Thông tin được Phó thủ tướng nói tại hội nghị về Tháo gỡ điểm nghẽn trong thể chế trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chiều 15/7.
Theo Phó thủ tướng, làm khoa học là nghiên cứu những cái mới, chưa ai làm, “làm 10 việc có thể thất bại 1-2”. “Nếu thành công, treo thưởng, thất bại đem ra xử lý, thì không ai dám làm”, ông nói. Vì thế, Chính phủ thống nhất tới đây sẽ trình Quốc hội nghị quyết về cơ chế xử lý trách nhiệm. “Chúng ta làm khoa học vô tư, trong sáng, không vụ lợi, không tham ô, tham nhũng, mà thất bại, thì được miễn trừ trách nhiệm”, Phó thủ tướng nói.
Cơ chế này là một trong những bước hoàn thiện thể chế, thực hiện Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo Phó thủ tướng, sau khoảng 18 tháng triển khai, khoảng 400 văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành, với gần 30 luật liên quan trực tiếp đến Nghị quyết, trong đó riêng Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng 10 luật. Ngoài ra, 70 nghị định, 30 nghị quyết và 72 quyết định đã ban hành, góp phần chuyển thể chế từ “điểm nghẽn” thành lợi thế cạnh tranh.
“Đến hôm nay, giai đoạn hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn cơ bản đã hoàn thành”, Phó thủ tướng nói, thêm rằng còn một nghị quyết quan trọng về tài chính đang được Chính phủ xem xét. Ông đề nghị các đại biểu góp ý đầy đủ để “gỡ hết những vướng mắc, khơi thông nguồn lực cho sự phát triển”.
Theo ông, Việt Nam hiện đã hội tụ đủ các điều kiện để tạo bước đột phá, gồm chủ trương của Đảng, hệ thống thể chế và nguồn lực tài chính. Năm nay, ngân sách dành cho khoa học và công nghệ được bố trí khoảng 103.000 tỷ đồng, tương đương 3% tổng chi ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, thực tế còn khoảng 18.000 tỷ đồng chưa thể phân bổ, do các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu và trường đại học chưa đề xuất được nhiệm vụ cụ thể. Tiến độ giải ngân đạt khoảng 28%, thấp hơn mức bình quân giải ngân đầu tư công cả nước là 36%.
Phó thủ tướng nêu nguyên nhân, do tâm lý e ngại trách nhiệm trong triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ. Ông kể, nhiều lãnh đạo đơn vị lo ngại việc mua sắm công nghệ, phần mềm rất khó xác định giá trị do công nghệ thay đổi nhanh, dẫn đến áp lực khi bị thanh tra, kiểm tra nhiều năm sau.
Khi thể chế đã được hoàn thiện và có các cơ chế bảo vệ người làm khoa học trước rủi ro, Phó thủ tướng khuyến khích tinh thần đổi mới, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. “Điều mà đất nước hiện nay cần nhất là cần những con người dám hành động, dám dấn thân sự phát triển của đất nước”, ông nói, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương coi tiến độ giải ngân vốn khoa học công nghệ là một tiêu chí đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ xây dựng hệ thống KPI theo dõi việc này, địa phương thực hiện tốt sẽ được biểu dương, nơi chậm trễ sẽ bị xem xét trách nhiệm.
Giai đoạn tiếp theo, Phó thủ tướng đề nghị bốn chủ thể gồm cơ quan quản lý, nhà khoa học, viện trường và doanh nghiệp cùng thay đổi tư duy. Trong đó, cơ quan quản lý cần chuyển mạnh sang vai trò kiến tạo, đẩy mạnh phân cấp và tổ chức thực hiện hiệu quả các chính sách mới. Nhà khoa học cần xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của đất nước, hướng đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các trường đại học, viện nghiên cứu phải gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp. Trong khi đó, doanh nghiệp cần trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chủ động đầu tư cho nghiên cứu và phát triển để hình thành các sản phẩm công nghệ chiến lược mang thương hiệu Việt Nam.
Tại hội nghị, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết đây là giai đoạn chuyển trọng tâm từ xây dựng thể chế sang đưa chính sách vào cuộc sống, bảo đảm các quy định mới thực sự tạo động lực cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo đó người đứng đầu ngành khoa học và công nghệ muốn lắng nghe ý kiến từ các địa phương, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và nhà khoa học để tiếp tục hoàn thiện các quy định trong quá trình triển khai.
Hội nghị “Thể chế khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – Tháo gỡ điểm nghẽn và kiến tạo phát triển” do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. Hội nghị có sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ, đại diện một số bộ, ngành, địa phương.
Báo cáo toàn cảnh của NCA ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng nhằm vào các hệ thống thông tin nội địa Việt Nam trong năm 2025. Trước đó, chỉ trong nửa đầu năm 2024, cơ quan chức năng đã xử lý 56 vụ mua bán dữ liệu trái phép, trong đó có vụ việc quy mô rò rỉ lên tới 110 triệu bản ghi.
Theo ông Hoàng Trung Hiếu, Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC), mục tiêu của tin tặc đã dịch chuyển từ việc gây tê liệt hệ thống đòi tiền chuộc sang đánh cắp và khai thác dữ liệu dài hạn. Sự phổ biến của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh cùng xu hướng lưu trữ dữ liệu phân tán trên điện toán đám mây và thiết bị cá nhân đang làm gia tăng rủi ro rò rỉ tài sản trí tuệ từ chính nội bộ tổ chức.
Trong bối cảnh hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện với luật An ninh mạng, Nghị định bảo vệ dữ liệu cá nhân và sắp tới là luật An ninh dữ liệu, việc bảo vệ dữ liệu không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tuân thủ bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp.
Đối với các hệ thống hạ tầng trọng yếu quốc gia (tài chính, năng lượng, cơ sở dữ liệu), các chuyên gia cho rằng việc phụ thuộc vào nền tảng công nghệ nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nghị quyết 57 đã đưa an ninh mạng vào danh mục công nghệ chiến lược, yêu cầu những chính sách đặc biệt để thúc đẩy tự chủ công nghệ.
Mới đây tại Hà Nội, Công ty An ninh mạng SCS giới thiệu hệ sinh thái chiến lược dành cho doanh nghiệp, đánh dấu sự tham gia của khối tư nhân vào chuỗi cung ứng bảo mật nội địa. Hệ thống bao gồm 5 nhóm giải pháp cốt lõi: Tường lửa thông minh (Smart Firewall), Cổng quản lý kết nối (Secure Gateway), Phòng chống thất thoát dữ liệu (DLP), Thiết bị truyền dữ liệu một chiều cấp vật lý (Data Diode) và Giải pháp kết nối từ xa theo kiến trúc ZeroTrust (Z-Entry).
Điểm đáng chú ý về mặt vận hành là các hệ thống này được cung cấp theo mô hình dịch vụ (SECaaS - Security as a Service). Cách tiếp cận này cho phép doanh nghiệp không cần đầu tư hạ tầng phần cứng đắt đỏ từ đầu, đồng thời giảm tải áp lực cho đội ngũ kỹ thuật nội bộ thông qua dịch vụ giám sát liên tục. Sự kiện cũng ghi nhận việc các thiết bị hạ tầng mạng phần cứng (Switch-Access Point) do kỹ sư Việt Nam phát triển chính thức được đưa vào ứng dụng.
Dù việc làm chủ công nghệ trong nước mang ý nghĩa quan trọng, giới quản lý nhấn mạnh các sản phẩm nội địa không thể chỉ dựa vào chính sách ưu đãi hay tinh thần ủng hộ hàng Việt.
Ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, khẳng định các doanh nghiệp công nghệ bắt buộc phải trang bị tư duy toàn cầu. "Chúng ta phải cạnh tranh sòng phẳng về mặt chất lượng, giá thành và dịch vụ đối với các hãng lớn trên thế giới. Chúng ta không dựa vào ưu đãi; tinh thần 'Make in Vietnam' rất đáng quý nhưng chúng ta phải bước ra thế giới bằng chính năng lực chuyên môn và chất lượng sản phẩm của mình", ông Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh.
Trong khi hầu hết thiết lập giải trí tại nhà thường sử dụng hệ thống âm thanh vòm hoặc loa soundbar cho TV, nhiều người lại chỉ lắp đặt một hệ thống hai loa cơ bản cho máy tính để bàn (PC). Vậy điều gì khiến người dùng không sử dụng loa soundbar cho PC?
Theo BGR, việc lắp đặt loa soundbar cho PC là hoàn toàn khả thi, vì hầu hết PC đều có cổng HDMI hoặc hỗ trợ đầu ra âm thanh. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng loa soundbar thường được thiết kế cho không gian lớn hơn, như phòng khách và không phù hợp cho việc sử dụng gần bàn làm việc. Âm thanh từ loa soundbar có thể không phân bổ đều trong không gian nhỏ, làm ảnh hưởng đến trải nghiệm nghe của người dùng.
Mặc dù hiện nay có những loa soundbar được thiết kế riêng cho máy tính, nhưng chúng vẫn thường hoạt động giống như loa âm thanh nổi tiêu chuẩn hơn là loa soundbar cho rạp chiếu phim. Đối với những trường hợp này, khi lắp đặt loa soundbar, người dùng cần xem xét không gian và vị trí đặt của loa. Loa soundbar nên được đặt cách xa tường và gần màn hình máy tính để tối ưu hóa trải nghiệm âm thanh.
Để cải thiện âm thanh trên PC theo cách tốt nhất, một trong những cách tiết kiệm để nâng cấp âm thanh cho PC là lắp đặt loa ngoài chuyên dụng hoặc card âm thanh. Các hệ thống âm thanh 5.1 và 7.1 kênh, như Z906 của Logitech, có thể mang đến trải nghiệm âm thanh vòm ngay tại bàn làm việc mà không cần phải sử dụng loa soundbar.
Nếu đang tìm kiếm một giải pháp âm thanh tốt hơn cho PC mà không cần đầu tư quá nhiều, người dùng có thể xem xét các lựa chọn như loa Edifier G2000 hoặc Creative Pebble. Những sản phẩm này có thể cung cấp âm thanh tốt hơn so với loa tích hợp của màn hình mà không làm ảnh hưởng đến ngân sách mua sắm.
Tóm lại, việc nâng cấp âm thanh cho PC mang đến nhiều lựa chọn, từ loa soundbar đến hệ thống âm thanh chuyên dụng, tùy thuộc nhu cầu và không gian mà người dùng làm việc.
Theo Phys.org, nhóm nghiên cứu đứng đầu là nhà hải dương học Lala Kounta làm việc trong Chương trình Sinh thái, Tiến hóa và Hành vi tại Đại học Michigan (MSU) nhận thấy giải pháp che mờ Mặt Trời bằng hạt aerosol (hỗn hợp hạt chất rắn hoặc chất lỏng lơ lửng trong không khí) có thể bảo vệ 25-75% bề mặt đại dương trên thế giới khỏi nguy cơ nóng quá mức. Họ công bố phát hiện hôm 10/6 trên tạp chí Environmental Research: Climate.
Trên toàn cầu, nắng nóng ở đại dương ngày càng kéo dài và xuất hiện thường xuyên hơn so với một thế kỷ trước. Một nghiên cứu về 34 đợt nắng nóng trên biển cho thấy thiệt hại kinh tế từ một sự kiện có thể lên tới hàng tỷ USD. Giới nghiên cứu đề xuất làm mát hành tinh bằng cách che mờ ánh sáng Mặt Trời, sử dụng máy bay phát tán hạt nhỏ hoặc khí như lưu huỳnh dioxide vào tầng bình lưu để phản xạ một phần tia nắng. Giải pháp này có thể góp phần ngăn chặn nước nóng tích tụ ở vùng biển Thái Bình Dương dọc xích đạo, khu vực cung cấp năng lượng cho El Nino.
Phần lớn nghiên cứu về địa kỹ thuật Mặt Trời tập trung vào giải quyết sự ấm lên trong khí quyển trong khi tác động đến đại dương vẫn chưa rõ ràng. Trong nghiên cứu mới, Kounta và đồng nghiệp sử dụng mô phỏng máy tính để dự báo nắng nóng trên biển trong tình huống áp dụng và không áp dụng địa kỹ thuật Mặt Trời.
Mô hình của nhóm nghiên cứu cho thấy nhiệt độ trung bình của đại dương đang trên đà tăng 1 độ C vào năm 2069. Nắng nóng trên biển ngày càng gay gắt và kéo dài hơn ở 97% bề mặt đại dương. Trong một chuỗi mô phỏng, các nhà nghiên cứu lập mô hình khi lượng hạt chắn nắng bơm vào tầng bình lưu đủ để giữ nhiệt độ không khí của Trái Đất cao hơn 1,5°C so với mức tiền công nghiệp. Trong tình huống khác, họ xem xét điều gì sẽ xảy ra với nhiệt độ đại dương nếu phát tán đủ hạt chắn nắng để khí quyển ấm lên dưới 1°C. Mô hình dự đoán sự thay đổi nhiệt độ đại dương trong giai đoạn từ năm 2035 đến 2069. Ở trường hợp đầu tiên, chỉ 20-25% bề mặt đại dương được bảo vệ khỏi nắng nóng. Nhưng với tình huống còn lại, con số đó tăng lên 75%, các khu vực hưởng lợi nhiều nhất là vùng biển nhiệt đới Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương.
Tiến sĩ Mariana Bernardi Bif và tiến sĩ Franz Philip Tuchen ở Đại học Miami cảnh báo trong một bài viết đăng trên trang Bulletin of the Atomic Scientists: "Khi nước biển ấm lên ở Bắc Thái Bình Dương với nắng nóng, gió giảm đi cũng ảnh hưởng đến xích đạo, các sự kiện cực đoan có thể tạo ra điều kiện cần thiết cho El Nino".
Theo Daily Mail, El Nino là một phần trong chu kỳ thời tiết tự nhiên mang tên El Nino - Dao động Nam (ENSO), thay đổi giữa pha nóng và lạnh mỗi lần cách nhau 2-7 năm. Ở pha nóng El Nino, nước ấm tích tụ ở Thái Bình Dương lan rộng khiến nhiệt độ bề mặt trung bình của Trái Đất tăng lên. Dù đây là chu kỳ tự nhiên, các nhà khoa học cảnh báo một đợt nắng nóng lớn ở Thái Bình Dương đang thúc đẩy cường độ El Nino. Đợt nắng nóng này trải dài 14.500 km, hình thành ở Thái Bình Dương từ cuối năm 2025. Đồng thời, đợt nắng nóng khác đang kéo dài từ Papua New Guinea đến bờ biển California, nơi có nhiệt độ cao hơn trung bình 3°C.
Trong khi nghiên cứu mới chỉ ra giải pháp che mờ Mặt Trời có thể ngăn chặn những đợt El Nino mạnh trong tương lai, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh cần giải quyết tận gốc vấn đề bằng cách cắt giảm khí thải bởi đó là hành động hiệu quả nhất để hạn chế biến đổi khí hậu.
