Lựa chọn hợp lý giúp tôi chạy bộ 21 km không tốn kém

"Đừng nói đến chuyện nghỉ việc ở nhà nuôi cha mẹ già. Đến con ruột bị bệnh tật mà tôi vẫn dứt khoát đi làm và thuê người trông, chứ không nghỉ việc ở nhà chăm con. Tính toán đó chỉ phù hợp với những người cha mẹ có cơ ngơi sẵn, có dòng tiền thụ động như lương hưu, nhà cho thuê hay có anh chị em đỡ dần chi phí thôi.

Nuôi người già phải tính toán còn hơn nuôi con nhỏ: phải có kế hoạch đường dài về sức người, sức của, chi phí hàng ngày, đột xuất như nào... Chứ nghỉ làm luôn mà chỉ trông chờ vào có một người rồi ôm nhau chết đói, chết bệnh hay sao? Có mấy người già mà không bám con cỡ mấy chục năm, số năm đó còn dài hơn nuôi một đứa con nít từ đỏ hỏn tới trưởng thành, nên không có kế hoạch dài lâu là không thể nào theo nổi.

Cha mẹ thì tôi không bàn nữa, nhưng tới bản thân mình thì tôi luôn ý thức phải chuẩn bị sẵn nhà cửa, dòng tiền, sức khỏe và các phương án dự phòng để hướng dẫn con hỗ trợ mình trong mỗi giai đoạn của tuổi già. Khúc nào tự lực thì tôi làm, khúc nào phải nương nhờ con cái thì tôi chuẩn bị sẵn hết, con chỉ cần quản lý, coi ngó, thăm nom.

Tôi có ước vọng biến nhà riêng thành 'viện dưỡng lão' cho hai vợ chồng, tạo dòng tiền tự trang trải mọi chi phí bệnh tật, thuê người chăm sóc. Con tôi sẽ chỉ hỗ trợ quản lý, bảo dưỡng, nâng cấp cho tốt hơn mà thôi".

Đó là những tính toán của độc giả Plutino cho tuổi già của bản thân. Sau bài viết "Tôi không thể bỏ việc để chăm mẹ già vì tháng cần 23 triệu đồng thuốc thang", nhiều độc giả tiếp tục chia sẻ góc nhìn về bài toán chăm sóc cha mẹ khi về già. Bên cạnh những ý kiến nhấn mạnh trách nhiệm phụng dưỡng, không ít người cho rằng việc nghỉ hẳn công việc để toàn thời gian chăm cha mẹ không phải lúc nào cũng là lựa chọn phù hợp. Theo họ, chăm sóc người già là hành trình dài, đòi hỏi sự chuẩn bị về tài chính, sức khỏe, thời gian và phương án hỗ trợ bền vững, thay vì chỉ dựa vào sự hy sinh của một cá nhân.

>> Bài toán cho con thuê nhà, vay tiền chứ không chia thừa kế sớm

Đồng quan điểm, bạn đọc GT nhận định: "Có một kiểu hy sinh rất dễ được ca ngợi nhưng ít ai dám nói về cái giá của nó: từ bỏ cả tuổi trẻ để ở nhà chăm sóc cha mẹ bệnh tật. Nhiều người nghĩ rằng đó là lựa chọn duy nhất của lòng hiếu thảo. Nhưng khi năm tháng trôi qua, họ mất cơ hội học tập, nghề nghiệp, hôn nhân và khả năng tự lập về tài chính. Đến khi cha mẹ ra đi, họ lại đối diện với tuổi trung niên trong cô độc, thu nhập bấp bênh và một tương lai không còn nhiều lựa chọn. Điều đau lòng là vì không có nguồn thu nhập ổn định, chính họ cũng không đủ điều kiện mang đến cho cha mẹ sự chăm sóc y tế tốt nhất.

Tôi cho rằng, hiếu thảo không nên đồng nghĩa với việc đánh đổi toàn bộ cuộc đời mình. Cha mẹ nào cũng mong con bình an, có công việc, có gia đình và một tương lai vững vàng. Nếu sự hy sinh khiến cả cha mẹ lẫn người con đều rơi vào khó khăn, thì đó không phải là kết cục tốt đẹp.

Lý trí không làm giảm tình yêu thương. Hãy tìm cách chia sẻ trách nhiệm với anh chị em, người thân hoặc các dịch vụ chăm sóc khi có điều kiện. Hãy cố gắng duy trì công việc, thu nhập và các mối quan hệ của mình. Một người con có khả năng tự lập, ổn định tài chính và giữ được cuộc sống cân bằng thường sẽ chăm sóc cha mẹ tốt hơn một người đã kiệt quệ về mọi mặt.

Hiếu thảo là đồng hành cùng cha mẹ trong những năm tháng cuối đời, chứ không phải chôn vùi cả tương lai của chính mình. Yêu thương cần có sự tỉnh táo. Bởi chỉ khi không đánh mất cuộc đời mình, ta mới có đủ sức đi hết chặng đường cùng những người mình yêu thương".

Tin Gốc: Vnexpress

Tôi là một cô gái Gen Z, năm nay 25 tuổi và đã tham gia thị trường lao động gần bốn năm nay. Sau khi đọc bài "Áp lực 'tăng ca vô hình' của lao động công sở", bởi tôi nhận ra bản thân mình trong từng chi tiết của bài viết ấy.

Tôi từng nghĩ chỉ cần còn trẻ thì có thể làm việc nhiều hơn người khác, chịu áp lực tốt hơn người khác và hy sinh thời gian cá nhân để đổi lấy cơ hội thăng tiến. Nhưng sau bốn năm đi làm, điều khiến tôi sợ nhất không còn là KPI hay deadline, mà là cảm giác cuộc sống của mình đang dần bị công việc nuốt chửng.

Nhiều người vẫn nghĩ Gen Z là thế hệ thích nghỉ ngơi, dễ bỏ việc và thiếu chịu đựng áp lực. Nhưng ít ai nhìn thấy phía sau những bức ảnh check-in văn phòng hay những dòng trạng thái bận rộn trên mạng xã hội là một thế hệ đang kiệt sức âm thầm.

Chúng tôi lớn lên trong thời đại công nghệ phát triển, nơi mọi thứ diễn ra nhanh hơn, cạnh tranh hơn và áp lực cũng nhiều hơn. Công việc không còn dừng lại ở tám tiếng nơi công sở. Nó theo chúng tôi lên xe buýt, vào bữa cơm tối, lên giường ngủ và cả trong những ngày nghỉ hiếm hoi.

Tôi làm ở một công ty chuyên về quản lý kinh doanh. Bộ phận của tôi có 30 người, nhiệm vụ phát triển đối tác và xây dựng nhóm kinh doanh mới, trực tiếp mang doanh thu về cho công ty. Năm trước phòng tôi vượt KPI, năm nay công ty tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn. Thành tích càng tốt thì áp lực càng lớn.

Trong môi trường ấy, việc tăng ca gần như trở thành điều hiển nhiên. Có những ngày tôi rời văn phòng lúc 19h nhưng công việc vẫn chưa kết thúc. Điện thoại liên tục rung lên vì tin nhắn từ các nhóm chat công việc. Khách hàng gọi lúc tối muộn vì ban ngày họ bận. Có hôm tôi đang chuẩn bị ngủ thì sếp "tag" vào nhóm yêu cầu sửa báo cáo gấp cho cuộc họp sáng hôm sau. Tôi bật laptop lúc gần nửa đêm, vừa sửa file vừa cố giữ tỉnh táo bằng ly cà phê.

Điều đáng sợ nhất là chúng tôi dần xem cuộc sống ấy như bình thường. Tôi từng tự hào vì mình có thể thức đến một giờ sáng để chạy deadline. Tôi nghĩ đó là biểu hiện của sự chăm chỉ và cầu tiến. Trong môi trường công sở hiện đại, những người online muộn nhất thường được xem là có trách nhiệm nhất.

Chúng tôi ca ngợi văn hóa "hustle" như một điều đáng ngưỡng mộ. Nhưng rồi tôi nhận ra đằng sau những giờ tăng ca ấy là những cơ thể đang kiệt quệ và những tâm trí không còn được nghỉ ngơi đúng nghĩa. Tôi từng bị đau đầu kéo dài vì thiếu ngủ. Có những hôm bụng đau quặn vì ăn uống thất thường nhưng vẫn phải họp online với khách hàng.

Có ngày cuối tuần, bạn bè rủ đi cà phê nhưng tôi vẫn mang theo laptop vì "có thể khách sẽ cần gấp". Tôi không nhớ lần cuối cùng mình thật sự thư giãn mà không cầm điện thoại để kiểm tra email là khi nào. Sau khi đọc bài viết về "tăng ca vô hình", tôi mới nhận ra điều đáng sợ nhất của môi trường công sở hiện nay không phải là những giờ tăng ca được ghi trên bảng chấm công, mà là những giờ làm việc vô hình không ai tính đến.

Đó là những tin nhắn công việc lúc 23h. Là cảm giác lo lắng khi không trả lời điện thoại của sếp ngoài giờ hành chính. Là việc dù đang nghỉ phép nhưng vẫn phải mở máy tính xử lý công việc từ xa. Công nghệ giúp chúng ta làm việc linh hoạt hơn, nhưng cũng khiến ranh giới giữa công việc và cuộc sống gần như biến mất. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, văn phòng có thể xuất hiện ở bất kỳ đâu.

Chúng tôi không còn thật sự "tan làm", mà chỉ là chuyển từ làm việc ở công ty sang làm việc ở nhà. Tôi nghĩ Gen Z đang là thế hệ chịu mâu thuẫn rất lớn. Chúng tôi được dạy phải sống hết mình cho tuổi trẻ, phải thành công sớm, phải độc lập tài chính trước tuổi 30. Mạng xã hội mỗi ngày đều tràn ngập hình ảnh những người trẻ kiếm tiền giỏi, thăng tiến nhanh và sống đầy năng lượng. Điều đó vô tình tạo nên áp lực rằng nếu mình nghỉ ngơi, mình sẽ tụt lại phía sau.

Nhiều người lớn thường nói Gen Z nhảy việc quá nhiều. Nhưng đôi khi, đó không phải vì chúng tôi thiếu kiên trì mà vì chúng tôi đang quá mệt mỏi. Một thế hệ lớn lên giữa khủng hoảng kinh tế, áp lực thành công và nhịp sống số hóa liên tục rất dễ rơi vào trạng thái "burnout" - kiệt sức vì công việc.

Chúng tôi mất ngủ, lo âu, dễ cáu gắt và dần không còn cảm thấy hạnh phúc với chính cuộc sống của mình. Điều buồn nhất là nhiều công ty vẫn xem sự hy sinh đời sống cá nhân là tiêu chuẩn của nhân viên tốt. Người làm việc đến khuya được khen trách nhiệm. Người luôn online cuối tuần được đánh giá nhiệt tình. Trong khi đó, những người muốn giữ cân bằng cuộc sống lại dễ bị xem là thiếu tham vọng.

Tôi ước có một ngày cuối tuần thật sự được nghỉ ngơi mà không phải ám ảnh bởi deadline. Và là khi chúng ta vẫn còn năng lượng để gặp gỡ bạn bè, chăm sóc gia đình và lắng nghe chính mình.

Tin Gốc: Vnexpress

Sau khi xem Mesdames Thanh Sắc, điều tôi suy nghĩ mãi không phải là phim hay hay dở theo nghĩa thông thường, mà là mình nên viết gì về một bộ phim xem xong gần như không để lại một "cú đánh" nào theo kiểu điện ảnh đại chúng? Không phải vì phim thiếu điện ảnh, trái lại, tôi nghĩ tham vọng lớn nhất của phim chính là xây dựng một thế giới điện ảnh có mỹ học riêng, đặt nặng không khí thời đại, bi kịch tâm lý và thân phận con người hơn là chạy theo tình tiết cao trào.

Cái khó của phim nằm ở đó: không cố làm đời sống trở nên kịch tính hơn đời sống, không biến mọi đau khổ thành những cảnh phô diễn, không ép người xem phải khóc, phải giật mình, phải phấn khích theo những chỗ đã được đánh dấu sẵn. Nó tiết chế để giữ lại gương mặt, ánh nhìn, nhịp thở, lời thoại và những khoảng lặng giữa các nhân vật.

Về mặt hình ảnh, phải nói Mesdames Thanh Sắc là một trong những phim Việt hiếm hoi gần đây cho tôi cảm giác có chủ ý mỹ học rõ rệt. Góc quay, màu sắc, ánh sáng, phục trang, âm thanh và cách dựng không khí đều được đặt trong một tổng thể khá nhất quán, không chỉ để làm đẹp bối cảnh Sài Gòn thập niên 1960, mà để tạo ra một thế giới vừa hoa lệ vừa mục rữa, vừa lộng lẫy vừa bất an, vừa có ánh đèn sân khấu vừa có bóng tối của quyền lực, dục vọng và thời cuộc.

Mọi thứ được điều tiết khá kỹ để người xem không bị cuốn vào sự phô trương của bối cảnh, mà trở về với biểu cảm trên mặt và lời thoại của nhân vật. Đây cũng là điều làm tôi bất ngờ nhất: thoại của phim có chất đến kinh ngạc so với mặt bằng chung phim Việt, vốn nhiều khi hoặc quá giải thích, hoặc quá kịch, hoặc quá vô tri, không giống cách con người thật sự nói khi họ đang yêu, đang đau, đang ghen, đang tính toán, đang giữ thể diện, đang cố che đi sự tan vỡ bên trong.

Cầm Thanh, qua diễn xuất của Thanh Hằng, không chỉ là một vũ nữ hay một người đàn bà trong một bi kịch tình ái. Tôi có cảm giác đâu đó có một phần đời của chính Hằng trong nhân vật ấy - một người phụ nữ đã đi qua ánh sáng sân khấu, biết rất rõ cái giá của nhan sắc, danh tiếng, sự thay thế, sự hết thời, sự cô đơn của một người từng được săn đón. Có những câu nói của Cầm Thanh nghe như nói về nghề, nhưng thật ra là nói về kiếp người. "Sóng sau xô sóng trước" không chỉ là quy luật của một vũ trường. Nó là quy luật của cuộc đời. Người ta bước lên, được tung hô, được yêu, được thèm muốn, được sử dụng, rồi một ngày nhận ra mình cũng có thể bị thay thế, bị bỏ lại, bị quên đi, như bất cứ ánh đèn nào sau đêm diễn.

>> 'Tôi phát ngán vì ra rạp thấy 80% là phim kinh dị'

Điều làm tôi chú ý là phim không cố làm nhân vật thành thiện hay ác một cách dễ dãi. Madame Sắc không chỉ là người đàn bà quyền lực và tàn nhẫn. Cầm Thanh không chỉ là người đàn bà đáng thương. Bá Dũng cũng không chỉ là người đàn ông yếu đuối trong một cuộc tình tay ba. Mỗi người đều có phần đáng trách và phần đáng thương của họ. Mỗi người đều vừa là người gây khổ, vừa là người đang chịu khổ. Nhìn kỹ một chút, ta sẽ thấy con người thường không đi vào bi kịch bằng sự ác tuyệt đối, mà bằng những thiếu thốn rất người - thiếu yêu thương, thiếu tự do, thiếu một chỗ đứng, thiếu cảm giác được nhìn nhận, thiếu khả năng dừng lại trước khi làm tổn thương người khác và chính mình.

Có lẽ vì vậy mà câu hỏi sau cùng không còn là ai đúng, ai sai, ai đáng trách, ai đáng thương. Câu hỏi sau cùng là: nếu kể về cuộc đời ta, ta sẽ bắt đầu từ đâu? Từ lần đầu tiên ta biết mơ ước, hay từ lần đầu tiên ta biết mình khổ? Từ ngày ta bước lên một sân khấu nào đó của đời sống, hay từ ngày ta nhận ra sân khấu ấy không bao giờ thuộc về mình? Từ một lựa chọn mà ta tưởng là tự do, hay từ những điều kiện đã âm thầm đẩy ta đến lựa chọn đó? Rốt cuộc, có bao nhiêu điều trong đời thật sự do ta chọn? Ta chọn yêu một người, hay nỗi cô đơn trong ta đã chọn trước? Ta chọn đi theo vinh quang, hay mặc cảm bị bỏ lại đã đẩy ta đi? Ta chọn tha thứ, hay chỉ sau khi đã đi qua tận cùng oán hận, ta mới hiểu rằng không tha thứ thì chính mình cũng không còn đường sống?

Những người phụ nữ trong Mesdames Thanh Sắc tưởng mình đang đi trong ánh đèn, nhưng ánh đèn ấy được thắp lên bởi một thế giới do đàn ông, tiền bạc, bạo lực, chiến tranh và quyền lực ngầm dựng sẵn. Đời sống cho họ vài khoảnh khắc tưởng là tự do, nhưng phần lớn chỉ là những ngả rẽ hẹp giữa các hình thức mất tự do khác nhau.

Đặt câu chuyện trong Sài Gòn thập niên 1960, phim không chỉ kể chuyện vũ nữ, đánh ghen hay tình tay ba. Nếu xem kỹ, sẽ thấy những cài cắm về lịch sử và thời cuộc khá khéo. Một thành phố vừa hoa lệ vừa bất an, vừa có âm nhạc, vũ trường, khách sạn, kim cương, xe cộ, sắc đẹp, vừa có những thế lực ngầm, những đổi chác, những sợ hãi, những vết nứt của một thời đại. Thời cuộc trong phim không phải là phông nền trang trí. Nó là một áp lực. Nó đẩy con người vào những thế kẹt. Nó làm cho thân phận phụ nữ càng trở nên mong manh, vì giữa cơn chuyển động dữ dội của lịch sử, thân thể và nhan sắc của họ nhiều khi trở thành nơi người khác mặc cả, chiếm hữu, trừng phạt hoặc tiêu dùng.

Khi thời cuộc bình yên, con người có thể sống đơn giản hơn, ít nhất là trên bề mặt. Nhưng khi lịch sử trở nên tranh tối tranh sáng, khi mọi giá trị bị đảo lộn, khi cái đẹp phải sống gần bạo lực, khi tình yêu phải đi qua nghi kỵ và mưu sinh, khi con người phải tự bảo vệ mình bằng những cách đôi khi làm hỏng chính mình, thì nội tâm không còn phẳng nữa.

Nó có nhiều tầng. Có tầng ham sống. Có tầng muốn được yêu. Có tầng muốn trả thù. Có tầng muốn quên. Có tầng vẫn muốn giữ lại một chút sạch trong, dù đời sống đã nhiều lần làm nó hoen ố.

Vì vậy, điều cuối cùng tôi giữ lại từ phim không phải là sự bi kịch, mà là câu hỏi về phần bổn tâm còn sót lại trong con người. Sau tất cả vinh quang, nhục nhã, yêu đương, phản bội, oán hận và trả giá, con người còn giữ được gì? Tiền bạc, sắc đẹp, danh tiếng rồi sẽ qua. Người từng yêu ta cũng có thể rời đi. Người từng nâng ta lên cũng có thể đẩy ta xuống. Những điều ta tưởng là đời mình nhiều khi chỉ là một đoạn vai mà cuộc đời bắt ta diễn.

Nhưng nếu sau tất cả, ta còn giữ được một chút thiện lương, một chút khả năng không biến nỗi đau của mình thành sự tàn nhẫn với người khác, một chút can đảm để tha thứ, thì có lẽ đó đã là phần giá trị cuối cùng của đời người.

Tôi đặc biệt thích cách phim chọn hình ảnh Đức Mẹ ở đoạn cuối. Chi tiết ấy, với tôi, không đơn thuần là một biểu tượng tôn giáo. Nó giống như một cánh cửa nhỏ mở ra sau quá nhiều bóng tối. Không phải cánh cửa để xóa sạch quá khứ, càng không phải để làm cho mọi tội lỗi và tổn thương trở nên nhẹ tênh. Nhưng hình ảnh Đức Mẹ đặt con người trở lại trước khả năng được thương xót, được buông xuống, được trả về một thứ tự do không còn nằm trong thắng thua. Có những nỗi đau nếu chỉ nhìn bằng công lý thì sẽ còn mãi đối đầu. Nhưng nếu có một ánh nhìn của lòng mẹ, của sự từ ái, của một thứ bao dung không đến từ yếu đuối mà đến từ chiều sâu, thì con người có thể thôi muốn kết thúc đời mình bằng oán hận.

Có những lúc con người cần được đặt xuống gánh nặng. Cần được phép mệt. Cần được phép yếu đuối. Cần được nhắc rằng dù đời sống đã đẩy mình đi xa đến đâu, vẫn còn một con đường trở về với phần thiện lương chưa hoàn toàn mất đi.

Bởi vậy, Mesdames Thanh Sắc không làm tôi ra khỏi rạp với cảm giác vừa xem một bộ phim thật "đã". Nó làm tôi ra khỏi rạp với một khoảng lặng, không ồn ào, không cần chứng minh, không cần vội kết luận.

Phim có thể chưa hoàn hảo. Có những đoạn có thể chưa thật mượt, có những chỗ chưa đủ sức điện ảnh theo mong đợi của nhiều người. Nhưng phim gợi được một điều đáng nghĩ: trên nhân thế này, ai cũng đang đi tìm một chút vinh quang, một chút tình yêu, một chút chỗ đứng, một chút tự do; nhưng càng đi, ta càng thấy con người nhiều khi không thật sự được chọn số phận của mình.

Và vì không được chọn hết, nên có lẽ điều còn lại quan trọng nhất không phải là ta đã thắng được bao nhiêu, được yêu bao nhiêu, nổi tiếng bao nhiêu, hay giữ được bao nhiêu thứ trong tay?

Điều còn lại là sau tất cả, ta có còn đủ thiện lương để không trở thành một người quá tàn nhẫn hay không?

Tin Gốc: Vnexpress