Những loại file không nên lưu trữ đám mây

Vừa nói xong, quảng cáo liền xuất hiện

Một buổi tối cuối tuần, Quang Trung (22 tuổi) ngồi cà phê cùng nhóm bạn. Trong lúc trò chuyện, Trung kể rằng chiếc điện thoại hiện tại đã bắt đầu chậm, pin xuống cấp và đang cân nhắc lên đời một chiếc mới.

Cuộc nói chuyện diễn ra hoàn toàn trực tiếp, không ai tìm kiếm sản phẩm trên mạng hay mở các trang thương mại điện tử.

“Tôi chỉ ngồi nói chuyện trực tiếp với bạn bè. Nhưng đêm hôm đó mở Facebook và TikTok lên thì thấy liên tục quảng cáo điện thoại, từ các mẫu máy đang cân nhắc đến các chương trình trả góp”, Trung kể lại.

Điều khiến nam thanh niên bất ngờ là những quảng cáo xuất hiện ngay sau khi anh vừa kể cho bạn bè nghe dự định.

Sự xuất hiện liên tiếp của các quảng cáo dẫn Trung đến sự nghi hoặc rằng thiết bị của mình đang nghe lén các cuộc trò chuyện.

Không riêng trường hợp của Trung, trên các nền tảng mạng xã hội, câu chuyện tương tự xuất hiện khá thường xuyên.

Có người vừa bàn về máy lọc không khí thì thấy quảng cáo máy lọc không khí. Có người nhắc đến chuyến du lịch sắp tới thì ngay sau đó liên tục nhận được quảng cáo khách sạn, vé máy bay hay bảo hiểm du lịch.

Những sự trùng hợp này khiến giả thuyết “điện thoại nghe lén người dùng” tồn tại suốt nhiều năm qua.

Thực tế, cảm giác bị theo dõi không phải là điều khó hiểu. Khi một quảng cáo xuất hiện đúng thời điểm và đúng nhu cầu đến mức đáng kinh ngạc, phản ứng tự nhiên của nhiều người là nghĩ rằng thiết bị đã nghe được cuộc trò chuyện của mình.

Điện thoại có thực sự nghe lén?

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), chuyên gia an ninh mạng, nhận định rằng hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy các nền tảng lớn hoặc chính chiếc điện thoại của người dùng đang âm thầm ghi âm mọi cuộc trò chuyện để phục vụ quảng cáo.

Nếu một nền tảng thực hiện việc nghe lén hàng loạt thông qua microphone, họ sẽ phải đối mặt với rủi ro pháp lý rất lớn, đồng thời tiêu tốn lượng tài nguyên khổng lồ để lưu trữ và xử lý dữ liệu âm thanh.

Trên thực tế, bản thân các nền tảng thường có nhiều cách hiệu quả hơn để hiểu người dùng mà không cần nghe lén.

Theo ông Hiếu, thứ giúp các nền tảng quảng cáo hoạt động chính xác không phải microphone mà là dữ liệu hành vi.

Mỗi ngày, người dùng để lại vô số dấu vết trên môi trường trực tuyến: lịch sử tìm kiếm, video đã xem, website đã truy cập, bài viết đã tương tác, vị trí, ứng dụng đã cài đặt hay sản phẩm từng xem trên các sàn thương mại điện tử.

Những dữ liệu tưởng chừng rời rạc này được hệ thống tổng hợp, phân tích và xây dựng thành một hồ sơ hành vi tương đối chi tiết.

Ví dụ, một người thường xuyên xem video đánh giá điện thoại, đọc tin công nghệ, truy cập website bán lẻ điện tử hoặc tìm kiếm thông tin về pin, camera, hiệu năng có thể được hệ thống đánh giá là đang có nhu cầu đổi thiết bị.

Ngay cả khi người đó chưa từng gõ từ khóa “mua điện thoại”, thuật toán vẫn có thể dự đoán khả năng quan tâm đến sản phẩm này.

Ngoài ra, các hệ thống quảng cáo hiện đại còn tận dụng khá tốt dữ liệu từ đối tác quảng cáo để hiểu người dùng hơn.

Đó là lý do đôi khi người dùng có cảm giác như quảng cáo “đọc được suy nghĩ”.

Ngoài nguyên nhân do khả năng dự đoán của thuật toán ngày càng chính xác, trong nhiều trường hợp, lý do còn nằm ở cách con người ghi nhớ những thông tin trùng khớp với mối quan tâm của mình.

Có hàng trăm quảng cáo xuất hiện mỗi ngày nhưng chúng ta thường chỉ nhớ những quảng cáo trùng khớp với điều vừa nhắc đến. Những trường hợp đó khiến nhiều người tin rằng thiết bị đang nghe lén mình.

Mối quan tâm lớn hơn không phải là nghe lén

Thay vì quá tập trung vào câu hỏi liệu điện thoại có nghe lén hay không, người dùng nên quan tâm nhiều hơn đến lượng dữ liệu cá nhân đang được thu thập mỗi ngày.

“Nhiều người bấm “Đồng ý” khi cài đặt ứng dụng mà không đọc kỹ các điều khoản về quyền truy cập, cookie hay chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba. Sau nhiều năm sử dụng Internet, lượng dữ liệu tích lũy có thể rất lớn”, chuyên gia Ngô Minh Hiếu cho biết.

Để hạn chế việc thu thập dữ liệu không cần thiết, người dùng nên thường xuyên kiểm tra quyền truy cập của các ứng dụng đối với microphone, camera và vị trí.

Những ứng dụng không có nhu cầu sử dụng các tính năng này nên bị thu hồi quyền truy cập.

Bên cạnh đó, người dùng có thể tắt hoặc hạn chế tính năng quảng cáo cá nhân hóa trên Google, Facebook và các nền tảng khác. Dù không loại bỏ hoàn toàn quảng cáo, việc này giúp giảm lượng quảng cáo được nhắm mục tiêu dựa trên hồ sơ hành vi.

Chẳng hạn trên iPhone, người dùng có thể truy cập vào mục Theo dõi và tắt đi tính năng “Cho phép ứng dụng yêu cầu theo dõi”.

Một biện pháp khác là định kỳ rà soát các ứng dụng đã cài đặt và gỡ bỏ những ứng dụng không còn sử dụng.

Người dùng cũng nên xem lại lịch sử hoạt động trên các dịch vụ như Google, YouTube, Google Maps hoặc các mạng xã hội để hiểu mình đang chia sẻ những dữ liệu nào với nền tảng.

Đồng thời, nhiều ứng dụng trong cùng hệ sinh thái thường chia sẻ dữ liệu để nâng cao hiệu quả quảng cáo. Người dùng nên kiểm tra các cài đặt quyền riêng tư, liên kết tài khoản và giới hạn việc theo dõi chéo giữa các ứng dụng.

Tin Gốc: Dân Trí

Theo bà Trần Kim Sa, Quản lý kinh doanh nhóm giải pháp Microsoft 365 SME Việt Nam việc chọn lọc dữ liệu cho huấn luyện AI có ý nghĩa quan trọng. Dữ liệu như món ăn. "Phải ăn ngon, AI mới có thể làm việc hiệu quả với chất lượng cao nhất", bà Sa nói tại Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 diễn ra ngày 8/5 tại TP HCM.

Theo bà Sa, hạ tầng công nghệ hiện sẵn sàng cho AI, nhưng nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chưa thể triển khai thành công. Đại diện Microsoft Việt Nam cho rằng thất bại không nằm ở việc thiếu công nghệ, chủ yếu xuất phát từ cách tiếp cận sai bài toán với ba nguyên nhân lớn nhất: không xác định rõ bài toán kinh doanh, dữ liệu chưa sẵn sàng và thiếu cơ chế quản trị - bảo mật.

"Nhiều doanh nghiệp cho rằng áp dụng AI thất bại vì data không 'sạch', nhưng vấn đề cốt lõi là họ chưa biết mình cần AI giải quyết điều gì", bà Sa nói. "Thay vì cố làm sạch toàn bộ dữ liệu của doanh nghiệp tồn tại hàng chục năm, doanh nghiệp nên bắt đầu từ một bài toán cụ thể như xử lý email nhanh hơn, tự động báo giá hay hỗ trợ chăm sóc khách hàng".

Đồng quan điểm, ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch Hội Tin học TP HCM cho rằng "dữ liệu mới chính là trái tim". Ông nhìn nhận lĩnh vực công nghệ hiện nay đang "choáng ngợp" bởi các AI Factory sừng sững hay những vi mạch bán dẫn tinh vi định hình hạ tầng số toàn cầu.

Theo ông Long, đã đến lúc ngừng xem dữ liệu là những tập tin nằm im trong kho lưu trữ, hãy coi đó là những thực thể sống có tiếng nói riêng. Đó là tiếng nói của sự thật, là minh chứng cho sự minh bạch, là nền tảng duy nhất để AI không bị 'ảo giác', mang lại đúng giá trị thực".

Lỗi dữ liệu có thể xảy ra hậu quả lớn

Bà Sa đánh giá, trong bối cảnh hiện tại, AI đang trở thành "người tiêu dùng dữ liệu". Trước đây dữ liệu chủ yếu phục vụ con người đọc và kiểm tra, nhưng nay AI sẽ trực tiếp sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định hoặc tự động thực hiện quy trình tiếp theo. Điều này khiến các lỗi dữ liệu nhỏ cũng có thể tạo ra hậu quả lớn nếu AI hiểu sai hoặc bị chèn thông tin độc hại.

Bà lấy ví dụ nếu hệ thống AI bị đưa dữ liệu sai về giá sản phẩm, AI có thể tự động gửi báo giá sai cho khách hàng, thậm chí tiếp tục tạo hợp đồng dựa trên thông tin không chính xác. Vì vậy, doanh nghiệp cần bảo đảm ba yếu tố: dữ liệu đáng tin cậy, quản trị và bảo mật chặt chẽ, cùng khả năng sẵn sàng khai thác dữ liệu.

Ông Nguyễn Hữu Yên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, cho rằng việc xây dựng năng lực dữ liệu để tối ưu sức mạnh AI cần nhiều yếu tố. Đầu tiên cần ưu tiên chất lượng dữ liệu. Tiếp đến để AI thực sự thông minh và chuẩn xác, cần hạ tầng dữ liệu sạch, minh bạch và có tính kết nối cao. Theo đó TP HCM xác định "đây chính là nền tảng bền vững để các giải pháp khoa học công nghệ của thành phố không chỉ dừng ở thử nghiệm, mà có thể đi thẳng vào giải quyết những bài toán vận hành phức tạp", ông Yên nói.

Ông Yên kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp và startup không ngừng sáng tạo nên những mô hình kinh doanh mới, nơi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược và AI trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi. Sự giao thoa này sẽ giúp TP HCM hình thành nên chuỗi giá trị mới, tạo ra những sản phẩm và dịch vụ số có hàm lượng tri thức cao, đủ sức vươn tầm khu vực.

Trong quá trình thúc đẩy chuyển đổi số, ông Yên nhấn mạnh sự an toàn dữ liệu và tính nhân văn của AI phải luôn được đặt lên hàng đầu. Sở Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành trong việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách để dữ liệu và AI phát triển đúng hướng, mang lại lợi ích thiết thực và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, thành phố đã ban hành nhiều chính sách về khung dữ liệu, chiến lược phát triển dữ liệu và kiến trúc chính quyền số. Ban chỉ đạo về Dữ liệu do Chủ tịch UBND TP HCM đứng đầu cũng được thành lập nhằm thúc đẩy quá trình xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu. Song song đó là các giải pháp số hóa dữ liệu giấy, đồng bộ dữ liệu giữa các sở ngành và xây dựng nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu dùng chung.

TP HCM hiện có trung tâm dữ liệu và cổng dữ liệu mở phục vụ doanh nghiệp khai thác. Trong giai đoạn tiếp theo, thành phố định hướng xây dựng một nền tảng AI dùng chung, kết nối kho dữ liệu tập trung với Tác nhân AI chuyên ngành của từng lĩnh vực. Mục tiêu là hỗ trợ quản trị đô thị, cải thiện dịch vụ công và nâng cao hiệu quả ra quyết định.

Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 do Hội Tin học TP HCM (HCA) phối hợp Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP HCM (SIHUB) và Nim & Partners Communication tổ chức, với bảo trợ từ Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM cùng Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM. Diễn đàn là một trong những hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2026, nhằm hiện thực hóa các định hướng chiến lược của TP HCM về thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kết nối giữa cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và hệ sinh thái khởi nghiệp nhằm đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và AI vào thực tiễn quản trị, sản xuất.

Tin Gốc: Vnexpress

Báo SCMP dẫn báo cáo mức lương của nền tảng tuyển dụng công nghệ NodeFlair dựa trên hơn 230.000 dữ liệu đã được xác minh cho thấy nhu cầu về kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đã chuyển thành lợi thế để người lao động nhận mức lương cao hơn trong ngành công nghệ.

Nền tảng NodeFlair cho biết đây là sự chuyển biến so với năm 2024, thời điểm nhu cầu về kỹ năng AI tăng nhưng chưa phản ánh rõ vào mức thu nhập.

Báo cáo cho thấy mức tăng lương có sự khác biệt dựa theo thâm niên.

Cụ thể, lương của các vị trí cấp cao, trưởng nhóm và quản lý tăng hơn 10%, trong khi kỹ sư mới vào nghề tăng 5,3% và nhóm kỹ sư cấp trung chỉ tăng 1,7%.

Khoảng cách thu nhập trong ngành cũng đang nới rộng. Nhóm 10% kỹ sư có thu nhập cao nhất ghi nhận mức tăng lương lên tới 19%.

"Khả năng sử dụng AI không còn chỉ là kỹ năng có thì tốt nữa, mà giờ đây đã trở thành lợi thế về lương", nhà sáng lập NodeFlair Ethan Ang nhận định.

Theo báo cáo, AI cũng đang làm thay đổi cách doanh nghiệp đánh giá kỹ sư phần mềm, đặc biệt ở các vị trí cấp cao khi các công ty ngày càng chú trọng khả năng giải quyết vấn đề và ra quyết định của nhân sự tuyển dụng.

"AI chỉ mạnh khi kỹ sư có tư duy rõ ràng. Nếu họ không thể xác định, định nghĩa và phân tích rõ vấn đề thì AI cũng không thể cứu họ", ông Joshua Wong - nhà sáng lập Hypotenuse AI - nói.

Xu hướng lương cũng khác nhau giữa các lĩnh vực như kỹ thuật phần mềm, khoa học dữ liệu và DevOps (vận hành và phát triển phần mềm), phản ánh tốc độ việc ứng dụng AI khác nhau ở từng mảng trong lĩnh vực lập trình.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh ngành công nghệ Singapore có dấu hiệu phục hồi sau nhiều năm sa thải và tuyển dụng thận trọng.

Các công ty ngày càng trả lương cho năng lực ứng dụng AI thực tế thay vì chỉ sử dụng mang tính thử nghiệm.

Xu hướng cạnh tranh nhân lực AI cũng xuất hiện mạnh tại Trung Quốc.

Theo báo cáo tuyển dụng mùa xuân của nền tảng Zhaopin, nhu cầu tuyển dụng các vị trí liên quan đến "nhân sự có ứng dụng AI" trong tháng 3 tăng 455% so với cùng kỳ năm trước.

Dữ liệu riêng từ nền tảng mạng nghề nghiệp Maimai cho thấy các công việc liên quan AI chiếm 26,23% tổng số vị trí thuộc nền kinh tế mới đầu năm 2026, tăng mạnh so với mức 2,29% của một năm trước đó.

Nền tảng Zhaopin cho biết mức lương trung bình của các vị trí liên quan AI cao hơn khoảng 65% so với các công việc truyền thống, phản ánh sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong cuộc đua giành nhân lực biết tận dụng AI.

Các số liệu cũng cho thấy sự cạnh tranh nhân tài tại Trung Quốc đang gia tăng khi các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh ứng dụng AI vào hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ