Ngày 21/7, tại lễ tổng kết Chương trình số 14 về phối hợp hoạt động khoa học và công nghệ giữa hai Bộ giai đoạn 2021-2025, Bộ Công an cho biết hai bên đã đạt nhiều kết quả quan trọng.
Trong đó, các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trực tiếp phục vụ quá trình xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Hoạt động nghiên cứu khoa học được đánh giá góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, đào tạo, làm chủ công nghệ của đội ngũ khoa học trong lực lượng Công an, hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược; góp phần thúc đẩy hình thành và phát triển công nghiệp an ninh theo hướng hiện đại, lưỡng dụng, có khả năng phục vụ cả nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia và phát triển kinh tế – xã hội.
Tại sự kiện, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng công tác phối hợp “có nhiều chuyển biến mạnh mẽ, ngày càng thực chất, hiệu quả và đi vào chiều sâu”.
Bộ trưởng cho biết hai bên duy trì cơ chế phối hợp đồng bộ từ xây dựng thể chế, xác định nhiệm vụ, bố trí nguồn lực đến tổ chức triển khai, đánh giá kết quả. Các đơn vị chức năng cũng thường xuyên trao đổi, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện.
Trong giai đoạn từ năm 2021 đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ đã và đang hỗ trợ các đơn vị thuộc Bộ Công an triển khai nghiên cứu 18 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia.
“Nhiều kết quả nghiên cứu được ứng dụng trực tiếp, hiệu quả vào thực tiễn công tác công an”, Bộ trưởng nói, nhắc đến một số ví dụ như hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhận dạng khuôn mặt; hệ thống giám sát, phân tích dữ liệu phục vụ phòng chống tội phạm công nghệ cao; nền tảng bảo đảm an ninh mạng…
Trong lĩnh vực tiêu chuẩn, hai bên thẩm định và công bố 55 tiêu chuẩn quốc gia và thẩm định, có ý kiến đối với 10 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia; phối hợp phê duyệt kế hoạch xây dựng 8 tiêu chuẩn quốc gia về an ninh mạng.
Với lĩnh vực đo lường, hai Bộ kiểm định, hiệu chuẩn trên 8.700 phương tiện, thiết bị đo phục vụ công tác của lực lượng công an nhân dân.
Còn với lĩnh vực chứng nhận hợp quy và thử nghiệm, hai bên chứng nhận hợp quy cho 36 kiểu loại thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái; đồng thời chứng nhận hợp quy cho 5 kiểu loại thiết bị thuộc hệ thống giám sát bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
“Có thể khẳng định, Chương trình số 14 giữa hai Bộ không chỉ góp phần nâng cao năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Công an nhân dân mà còn đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực quản trị quốc gia và bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cũng đánh giá hai Bộ đã phối hợp chặt chẽ trong tham mưu hoàn thiện thể chế; xây dựng, triển khai chương trình khoa học và công nghệ trọng điểm; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại vào công tác công an.
Trong bối cảnh mới, ông nhấn mạnh sự phối hợp cần được nâng lên tầm cao. “Vừa phối hợp triển khai hiệu quả các hoạt động khoa học công nghệ góp phần nâng cao tiềm lực an ninh quốc gia, thực hiện tự chủ chiến lược về an ninh, trật tự, vừa bảo đảm thực hiện đúng đắn và thắng lợi chủ trương chiến lược của Đảng về đột phá phát triển khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đẩy lùi, vô hiệu hóa mọi nguy cơ, thách thức”, ông nói.
Tại sự kiện, hai Bộ ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030. Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị hai bên tiếp tục hoàn thiện thể chế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó ưu tiên các cơ chế chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), thu hút chuyên gia đầu ngành về công nghệ chiến lược nhằm triển khai hiệu quả Nghị quyết 57.
Ông nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị số, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 57 của Bộ Công an và Tổ công tác về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Bộ Khoa học và Công nghệ. Theo Bộ trưởng, hai bên cần tăng cường bảo đảm an ninh, an toàn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đặc biệt với các lĩnh vực sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và các dự án hợp tác quốc tế.
Bên cạnh đó, ông đề nghị tập trung triển khai ngay các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược, đánh giá đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đồng thời cần sớm hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh, xây dựng đội ngũ chuyên gia đầu ngành để tạo ra các sản phẩm cụ thể.
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cũng yêu cầu Công an các đơn vị, địa phương, ngay sau khi Chương trình phối hợp được hai Bộ ban hành, cần chủ động, quyết liệt trong xây dựng, ban hành kế hoạch và tổ chức triển khai thực hiện.
Ông cũng đề nghị các đơn vị trong Bộ Công an, công an các địa phương cần tiếp tục phối hợp với các đơn vị chức năng thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, Sở Khoa học và Công nghệ các địa phương để khắc phục khó khăn, tồn tại, triển khai hiệu quả các hoạt động nghiên ứng, ứng dụng KHCN phục vụ công tác công an.
“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức quản lý, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ theo hướng rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm và bảo đảm các nhiệm vụ phải có sản phẩm cụ thể, địa chỉ ứng dụng rõ ràng; đo lường, kiểm đếm được hiệu quả đầu ra để phục vụ trực tiếp yêu cầu công tác, chiến đấu của lực lượng Công an nhân dân”, Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh.
Cerebras Systems, startup chuyên về chip AI, ngày 14/5 tiến hành đợt IPO thành công lớn với giá chào bán 185 USD mỗi cổ phiếu. Trong phiên giao dịch đầu tiên, giá trị cổ phiếu của hãng tăng 68%, đưa mức vốn hóa công ty lên gần 100 tỷ USD.
Theo CNBC, kết quả không chỉ khiến Cerebras nằm trong nhóm công ty công nghệ có màn IPO lớn nhất lịch sử, mà còn cho thấy nhu cầu ngày càng tăng với chip AI giữa lúc các tập đoàn tìm kiếm giải pháp thay thế những mẫu GPU đắt tiền và luôn trong trạng thái khan hiếm của Nvidia.
Cerebras không chạy theo xu hướng chip cỡ nhỏ như Nvidia, mà tập trung phát triển sản phẩm có kích thước bằng đĩa ăn. "Chúng tôi chế tạo những mẫu chip lớn nhất trong ngành bán dẫn. Chúng có khả năng xử lý nhiều dữ liệu trong thời gian ngắn hơn, đưa ra kết quả nhanh hơn nhiều", nhà đồng sáng lập kiêm CEO Cerebras Andrew Feldman cho hay.
Nvidia hiện giữ vị thế thống trị ngành chip AI nhờ GPU có khả năng xử lý đa nhiệm, đủ sức vận hành nhiều tính toán song song cần thiết cho đào tạo mô hình ngôn ngữ lớn. Tuy nhiên, ngành công nghệ đang chuyển hướng sang kỷ nguyên tác nhân AI, trong đó việc suy luận đóng vai trò then chốt. Huấn luyện giúp mô hình AI học hỏi các mẫu trong lượng lớn dữ liệu, trong khi suy luận sẽ dùng AI để đưa ra quyết định dựa trên những thông tin mới.
Quá trình suy luận có thể chạy trên những chip hiệu năng thấp nhưng được lập trình cho tác vụ cụ thể, như WSE-3 của Cerebras. Chúng nằm trong nhóm "mạch tích hợp dành cho tác vụ nhất định" (ASIC), vốn là lĩnh vực ngày càng nhiều cạnh tranh khi hàng loạt tập đoàn như Google, Amazon, Meta và Microsoft đang phát triển dòng ASIC riêng.
Cerebras tuyên bố WSE-3 có kích thước gấp 57 lần so với GPU lớn nhất thế giới hiện nay, đồng thời sở hữu số lượng bóng bán dẫn (transistor) cao hơn 50 lần.
Những chip AI hiện đại nhất thế giới đang được sản xuất trên quy trình 2 nm của TSMC, trong khi chip Cerebras cũng do TSMC chế tạo nhưng sử dụng quy trình 5 nm cũ hơn.
Cerebras được thành lập tại Thung lũng Silicon năm 2016, lần đầu nộp hồ sơ IPO năm 2024 nhưng rút lại quyết định do bị soi xét xoay quanh sự phụ thuộc vào khách hàng duy nhất là G42, công ty AI có trụ sở tại UAE và được Microsoft hậu thuẫn.
Cerebras từng tìm cách bán chip cho các doanh nghiệp trong nhiều năm, nhưng giờ đang tập trung vào vận hành chip tại các trung tâm dữ liệu của chính họ và đóng vai trò là dịch vụ điện toán đám mây, cạnh tranh trực tiếp với Google, Microsoft, Oracle và CoreWeave.
Cerebras và OpenAI hồi tháng 1 ký thỏa thuận đám mây trị giá 20 tỷ USD và có hiệu lực đến năm 2028. Amazon Web Services hồi tháng 3 cũng thông báo đang sử dụng chip Cerebras trong các trung tâm dữ liệu của mình.
"Với các sản phẩm dành cho suy luận, nhu cầu lớn đến mức thách thức hàng đầu của chúng tôi là bảo đảm nguồn cung. Chúng tôi đang bổ sung năng lực sản xuất và trung tâm dữ liệu nhiều nhất có thể, nhưng đã bán hết nguồn cung cho năm 2027", Giám đốc tài chính Bob Komin cho hay.
Các tập đoàn công nghệ hàng đầu đang tạo ASIC riêng, trong khi Cerebras lại cạnh tranh với những doanh nghiệp chuyên chế tạo chip cho khách hàng. Đối thủ chính của họ là Groq, công ty từng ký hợp đồng 20 tỷ USD với Nvidia hồi tháng 12/2025 để sản xuất bộ xử lý ngôn ngữ (GLPU) theo yêu cầu.
SambaNova và D-Matrix cũng là hai đối thủ đáng gờm của Cerebras trong cuộc đua chip AI. SambaNova đang cung cấp chip SN50 cho nhiều tập đoàn, trong đó có Hugging Face và Meta. Intel cũng tham gia vòng gọi vốn 350 triệu USD cho công ty này hồi tháng 2, trong khi CEI Intel Lip-Bu Tan là Chủ tịch SambaNova kể từ năm 2017.
Đợt IPO của Cerabras cũng mở đường cho nhiều startup sản xuất chip ASIC, như Rebellions, mở bán công khai. Công ty này hồi tháng 3 nhận được 400 triệu USD từ nhiều nhà đầu tư, trong đó có Samsung, sau khi được định giá 2,34 tỷ USD và chuẩn bị IPO.
Toàn bộ quá trình được NASA phát trực tiếp trên YouTube. Theo NASA, sau khi nhóm quản lý sứ mệnh Artemis II bỏ phiếu "Tiếp tục", tàu vũ trụ Orion đã kích hoạt động cơ chính trong vòng 5 phút 50 giây, bắt đầu lúc 19:49 giờ EDT, tức 6:49 sáng hôm nay (giờ Hà Nội). Đây là quá trình đẩy tàu vào quỹ đạo Mặt Trăng (TLI) đưa phi hành đoàn ra khỏi quỹ đạo Trái Đất thông qua thao tác đốt nhiên liệu trên động cơ đẩy chính.
Động cơ đẩy chính của Orion cung cấp lực đẩy đến 26.689 Newton, đủ để tăng tốc một chiếc ôtô từ 0 đến 96,6 km/h trong khoảng 2,7 giây. Tại mốc thời gian đốt nhiên liệu, khối lượng của Orion là 26,3 tấn và đã tiêu thụ khoảng 454 kg nhiên liệu trong quá trình đốt.
"Integrity, có vẻ như cú đốt khá tốt đấy", Chris Birch, người điều khiển trung tâm điều khiển nhiệm vụ, liên lạc qua radio với phi hành đoàn. Integrity là tên gọi do phi hành đoàn Artemis II đặt cho tàu vũ trụ Orion.
"Chúng tôi chỉ muốn gửi thông điệp đến tất cả mọi người trên khắp hành tinh, những người đã nỗ lực để biến Artemis thành hiện thực, rằng chúng tôi thực sự cảm nhận được sức mạnh của sự kiên trì trong từng giây phút của quá trình đốt nhiên liệu", Jeremy Hansen, một trong bốn thành viên phi hành đoàn Artemis II, nói qua micro khi liên lạc về Trái Đất.
Trước thời gian rời quỹ đạo Trái Đất, các thành viên phi hành đoàn dành thời gian tập thể dục trên thiết bị riêng dạng bánh đà. Trong quá trình tập luyện, nhóm trên mặt đất làm nhiệm vụ theo dõi hệ thống làm tươi không khí của tàu vũ trụ nhằm duy trì môi trường cabin thoáng khí và thoải mái, cũng như đánh giá tác động của việc tập thể dục đến chuyển động của tàu vũ trụ.
Hệ thống tập thể dục bằng bánh đà sử dụng cơ chế đơn giản dựa trên dây cáp, hỗ trợ cả các bài tập aerobic như chèo thuyền và các động tác kháng lực như squat và deadlift. Nó hoạt động tương tự một con yo-yo, tạo ra lực cản tỷ lệ thuận với lực tác dụng, cho phép tải trọng khoảng 181 kg.
Sau lần đốt nhiên liệu TLI đưa tàu Orion vào quỹ đạo Mặt Trăng, nhóm nghiên cứu bắt đầu xây dựng Kế hoạch Định vị Mặt Trăng, với thời gian quan sát dự kiến trong khoảng 6 tiếng, bắt đầu từ ngày 6/4. Kế hoạch khảo sát gồm việc ghi lại đặc điểm có thể giúp các nhà khoa học hiểu được cách Mặt Trăng và hệ Mặt Trời hình thành, chẳng hạn miệng núi lửa, dòng dung nham cổ đại, các vết nứt và gờ được tạo ra khi lớp ngoài của Mặt Trăng dịch chuyển chậm theo thời gian.
Tàu Artemis II rời bệ phóng lúc 5 giờ 35 phút ngày 2/4 (giờ Hà Nội), đưa bốn phi hành gia bay quanh Mặt Trăng, đánh dấu sứ mệnh có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA). Đây là chuyến chở người đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ nhiệm vụ Apollo 17 cách đây 54 năm.
Ngày 18/5, bồi thẩm đoàn 9 người chỉ mất hai giờ để đưa ra kết luận Musk "vượt quá thời hạn khởi kiện". Cụ thể, Musk đã biết về các vấn đề từ năm 2021, nhưng phải đến 2024 mới nộp đơn kiện OpenAI, do đó bỏ lỡ thời hạn pháp lý theo quy định.
Bà Yvonne Gonzalez Rogers, thẩm phán tòa án quận tại Oakland (Mỹ), cũng bác bỏ loạt cáo buộc của Musk rằng CEO Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman phản bội sứ mệnh ban đầu khi biến OpenAI thành một thực thể vì lợi nhuận để làm giàu cá nhân.
Tòa cũng bác lập luận của Musk đối với Microsoft - công ty đầu tư hàng tỷ USD vào OpenAI - rằng mối quan hệ của hai công ty đi ngược mục tiêu phát triển AI vì lợi ích cộng đồng.
Trước đó, trong phiên tòa kéo dài từ 28/4 đến 14/5, luật sư của Microsoft khẳng định giao dịch với nhà phát triển ChatGPT hoàn toàn hợp pháp và Musk không có cơ sở để kiện công ty. Luật sư của OpenAI cũng đưa ra bằng chứng cho thấy Altman thường xuyên thông báo cho Musk về những diễn biến tại công ty kể cả sau khi ông rời đi năm 2018, trong đó đề cập đến Microsoft. Ngược lại, khi ra làm chứng, Musk nói đã bỏ sót thông tin về khoản đầu tư của tập đoàn phần mềm Mỹ.
Musk tuyên bố sẽ kháng cáo. "Thẩm phán và bồi thẩm đoàn thực chất chưa bao giờ ra phán quyết về bản chất vụ án, mà chỉ dựa trên thủ tục về lịch trình", Musk viết trên X vài giờ sau phán quyết, nhấn mạnh sẽ gửi đơn lên lên Tòa phúc thẩm khu vực số 9 - tòa phúc thẩm liên bang lớn nhất trong hệ thống tư pháp Mỹ, đóng vai trò chốt chặn cho phần lớn vụ kiện trước khi được đưa lên Tòa án Tối cao.
"Không ai theo dõi chi tiết hay có thể nghi ngờ việc Altman và Brockman đã làm giàu bất chính bằng cách biển thủ tiền của một tổ chức từ thiện", Musk tiếp tục. "Câu hỏi duy nhất là khi nào họ đã làm điều đó!".
Trong một bài đăng khác, tỷ phú Mỹ chỉ trích "phán quyết của một thẩm phán hoạt động chính trị tồi tệ ở Oakland, người chỉ đơn giản sử dụng bồi thẩm đoàn như một cái cớ, đã tạo ra tiền lệ xấu", nhưng sau đó đã xóa nội dung.
OpenAI và Sam Altman chưa đưa ra bình luận. Bill Savitt, luật sư của OpenAI, phát biểu bên ngoài tòa án rằng vụ kiện của Musk là "nỗ lực đạo đức giả nhằm phá hoại đối thủ cạnh tranh" cũng như "ngăn cản OpenAI đạt các bước tiến lịch sử về AI".
"Đây là cú tát mạnh vào người giàu nhất thế giới. Ông ta có đội ngũ luật sư hàng đầu, và việc thua kiện với lý do hết thời hiệu khởi kiện là điều vô cùng đáng xấu hổ", Andrew Stoltmann, một luật sư chuyên về tranh tụng doanh nghiệp, nói với Washington Post. "Ngược lại, đây là một chiến thắng lớn cho Altman, người đối đầu trực tiếp với người giàu nhất thế giới và giành chiến thắng".
Tuy nhiên, Business Insider và Reuters đánh giá "không ai chiến thắng" trong vụ kiện. Trong ba tuần tranh tụng, phiên tòa cũng phơi bày Altman có những hành động không trung thực.
"Những cáo buộc từ chính các đồng nghiệp cũ cho thấy Altman cũng không phải một đối tác kinh doanh đáng tin cậy", Business Insider bình luận.
Musk đồng sáng lập OpenAI cùng với Brockman, Altman và một số chuyên gia khác năm 2015, nhưng rời đi năm 2018 do bất đồng. Năm 2024, tỷ phú khởi kiện OpenAI. Ông cáo buộc công ty cũ thao túng, khiến ông đóng góp 38 triệu USD, nhưng sau đó âm thầm đưa mô hình kinh doanh "vì lợi nhuận" vào tổ chức phi lợi nhuận ban đầu, nhận hàng chục tỷ USD từ Microsoft và các nhà đầu tư khác. Musk đòi bồi thường 130 tỷ USD, đồng thời yêu cầu cách chức Altman và Brockman.
