc đó, tôi thật sự nghĩ chúng tôi đang bị ném bom”, người này tiếp tục.
Thủ tướng Robert Abela cho biết giới chức đang tích cực hỗ trợ. Lực lượng an ninh đã mở cuộc điều tra nguyên nhân vụ nổ, yêu cầu người dân tránh xa hiện trường. Lãnh đạo đối lập Alex Borg mô tả đây là một vụ nổ “gây chấn động cả nước”.
Nghị viện châu Âu đã bày tỏ quan ngại. Chủ tịch Roberta Metsola, công dân Malta, nói bà bàng hoàng trước vụ nổ chấn động và gửi lời hỏi thăm dân cư vùng lân cận.
Malta là đảo quốc nhỏ ở Địa Trung Hải, nằm giữa Italy và Bắc Phi, với dân số khoảng nửa triệu người trên diện tích chỉ 316 km2. Nước này là thành viên EU từ năm 2004, bắt đầu dùng đồng euro từ năm 2008.
Pháo hoa là nét văn hóa lâu đời ở Malta, gắn với các lễ hội làng và sinh hoạt tôn giáo, song nước này từng ghi nhận nhiều tai nạn nghiêm trọng tại các xưởng pháo hoa. Times of Malta cho biết các ca tử vong liên quan pháo hoa đã được ghi nhận từ ít nhất năm 1882, trong đó có vụ nổ năm 2007 tại xưởng St Helen gần Gharghur khiến 5 người thiệt mạng.
Theo Đài CNN, Nhà Trắng đã tìm cách trấn an dư luận trước những đồn đoán rằng chính quyền Mỹ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân ở Iran, cũng như bác bỏ một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Phó tổng thống JD Vance đã ám chỉ khả năng này.
Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Budapest (Hungary) ngày 7-4, ông Vance đã tiết lộ rằng Mỹ vẫn còn "những công cụ chưa sử dụng" ở cuộc chiến với Iran, làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tính đến phương án leo thang, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.
"Chúng tôi có những công cụ trong tay mà cho đến nay vẫn chưa quyết định sử dụng. Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng. Và ông ấy sẽ làm vậy nếu phía Iran không thay đổi", ông Vance trả lời báo giới.
Phát biểu này, cùng với cảnh báo của ông Trump với Iran trên Truth Social rằng "cả một nền văn minh sẽ biến mất ngay trong đêm nay", đã làm dấy lên suy đoán trên mạng rằng ông Vance đang đề cập đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ cách diễn giải này. Phản hồi trên mạng xã hội X, Nhà Trắng khẳng định "không có bất kỳ điều gì" trong phát biểu của ông Vance ám chỉ lựa chọn hạt nhân, đồng thời chỉ trích các suy đoán là vô căn cứ.
Dù vậy, làn sóng bàn tán lan rộng trên mạng xã hội - từ cả hai phía chính trị - cho thấy tâm lý lo ngại đang gia tăng khi thời hạn mà ông Trump đặt ra cho Iran trước khi tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất từ trước đến nay (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) đang đến rất gần.
Cũng trong cuộc họp báo ở Budapest, ông Vance nhấn mạnh Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh và sẵn sàng gây "tổn thất lớn hơn nhiều" nếu Iran tiếp tục đối đầu, song khẳng định Washington vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
"Quyết định hiện nằm trong tay Iran", ông nói, cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran trước thời hạn tối hậu thư.
Theo các điều kiện được đưa ra, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đối với năng lượng toàn cầu - và từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.
"Tôi hy vọng họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn. Điều chúng tôi thực sự mong muốn là một thế giới nơi dầu khí được lưu thông tự do, người dân có thể chi trả để sưởi ấm hoặc làm mát nhà cửa, nơi họ có thể đủ khả năng đi lại để làm việc", ông nói. "Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tham gia vào các hành động mà chúng tôi coi là 'khủng bố kinh tế'".
Dù phủ nhận khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân, chính quyền ông Trump vẫn phát tín hiệu cứng rắn, khi Tổng thống Mỹ cảnh báo có thể tấn công vào hạ tầng dân sự quan trọng của Iran - bao gồm nhà máy điện và các cây cầu - nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, các dấu hiệu chuẩn bị đối phó cũng đã xuất hiện tại Iran. Truyền thông nước này đưa tin người dân đang được kêu gọi lập "hàng rào người" quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm các cuộc tấn công tiềm tàng.
AFP dẫn lời người phát ngôn Yusuke Koide của Sở Cảnh sát Tokyo xác nhận xảy ra vụ một người đàn ông phun chất lạ chưa xác định lên máy ATM ở tầng trệt của trung tâm mua sắm sang trọng Ginza Six ở trung tâm Tokyo.
Còn một viên chức của Sở Cứu hỏa cho hay có khoảng 20 người bị thương sau khi được trình báo về "mùi lạ" bên trong tòa nhà.
Con đường phía trước tòa nhà, vốn tọa lạc tại khu mua sắm cao cấp và đông đúc du khách của quận Ginza, đã bị phong tỏa sau vụ việc, và nhiều xe cứu hỏa đậu dọc theo con đường này.
Theo phóng viên AFP có mặt tại hiện trường, hai người được đưa lên xe cứu thương bằng cáng, trong khi các lính cứu hỏa nhân viên mặc đồ bảo hộ chống độc bận rộn đưa người rời khỏi tòa nhà để đến kiểm tra tại các xe tải chuyên dụng đậu gần đó.
Đài NHK ghi nhận thông tin sơ bộ cho thấy những người bị thương có vẻ không quá nghiêm trọng.
Một cụ bà 70 tuổi có mặt trong trung tâm mua sắm kể lại bà tự dưng cảm thấy bị rát và đau họng khi đến gần máy ATM bị phun chất lạ.
Giới hữu trách cho biết cảnh sát đang điều tra vụ việc.
Dù Nhật Bản hiếm khi xảy ra những vụ phạm tội bạo lực nghiêm trọng, đôi khi nước này lại có những vụ tấn công bằng dao hoặc thậm chí nổ súng, trong đó có vụ ám sát cố Thủ tướng Shinzo Abe năm 2022.
Tháng 12 năm ngoái, 14 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại một nhà máy ở miền trung Nhật Bản. Hung thủ trong quá trình gây án cũng phun một chất lỏng.
Vụ tấn công khét tiếng nhất liên quan đến chất độc trong thời hiện đại ở Nhật Bản đã xảy ra vào ngày 20.3.1995. Lúc đó, 5 thành viên của giáo phái Aum đã phát tán khí sarin trên các đoàn tàu đông người vào buổi sáng, khiến 14 người thiệt mạng và hơn 5.800 người bị ảnh hưởng sức khỏe.
"Tàu hàng Touska treo cờ Iran hôm nay cố gắng vượt vòng phong tỏa của hải quân Mỹ, song không thành công. Tàu khu trục USS Spruance bám theo Touska và yêu cầu dừng lại, nhưng thủy thủ đoàn Iran từ chối tuân lệnh, nên chiến hạm Mỹ đã bắn thủng phòng máy của phương tiện", Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hôm 19/4.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ, sau đó công bố video khu trục hạm USS Spruance di chuyển song song với tàu Touska. Sĩ quan liên lạc Mỹ nói qua điện đàm rằng "tàu Touska, yêu cầu rời khỏi phòng máy, chúng tôi chuẩn bị khai hỏa", trước khi USS Spruance nã ít nhất 3 phát đạn pháo 127 mm về phía mục tiêu.
"Khu trục hạm USS Spruance tiếp cận tàu Touska khi phương tiện di chuyển với tốc độ 31 km/h hướng đến cảng Bandar Abbas. Lực lượng Mỹ đã phát cảnh báo nhiều lần rằng tàu hàng treo cờ Iran đang vi phạm lệnh phong tỏa. Thủy thủ đoàn không tuân thủ cảnh báo trong suốt 6 tiếng", CENTCOM thông báo.
Binh sĩ thuộc Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31 của Mỹ đã đổ bộ và kiểm soát tàu.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, "đầu não tối cao" của các lực lượng vũ trang Iran, xác nhận thông tin về sự việc. "Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn và thực hiện hành vi cướp biển nhằm vào tàu thương mại Iran trên biển Oman. Lực lượng vũ trang Iran sẽ sớm trả đũa hành động của quân đội Mỹ", cơ quan này cho hay.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng hải Marine Traffic cho thấy khoảng 6 tiếng trước khi ông Trump đưa ra thông báo, tàu Touska đang ở cách thành phố Chabahar tại miền nam Iran khoảng 45 km. Trang Tanker Tracker cho thấy Touska đã khởi hành từ Malaysia.
Sự việc xảy ra trong lúc căng thẳng leo thang ở eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch đối với nguồn cung dầu mỏ và khí đốt cho toàn thế giới. Khu vực này đã bị đóng cửa gần như hoàn toàn sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran ngày 28/2.
Quân đội Mỹ ngày 13/4 bắt đầu nỗ lực chặn tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran, sau khi cuộc đàm phán ở Pakistan hai ngày trước đó kết thúc mà không có kết quả và Iran từ chối mở cửa trở lại tuyến đường biển trọng yếu nói trên.
Iran ngày 17/4 thông báo mở cửa eo biển Hormuz để hoan nghênh lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon có hiệu lực, song tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải này chỉ sau một ngày để đáp trả chiến dịch ngăn chặn cảng biển do Mỹ thực thi.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei tuyên bố Mỹ phong tỏa các cảng và bờ biển của Iran không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian, mà còn là "hành động bất hợp pháp, phạm tội và trừng phạt tập thể người dân".
