Theo AFP, máy gia tốc hạt lớn (LHC), đường hầm hình tròn dài 27 km nằm ở độ sâu khoảng 100 m dưới biên giới Pháp – Thụy Sĩ, là máy gia tốc hạt lớn và mạnh nhất thế giới. Trong hầm, nam châm siêu dẫn và các cấu trúc gia tốc đẩy các hạt proton lên mức năng lượng cực cao, sau đó cho chúng va chạm ở tốc độ phi thường. Cỗ máy do Tổ chức Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) vận hành, nổi tiếng với việc chứng minh sự tồn tại của hạt Higgs boson, hay “hạt của Chúa”.
“Từ 29/6, chúng ta sẽ bước vào giai đoạn mới”, Markus Zerlauth, trưởng dự án nâng cấp LHC, nhận xét. Mục tiêu là tăng “độ sáng”, tức tổng số vụ va chạm xảy ra trong một khoảng thời gian nhất định. Sau khi cải tiến, cỗ máy mang tên mới là Máy gia tốc hạt lớn độ sáng cao (HL-LHC), dự kiến bắt đầu vận hành vào tháng 6/2030 và tiếp tục hoạt động khoảng một thập kỷ.
Tổng chi phí nâng cấp dự kiến lên tới 1,5 tỷ USD, trích từ phí thành viên của CERN cùng đóng góp hiện vật từ những nước như Mỹ, Nhật Bản, Canada, Trung Quốc.
Quá trình nâng cấp đòi hỏi phải thay thế hoàn toàn thiết bị trong một đoạn hầm dài 1,2 km. Các nam châm siêu dẫn mới, có khả năng tập trung chùm hạt tốt hơn, sẽ được lắp đặt để tăng số vụ va chạm. Cuối cùng, khoảng 140-200 vụ va chạm sẽ xảy ra mỗi khi hai nhóm hạt gặp nhau, tăng mạnh so với 60 vụ hiện nay. Zerlauth cho biết, số vụ va chạm tăng lên, có thể tới vài tỷ vụ mỗi giây, sẽ cho phép họ thu thập lượng dữ liệu nhiều gấp 100 lần.
Việc phát hiện hạt Higgs boson năm 2012 đã mở rộng sự hiểu biết của con người về cách các hạt nhận khối lượng, đồng thời mang lại cho nhà vật lý Peter Higgs và Francois Englert giải Nobel Vật lý năm 2013. Kể từ khi vận hành, LHC đã tìm thấy 55 triệu hạt. Cỗ máy nâng cấp dự kiến tạo ra khoảng 380 triệu hạt Higgs boson trong suốt thời gian hoạt động, giúp giới khoa học hiểu thêm về loại hạt này.
Thêm vào đó, CERN hy vọng có thể lần đầu tiên tạo ra đồng thời hai hạt Higgs boson và quan sát chúng tương tác. Theo Nedaa-Alexandra Asbah, nhà vật lý tại CERN, điều này có thể cung cấp manh mối về cách vũ trụ tiến hóa ngay sau vụ nổ Big Bang.
Khác với các phiên bản trước, GPT-5.5 tập trung vào khả năng tự chủ, cho phép mô hình hiểu nhanh chóng yêu cầu và hoàn thành nhiệm vụ một cách độc lập, ngay cả khi nhiệm vụ được đưa ra một cách mơ hồ và phức tạp.
Mục tiêu chính của GPT-5.5 là giảm bớt sự cần thiết phải hướng dẫn từng bước cho người dùng. Thay vì phải chỉ dẫn từng giai đoạn, mô hình này giờ đây có thể nhận một nhiệm vụ phức tạp và tự tìm ra cách tiếp cận. Nó có khả năng lập kế hoạch hành động, kết nối các công cụ cần thiết, kiểm tra kết quả và điều chỉnh hướng đi khi gặp vấn đề. Nhờ vậy, các nhiệm vụ không chỉ đơn thuần là tạo văn bản như lập trình, phân tích dữ liệu và làm việc với tài liệu cũng trở nên dễ dàng hơn.
Khả năng lập trình của GPT-5.5 được nâng cao, cho phép nó nắm bắt tốt hơn bối cảnh của các dự án lớn, phát triển sự hiểu biết sâu sắc về kiến trúc hệ thống và giải quyết các vấn đề phức tạp mà một người bình thường có thể mất tới 20 giờ để hoàn thành. GPT-5.5 có sự thay đổi về chất lượng trong hành vi giúp nó hiểu rõ hơn lý do tại sao hệ thống bị lỗi và cần thực hiện thay đổi ở đâu.
Mức độ tự chủ mới này cũng thể hiện rõ trong công việc hằng ngày. Khi kết hợp với các công cụ như Codex, GPT-5.5 hoạt động như một trợ lý kỹ thuật số hoàn chỉnh, có khả năng tương tác với giao diện, thu thập thông tin từ nhiều nguồn và chuyển đổi chúng thành các tài liệu, báo cáo hoặc bảng tính hoàn chỉnh.
GPT-5.5 cũng nâng cao khả năng khoa học và phân tích khi nó không chỉ đưa ra câu trả lời mà còn có thể điều hướng toàn bộ chu trình nghiên cứu, từ thu thập thông tin đến diễn giải kết quả và đề xuất các bước tiếp theo.
Mặc dù có nhiều cải tiến, GPT-5.5 vẫn duy trì tốc độ tương đương với phiên bản trước, với các tác vụ hiệu quả hơn và tiêu thụ ít tài nguyên hơn. Đặc biệt, chi phí cho các tác vụ lập trình chỉ bằng một nửa so với các mô hình cạnh tranh.
GPT-5.5 hiện đã được triển khai dần cho người dùng, có sẵn trong ChatGPT cho các gói trả phí như Plus, Pro, Business và Enterprise. Phiên bản nâng cao hơn GPT-5.5 Pro cũng đã được phát hành nhắm đến các tác vụ phức tạp yêu cầu độ chính xác và chiều sâu phân tích cao. Quyền truy cập API cho các tính năng mới này sẽ được bổ sung trong thời gian tới.
Sau khi phát hành bản cập nhật Patch Tuesday tháng 6 (mã hiệu KB5094126), Microsoft đã chính thức lên tiếng xác nhận một sự cố bất thường liên quan đến công cụ 'thùng rác' (Recycle Bin). Lỗi này xuất hiện ngay sau một loạt phản ánh từ người dùng về các thảm họa nghiêm trọng khác như mất truy cập OneDrive, Dropbox, khóa khôi phục BitLocker hay lỗi màn hình xanh (BSOD).
Về mặt biểu hiện, khi người dùng cố gắng thực hiện thao tác xóa vĩnh viễn một mục bất kỳ ra khỏi Thùng rác, hộp thoại xác nhận sẽ hiển thị mã tên tệp nội bộ của hệ thống thay vì tên thực tế. Ví dụ, một tệp tin thông thường có tên abc.png khi nhấn xóa sẽ bị đổi thông báo thành dạng ký tự lạ $Rxxxxx.png. Tuy nhiên phạm vi ảnh hưởng chỉ dừng lại ở mặt hiển thị trong hộp thoại, tên tệp gốc vẫn chuẩn xác trong danh sách tổng và khi nhấn khôi phục, tệp tin vẫn quay về thư mục ban đầu với tên gọi chính xác.
Sự cố hiển thị sai lệch này càn quét trên quy mô rộng lớn, ảnh hưởng đến tất cả các phiên bản Windows được hỗ trợ hiện nay bao gồm cả dòng máy cá nhân lẫn máy chủ. Ở phân khúc cá nhân (Client), lỗi xuất hiện từ Windows 10 phiên bản 22H2, các bản Enterprise LTSC đến các thế hệ Windows 11 như 23H2, 24H2, 25H2 và 26H1. Ở phân khúc máy chủ (Server), toàn bộ các nền tảng từ Windows Server 2012, 2016, 2019, 2022 cho đến phiên bản mới nhất là Windows Server 2025 đều ghi nhận tình trạng bất thường tương tự.
Hiện tại, Microsoft đang nỗ lực phát triển một giải pháp xử lý triệt để và cam kết sẽ tung ra trong bản cập nhật Windows tương lai, dù chưa rõ hãng sẽ đợi đợt Patch Tuesday tiếp theo hay phát hành bản vá khẩn cấp. Riêng các khách hàng thương mại và doanh nghiệp có thể triển khai một biện pháp khắc phục tạm thời ngay lập tức để ổn định hệ thống. Tuy nhiên, các tổ chức này được khuyến cáo cần chủ động liên hệ trực tiếp với bộ phận hỗ trợ doanh nghiệp của Microsoft để nhận thêm các hướng dẫn chi tiết.
Cụ thể, khi người dùng nhập một từ khóa thông dụng vốn thường dùng để tra cứu các xu hướng trực tuyến, thuật toán Facebook lại trả về hàng loạt kết quả là các video mang nội dung đồi trụy, khiêu dâm. Sự cố này được ghi nhận xuất hiện đồng bộ trên cả nền tảng web lẫn ứng dụng di động dành cho hệ điều hành iOS và Android.
Đáng chú ý, các video phản cảm này không được áp dụng các thủ thuật che mờ hay làm biến đổi hình ảnh đại diện (thumbnail) để qua mặt hệ thống kiểm duyệt. Trên giao diện điện thoại, các nội dung 18+ thậm chí còn tự động kích hoạt chế độ phát video kèm âm thanh ngay khi xuất hiện trên màn hình mà không cần sự tương tác từ người dùng. Do từ khóa bị ảnh hưởng là một cụm từ phổ biến, lỗ hổng thuật toán này đang đe dọa trực tiếp đến trải nghiệm an toàn của cộng đồng, đặc biệt là nhóm đối tượng người dùng vị thành niên.
Trao đổi với Thanh Niên, anh Nhân Nguyễn - chuyên gia mạng xã hội, CEO của Nhan Nguyen Sharing cho biết tình trạng xuất hiện video người lớn lần này không có rào cản nào, khiến nội dung có thể tiếp cận bất kể nhóm người dùng nào. "Điều này sẽ rất nguy hiểm và có tác động xấu vì người dùng nhỏ tuổi, trẻ vị thành niên có thể tiếp xúc với nội dung người lớn ngay trên Facebook", anh Nhân nhận định.
Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng bày tỏ quan ngại khi xuất hiện tình trạng các quảng cáo ứng dụng AI nhưng dùng video khiêu dâm tạo từ trí tuệ nhân tạo để lôi kéo người dùng. Sau đó, họ có thể bị lôi kéo đến các đường dẫn website lạ, tiềm ẩn rủi ro chứa mã độc hoặc các trang cá cược, bài bạc...
Theo bộ Tiêu chuẩn cộng đồng do Meta công bố, các nội dung có tính chất khiêu dâm và đồi trụy thuộc danh mục nghiêm cấm hiển thị và sẽ bị gỡ bỏ ngay lập tức khi phát hiện, đi kèm chế tài khóa tài khoản vĩnh viễn đối với người đăng tải. Tuy nhiên, tình trạng này vẫn diễn ra và không phải lần đầu tiên hệ thống kiểm duyệt để lọt nội dung cấm. Vào cuối năm 2025, người dùng mạng xã hội này cũng từng phản ánh tình trạng chỉ cần nhập một chữ cái ngẫu nhiên vào ô tìm kiếm là hệ thống sẽ tự động đề xuất một danh sách dài các video 18+. Ở thời điểm đó, lỗi vận hành chỉ được âm thầm khắc phục sau khi các cơ quan báo chí chính thức lên tiếng phản ánh.
Sự cố bộ lọc nội dung lần này tiếp tục kéo dài chuỗi trục trặc kỹ thuật của Meta trong thời gian qua. Chỉ cách nay vài ngày, vào tối 12.6, toàn bộ hệ sinh thái của tập đoàn này bao gồm Facebook, Instagram, Threads và WhatsApp cũng đã trải qua một đợt gián đoạn kết nối trên diện rộng kéo dài khoảng 40 phút, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động liên lạc và kinh doanh của hàng triệu người dùng.
