“Tôi sẽ không kiên nhẫn thêm được nữa. Họ nên đạt được thỏa thuận”, Tổng thống Donald Trump gửi thông điệp tới Iran trong một cuộc phỏng vấn với Fox News được phát sóng vào tối 14/5.
Ông Trump gợi ý rằng có thể có một thỏa thuận để Trung Quốc mua dầu từ Mỹ sau các cuộc đàm phán ở Bắc Kinh.
“Ông Tập Cận Bình nói rằng ông ấy thích ý tưởng này. Tôi nghĩ điều đó sẽ xảy ra”, ông Trump nói về việc Trung Quốc có thể mua dầu của Mỹ khi xung đột Iran kéo dài.
“Họ đã đồng ý rằng họ muốn mua dầu từ Mỹ. Họ sẽ đến Texas. Chúng ta sẽ bắt đầu gửi tàu Trung Quốc đến Texas, Louisiana và Alaska”, ông Trump nói thêm.
Bắc Kinh đã hạn chế nhập khẩu năng lượng của Mỹ ở mức “tối thiểu” sau khi ông Trump áp đặt thuế quan thương mại đáng kể vào năm 2025. Xuất khẩu dầu thô của Mỹ sang Trung Quốc thực tế đã ngừng hơn một năm trước.
Trung Quốc là nước mua dầu lớn nhất của Iran trước khi xung đột bắt đầu nổ ra vào tháng 2.
Tổng thống Trump cho rằng việc truy tìm uranium làm giàu của Iran chủ yếu vì mục đích quảng bá chính trị, sau khi Israel tuyên bố đây là mục tiêu của họ.
“Tôi cảm thấy tốt hơn nếu có được chúng (uranium), nhưng thực ra, tôi nghĩ chúng chủ yếu vì mục đích quảng bá hơn là bất cứ điều gì khác”, ông Trump nói thêm.
Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump cho biết các quan chức Iran ban đầu “kiên quyết” nói rằng, Mỹ có thể cử các nhóm của họ đến thu gom hàng trăm kg uranium làm giàu được cho là nằm dưới các cơ sở hạt nhân bị hư hại nặng nề do các cuộc tấn công quân sự của Mỹ năm ngoái. Nhưng sau đó, theo Tổng thống Trump, Iran đã bội ước.
Việc Iran có sẵn lòng từ bỏ uranium làm giàu hay không là một điểm mấu chốt trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Iran được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình, đồng thời khẳng định sẽ không chuyển uranium làm giàu sang nước khác.
Theo Tổng thống Trump, Iran từng nói rằng chỉ có Mỹ và Trung Quốc mới có đủ công nghệ để khai thác uranium làm giàu, vì nó được chôn sâu dưới lòng đất.
Sau cuộc gặp tại Bắc Kinh ngày 15/5, Tổng thống Trump cho biết ông và Chủ tịch Tập Cận Bình đã thảo luận về tình hình xung đột Iran. Chương trình uranium và hạt nhân của Iran được xem là “lằn ranh đỏ” đối với Mỹ.
“Chúng tôi có quan điểm rất giống nhau về cách chúng tôi muốn cuộc chiến này kết thúc. Chúng tôi không muốn họ (Iran) có vũ khí hạt nhân”, Tổng thống Trump nói về cuộc chiến giữa Mỹ – Israel ở Iran.
Ông Trump cũng khẳng định cả Mỹ và Trung Quốc muốn eo biển Hormuz mở cửa trở lại.
Theo Tổng thống Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình đã đề nghị hỗ trợ về vấn đề Iran. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu Bắc Kinh có gây sức ép lên Tehran để đạt được một thỏa thuận hay không.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/5 tuyên bố chính quyền Tổng thống Trump vẫn tập trung cao độ vào việc đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân và coi đây là tiêu chí trung tâm và “lằn ranh đỏ” cho bất kỳ thỏa thuận nào.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
"Một tiêm kích đa nhiệm Su-35S Nga đã bị bắn rơi tại mặt trận phía đông vào ngày 8/7", Bộ tư lệnh không quân Ukraine cho biết, nhưng không nêu chi tiết.
Quân đoàn Lục quân số 3 Ukraine, lực lượng đang triển khai dọc 150 km tiền tuyến ở mặt trận Donetsk, cho biết phi cơ Nga đã rơi xuống khu vực do đơn vị này phụ trách.
Video do Quân đoàn 3 công bố cho thấy vệt lửa và khói được cho là từ tiêm kích Nga đang rơi. Thiết bị bay không người lái sau đó được triển khai tới hiện trường và ghi lại hình ảnh xác máy bay dưới mặt đất. Video có chất lượng thấp, nhiều khả năng do bị tác chiến điện tử gây nhiễu.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Oleksii Zemtsov, bình luận viên quân sự người Nga, xác nhận một tiêm kích Su-35S đã bị bắn hạ, thêm rằng phi công phóng ghế thoát hiểm an toàn và đã được sơ tán về hậu phương.
Fighter Bomber, tài khoản của một phi công tiêm kích Nga, nhận xét đây là "trận đánh rất thú vị", trong đó Ukraine đã triển khai 3 tiêm kích F-16 và một tổ hợp phòng không Patriot để đối phó chiếc Su-35S. "Phi công Nga không nao núng khi một mình đối phó với hai chiếc F-16. Mọi thứ đều ổn, Kanatovo sẽ sớm hứng đòn", tài khoản này viết.
Kanatovo là căn cứ dự bị của không quân Ukraine, nằm ở ngoại ô thành phố Kropyvnytsky thuộc tỉnh Kirovograd, từng là nơi đóng quân của các phi đội tiêm kích hạng nặng Su-27 và cường kích Su-24. Địa điểm này từng nhiều lần bị Nga tập kích dữ dội, dẫn tới nhiều thiệt hại cho không quân Ukraine.
AMK Mapping, tài khoản mạng xã hội chuyên theo dõi chiến sự Ukraine, dẫn nguồn tin cho biết chiếc Su-35S bị hạ trong lúc tấn công tiêm kích F-16 Ukraine bằng tên lửa đối không R-37 hoặc R-77. "Phi cơ F-16 dường như giả vờ thả bom lượn, nhưng thực tế đang tìm cách thu hút hỏa lực từ máy bay Nga dưới sự yểm trợ của hai chiếc F-16 khác", tài khoản này cho hay.
Biên đội F-16 Ukraine không hạ được tiêm kích Su-35S. Tuy nhiên, một tổ hợp phòng không Patriot triển khai cách tiền tuyến khoảng 60 km đã tận dụng khoảng thời gian ngắn ngủi mà chiếc Su-35S lọt vào tầm bắn để phóng tên lửa cùng thời điểm với những chiếc F-16 và bắn rơi mục tiêu, theo AMK Mapping.
Su-35S là tiêm kích thế hệ 4++ của Nga, có khả năng cơ động cao, được trang bị nhiều thiết bị điện tử hiện đại và sơn vật liệu giảm tiết diện phản xạ radar.
Không quân Nga bắt đầu vận hành dòng Su-35S từ năm 2013, với khoảng 100 chiếc trong biên chế vào thời điểm xung đột bùng phát. Lực lượng này đã mất ít nhất 9 máy bay Su-35S trong chiến sự, nhưng vẫn bù đắp được tổn thất nhờ tốc độ sản xuất máy bay liên tục tăng trong những năm qua.
Tính đến hết năm 2025, không quân Nga sở hữu khoảng 150-155 tiêm kích Su-35S, trong khi dây chuyền chế tạo đạt sản lượng ước tính 15-20 chiếc mỗi năm.
Tiêm kích Su-35S được Nga sử dụng trong nhiều nhiệm vụ, như tuần phòng vùng trời, đánh chặn chiến đấu cơ Ukraine, yểm trợ đồng đội và chế áp phòng không đối phương. Báo Kyiv Independent thừa nhận quân đội Ukraine hiện không có biện pháp hiệu quả để đối phó Su-35S, song cho rằng tiêm kích Gripen mà Thụy Điển sắp chuyển giao sẽ thay đổi điều đó.
Trong nhiều năm, người dân Kiev đã quen với tiếng vo ve kéo dài của các UAV cảm tử Shahed bay trên đầu. Giờ đây, thủ đô Ukraine đang nghe thấy một loại âm thanh khác: tiếng rít chói tai của các UAV phản lực lao qua bầu trời với tốc độ cao đến mức dễ bị nhầm là tên lửa.
Những UAV nâng cấp này có thể đạt tốc độ tới 500km/h, gần gấp 3 lần các mẫu Shahed sử dụng động cơ cánh quạt trước đó, đồng thời mang đầu đạn nặng từ 50 đến 90kg.
Các quan chức Ukraine cho biết Nga đang ngày càng sử dụng loại UAV này để tấn công thủ đô nhằm gây quá tải cho hệ thống phòng không, buộc Kiev phải tiêu hao các tên lửa đánh chặn quý giá nhất, từ đó tạo ra những khoảng trống để tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình xuyên thủng.
Trong cuộc tấn công vào Kiev rạng sáng 2/7, Moscow đã triển khai số lượng UAV Shahed phản lực nhiều chưa từng có. Cuộc tấn công khiến ít nhất 25 người thiệt mạng, hơn 90 người bị thương và khoảng 130 tòa nhà bị hư hại.
Sau hơn 4 năm rưỡi xung đột, Kiev đã xây dựng được một mạng lưới phòng không đáng gờm gồm UAV đánh chặn nội địa, tên lửa đánh chặn nhập khẩu, các đội hỏa lực cơ động, hệ thống tác chiến điện tử và trực thăng.
Các UAV đánh chặn của Ukraine đặc biệt hiệu quả đối với những chiếc Shahed cánh tam giác bay chậm với tốc độ khoảng 180km/h mà chúng được thiết kế để đối phó.
Tuy nhiên, các phiên bản mới của Shahed hiện được trang bị động cơ turbo phản lực, cho phép đạt tốc độ tối đa 500km/h và khiến UAV đánh chặn của Ukraine "hít khói".
“Những UAV này không còn nằm trong khả năng đánh chặn của các UAV phòng không vốn chỉ đạt tốc độ khoảng 300km/h”, người phát ngôn Không quân Ukraine Yurii Ihnat nói với Kênh 5 hôm 2/7.
“Điều đó có nghĩa là các đội hỏa lực cơ động và UAV đánh chặn không còn đáng tin cậy nữa. Chúng tôi phải sử dụng tên lửa", ông giải thích.
Hiện tại, các mẫu UAV phản lực vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ. Trong số 496 UAV mà Nga phóng vào Ukraine hôm thứ Năm, bao gồm các loại Shahed, Gerbera và Italmas, các kênh giám sát cho biết chỉ có khoảng 30 chiếc sử dụng động cơ phản lực. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng con số thực tế có thể “hơn 100 chiếc”.
Dù theo con số nào, đây vẫn là số lượng UAV phản lực lớn nhất từng được sử dụng trong một đêm nhằm vào Kiev.
Các nhà phân tích quốc phòng Ukraine nhận định những UAV này đang khiến các đợt tập kích bằng tên lửa của Nga trở nên hiệu quả hơn.
Trong cuộc tấn công hôm thứ Năm, Nga đã sử dụng 74 tên lửa, bao gồm Zircon, Iskander, Kh-101, Kalibr và Kh-59/69. Tuy nhiên, chỉ có 3 trong số 28 tên lửa đạn đạo bị bắn hạ. Đây vốn là loại mục tiêu khó đánh chặn nhất và thường phải dựa vào các hệ thống Patriot do Mỹ cung cấp.
Nhà phân tích quân sự Ukraine Oleksandr Kovalenko cho rằng cuộc tấn công lần này “nổi bật” so với các đợt tập kích gần đây vì tỷ lệ UAV phản lực cao hơn đáng kể.
“Trong tính toán của Bộ chỉ huy Nga, điều này sẽ giúp họ xuyên thủng các lớp phòng không tầm gần của chúng tôi, đặc biệt là các UAV phòng không”, ông nói với truyền thông Ukraine.
“Điều quan trọng nhất mà chúng ta đang chứng kiến là sự gia tăng số lượng UAV cảm tử phản lực, vốn là mục tiêu rất khó đánh chặn do tốc độ cao từ 400 đến 450km/h”, chuyên gia hàng không Ukraine Bogdan Dolintse nhận định.
“Thứ hai, đối phương đang cố gắng gia tăng mật độ tấn công. Nếu trước đây các đợt tập kích bằng khoảng 1.000 UAV kéo dài từ 10 đến 14 giờ thì hiện nay Nga muốn đạt hiệu quả tương tự chỉ trong vòng 4 đến 6 giờ”, ông nói thêm.
New York Times hôm 12/5 dẫn nội dung báo cáo tình báo mật được soạn thảo hồi đầu tháng, cho biết phát biểu công khai của giới lãnh đạo Mỹ rằng "quân đội Iran đã bị hủy diệt" đang trái ngược với những gì được các cơ quan tình báo trình bày trước giới lập pháp trong các cuộc họp kín.
Một số quan chức cấp cao giấu tên còn bày tỏ lo ngại khi xuất hiện bằng chức cho thấy quân đội Iran đã tiếp cận được 30 trong tổng số 33 căn cứ tên lửa ngầm được bố trí dọc eo biển Hormuz. "Điều này có thể đe dọa chiến hạm và tàu hàng đi qua tuyến đường biển trọng yếu này", báo Mỹ cho hay.
Theo những người am hiểu vấn đề, Iran có thể dùng bệ phóng tên lửa di động để sơ tán tên lửa những căn cứ này đến cơ sở mới, trong khi một số địa điểm có sẵn bãi phóng cho phép khai hỏa tên lửa ngay khi cần.
Đánh giá tình báo cho rằng đây là hệ quả từ lựa chọn chiến thuật của chỉ huy Mỹ, khi họ chọn đánh sập lối vào các cơ sở ngầm thay vì phá hủy toàn bộ địa điểm do chỉ có lượng bom xuyên hầm hạn chế.
Các cơ quan tình báo Mỹ cũng nhận định Iran đã tiếp cận được 90% kho đạn và căn cứ tên lửa ngầm trên toàn quốc. Nhiều cơ sở đã được khôi phục một phần hoặc hoàn toàn.
Washington Post trước đó đưa tin Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đánh giá "Iran vẫn bảo tồn được năng lực tiến quân đáng kể". Theo một quan chức Mỹ, Iran giữ lại được khoảng 70% tên lửa và 75% bệ phóng sau 6 tuần chiến sự, cũng như đã khai thông lối vào nhiều căn cứ ngầm.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi đầu tháng 3 khẳng định "lượng tên lửa của Iran chỉ còn một ít, nước này không còn gì về mặt quân sự". Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc sau đó một tháng, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tuyên bố chiến dịch của Mỹ - Israel "đã tàn phá quân đội Iran, khiến họ không còn năng lực chiến đấu trong nhiều năm".
Tổng thống Trump ngày 6/5 tiếp tục tuyên bố phần lớn tên lửa của đối phương đã bị phá hủy. "Iran chỉ còn lại 18-19% lượng tên lửa, không đáng là bao so với những gì họ từng sở hữu", ông nói.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin, phát ngôn viên Nhà Trắng Olivia Wales nhắc lại những tuyên bố của ông Trump rằng quân đội Iran "đã bị hủy diệt". Bà nói rằng chính phủ Iran hiểu rằng tình trạng hiện nay "không thể duy trì lâu dài", đồng thời chỉ trích những người tin rằng Tehran đang xây dựng lại năng lực quân sự.
Quyền thư ký báo chí Lầu Năm Góc cũng chỉ trích truyền thông Mỹ vì cách đưa tin liên quan đến chiến sự Trung Đông, cho rằng nhiều bên đang tìm cách bôi nhọ chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng.
