Chàng trai người Pháp 33 tuổi đến quán để cổ vũ cho đội tuyển nước nhà đấu với tuyển Iraq tại vòng bảng World Cup 2026 (ngày 23/6). Nhiều người nước ngoài không mang quốc tịch Pháp nhưng đến quán vì đam mê bóng đá đơn thuần.
Will cho biết ở Pháp người hâm mộ thường đổ ra đường ăn mừng nếu đội tuyển quốc gia chiến thắng các trận mang tính quyết định từ vòng bán kết. Nhưng từ khi đến Việt Nam, thói quen của anh thay đổi.
“Ở Việt Nam, không khí bóng đá vẫn cuồng nhiệt nhưng mang tính gia đình. Bất kể vòng bảng hay chung kết, bóng đá luôn là cái cớ để gặp gỡ và tôi đã lây văn hóa này của người Việt”, anh nói. Anh bắt đầu xem cả những trận không có đội tuyển Pháp.
“Vài ngày đầu cơ thể khá uể oải do thiếu ngủ, tôi phải chuyển sang làm việc chủ yếu vào buổi chiều. Nhưng cảm giác được hò hét cùng đám đông khiến tôi phấn khích”, chàng trai là chuyên gia giáo dục của một trường phổ thông quốc tế ở Hà Nội nói.
2h sáng ngày 20/6, Marquez Ryan, 36 tuổi, người Mỹ cùng bạn bè chọn một quán bar ở phường An Khánh, TP HCM để theo dõi đội nhà.
Ryan thừa nhận, tại Mỹ, bóng đá không được quan tâm bằng bóng rổ hay bóng bầu dục. Anh thường xem lại video tóm tắt bàn thắng vào sáng hôm sau. “Nhưng khi sống ở đây, tôi bất ngờ khi thấy từ anh tài xế taxi đến chú bảo vệ chung cư đều rành tên các cầu thủ tuyển Mỹ. Sự quan tâm nhiệt thành của người bản địa truyền năng lượng khiến tôi quyết định thức đêm cổ vũ cùng họ”, Ryan nói.
Kể từ khi World Cup 2026 khởi tranh, các diễn đàn của cộng đồng người nước ngoài ở Việt Nam thường xuyên xuất hiện các bài đăng tìm các địa điểm xem bóng đá. Những bài “Quán nào mở cửa lúc 5h sáng”, “Tìm đồng hương các trận đấu của tuyển nhà” thu hút hàng trăm bình luận.
Để đáp ứng nhu cầu của nhóm khách này, nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống tại Hà Nội và TP HCM đã thay đổi cách hoạt động.
Anh Đào Xuân Trường, quản lý quán Puku Cafe & Sports Bar (Hà Nội) cho biết, lượng khách mùa giải năm nay chia làm hai khung giờ rõ rệt. Khách nước ngoài, bao gồm cả khách du lịch và các gia đình, tập trung chủ yếu vào các trận đấu diễn ra từ 5h đến 9h sáng. Lượng khách dao động từ 50 đến 250 người tùy thuộc từng trận hoặc độ nổi tiếng của đội tuyển.
“Do múi giờ lệch sâu, chúng tôi phải tăng nhân sự làm việc ca đêm và sáng sớm. Toàn bộ nhân viên phục vụ đều sử dụng tiếng Anh để hỗ trợ khách quốc tế về thực đơn và các yêu cầu kỹ thuật màn hình”, anh Trường nói.
Cơ sở cũng phải nâng cấp hệ thống máy chiếu và đường truyền truyền hình cáp để bảo đảm độ nét và không bị trễ hình.
Tại TP HCM, ông Jaime Tuckwell, 47 tuổi, quốc tịch Australia, chủ một quán bar, cũng phải sắp xếp nhân viên làm việc ca đôi và tăng giờ mở cửa từ rạng sáng. Khách hàng của quán chủ yếu đến từ Anh, Australia và Hà Lan.
11 năm sống tại Việt Nam, ông Jaime nhận thấy sự khác biệt rõ rệt trong văn hóa thưởng thức bóng đá giữa hai quốc gia. Tại Australia, người dân thường tập trung cố định ở các Pub (quán rượu) bất kể ngày đêm khi đội tuyển quốc gia thi đấu. Tại Việt Nam, không gian xem bóng đá linh hoạt hơn, từ nhà hàng lớn đến các quán nước vỉa hè.
“Cổ động viên Việt Nam có xu hướng yêu thích các ngôi sao cá nhân như Ronaldo hay Messi và cổ vũ cho đội bóng có ngôi sao đó. Trong khi ở nước tôi, mọi người trung thành với màu cờ sắc áo của quốc gia hoặc khu vực, bất chấp đội hình có ngôi sao hay không”, ông Jaime nói.
Ông nói người Việt có thời gian ăn mừng chiến thắng kéo dài hơn nhiều so với người Australia.
Bên cạnh các quán bar chuyên về thể thao, nhiều người nước ngoài có xu hướng hòa mình vào lối sống bình dân của người bản địa. Jack Wilson, 33 tuổi, quốc tịch Anh, sống ở Đà Nẵng, thường ghé quán nước đầu hẻm vào sáng sớm. Tại đây, người dân khu phố mang TV ra khoảng sân chung để xem cùng hàng xóm. Jack ngồi ghế nhựa, uống cà phê sữa, thi thoảng dùng vài từ tiếng Việt để bình luận một pha bóng cùng mọi người.
“Ở Anh, để có chỗ ngồi xem World Cup đặc biệt trận của tuyển nhà, bạn thường phải đặt bàn trước vài tuần vì kín chỗ. Nhưng ở Việt Nam, tôi có thể dễ dàng xem bất cứ đâu. Sự hiếu khách của người dân khiến những người xa xứ như tôi không cảm thấy lạc lõng”, Jack nói.
Sophie Bernard, 29 tuổi, quốc tịch Pháp, sống ở Hà Nội, cũng chọn quán ăn vỉa hè làm nơi xem bóng đá. “Cảm giác ngồi ăn bát phở nóng lúc 2h sáng, trò chuyện cùng chủ và khách tại quán, hét lên khi đội nhà ghi bàn là điều tôi chưa từng trải qua ở quê hương”, Sophie nói.
Dưới góc độ văn hóa, PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết sự hào hứng của người dân bản địa khi cổ vũ cho đội tuyển của các quốc gia khác tạo ra tâm lý an tâm, được tôn trọng cho cộng đồng người nước ngoài sống xa xứ. Việc một công dân Anh ngồi vỉa hè xem tivi, một công dân Pháp uống cà phê cổ vũ bóng đá cho thấy văn hóa bản địa có sức hút và khả năng dung hợp lớn.
“Họ không chỉ xem một trận đấu, họ đang chủ động thích nghi và đồng hóa với lối sống của vùng đất họ chọn gắn bó”, ông nói.
Theo khảo sát của công bố đầu tháng 6 của IPSOS, 78% người Pháp đánh giá điều hòa không thân thiện với môi trường. Năm 2021, gần 60% người được hỏi cho biết họ sẵn sàng chịu nóng chứ không lắp thiết bị này.
Quan điểm trên xuất phát từ lo ngại điều hòa tiêu tốn năng lượng, sử dụng môi chất gây hiệu ứng nhà kính và xả khí nóng ra ngoài, làm gia tăng hiện tượng đảo nhiệt đô thị. Trong Kế hoạch thích ứng với biến đổi khí hậu, Pháp xem điều hòa là giải pháp cuối cùng, chỉ dành cho nhóm người dễ bị tổn thương.
Không phải mọi điều hòa đều giống nhau
Tuy nhiên, ngày càng nhiều chuyên gia cho rằng cách nhìn nhận đó đang trở nên lỗi thời.
Các dòng máy giá rẻ thường có hiệu suất thấp và tiêu thụ nhiều điện. Tuy nhiên, hệ thống điều hòa cố định hai chiều và máy bơm nhiệt hiện đại hoạt động hiệu quả hơn. Nếu thay thế hệ thống sưởi dùng dầu hoặc khí đốt, máy bơm nhiệt giúp giảm phát thải carbon cho các hộ gia đình.
Riêng tại Pháp, hơn 95% điện năng được sản xuất từ các nguồn phát thải carbon thấp. Theo số liệu mới nhất, lượng phát thải từ điều hòa dân dụng chiếm khoảng 3 triệu tấn CO2, tương đương 0,8% tổng lượng phát thải quốc gia. Mức này thấp hơn lượng phát thải từ hệ thống sưởi ấm dân dụng.
Tác động tới nhiệt độ đô thị
Một trong những chỉ trích phổ biến đối với điều hòa là khả năng làm tăng nhiệt độ đô thị.
Nghiên cứu của Viện Công nghệ Paris (IPD) năm 2020 cho thấy nếu tất cả tòa nhà được làm mát ở mức 23 độ C, nhiệt độ ngoài trời tăng từ 0 đến 0,75 độ C. Trong các đợt nắng nóng, mức tăng có thể lên tới 2,4 độ C.
Việc này gây bất lợi cho người làm việc ngoài trời hoặc người vô gia cư. Dù vậy, các nghiên cứu xác nhận điều hòa giúp giảm số ca tử vong do nắng nóng. Tại Nhật Bản, điều hòa làm nhiệt độ đô thị tăng 0,046 độ C vào mùa hè, gây ra 3% số ca tử vong, nhưng lại giúp giảm tới 36% tổng số ca tử vong trong các đợt nắng nóng.
Nhiều chuyên gia cho biết ưu tiên hàng đầu vẫn là các biện pháp thụ động như tăng cường cách nhiệt, lắp mái che, sử dụng quạt và mở rộng không gian xanh. Tuy nhiên, nghiên cứu của Cơ quan Quản lý Môi trường và Năng lượng Pháp (ADEME) chỉ ra các biện pháp này chỉ làm chậm nhu cầu sử dụng điều hòa, và sẽ không đủ để duy trì mức độ tiện nghi vào năm 2050.
Nhà khí hậu học Valérie Masson-Delmotte nhận định cơ sở hạ tầng hiện tại được thiết kế cho một hệ thống khí hậu không còn tồn tại.
Giới chuyên gia cho rằng điều hòa cần được xem là một trong nhiều công cụ thích ứng với khí hậu nóng lên, bên cạnh quy hoạch đô thị và giảm phát thải. Việc thừa nhận vai trò của điều hòa giúp xây dựng các tiêu chuẩn sử dụng hiệu quả hơn, hạn chế tác động tiêu cực trong các đợt nắng nóng.
Chiều 4/7, Đặc khu Cô Tô có mưa và gió do ảnh hưởng của bão số 1. Tại khách sạn, anh Đình Tâm - chủ cơ sở lưu trú - cùng 20 nhân viên túc trực, sẵn sàng các phương án phòng chống thiên tai.
Trước khi bão vào đất liền, anh quyết định mổ lợn, làm bữa cơm mời toàn bộ khách, nhân viên và hàng xóm.
"Nếu chỉ ngồi nhìn bão, bầu không khí sẽ rất ảm đạm. Tôi quyết định làm bữa cơm miễn phí để mọi người gắn kết, có thêm trải nghiệm khi ở lại do bão", anh Tâm chia sẻ.
Hình ảnh ghi lại không khí rộn ràng chuẩn bị bữa cơm và cảnh mọi người quây quần ăn tối nhận về nhiều lượt tương tác.
Theo anh Tâm, thời điểm bão số 1 áp sát bờ, khách sạn của anh có khoảng 50 du khách đang lưu trú.
Trước đây, bão thường vào giai đoạn tháng 9-10, hiếm khi có khách ở lại. Lần này, người đàn ông muốn du khách có kỷ niệm ấm lòng khi cùng nhau quây quần ăn tối.
"Mọi người chung tay mổ chú lợn do khách sạn tự nuôi. Khách nhặt rau, nhân viên nướng thịt rồi bày biện ra bàn... Sau 3 tiếng, chúng tôi có 10 mâm cơm ngon", anh bày tỏ.
Mỗi mâm cơm có mẹt thịt lợn, lòng lợn, chả nướng, ốc, rau và canh... Các món ăn nóng hổi mang đến bầu không khí ấm áp.
Theo chủ khách sạn, điều anh mong muốn không chỉ là mang đến bữa ăn miễn phí, mà còn giúp du khách có thêm ấn tượng đẹp với Cô Tô.
"Trong số 50 vị khách lưu trú tại khách sạn Đông Á, nhiều người lần đầu tiên chứng kiến cảnh mưa bão. Bữa cơm giúp họ vơi bớt lo lắng khi nghe tiếng gió rít bên ngoài", anh Tâm nói.
Sáng 5/7, mưa và gió ở Cô Tô đã giảm, nhịp sống dần trở lại bình thường.
Trước thời điểm tạm dừng tàu thuyền lúc 17h ngày 3/7 để ứng phó bão số 1, Đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) đã bố trí 18 chuyến tàu đưa toàn bộ 3.147 du khách vào đất liền an toàn.
Chuyến tàu cuối cùng rời Cảng Cô Tô lúc 16h, chở 248 hành khách vào bờ, hoàn tất việc đưa toàn bộ du khách rời đảo trước thời điểm dừng cấp phép tàu xuất bến theo quy định.
Theo thống kê, đến khoảng 14h ngày 4/7, Đặc khu Vân Đồn, Đặc khu Cô Tô và xã đảo Cái Chiên của tỉnh Quảng Ninh còn khoảng 6.000 du khách lưu trú.
Trong đó, xã đảo Cái Chiên có 158 du khách. Các cơ sở lưu trú được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ nhu yếu phẩm phục vụ du khách trong thời gian tránh bão.
Đặc khu Vân Đồn còn 3.534 du khách, chủ yếu tại Quan Lạn và Minh Châu. Lực lượng chức năng đã thông tin diễn biến bão và xây dựng phương án bảo đảm an toàn cho du khách trong mọi tình huống.
Từ đường cong như ghi đông xe đạp, vượt quá 110 độ, các bác sĩ đã đưa về khoảng 20 độ, giúp em cải thiện rõ rệt hình thể, khả năng vận động và tự tin bước vào tương lai.
Bé gái 13 tuổi có cột sống cong như ghi đông xe đạp
Ở tuổi 13, khi bạn bè vô tư học tập và vui chơi, bé A. bắt đầu nhận ra những thay đổi bất thường trên cơ thể mình. Ban đầu chỉ là một bên vai thấp hơn bên kia. Rồi quần áo mặc lên người ngày càng mất cân đối. Trong những bức ảnh chụp cùng bạn bè, em thường lặng lẽ đứng nghiêng hoặc khép mình lại để che đi sự khác biệt ngày càng rõ.
Chỉ đến khi sự mất cân đối trở nên rõ rệt hơn, gia đình mới đưa em đến Trung tâm Cột sống, Bệnh viện Đa khoa Vinmec Smart City để thăm khám chuyên sâu.
Tại đây, kết quả chụp X-quang toàn trục cột sống khiến cả gia đình không khỏi bàng hoàng. Đường cong cột sống của em đã vượt quá 110 độ - mức độ biến dạng nặng có thể ảnh hưởng lâu dài đến vóc dáng, khả năng vận động và chất lượng sống.
Điều đáng lo ngại hơn là chỉ khoảng 18 tháng trước, đường cong của em mới ở mức 30–40 độ. Bệnh đã tiến triển với tốc độ đáng báo động, đúng vào giai đoạn dậy thì, khi cơ thể tăng trưởng mạnh nhất và cũng là lúc vẹo cột sống vô căn dễ diễn biến xấu nhất.
PGS.TS.BS Hoàng Gia Du, Giám đốc Bệnh viện Vinmec Smart City, chuyên gia Thần kinh - Cột sống với hơn 20 năm kinh nghiệm, cho biết vẹo cột sống vô căn tuổi thanh thiếu niên là bệnh lý thường gặp ở trẻ trong giai đoạn phát triển, khi đường cong có thể tăng nhanh theo đà tăng chiều cao. Những dấu hiệu tưởng như đơn giản như lệch vai, lệch hông, thân người mất cân đối, đôi khi lại là biểu hiện sớm của một bệnh lý có thể tiến triển nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời.
"Điều khiến chúng tôi lo ngại không chỉ là độ cong cột sống đã vượt ngưỡng 110 độ mà còn là tốc độ tiến triển của bệnh. Khi đường cong tiếp tục tăng trong giai đoạn dậy thì, việc điều trị sẽ ngày càng khó khăn hơn và nguy cơ biến dạng cũng trở nên rõ rệt hơn", PGS Du cho biết.
Ở những trường hợp vẹo cột sống nặng, vấn đề không còn dừng lại ở yếu tố thẩm mỹ.
Cột sống không chỉ cong sang bên mà còn xoay vặn theo nhiều mặt phẳng khác nhau. Sự thay đổi kéo dài có thể làm mất cân bằng toàn bộ cơ thể, ảnh hưởng đến tư thế, vận động và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
7 giờ căng thẳng nắn chỉnh xương cột sống cong hơn 110 độ
Trước tình trạng cột sống cong hơn 110 độ và tiếp tục tiến triển nhanh, các bác sĩ xác định phẫu thuật chỉnh vẹo đường sau bằng hệ thống nẹp vít là giải pháp cần thiết để cải thiện biến dạng, khôi phục cân bằng cơ thể và hạn chế những ảnh hưởng lâu dài.
Đây là một trong những trường hợp đặc biệt phức tạp. Cột sống của bé A. không chỉ cong sang bên mà còn xoay vặn nghiêm trọng, làm thay đổi toàn bộ cấu trúc giải phẫu và khiến việc can thiệp khó khăn hơn nhiều so với thông thường.
Theo PGS.TS.BS Hoàng Gia Du, thách thức lớn nhất không chỉ là nắn chỉnh đường cong cột sống mà còn phải bảo vệ an toàn tuyệt đối cho tủy sống và hệ thần kinh trong suốt quá trình phẫu thuật.
"Chỉ một sai lệch rất nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng vận động của người bệnh. Vì vậy mọi thao tác đều phải được tính toán chính xác và kiểm soát chặt chẽ", PGS.TS.BS Hoàng Gia Du chia sẻ.
Trước ca mổ, ekip bác sĩ Vinmec Smart City đã nhiều lần phân tích hình ảnh học, đánh giá nguy cơ, mô phỏng chiến lược can thiệp và xây dựng phương án phẫu thuật chi tiết cho từng giai đoạn. Do cột sống đã biến dạng nặng, các mốc giải phẫu không còn nằm ở vị trí thông thường, làm gia tăng nguy cơ tổn thương thần kinh và mạch máu trong quá trình phẫu thuật.
Sau khi đánh giá kỹ lưỡng từng cấu trúc giải phẫu, các bác sĩ tiến hành đặt hệ thống nắn chỉnh từ đốt sống ngực T6 đến đốt sống thắt lưng L5. Trong suốt gần 7 giờ phẫu thuật, ê-kíp thực hiện từng bước nắn chỉnh cột sống một cách thận trọng nhằm đưa cột sống trở về trục cân bằng tối ưu mà vẫn đảm bảo an toàn cho các cấu trúc thần kinh quan trọng.
Ca phẫu thuật diễn ra thành công, đưa đường cong vẹo từ hơn 110 độ xuống còn khoảng 20 độ. Thân người của bệnh nhi trở nên cân đối hơn, hai vai dần trở lại vị trí hài hòa và trục cơ thể được tái lập gần với trạng thái sinh lý bình thường.
Những ngày đầu sau phẫu thuật, khi nhìn thấy mình với dáng đứng thẳng hơn trong gương, bệnh nhi không giấu được niềm vui. Sau nhiều tháng mặc cảm vì sự khác biệt của cơ thể, em dần tìm lại sự tự tin vốn có của tuổi học trò.
Điều hạnh phúc nhất với em không chỉ là cơ thể cân đối hơn, mà còn là cảm giác được trở lại trường học với tâm thế thoải mái, được hòa mình vào các hoạt động cùng bạn bè mà không còn phải lo lắng hay né tránh ánh nhìn của người khác.
