Đám cưới năm 1996 của bà Hằng diễn ra tại căn nhà nhỏ ở xã Ngọc Lý, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang. Bố mẹ bà làm 60 mâm cỗ mừng con gái lấy chồng. Nhưng khi em trai làm chủ tiệm áo cưới chuẩn bị sẵn trang phục, cô dâu 30 tuổi vẫn từ chối. Bà chọn mặc bộ quần áo giản dị, trang điểm nhẹ để về nhà chồng.
“Mẹ bọn trẻ mất chưa được bao lâu, tôi không muốn gia đình bên ngoại của các con chạnh lòng”, bà Hằng, hiện 60 tuổi, giải thích lý do từ chối mặc váy cưới của cô dâu lần đầu xuất giá.
Khi thắp nén hương lên bàn thờ nhà chồng và trước di ảnh người vợ quá cố của ông Biểu, bà khấn thầm: “Xin chị bảo hộ cho em có sức khỏe để nuôi các con. Chị đừng dọa em, em sợ là em trốn về đấy”.
Lời khấn nửa đùa nửa thật ấy là khởi đầu cho hành trình 30 năm làm mẹ kế đầy thăng trầm của người giáo viên mầm non.
Trước đó một năm, cô gái 29 tuổi Giáp Thị Hằng được mai mối cho người đàn ông nhiều hơn 6 tuổi, sống tại xã Lam Cốt, huyện Tân Yên, Bắc Giang (nay là xã Quang Trung, tỉnh Bắc Ninh). Ông vừa trải qua biến cố mất vợ, một mình nuôi bốn con gái nhỏ. “Thời đó tôi đã bị xem là quá lứa lỡ thì, nhưng nghe hoàn cảnh con mọn, tôi rất sợ nên từ chối ngay”, bà kể.
Tuy nhiên, ông Biểu vẫn kiên trì, thường xuyên đạp xe 15 km đến nhà bà chơi. Khi cả bà ngoại (mẹ vợ ông Biểu) và cậu ruột của những đứa trẻ đến đặt vấn đề, bà Hằng quyết định đến xem gia cảnh. Đón bà là bốn đứa trẻ. Đứa lớn 12 tuổi, hai đứa giữa 7 tuổi và 5 tuổi, còn bé út tên là Dương Bắc Giang chưa đầy một tuổi được chị ẵm trên tay.
Nghe người lớn nói “sắp có mẹ mới”, lũ trẻ xúm quanh bà Hằng, ánh mắt ngơ ngác nhưng khát khao tình thân. “Nhìn những đứa trẻ và người đàn ông hiền lành, tôi gật đầu”, bà kể.
Sau khi kết hôn, người phụ nữ nặng 37 kg bắt đầu lịch trình làm việc từ 4h sáng ngoài đồng. Đến giờ hành chính, bà đến trường dạy mầm non. Buổi trưa, bà tranh thủ về lo cơm nước. Thời điểm đó, lương giáo viên mầm non ở nông thôn được trả bằng thóc, mỗi năm nhận bốn tạ. Cả gia đình sống dựa vào mẫu ruộng và đồng lương giáo viên của bà nên cuộc sống luôn thiếu thốn. Ba năm sau, bà sinh thêm một người con chung với ông Biểu. Kinh tế gia đình càng thêm khó khăn.
Nhưng áp lực kinh tế không sợ bằng cuộc khủng hoảng tâm lý của những đứa con chồng và định kiến “mấy đời bánh đúc có xương”. Từ ngày đầu, bà dặn dò các con: “Ngoài kia sẽ có người nói ra nói vào, nhưng các con đã đồng ý làm con của mẹ thì phải nghe lời”.
Quá trình uốn nắn những bé gái bước vào tuổi dậy thì xảy ra nhiều bất đồng. Có lần, cô con gái lớn phạm lỗi bị mẹ mắng, vì uất ức nên cãi lại, rồi chạy lên bàn thờ khóc với mẹ đẻ. Nhìn cảnh tượng ấy, bà Hằng tủi thân. Trời nhá nhem tối, bà dắt xe đạp bỏ về nhà ngoại. Nhưng đi được một đoạn, ngoảnh lại thấy chồng chở theo đứa con nhỏ đuổi theo, bà lại quay về.
Người mẹ chọn cách làm bạn với con để dần thấu hiểu. Bà nói với lũ trẻ, nếu thấy lời mẹ dạy chưa thỏa đáng, có thể hỏi bà ngoại và các dì xem ai đúng ai sai.
Trong sinh hoạt, bà chia đều quà cáp và quần áo mới cho cả năm chị em. Sự công bằng giúp xóa nhòa khoảng cách. Những đứa trẻ dần xem mẹ kế như ruột thịt. ”Nhiều hôm, tôi đạp xe về ngoại, quay về thấy lũ trẻ đã đứng ở cổng đợi sẵn”, bà kể. Đến tuổi thiếu nữ, các cô con gái bắt đầu tâm sự chuyện tình cảm với mẹ kế.
Dương Bắc Giang, cô con gái út, cho biết đến năm 7 tuổi, qua lời người xung quanh, cô mới biết bà Hằng không phải mẹ đẻ. “Lúc nhỏ tôi bướng bỉnh, mỗi lần dỗi thường nói muốn mẹ khác, mẹ chỉ cười và dỗ dành”, Giang kể.
Sau 30 năm, bốn người con gái riêng của ông Biểu đều đã khôn lớn. Trong đám cưới của từng người, vợ chồng bà Hằng tự tay chuẩn bị của hồi môn chu đáo. Trong lễ cưới, người mẹ kế lúc nào cũng là người bật khóc đầu tiên vì thương con, khiến cả nhà khóc theo.
Đến nay, bà Hằng đã là bà ngoại của 9 đứa trẻ. Cứ mỗi lần các con gái ở cữ, người mẹ kế ấy lại đón về tự tay chăm sóc suốt tháng đầu. Với bà, niềm hạnh phúc lớn nhất tuổi xế chiều là chứng kiến bốn cô con gái của chồng đều khôn lớn, có công việc ổn định và gia đình êm ấm.
Ông Biểu thường dặn các con phải đối tốt với mẹ – người cùng cha con ông đi qua những ngày giông tố nhất cuộc đời. Con gái của ông quấn mẹ hơn cha. Các cô lấy chồng quanh vùng, trước khi sang nhà ngoại đều gọi điện hỏi trước: “Hôm nay mẹ có nhà không để con sang?”.
Cách đây 10 năm, cô út Dương Bắc Giang kết hôn. Chồng cô từng qua một đời vợ và đang nuôi riêng. Bước vào cuộc sống gia đình với vai trò mẹ kế, Giang cho biết cô áp dụng những điều học được từ cách mẹ Hằng nuôi dạy chị em mình.
“Bà đã cho tôi một người mẹ và cho tôi bản lĩnh để làm mẹ”, Giang nói.
Theo hồ sơ cảnh sát vừa công bố, vụ việc xảy ra từ đầu tháng 2/2026 tại một ngôi nhà ở thành phố Gilbert, bang Arizona, Mỹ.
Khoảng 17h30, cảnh sát và lực lượng cứu hỏa nhận tin báo một trẻ nhỏ bị đuối nước trong hồ bơi sân sau. Các nhân viên cấp cứu đã tiến hành hồi sức trước khi chuyển bé trai đến Trung tâm y tế Mercy Gilbert.
Tại đây, êkíp y tế tiếp tục nỗ lực cứu chữa, nhưng khoảng 1 giờ sau, em được tuyên bố tử vong.
Đáng lưu ý, hồ sơ cảnh sát cho thấy sau thời điểm này, cha mẹ bé và hai cảnh sát có mặt tại bệnh viện cho rằng em vẫn có dấu hiệu thở hắt. Nhân viên y tế giải thích đây có thể là hiện tượng thở ngáp cá, một phản xạ không tự chủ thường xuất hiện gần thời điểm tử vong.
Báo cáo cảnh sát cũng nêu một y tá từng nói với bác sĩ rằng "có mạch" khi ông chuẩn bị thông báo cho gia đình về cái chết của đứa trẻ. Tuy nhiên, khi cảnh sát can thiệp vị bác sĩ đáp lại: "Anh hãy làm việc của anh, để tôi làm việc của tôi. Tôi học y là có lý do".
Sau đó, bác sĩ yêu cầu dừng các biện pháp hồi sức. Bé trai được chuyển vào "phòng lạnh" của bệnh viện, nơi thi thể được bảo quản tạm thời trước khi bàn giao cho cơ quan pháp y.
Tuy nhiên, gần 6 giờ sau khi bị tuyên bố tử vong, bé trai được phát hiện vẫn còn thở khi nhân viên pháp y đến nhà xác tiếp nhận thi thể.
Những gì đã diễn ra hôm đó, cũng như hoàn cảnh dẫn đến vụ đuối nước của bé trai đang được Văn phòng Công tố hạt Maricopa điều tra để làm rõ.
"Cuối cùng bé trai đã sống sót và được xuất viện", theo thông báo của Sở Cảnh sát Gilbert, kèm theo kiến nghị cho phía công tố hạt Maricopa yêu cầu truy tố cha mẹ bé trai với cáo buộc ngược đãi trẻ em.
Theo báo cáo của cảnh sát, cha mẹ cậu bé có lẽ đã không nhận ra con trai đến gần hồ bơi vì bị ảnh hưởng bởi cần sa trong lúc xem trận chung kết bóng bầu dục Mỹ. "Cả hai người thú nhận đã hút cần sa vào sáng hôm xảy ra vụ đuối nước", theo báo cáo.
Trong khi đó, Trung tâm Y khoa Mercy Gilbert xác nhận đã mở cuộc điều tra liên quan đến kết luận của bác sĩ dẫn đến việc bé trai bị đưa vào nhà xác suốt nhiều giờ. Báo cáo của cảnh sát ghi tên bác sĩ này là A. Toosi.
Tên của bé trai không được ghi cụ thể trong hồ sơ cảnh sát, tuy nhiên trang gây quỹ GoFundMe do gia đình lập xác định em là Vincent Lorenzo Fiordilino.
Tại các bưu cục trên khắp nước Mỹ, hàng ngày có nhiều túi đồ thuộc các nền tảng cho thuê quần áo như Nuuly, Rent the Runway hay Fashion Pass được gửi đến nhà người dùng. Trong đó, Nuuly có gần nửa triệu người dùng thường xuyên.
Sarah Lewis, 25 tuổi, nhân viên quảng cáo tại New York, cho biết mỗi lần đi trả túi đồ thuê, cô thường gặp những người mang chiếc túi tương tự."Cảm giác này vừa giống như gia nhập một hội chị em bí mật, vừa xen lẫn sự kỳ lạ khi nhận ra cô gái cùng tòa nhà có thể đang mặc chiếc váy tôi vừa trả tuần trước", cô nói.
Ra mắt năm 2019, Nuuly là đại diện tiêu biểu cho làn sóng dịch vụ cho thuê quần áo đang định hình lại thói quen tiêu dùng của phụ nữ trẻ Mỹ. Với 98 USD mỗi tháng, khách hàng được thuê 6 món đồ và không bị phạt tiền nếu làm bẩn, rách hay trả muộn. Mô hình này ra đời cùng sự bùng nổ của nền kinh tế chia sẻ (gig economy).
Giám đốc điều hành tiếp thị công ty mẹ của URBN (công ty mẹ của Nuuly), Kim Gallagher, cho biết mô hình này giải quyết tâm lý của giới trẻ khi không muốn mặc lại một bộ đồ đã đăng trên mạng xã hội.
Bên cạnh yếu tố tâm lý, tính kinh tế và tiện lợi là lý do giữ chân người dùng. Megan Murphy, 29 tuổi, ở Washington D.C., kể cô thuê đồ từ khi ra trường để có trang phục công sở mà không bị áp lực tài chính. Hiện mang thai tháng cuối, dịch vụ này giúp cô có quần áo phù hợp với cơ thể thay đổi liên tục.
Trong mùa cưới hay mùa lễ hội, việc thuê đồ cũng giúp phụ nữ giải quyết bài toán trang phục. Laura Taylor, 29 tuổi, cho biết cô từng thuê mẫu váy cưới màu xanh tay dài mà hàng chục nghìn người đã mặc. Cô không bận tâm nếu bị nhận ra đang dùng đồ thuê, vì việc này giúp tránh lãng phí. "Tôi có chiếc quần jeans 150 USD không còn mặc vừa chỉ sau vài năm. Cảm giác lãng phí phiền lòng hơn số tiền trả hàng tháng cho dịch vụ", cô nói.
Tuy nhiên, việc đi thuê khiến tủ quần áo của nhiều phụ nữ trống rỗng. Nhà báo Annie Joy Williams từng chi khoảng 8.000 USD cho Nuuly trong 7 năm, nhưng tủ đồ hiện chỉ còn vài món cơ bản. Laura Taylor cũng chia sẻ cảm giác hụt hẫng khi nhận ra bản thân "không sở hữu thứ gì".
Theo các chuyên gia, thực trạng này phản ánh tâm lý ngại sở hữu tài sản của Gen Z và Millennials. Giống như việc nghe nhạc hay qua Spotify hay xem phim trên Amazon Prime thay vì mua đĩa, giới trẻ chọn tiêu thụ thời trang mà không cần sở hữu, tương tự cách họ liên tục nhảy việc hay ngần ngại mua nhà.
Dù vậy, dịch vụ thuê quần áo cũng đang đối mặt với chỉ trích về môi trường. Một nghiên cứu năm 2021 trên Environmental Research Letters cho thấy vòng đời của một chiếc quần jeans đi thuê tạo ra lượng khí thải cao nhất. Việc luân chuyển nửa triệu gói hàng mỗi tháng làm tăng quá trình vận chuyển so với mua sắm thông thường.
Chuyên gia sản xuất Sheridan Mark cho biết việc không phải đền bù hỏng hóc tạo tâm lý "dùng một lần", khiến người thuê thiếu ý thức giữ gìn trang phục. Trong 30 người đi thuê được khảo sát tại Mỹ, chỉ có 2 người cho biết họ quan tâm đến yếu tố môi trường.
Nhà tạo mẫu Heather Hurst nhận định, việc từ chối sở hữu khiến nhiều phụ nữ đánh mất cơ hội định hình phong cách cá nhân, do không đầu tư vào những thiết kế có giá trị lâu dài.
Sự việc xảy ra ở Trung Quốc. Một nam sinh 15 tuổi vừa phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau bụng dữ dội. Sau khi thăm khám và siêu âm, bác sĩ phát hiện hình ảnh gan "trắng xóa" – dấu hiệu điển hình của gan nhiễm mỡ nặng, cho thấy lượng mỡ tích tụ trong gan đã ở mức nghiêm trọng.
Theo bác sĩ cấp cứu Ngụy Trí Vĩ (Trung Quốc), tình trạng gan nhiễm mỡ đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng và trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng.
Ông cho biết mình từng tiếp nhận trường hợp nam sinh nói trên, người có thể trạng hơi thừa cân và đến viện vì cơn đau bụng kéo dài, ngày càng tăng mức độ.
Qua khai thác tiền sử, bệnh nhân cho biết thói quen hằng ngày là sau khi tan học và trước giờ học thêm thường xuyên ăn gà rán, đồ chiên rán và uống trà sữa thay cho bữa ăn chính. Việc duy trì chế độ ăn nhiều dầu mỡ, đường tinh luyện và thiếu cân bằng dinh dưỡng trong thời gian dài đã khiến gan bị tích tụ mỡ nghiêm trọng, dẫn đến tổn thương rõ rệt.
Bác sĩ Ngụy cảnh báo gan nhiễm mỡ đang lặng lẽ trở thành một trong những rối loạn chuyển hóa phổ biến nhất hiện nay, nhưng lại thường bị xem nhẹ ở giai đoạn đầu. Ông cho biết điều đáng mừng là bệnh hoàn toàn có thể cải thiện, thậm chí phục hồi nếu được phát hiện sớm và người bệnh chủ động thay đổi lối sống kịp thời. Tuy nhiên, khi tình trạng viêm kéo dài và bắt đầu gây tổn thương cấu trúc gan, khả năng hồi phục sẽ giảm đi rõ rệt.
Bác sĩ tiêu hóa Trương Chấn Vinh cũng từng chia sẻ trên truyền hình rằng, nếu không được kiểm soát tốt, gan nhiễm mỡ có thể âm thầm tiến triển thành viêm mạn tính và dẫn đến xơ hóa gan theo thời gian. Dù vậy, ông nhấn mạnh xơ hóa gan vẫn có khả năng cải thiện nếu người bệnh kiên trì điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động và kiểm soát cân nặng hợp lý.
Đặc biệt, việc giảm khoảng 7–10% trọng lượng cơ thể đã được ghi nhận là có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng tổn thương gan. Ngược lại, khi bệnh tiến triển đến xơ gan, quá trình phục hồi gần như rất hạn chế và đồng thời làm gia tăng nguy cơ ung thư gan.
Chuyên gia dinh dưỡng Triệu Hàn Dĩnh cho rằng phần lớn các trường hợp gan nhiễm mỡ hiện nay đều bắt nguồn từ lối sống thiếu khoa học và thói quen ăn uống mất cân bằng. Những yếu tố nguy cơ thường gặp bao gồm thức khuya kéo dài, tiêu thụ nhiều đường tinh luyện, ăn quá nhiều chất béo bão hòa và thiếu vận động.
Bà cũng lưu ý mối liên hệ chặt chẽ giữa gan nhiễm mỡ và tiểu đường, khi người mắc bệnh này có nguy cơ phát triển tiểu đường cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với người bình thường.
Để cải thiện và phòng ngừa gan nhiễm mỡ, bên cạnh chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện thường xuyên, việc đảm bảo cung cấp đủ nước cho cơ thể cũng đóng vai trò quan trọng.
Bác sĩ chuyên khoa gan người Nhật Ogata Tetsu khuyến nghị mỗi người nên uống tối thiểu 1,5 lít nước mỗi ngày, chia đều trong ngày để hỗ trợ quá trình trao đổi chất và thúc đẩy chuyển hóa chất béo hiệu quả hơn.
Ngoài ra, một nghiên cứu kéo dài 10 năm được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Mỹ cho thấy những người thường xuyên bổ sung thực phẩm giàu flavonoid như táo, trà và chocolate đen có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu thấp hơn đáng kể. Đáng chú ý, nhóm có thói quen ăn táo thường xuyên ghi nhận mức giảm nguy cơ lên tới 22% so với nhóm không sử dụng.
Các chuyên gia khuyến nghị duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm tự nhiên, kết hợp vận động đều đặn, là nền tảng quan trọng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ và nhiều bệnh lý chuyển hóa khác.
Trà sữa với hương vị ngọt mát và đa dạng đã trở thành thức uống quen thuộc, đặc biệt được giới trẻ yêu thích trong những ngày nắng nóng. Tuy nhiên, đằng sau sự hấp dẫn đó là nhiều nguy cơ sức khỏe mà không phải ai cũng nhận ra.
Theo các chuyên gia y tế, việc lạm dụng trà sữa không chỉ làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm mà còn kéo theo nhiều vấn đề sức khỏe đáng lo ngại.
Nguy cơ béo phì
Trà sữa chứa lượng đường và calo cao, dễ dẫn đến tăng cân nhanh nếu sử dụng thường xuyên. Thành phần gồm kem béo, bột trà và phụ gia cũng làm tăng lượng chất béo bão hòa nạp vào cơ thể.
Thiếu hụt dinh dưỡng
Dù gây tăng cân, trà sữa lại không cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết như canxi, vitamin A, B, D hay protein. Việc uống thường xuyên có thể khiến cơ thể mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng đặc biệt đến sự phát triển của trẻ em và học sinh.
Gây áp lực cho gan, thận
Một số sản phẩm trà sữa sử dụng hương liệu và phụ gia tổng hợp thay cho nguyên liệu tự nhiên. Khi tiêu thụ lâu dài hoặc vượt mức an toàn, các chất này có thể gây quá tải cho gan, thận và làm suy giảm chức năng các cơ quan này.
Nguy cơ ngộ độc
Trà sữa không đảm bảo vệ sinh hoặc sử dụng nguyên liệu kém chất lượng có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm. Vì vậy, người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ, cần lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và hạn chế lạm dụng.
