Không chỉ thịt cá mới giàu đạm, nhiều loại rau củ cũng chứa lượng protein đáng kể, mang lại giá trị dinh dưỡng cao cho cơ thể. Trong số đó, măng tây được xem là “nữ hoàng chất đạm” nhờ hàm lượng protein dồi dào cùng hàng loạt lợi ích cho sức khỏe.
Protein giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ bắp, tái tạo tế bào và duy trì các hoạt động sống. Theo chuyên gia dinh dưỡng Wu Yingxuan tại Bệnh viện Changhua Christian Đài Loan (Trung Quốc), protein không chỉ có trong thực phẩm động vật mà còn xuất hiện nhiều trong các loại thực vật.
Đáng chú ý, măng tây là loại rau có hàm lượng protein nổi bật. Trong 100g măng tây chứa khoảng 2,2g protein, tương đương 27% tổng lượng calo. Không chỉ giàu đạm, loại rau này còn ít calo, giàu chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa, rất tốt cho sức khỏe tổng thể.
Hỗ trợ sinh lý nam và bảo vệ hệ tiết niệu
Măng tây chứa axit amin asparagine có khả năng hỗ trợ kháng khuẩn, giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm đường tiết niệu và duy trì sức khỏe hệ bài tiết.
Ngoài ra, nhờ giàu kali, vitamin B6 và folate, măng tây còn được cho là có tác dụng hỗ trợ tăng cường nội tiết tố nam testosterone, cải thiện ham muốn và nâng cao chất lượng đời sống vợ chồng.
Giúp tinh thần thoải mái, giảm căng thẳng
Hàm lượng folate, vitamin B12 và tryptophan trong măng tây có liên quan đến việc cải thiện tâm trạng, hỗ trợ giảm stress và giúp não bộ hoạt động hiệu quả hơn.
Tốt cho phụ nữ mang thai
Măng tây là nguồn cung cấp folate tự nhiên dồi dào dưỡng chất cần thiết cho sự hình thành ống thần kinh của thai nhi, góp phần giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh.
Hỗ trợ làm đẹp da, chống lão hóa
Nhờ chứa nhiều vitamin A và vitamin C, măng tây giúp bảo vệ làn da trước tác động của các gốc tự do. Vitamin C còn thúc đẩy sản sinh collagen, giúp da săn chắc và chậm lão hóa.
Hỗ trợ phòng ngừa ung thư
Măng tây giàu glutathione chất chống oxy hóa có khả năng hỗ trợ cơ thể chống lại sự phát triển của các tế bào ung thư và tăng cường sức đề kháng.
Giúp xương chắc khỏe
Vitamin K trong măng tây góp phần tăng cường mật độ xương, đồng thời hỗ trợ quá trình đông máu diễn ra hiệu quả hơn.
Hỗ trợ giảm cân hiệu quả
Với lượng calo thấp nhưng giàu chất xơ, măng tây tạo cảm giác no lâu, rất phù hợp với những người đang kiểm soát cân nặng.
Tăng cường sức khỏe tim mạch
Hàm lượng kali và folate trong măng tây giúp ổn định huyết áp, hỗ trợ tim hoạt động khỏe mạnh. Chất xơ trong loại rau này còn góp phần giảm cholesterol xấu trong máu.
Cải thiện chức năng đường ruột
Măng tây chứa inulin một dạng carbohydrate giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột như Lactobacilli và Bifidobacteria. Nhờ giàu chất xơ, loại rau này còn hỗ trợ tiêu hóa và hạn chế táo bón.
Hỗ trợ chống viêm, bảo vệ cơ thể
Các hợp chất chống oxy hóa trong măng tây có đặc tính chống viêm, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và một số bệnh mạn tính khác.
Ngoài ra, măng tây còn được dân gian sử dụng để hỗ trợ giảm viêm bàng quang, hạn chế sỏi thận và tăng cường sức khỏe tổng thể. Đặc biệt, măng tây tím được đánh giá có hàm lượng chất chống oxy hóa cao hơn nhiều loại khác.
Không chỉ giàu dinh dưỡng, măng tây còn là nguyên liệu dễ chế biến, phù hợp từ bữa cơm gia đình đến các món đãi khách. Tuy nhiên, để giữ được độ giòn ngon và màu sắc đẹp mắt, người nội trợ cần lưu ý một vài mẹo nhỏ khi chế biến.
Hiện nay, măng tây có ba loại phổ biến gồm xanh, trắng và tím. Măng trắng mềm, vị nhẹ dễ ăn; măng xanh giàu chất xơ và dinh dưỡng hơn; trong khi măng tím có vị ngọt đậm và chứa nhiều chất chống oxy hóa.
Súp măng tây món khai vị thanh nhẹ
Một bát súp măng tây kết hợp cùng thịt gà xé, tôm hoặc cua không chỉ thơm ngon mà còn giàu dinh dưỡng. Đây cũng là món ăn được nhiều người lựa chọn trong thực đơn giảm cân nhờ ít calo nhưng tạo cảm giác no lâu.
Măng tây xào đơn giản mà đưa cơm
Măng tây có thể kết hợp với nhiều nguyên liệu như thịt bò, thịt gà, tôm, mực hay cồi sò điệp. Chỉ cần chần sơ măng qua nước sôi rồi xào nhanh tay là đã có ngay món ăn giòn ngọt, hấp dẫn.
Vị thanh mát của măng tây hòa cùng độ ngọt tự nhiên của thịt và hải sản giúp món ăn trở nên lạ miệng nhưng rất dễ ăn, phù hợp cho cả bữa cơm thường ngày lẫn khi đãi khách.
Hấp hoặc nướng cách ăn giữ trọn dinh dưỡng
Nếu thích chế biến nhanh gọn, bạn có thể hấp hoặc nướng măng tây rồi dùng kèm các món thịt nướng để chống ngán. Cách làm này vừa giữ được vị ngọt tự nhiên, vừa hạn chế thất thoát dưỡng chất.
– Không nên nấu măng tây bằng nồi sắt vì loại rau này dễ phản ứng với kim loại, khiến màu sắc bị xỉn và mất độ hấp dẫn.
– Sau khi luộc hoặc hấp, có thể cho măng tây vào nước đá hoặc ngăn mát tủ lạnh vài phút để giữ màu xanh tươi và độ giòn tự nhiên.
– Không nên nấu quá chín bởi măng tây sẽ bị mềm, giảm hương vị và hao hụt dinh dưỡng.
– Theo các chuyên gia dinh dưỡng, măng tây là loại rau chứa nhiều vitamin, chất xơ và chất chống oxy hóa, đồng thời có thể chế biến thành nhiều món ngon khác nhau.
Marissa Doop làm nhân viên pha chế ở bang Minnesota, còn Zoie Berkley-Andre là kỹ thuật viên phòng thí nghiệm tại thành phố Minneapolis.
Tháng 1/2000, khi 13 tháng tuổi, hai cô gái được hai gia đình tại Minnesota nhận nuôi từ một trại trẻ mồ côi ở. Vài tháng sau, hai gia đình ngẫu nhiên trở thành hàng xóm. Từ đó, Doop và Berkley-Andre lớn lên cùng nhau, chơi thân và cùng tổ chức sinh nhật vào tháng 12.
Quá trình trưởng thành, hai cô gái phát hiện giữa họ có nhiều điểm tương đồng. Họ đạt điểm thi tốt nghiệp trung học bằng nhau, cùng học ngành hóa học ở đại học. Thói quen cư xử, dáng ngồi, tư thế vắt chéo chân, điệu bộ tới cách phát âm của hai người đều trùng khớp.
Sự thật về mối quan hệ được hé lộ vào tiệc sinh nhật 26 tuổi của Doop năm 2024. Thấy ngoại hình giống nhau giữa cháu gái và Berkley-Andre, bà của Doop đặt nghi vấn.
Trước đó, mẹ của cả hai từng nói đùa về khả năng họ có quan hệ ruột thịt. Doop thường gạt đi vì cho rằng nhân viên các trại trẻ mồ côi hay điền ngày sinh giống nhau cho trẻ.
Năm 2025, mẹ của Berkley-Andre liên hệ tiến sĩ Nancy L. Segal, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trẻ song sinh thuộc Đại học Bang California để nhờ giám định. Hai cô gái đồng ý xét nghiệm ADN. "Tôi coi việc xét nghiệm là để chiều lòng người lớn", Berkley-Andre kể.
Kết quả phân tích gen xác nhận hai cô gái là cặp song sinh cùng trứng. Hai gia đình vui mừng, trong khi Doop và Berkley-Andre tiếp nhận thông tin bình thường do đã gắn bó 26 năm.
Berkley-Andre cho biết họ thuộc trường hợp "song sinh cùng trứng soi gương", cơ thể phản chiếu nhau qua các đặc điểm sinh học đối lập. "Tôi thuận tay trái, răng khôn mọc đối xứng ngược và rẽ ngôi tóc sang trái, trong khi Marissa sở hữu các đặc điểm ngược lại", cô nói.
Hiện tại, hai chị em tham gia dự án nghiên cứu những cặp song sinh sống tách biệt từ nhỏ của Tiến sĩ Segal. Berkley-Andre cho biết cô sẽ giữ kín câu chuyện này và dùng làm bí mật trong trò chơi đố vui cùng bạn bè.
Tại các bưu cục trên khắp nước Mỹ, hàng ngày có nhiều túi đồ thuộc các nền tảng cho thuê quần áo như Nuuly, Rent the Runway hay Fashion Pass được gửi đến nhà người dùng. Trong đó, Nuuly có gần nửa triệu người dùng thường xuyên.
Sarah Lewis, 25 tuổi, nhân viên quảng cáo tại New York, cho biết mỗi lần đi trả túi đồ thuê, cô thường gặp những người mang chiếc túi tương tự."Cảm giác này vừa giống như gia nhập một hội chị em bí mật, vừa xen lẫn sự kỳ lạ khi nhận ra cô gái cùng tòa nhà có thể đang mặc chiếc váy tôi vừa trả tuần trước", cô nói.
Ra mắt năm 2019, Nuuly là đại diện tiêu biểu cho làn sóng dịch vụ cho thuê quần áo đang định hình lại thói quen tiêu dùng của phụ nữ trẻ Mỹ. Với 98 USD mỗi tháng, khách hàng được thuê 6 món đồ và không bị phạt tiền nếu làm bẩn, rách hay trả muộn. Mô hình này ra đời cùng sự bùng nổ của nền kinh tế chia sẻ (gig economy).
Giám đốc điều hành tiếp thị công ty mẹ của URBN (công ty mẹ của Nuuly), Kim Gallagher, cho biết mô hình này giải quyết tâm lý của giới trẻ khi không muốn mặc lại một bộ đồ đã đăng trên mạng xã hội.
Bên cạnh yếu tố tâm lý, tính kinh tế và tiện lợi là lý do giữ chân người dùng. Megan Murphy, 29 tuổi, ở Washington D.C., kể cô thuê đồ từ khi ra trường để có trang phục công sở mà không bị áp lực tài chính. Hiện mang thai tháng cuối, dịch vụ này giúp cô có quần áo phù hợp với cơ thể thay đổi liên tục.
Trong mùa cưới hay mùa lễ hội, việc thuê đồ cũng giúp phụ nữ giải quyết bài toán trang phục. Laura Taylor, 29 tuổi, cho biết cô từng thuê mẫu váy cưới màu xanh tay dài mà hàng chục nghìn người đã mặc. Cô không bận tâm nếu bị nhận ra đang dùng đồ thuê, vì việc này giúp tránh lãng phí. "Tôi có chiếc quần jeans 150 USD không còn mặc vừa chỉ sau vài năm. Cảm giác lãng phí phiền lòng hơn số tiền trả hàng tháng cho dịch vụ", cô nói.
Tuy nhiên, việc đi thuê khiến tủ quần áo của nhiều phụ nữ trống rỗng. Nhà báo Annie Joy Williams từng chi khoảng 8.000 USD cho Nuuly trong 7 năm, nhưng tủ đồ hiện chỉ còn vài món cơ bản. Laura Taylor cũng chia sẻ cảm giác hụt hẫng khi nhận ra bản thân "không sở hữu thứ gì".
Theo các chuyên gia, thực trạng này phản ánh tâm lý ngại sở hữu tài sản của Gen Z và Millennials. Giống như việc nghe nhạc hay qua Spotify hay xem phim trên Amazon Prime thay vì mua đĩa, giới trẻ chọn tiêu thụ thời trang mà không cần sở hữu, tương tự cách họ liên tục nhảy việc hay ngần ngại mua nhà.
Dù vậy, dịch vụ thuê quần áo cũng đang đối mặt với chỉ trích về môi trường. Một nghiên cứu năm 2021 trên Environmental Research Letters cho thấy vòng đời của một chiếc quần jeans đi thuê tạo ra lượng khí thải cao nhất. Việc luân chuyển nửa triệu gói hàng mỗi tháng làm tăng quá trình vận chuyển so với mua sắm thông thường.
Chuyên gia sản xuất Sheridan Mark cho biết việc không phải đền bù hỏng hóc tạo tâm lý "dùng một lần", khiến người thuê thiếu ý thức giữ gìn trang phục. Trong 30 người đi thuê được khảo sát tại Mỹ, chỉ có 2 người cho biết họ quan tâm đến yếu tố môi trường.
Nhà tạo mẫu Heather Hurst nhận định, việc từ chối sở hữu khiến nhiều phụ nữ đánh mất cơ hội định hình phong cách cá nhân, do không đầu tư vào những thiết kế có giá trị lâu dài.
16h chủ nhật, Hoàng Hải, 23 tuổi, đến một spa cách nhà 3 km để thư giãn khi thấy những cơn đau đầu xuất hiện.
Hải là nhân viên marketing của một công ty xuất nhập khẩu ở TP HCM, mức lương 15 triệu đồng mỗi tháng. Sau nửa năm đi làm, anh cho biết thường xuyên phải đối mặt với khối lượng công việc lớn, từ lập hồ sơ đến gặp gỡ khách hàng. Cảm giác sợ ngày chủ nhật kèm triệu chứng đau đầu của Hải bắt đầu xuất cách đây khoảng bốn tháng.
Sự lo âu của anh càng rõ rệt vào những tối chủ nhật. Hải thường kể với bạn bè về sự tiếc nuối khi "chưa kịp nghỉ mà cuối tuần kết thúc" và sáng hôm sau phải quay lại công việc. Áp lực kéo dài khiến giấc ngủ của Hải chập chờn, nhiều đêm chỉ được 2 tiếng.
Những cuộc hẹn với bạn bè cũng thưa dần. Mỗi khi có người rủ ra ngoài, anh thường từ chối vì "chỉ muốn nằm để lấy sức cho tuần mới". Anh dễ cáu gắt và mất động lực làm việc, đặc biệt vào những ngày đầu tuần.
Hải cho rằng tình trạng này đến từ cả yếu tố cá nhân lẫn môi trường làm việc. Anh thừa nhận mình chưa xử lý công việc hiệu quả, khiến nhiều đầu việc tồn đọng rồi dồn sang cuối tuần. Trong khi đó, quản lý thường giao nhiệm vụ lớn vào chiều thứ 6 nhưng yêu cầu phải có báo cáo trong cuộc họp giao ban sáng thứ hai. Điều đó buộc nhân viên gần như phải dùng trọn ngày nghỉ cuối tuần để hoàn thành công việc.
Hiện tượng Hải đang gặp phải được gọi là "Hội chứng sợ ngày chủ nhật " (Sunday Scaries). Tổ chức nghiên cứu giấc ngủ Sleep Foundation (Mỹ) ghi nhận 1/3 người trưởng thành gặp khó khăn khi ngủ vào tối chủ nhật vì hội chứng này. Khảo sát của LinkedIn năm 2025 cũng cho thấy khoảng 80% người lao động từng trải qua cảm giác lo âu trước tuần làm việc mới.
Tại Việt Nam, các bài đăng về chủ đề "ghét thứ hai" hay "sợ chủ nhật" xuất hiện nhiều trên mạng xã hội. Trên TikTok, hashtag #SundayScaries hay #danvanphong thu hút hàng triệu lượt xem.
Thạc sĩ tâm lý học Nguyễn Thế Huy, giảng viên Đại học Ngân hàng TP HCM, giám đốc Công ty TNHH Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần Việt cho biết "sợ chủ nhật" không phải hiện tượng lười đi làm mà là một dạng lo âu dự báo. "Nhiều người bắt đầu căng thẳng vì hình dung trước những áp lực sẽ quay trở lại vào đầu tuần", ông Huy nói.
Nguyên nhân cốt lõi là sự quá tải công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần và văn hóa kết nối liên tục qua các ứng dụng nhắn tin, khiến ranh giới giữa ngày nghỉ và ngày làm việc bị xóa nhòa. Từ đó, cuối tuần không còn là khoảng thời gian nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng mà biến thành chuỗi ngày chờ áp lực quay lại.
Trạng thái này phổ biến ở người trẻ tại các đô thị lớn do phải đối mặt với áp lực chi phí sinh hoạt, cạnh tranh nghề nghiệp và nhu cầu khẳng định bản thân.
Nếu kéo dài, hội chứng này dẫn đến kiệt sức nghề nghiệp, tạo ra vòng lặp: lo âu gây mất ngủ, làm việc kém hiệu quả, công việc tồn đọng và tiếp tục tích tụ áp lực cho cuối tuần sau.
Anh Minh Tâm, 35 tuổi, nhân viên truyền thông ở phường Xuân Hòa, TP HCM, thường có tâm trạng căng thẳng vào chiều chủ nhật khi nghĩ tới cuộc họp giao ban. "Chủ nhật chưa kịp bắt đầu thì thứ hai đã tới", anh nói.
Anh dành nửa ngày chủ nhật để ngủ bù và nửa ngày còn lại để xử lý việc. Điện thoại của anh liên tục hiện thông báo nhóm chat công việc. Anh cho biết tuần trước phải ngồi làm việc tại nhà đến 22h ngày chủ nhật. Tình trạng này khiến anh từ chối các cuộc hẹn và gia đình phải chuyển sang gọi điện cho anh vào giữa tuần.
Ở góc độ nhà quản lý, ông Anh Tú, Giám đốc công ty truyền thông iGem, ghi nhận áp lực này ở nhân viên nên đã quyết định thay đổi cách vận hành. Công ty làm việc từ thứ 2 đến sáng thứ 7. Ông Tú quy định không nhắn tin giao việc vào chủ nhật. Với các vấn đề phát sinh, ông trực tiếp xử lý thay vì chuyển cho cấp dưới.
Chuyên gia Thế Huy nhận định để vượt qua tình trạng này là gọi tên đúng nỗi sợ. Nhiều người tưởng mình "sợ chủ nhật" nhưng thực chất là lo về khối lượng công việc, áp lực KPI, các cuộc họp đầu tuần. Để giảm áp lực, người lao động nên chuẩn bị nhẹ nhàng cho tuần mới, ví dụ dành 15 đến 20 phút để ghi lại danh mục công việc cần xử lý vào thứ hai giúp não bộ lấy lại cảm giác kiểm soát, từ đó giảm lo âu. "Kỹ năng ngắt kết nối chính là công cụ bảo vệ sức khỏe tinh thần", ông Huy nói.
Về phía người sử dụng lao động, chuyên gia tâm lý cho rằng ban lãnh đạo không nên coi hội chứng này là vấn đề cảm xúc cá nhân. Nếu tình trạng căng thẳng đầu tuần xảy ra, đó là tín hiệu cảnh báo về bất cập trong phân bổ việc làm, văn hóa giao tiếp ngoài giờ hoặc phong cách quản lý. Người quản lý cần chủ động quan sát các dấu hiệu kiệt sức của nhân sự, bởi sức khỏe tinh thần ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và khả năng giữ chân lao động.
"Việc giảm tải áp lực trước tuần mới đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía", ông Huy nói.
