Theo Đài CNN, Nhà Trắng đã tìm cách trấn an dư luận trước những đồn đoán rằng chính quyền Mỹ có thể sử dụng vũ khí hạt nhân ở Iran, cũng như bác bỏ một bài đăng trên mạng xã hội cho rằng Phó tổng thống JD Vance đã ám chỉ khả năng này.
Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Budapest (Hungary) ngày 7-4, ông Vance đã tiết lộ rằng Mỹ vẫn còn “những công cụ chưa sử dụng” ở cuộc chiến với Iran, làm dấy lên suy đoán rằng Washington có thể tính đến phương án leo thang, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.
“Chúng tôi có những công cụ trong tay mà cho đến nay vẫn chưa quyết định sử dụng. Tổng thống Mỹ có thể quyết định sử dụng chúng. Và ông ấy sẽ làm vậy nếu phía Iran không thay đổi”, ông Vance trả lời báo giới.
Phát biểu này, cùng với cảnh báo của ông Trump với Iran trên Truth Social rằng “cả một nền văn minh sẽ biến mất ngay trong đêm nay”, đã làm dấy lên suy đoán trên mạng rằng ông Vance đang đề cập đến việc sử dụng vũ khí hạt nhân.
Tuy nhiên, Nhà Trắng đã nhanh chóng lên tiếng bác bỏ cách diễn giải này. Phản hồi trên mạng xã hội X, Nhà Trắng khẳng định “không có bất kỳ điều gì” trong phát biểu của ông Vance ám chỉ lựa chọn hạt nhân, đồng thời chỉ trích các suy đoán là vô căn cứ.
Dù vậy, làn sóng bàn tán lan rộng trên mạng xã hội – từ cả hai phía chính trị – cho thấy tâm lý lo ngại đang gia tăng khi thời hạn mà ông Trump đặt ra cho Iran trước khi tiến hành các đợt không kích dữ dội nhất từ trước đến nay (7h sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) đang đến rất gần.
Cũng trong cuộc họp báo ở Budapest, ông Vance nhấn mạnh Mỹ có ưu thế vượt trội về sức mạnh và sẵn sàng gây “tổn thất lớn hơn nhiều” nếu Iran tiếp tục đối đầu, song khẳng định Washington vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán.
“Quyết định hiện nằm trong tay Iran”, ông nói, cho biết Mỹ kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Tehran trước thời hạn tối hậu thư.
Theo các điều kiện được đưa ra, Mỹ yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược đối với năng lượng toàn cầu – và từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.
“Tôi hy vọng họ sẽ đưa ra quyết định đúng đắn. Điều chúng tôi thực sự mong muốn là một thế giới nơi dầu khí được lưu thông tự do, người dân có thể chi trả để sưởi ấm hoặc làm mát nhà cửa, nơi họ có thể đủ khả năng đi lại để làm việc”, ông nói. “Điều đó sẽ không thể xảy ra nếu Iran tiếp tục tham gia vào các hành động mà chúng tôi coi là ‘khủng bố kinh tế'”.
Dù phủ nhận khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân, chính quyền ông Trump vẫn phát tín hiệu cứng rắn, khi Tổng thống Mỹ cảnh báo có thể tấn công vào hạ tầng dân sự quan trọng của Iran – bao gồm nhà máy điện và các cây cầu – nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận.
Ở chiều ngược lại, các dấu hiệu chuẩn bị đối phó cũng đã xuất hiện tại Iran. Truyền thông nước này đưa tin người dân đang được kêu gọi lập “hàng rào người” quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu nhằm ngăn chặn hoặc làm chậm các cuộc tấn công tiềm tàng.
Trong một thông cáo báo chí ngày 3.6, cảnh sát Ấn Độ cho biết 21 người đã thiệt mạng trong vụ thảm kịch cháy khách sạn ở New Delhi, đồng thời cho hay có hơn 40 người khác đã được cứu sống. Đây được xem là một trong những vụ cháy khách sạn nghiêm trọng nhất tại thành phố này trong những năm gần đây, theo Reuters.
Khách sạn xảy ra hỏa hoạn nằm tại Malviya Nagar, khu vực phía nam thủ đô New Delhi, vốn chủ yếu là khu dân cư và được nhiều sinh viên, người trẻ đi làm lựa chọn sinh sống. Theo ông Jitendra Kumar, một quan chức chính quyền địa phương, tầng trệt của tòa nhà có một nhà hàng đang hoạt động và đám cháy nhiều khả năng liên quan khu vực này.
"Theo thông tin ban đầu, có một nhà hàng hoạt động ở tầng trệt của tòa nhà. Rất có thể đám cháy có liên quan nhà hàng đó", ông Kumar nói với các phóng viên.
Hình ảnh lan truyền cho thấy tòa nhà bốc cháy dữ dội, khói đen cuồn cuộn, phần mặt ngoài bị thiêu rụi, trong khi nhiều cư dân đứng theo dõi từ một con hẻm nhỏ gần hiện trường. Một số hình ảnh cũng cho thấy 2 người nhảy từ tầng cao của tòa nhà xuống để thoát thân.
Lực lượng cứu hỏa được triển khai để khống chế đám cháy, trong khi người dân địa phương cũng tham gia hỗ trợ sơ tán những người mắc kẹt và đưa người bị thương đến nơi an toàn. Theo Hãng tin AP, một số nạn nhân là người nước ngoài đến Ấn Độ để điều trị y tế.
Đến nay, ngọn lửa đã được dập tắt, song nguyên nhân vụ việc chính xác vẫn chưa được công bố. Ông Kumar cho biết lực lượng chức năng đã tìm thấy 4 thi thể tại hiện trường.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi gọi vụ việc là một thảm kịch, gửi lời chia buồn sâu sắc đến gia đình các nạn nhân và chúc những người bị thương sớm bình phục.
Các vụ hỏa hoạn gây thương vong lớn thường xảy ra tại Ấn Độ, nơi quy định xây dựng và tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy chưa được thực thi nghiêm ngặt.
"Sau khi tàu Trung Quốc, Nhật Bản và Pakistan đi qua eo biển Hormuz an toàn với sự cho phép của hải quân Iran, một số quốc gia châu Âu đang muốn chúng tôi chấp thuận để phương tiện của họ di chuyển trên tuyến đường biển này", đài truyền hình nhà nước Iran IRIB cho biết hôm nay, song không nêu rõ đó là những nước nào.
Ebrahim Azizi, lãnh đạo Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran, cùng ngày cho biết Tehran đã chuẩn bị cơ chế quản lý giao thông trên eo biển Hormuz và sẽ sớm công bố. Theo ông, chỉ có tàu của các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi và nước này sẽ thu phí với "các dịch vụ đặc biệt được cung cấp theo cơ chế".
Chưa có quốc gia châu Âu nào lên tiếng về thông tin.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi tuyến vận chuyern khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu.
Sau khi chiến sự với Mỹ - Israel bùng phát ngày 28/2, Iran đã chặn phần lớn hoạt động vận tải trên tuyến đường thủy trọng yếu này. Iran chỉ mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sau lệnh ngừng bắn ngày 8/4. Mỹ sau đó tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả.
Tàu thuyền bị tắc lại ở khu vực gây tác động lớn đến thị trường thế giới, đồng thời mang lại cho Iran lợi thế đáng kể trong đàm phán.
Tehran nhiều lần tuyên bố giao thông hàng hải qua Hormuz "sẽ không quay trở lại trạng thái trước xung đột". Giới chức Iran tháng trước thông báo đã nhận được khoản phí đầu tiên liên quan đến hoạt động đi lại trên tuyến hàng hải trọng yếu này.
Iran những ngày qua cũng cho phép hàng chục tàu thuyền, trong đó có các phương tiện của Trung Quốc, đi qua eo biển Hormuz sau khi một số nước "đạt thỏa thuận về các nghị định thư quản lý eo biển".
Theo Hãng tin Reuters ngày 19-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran "vi phạm hoàn toàn" thỏa thuận ngừng bắn khi tấn công các tàu thuyền gần eo biển Hormuz.
"Iran đã nổ súng ngày hôm qua tại eo biển Hormuz - một sự vi phạm hoàn toàn thỏa thuận ngừng bắn!" - ông Trump viết trên Truth Social.
Tổng thống Mỹ cũng cho biết các quan chức nước này sẽ có mặt tại Islamabad (Pakistan) vào ngày 20-4 để tham gia đàm phán với Iran, đồng thời mô tả đề xuất của Mỹ là "rất công bằng và hợp lý" và kỳ vọng Tehran sẽ chấp thuận.
Tuy nhiên ông cảnh báo nếu đàm phán thất bại, Washington sẵn sàng ra lệnh phá hủy cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran:
"Chúng tôi đã đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận. Nếu không, Mỹ sẽ đánh sập từng nhà máy điện và từng cây cầu ở Iran. Mỹ sẽ không nhân nhượng!".
Theo Reuters, eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch vận chuyển năng lượng chiến lược của thế giới - đã gần như đóng cửa kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hôm 28-2.
Khi Iran lần đầu tuyên bố sẽ mở lại tuyến đường này, giá dầu thế giới lập tức giảm mạnh, còn thị trường chứng khoán bật tăng. Tuy nhiên sau khi ông Trump tuyên bố tiếp tục siết chặt hoạt động vận chuyển của Iran, Tehran hôm 19-4 xác nhận vẫn sẽ duy trì đóng cửa eo biển.
Cùng ngày, hai tàu Jag Arnav và Sanmar Herald treo cờ Ấn Độ báo cáo bị nổ súng khi cố tiếp cận khu vực này. Tuy nhiên theo các phương tiện truyền thông khác, hai tàu nói trên chỉ bị Iran chặn lại khi cố đi qua eo biển, mô tả "có nổ súng" trong vụ việc nhưng không nói các tàu này bị tấn công.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết hiện hai bên vẫn còn bất đồng lớn về vấn đề hạt nhân và tình trạng của eo biển Hormuz - hai điểm nghẽn chính trong tiến trình thương lượng.
