“Chúng ta đã giải cứu được thành viên tổ lái F-15 bị thương nặng và rất dũng cảm, từ khu vực miền núi sâu trong lãnh thổ Iran. Đó là một đại tá rất được kính trọng. Đối phương truy tìm rất kỹ, huy động lượng lớn nhân lực và tiến rất sát vị trí của người này”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm nay.
Ông Trump khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy “rất hiếm khi được tiến hành” bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ. “Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời”, ông cho hay.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là “một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ”.
Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị Iran bắn rơi hôm 3/4. Một thành viên tổ bay được giải cứu ngay trong ngày, trong khi người còn lại phải lẩn trốn trong hơn 36 giờ.
Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Không có giao tranh trực diện giữa lực lượng hai bên, nhưng binh sĩ Mỹ đã nổ súng để ngăn đối phương tiếp cận khu vực giải cứu.
Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) dường như đã tiến hành chiến dịch đánh lạc hướng trước khi bắt đầu nhiệm vụ, trong đó họ phát thông tin rằng quân đội Mỹ đã sớm tiếp cận được phi công và đang sơ tán người này bằng đường bộ. Song song với tung hỏa mù, CIA còn sử dụng nguồn lực tình báo để định vị phi công, được cho là ẩn náu trong một khe núi.
Thông tin sau đó được chuyển tới Nhà Trắng và Lầu Năm Góc, dẫn tới quyết định triển khai chiến dịch giải cứu.
Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.
Một quan chức Mỹ nói với New York Times rằng hai vận tải cơ dùng để sơ tán lực lượng đặc nhiệm và phi công đã bị mắc kẹt tại căn cứ dã chiến ở Iran. Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay dự bị tới đón lực lượng ở địa điểm này, đồng thời phá hủy hai máy bay gặp sự cố để ngăn chúng rơi vào tay Iran.
Quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ hai trực thăng và một máy bay C-130 tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công Mỹ. Hình ảnh được Iran công bố sau đó cho thấy xác của hai vận tải cơ đặc nhiệm MC-130J Commando II, mỗi chiếc có giá khoảng 114 triệu USD, cùng một hoặc hai trực thăng đa dụng AH/MH-6 Little Bird có giá 2-13 triệu USD tùy phiên bản.
Thông báo được Lầu Năm Góc đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ rút quân khỏi Đức trong bối cảnh tranh cãi với Thủ tướng Friedrich Merz về cuộc xung đột Mỹ - Israel chống lại Iran.
"Chúng tôi dự kiến việc rút quân sẽ hoàn tất trong vòng 6 - 12 tháng tới", người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell cho biết trong một tuyên bố ngày 1.5, theo AFP.
"Quyết định này được đưa ra sau khi xem xét kỹ lưỡng bố trí lực lượng của bộ tại châu Âu và nhằm đáp ứng các yêu cầu và điều kiện thực tế trên chiến trường", ông Parnell nói thêm.
Thủ tướng Merz đã trở thành mục tiêu chỉ trích của Tổng thống Trump sau khi ông nói rằng Iran đang "làm nhục" Mỹ tại bàn đàm phán.
Đáp lại, ông Trump chỉ trích ông Merz về vấn đề hạt nhân Iran và cho biết đang "xem xét khả năng giảm quân số" của Mỹ tại Đức. Thông báo của Lầu Năm Góc được đưa ra chỉ 2 ngày sau đó.
Trong cả 2 nhiệm kỳ của mình, ông Trump đã nhiều lần đe dọa cắt giảm quân số Mỹ tại Đức và các đồng minh châu Âu khác, nói rằng ông muốn châu Âu gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong việc phòng thủ thay vì phụ thuộc vào Washington.
Giờ đây, chủ nhân Nhà Trắng dường như nhắm đến các đồng minh đã không ủng hộ chiến dịch chống Iran hoặc đóng góp vào lực lượng gìn giữ hòa bình tại eo biển Hormuz.
Hôm 30.4, ông Trump hé lộ có thể rút quân Mỹ khỏi Ý và Tây Ban Nha do 2 nước này phản đối chiến sự. "Ý đã không giúp đỡ gì cho chúng ta và Tây Ban Nha thì thật tệ, hoàn toàn tệ hại. Vâng, có lẽ, tôi có lẽ sẽ làm vậy. Tại sao tôi không nên làm?", nhà lãnh đạo tuyên bố.
Tính đến cuối năm 2025, có 12.662 binh sĩ Mỹ đang đóng quân ở Ý và 3.814 ở Tây Ban Nha, 36.436 binh sĩ ở Đức.
Đức chưa bình luận về quyết định của Lầu Năm Góc nhưng Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul hôm 30.4 nói rằng Berlin "đã chuẩn bị" cho việc giảm quân số của Mỹ và đang "thảo luận chặt chẽ về vấn đề này trên tinh thần tin tưởng với tất cả các cơ quan NATO".
New York Post ngày 25.5 đưa tin 2 công ty luật X-Law Group và Presidio tại Mỹ đã đại diện cho người dân thành phố Garden Grove (quận Cam, bang California) đệ đơn kiện, cáo buộc GKN Aerospace (Mỹ) đã không bảo vệ cộng đồng đúng mức khi quản lý vật liệu nguy hiểm.
Ông Filippo Marchino, luật sư kiêm nhà sáng lập công ty luật X-Law, cho biết: "Các gia đình ở Garden Grove không đáng phải sống cạnh một thảm họa hóa chất công nghiệp. Họ cần câu trả lời, cần người chịu trách nhiệm và cần được đại diện ngay lúc này, chứ không phải đợi đến khi mọi quyết định về xét nghiệm, dọn dẹp và bồi thường đã ngã ngũ".
Mục tiêu của vụ kiện tập thể được đệ trình hồi cuối tuần trước là yêu cầu doanh nghiệp bồi thường chi phí do sơ tán, tình trạng sụt giảm giá bất động sản do sự cố và các thiệt hại liên quan cho cư dân địa phương.
Theo Sở Cứu hỏa quận Cam, bồn hóa chất trên trở nên nóng và rò hơi hôm 21.5. Hãng AP dẫn lời các quan chức cho biết các van trên bồn bị hỏng hoặc tắc nghẽn, khiến lực lượng cứu hộ không thể tháo hóa chất ra hoặc giảm áp suất trong bình.
Cơ quan chức năng đã phải làm việc liên tục để ổn định bồn áp suất với dung tích khoảng 128.000 l, chứa methyl methacrylate (MMA). Đây là một loại hóa chất công nghiệp cực kỳ dễ bay hơi.
Ông Marchino nhấn mạnh những rủi ro liên quan đến hóa chất MMA đã được biết đến rất rõ trong ngành hàng không vũ trụ. Các sự cố liên quan đến bồn chứa hóa chất này có thể dẫn đến "những trường hợp khẩn cấp về an toàn công cộng quy mô lớn chỉ trong vài phút".
Ban đầu, giới chức lo ngại bồn chứa có thể phát nổ. Tuy nhiên, đến chiều 24.5, các chuyên gia cho biết tình hình đã được ổn định. Theo AP, bồn chứa nói trên đã xuất hiện vết nứt và điều đó có thể đã làm giảm thiểu nguy cơ xảy ra vụ nổ nghiêm trọng.
Dù bồn chứa bị biến dạng cấu trúc, các cảm biến đo chất lượng không khí đặt quanh hiện trường vẫn chưa phát hiện bất kỳ dấu hiệu phát tán chất độc hại nào ra môi trường.
GKN Aerospace chưa bình luận về vụ kiện tập thể nêu trên. Hồi năm ngoái, công ty từng trả 900.000 USD để đạt thỏa thuận dàn xếp, liên quan đến vụ kiện cáo buộc vi phạm môi trường hồi năm 2021, theo NBC News.
Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, mà còn trở thành nơi thể hiện tinh thần đoàn kết và quyết tâm của một bộ phận lớn người dân Iran trước sức ép quân sự ngày càng gia tăng của Mỹ và Israel.
Theo Hãng tin AFP, lễ tang của Tư lệnh hải quân Alireza Tangsiri hải quân diễn ra trùng với dịp kỷ niệm 47 năm thành lập Cộng hòa Hồi giáo Iran (1-4-1979), nhưng trong năm 2026, ngày này mang màu sắc hoàn toàn khác khi đất nước đang phải đối mặt với các đợt không kích liên tiếp từ Mỹ và Israel kể từ cuối tháng 2.
Tại quảng trường Enghelab - biểu tượng của cuộc cách mạng Hồi giáo - đám đông người ủng hộ chính phủ giương cao quốc kỳ, hô vang khẩu hiệu và thể hiện sự ủng hộ đối với giới lãnh đạo.
Nhiều người mang theo hình ảnh người thân thiệt mạng trong chiến sự, biến lễ tang thành không gian tưởng niệm rộng lớn cho những mất mát trong hơn một tháng xung đột.
"Cuộc chiến này đã kéo dài một tháng. Dù mất bao lâu, chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục", ông Moussa Nowruzi, 57 tuổi, nói. "Chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng".
Một số người mang biểu ngữ với dòng chữ "Trả thù", trong khi những tiếng hô các khẩu hiệu ủng hộ chính quyền Iran vang lên khắp đám đông.
Linh cữu của chỉ huy Alireza Tangsiri được đưa qua đám đông. Ông được xem là nhân vật chủ chốt trong việc thiết lập khả năng phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược có ý nghĩa sống còn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Bất chấp tuyên bố cứng rắn từ phía Mỹ, những người tham dự lễ tang tỏ ra không nao núng. Nhiều người công khai bác bỏ các phát biểu từ Washington và khẳng định niềm tin vào khả năng trụ vững của Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1-4 tuyên bố Iran đã đề nghị ngừng bắn - điều mà Tehran lập tức bác bỏ - và nhấn mạnh chiến dịch quân sự sẽ tiếp tục cho đến khi eo biển Hormuz "được mở lại hoàn toàn".
Tuy nhiên, những tuyên bố này dường như không làm suy giảm tinh thần của những người ủng hộ chính quyền tại Tehran.
"Những gì ông Trump nói là vô nghĩa", ông Mohammad Saleh Momeni, một nhân viên chính phủ, nhận định. "Họ nghĩ rằng việc sát hại các chỉ huy của chúng tôi sẽ khiến chúng tôi suy yếu, nhưng đó là một sai lầm".
Dù các cuộc không kích đã khiến nhiều lãnh đạo cấp cao thiệt mạng, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, hệ thống chính trị Iran vẫn duy trì hoạt động. Chính quyền tiếp tục kiểm soát bộ máy nhà nước và giữ được năng lực quân sự để tiếp tục cuộc chiến, bao gồm khả năng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.
