Phút 27, trong trận đấu Thổ Nhĩ Kỳ ở trận ra quân World Cup 2026 trên sân BC Place, Canada ngày 14/6, Irankunda bứt tốc từ biên trái để đón đường chuyền dài của đồng đội. Anh ngoặt vào trong loại trung vệ kỳ cựu Medih Demiral, cố giữ thăng bằng trong vòng cấm rồi sút chân phải đưa bóng đi sát cột trái, để mở tỷ số trong chiến thắng 2-0.
Australia nhờ đó lần đầu thắng trận ra quân World Cup sau đúng 20 năm. Trong khi đó, tiền đạo sinh năm 2006 trở thành cầu thủ Australia trẻ nhất ghi bàn tại World Cup. Nhưng trước khoảnh khắc tỏa sáng, tiền đạo gốc Phi đã được xem là thần đồng, và có tiềm năng để trở thành cầu thủ hay nhất lịch sử Australia.
Chiến tranh ở Burundi, từ năm 1993 đến 2005, khiến nhiều người phải rời quê hương, trong đó có tài xế Gideon Irankunda. Cuối năm 2005, ông dẫn vợ con chạy về phía đông đến một trại tị nạn ở nước láng giềng Tanzania. Đến ngày 9/2/2026, con trai Nestory chào đời. Ba tháng sau, gia đình di cư tới thành phố Perth ở Australia, trước khi chuyển đến Adelaide, nơi Nestory bén duyên với bóng đá.
Năm 2016, cộng đồng người gốc Phi ở Adelaide bắt đầu bàn tán về một cậu bé tên Nestory chơi bóng đá rất hay. Với niềm đam mê môn thể thao vua, Lidia Inarukundo, một người Burundi di cư đến Australia được 20 năm, muốn tận mắt theo dõi hiện tượng này và lập tức bị chinh phục.
Khác với vợ chồng Gideon, Lidia nhìn thấy tiềm năng của một cầu thủ giỏi. Bà khuyên gia đình đưa Nestory đến CLB địa phương Adelaide Croatia Raiders, nhưng bị từ chối. Họ chỉ bị thuyết phục sau khi Lidia hứa đưa đón cậu bé đến sân tập mỗi ngày, thậm chí mua giày và trả phí đăng ký. “Không có người phụ nữ này, cuộc đời tôi đã ngả sang hướng khác”, Nestory nói trong cuộc phỏng vấn năm 2023.
Nestory cũng dự đoán tài năng chơi bóng của được thừa hưởng từ bố Gideon, người từng mang ước mơ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, nhưng không thể hiện thực hóa. “Tôi tự nhủ cố gắng biến ước mơ của bố thành sự thật”, anh cho biết. “Nhờ bố, tôi có hầu hết tài năng và cả những bữa ăn hàng ngày”.
Trong buổi tuyển chọn vào đội U11 Adelaide Croatia Raiders, HLV Peter Kulas cũng cảm nhận được tài năng của Nestory. Dựa vào hai thập kỷ làm bóng đá trẻ ở miền nam Australia, ông cho biết chưa thấy cầu thủ nào giàu tiềm năng như thế, với nền tảng sức mạnh vô song được thể hiện qua tốc độ hay lực sút.
“Khi ở lứa U12 hoặc U13, cú sút của Nestory từng làm gãy tay một thủ môn”, Kulas cho biết. “Đứa trẻ ấy đi khắp nơi nói bị Nestory làm gãy tay, với sự tự hào như thể vừa được trao huy hiệu danh dự vậy”.
Sức mạnh vượt trội ấy khiến Nestory bị nghi ngờ gian lận tuổi. Các phụ huynh bàn tán chuyện này ở bên lề mỗi trận đấu. HLV Kulas thì ra sức bảo vệ học trò. “Nhưng tôi chưa bao giờ thấy Nestory lùi bước. Nó chẳng quan tâm gì cả, chỉ muốn chơi bóng và có lẽ thật sự yêu với môn thể thao này”, ông nói thêm.
Khi bước sang tuổi 14, Nestory đã bắt đầu chơi cho đội U18 và bắt đầu tạo tiếng vang sau một trận đấu vào năm 2019. Đến hôm sau, CLB Adelaide United tuyên bố sẽ chiêu mộ anh vào cuối năm. Trên khán đài, HLV Airton Andriolli, hiện đứng đầu bộ phận đào tạo trẻ của CLB, nói: “Nó giống như một miếng vàng, nhưng phải loại bỏ một số bụi bẩn và đá sỏi để đảm bảo có thể tỏa sáng”.
Tháng 1/2022, Nestory, với biệt danh Nestor, ra mắt giải vô địch quốc gia Australia – A-League ở tuổi 15, để trở thành cầu thủ trẻ thứ 6 trong lịch sử giải đấu. Vài tuần sau, anh ghi bàn đầu tiên sau quả đá phạt trực tiếp ở phút bù hiệp hai, giúp Adelaide hạ Newcastle 2-1. Bàn thắng giúp Nestor trở thành cầu thủ trẻ thứ hai ghi bàn ở 15 tuổi và 355 ngày, nhiều hơn 30 ngày so với Mohamed Toure – một cầu thủ gốc Phi tị nạn khác. Một năm sau, Nestory trở thành thủ trẻ nhất lập hat-trick tại A-League.
Năm 2025, Trung tâm Nghiên cứu Thể thao Quốc tế tại Thụy Sĩ đã xếp tiền đạo sinh năm 2006 vào Top 100 cầu thủ dưới 20 tuổi hàng đầu thế giới. “Chúng tôi gọi cậu ấy là quả bom vì mỗi lần xuất hiện lại như một vụ nổ vậy”, Andriolli cho biết. “Nestor chưa bao giờ che giấu sự tự tin, rằng có thể tiến xa đến cùng. Đó là một thứ vũ khí quan trọng”.
Sau ba mùa giải chơi cho đội một Adelaide, Nestory ghi 16 bàn sau 61 trận. Đến giữa năm 2024, anh chính thức gia nhập Bayern Munich, nhưng không dễ để tìm vị trí ở đội bóng mạnh bậc nhất châu Âu.
Sau nửa năm ở Đức, Nestory được cho Grasshopper của Thụy Sĩ mượn đến hết mùa. Đến giữa năm 2025, cậu chính thức gia nhập Watford ở giải hạng Nhất Anh, với hợp đồng có thời hạn 5 năm, và ghi bốn bàn sau 37 trận trong mùa đầu tiên.
Tuy nhiên, Nestory Irankunda không hoàn hảo ngay. Tính khí thất thường, giàu cảm xúc và tính chuyên nghiệp khiến cầu thủ này từng nhận cảnh báo từ các HLV tại Adelaide. Năm 2024, HLV Tony Vidmar từng không triệu tập tiền đạo này cho vòng chung kết U23 châu Á và Olympic Paris, để tránh gia tăng áp lực.
Vidmar cho rằng cần thận trọng trong cách sử dụng một tài năng khi Nestory đã chịu sự kỳ vọng khổng lồ suốt nhiều năm. “Việc đặt thêm áp lực vào một cầu thủ trẻ có thể gây ra nhiều tổn thương. Chúng tôi muốn cậu ấy là người được chọn đầu tiên ở ĐTQG trong 15 năm tiếp theo”, Vidmar cho hay. “Bóng đá Australia không có 1.000 tài năng như vậy, để rồi ném họ vào tường, khiến họ gục ngã và rồi tuyên bố không cần dùng đến nữa”.
Trước đó, Nestory đã được triệu tập lên ĐTQG từ tháng 3/2023, nhưng một năm sau mới có trận ra mắt khi gặp Bangladesh ở vòng loại hai World Cup 2026 – khu vực châu Á. Xen giữa từng là nỗi thất vọng và tranh cãi, khi anh tuyên bố cân nhắc thi đấu cho đội tuyển Burundi.
Cuối cùng, khi đã có sự ổn định ở tuyển Australia, các HLV từ Graham Arnold đến Tony Popovich đều thừa nhận tài năng trẻ này đang ngày càng trưởng thành. Chứng kiến bàn thắng vào lưới Thổ Nhĩ Kỳ, cựu tuyển thủ Mark Milligan nói: “Thật tuyệt khi chứng kiến Nestory phát triển những khía cạnh khác trong lối chơi. Ai cũng biết cậu ấy khéo léo và bùng nổ, nhưng kỷ luật mà chúng ta thấy lúc này cho thấy cậu ấy thật sự đã trưởng thành”.
Phát biểu tại Rome trước thềm Italy Mở rộng 2026, Sabalenka nói việc tẩy chay có thể là cách duy nhất để các tay vợt bảo vệ quyền lợi. Nhà vô địch bốn Grand Slam cho rằng giới VĐV, đặc biệt là các tay vợt nữ hiện đoàn kết hơn trong cuộc tranh cãi kéo dài với bốn giải lớn gồm Australian Mở rộng, Roland Garros, Wimbledon và Mỹ Mở rộng.
"Tôi cảm thấy đó có thể là cách duy nhất để đấu tranh cho quyền lợi của chúng tôi", Sabalenka nói. "Hãy xem mọi thứ tiến triển đến đâu. Nếu cuối cùng cần các tay vợt tẩy chay giải thì sao".
Tay vợt Belarus cũng cho rằng hệ thống hiện tại chưa công bằng với các tay vợt. "Nếu không có chúng tôi, sẽ không có giải đấu và cũng không có sự giải trí đó. Chúng tôi xứng đáng nhận tỷ lệ doanh thu cao hơn", cô nói thêm.
Phát biểu của Sabalenka gây chú ý bởi đây là lần đầu một tay vợt số một thế giới công khai nhắc đến khả năng tẩy chay Grand Slam. Dù chưa có kế hoạch cụ thể, lời cảnh báo cho thấy căng thẳng giữa giới VĐV với các giải đấu lớn đang gia tăng.
Mâu thuẫn bùng lên sau khi Pháp Mở rộng (Roland Garros) công bố tăng quỹ thưởng thêm 9,5%, lên khoảng 72 triệu USD. Theo nhóm tay vợt hàng đầu, con số này chỉ tương đương khoảng 15% doanh thu của Roland Garros, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ khoảng 22% tại các sự kiện ATP và WTA phối hợp tổ chức.
Nhóm VĐV cho rằng các Grand Slam liên tục lập kỷ lục doanh thu nhờ bản quyền truyền hình, tài trợ và thương mại, nhưng phần chia cho tay vợt không tăng tương xứng. Ngoài tiền thưởng, họ còn yêu cầu được tham vấn trong các quyết định lớn, cũng như có thêm quỹ hỗ trợ sức khỏe và phúc lợi.
Sabalenka không phải tiếng nói duy nhất. Jannik Sinner, Carlos Alcaraz và Coco Gauff đều nằm trong nhóm khoảng 20 tay vợt hàng đầu ký tên vào bức thư phản đối gửi ban tổ chức bốn Grand Slam.
Trong tuyên bố chung, nhóm này bày tỏ sự thất vọng sâu sắc về mức tiền thưởng hiện tại ở Roland Garros. Họ cho rằng giá trị mà các tay vợt tạo ra ngày càng lớn, trong khi phần được chia lại giảm dần theo tỷ lệ doanh thu. "Các Grand Slam vẫn chống lại sự thay đổi, trong khi nhiều môn thể thao lớn khác đã hiện đại hóa cách quản trị và chia sẻ lợi ích", tuyên bố có đoạn.
Casper Ruud từng đưa ra ví dụ về giải bóng rổ NBA, bóng bầu dục Mỹ NFL hay bóng chày MLB, nơi VĐV thường nhận khoảng 50% doanh thu toàn giải. Tay vợt Na Uy thừa nhận quần vợt khó đạt mức đó, nhưng cho rằng mọi phần trăm tăng thêm đều có ý nghĩa.
Theo truyền thông Anh, các tay vợt hàng đầu đã gửi thư kiến nghị đầu tiên tới Grand Slam từ tháng 3/2025, sau đó tiếp tục gửi thêm một thư khác vào tháng 7 cùng năm. Tuy nhiên, họ cho rằng ban tổ chức chưa phản hồi đủ nghiêm túc về những đề xuất liên quan tới tiền thưởng, phúc lợi và vai trò đại diện của tay vợt.
Nhóm tay vợt thậm chí từ chối một cuộc gặp với đại diện Wimbledon, Roland Garros và Mỹ Mở rộng tại Indian Wells hồi tháng 3/2026, vì cho rằng các Grand Slam chưa đưa ra giải pháp thực chất.
Dù vậy, không phải mọi tay vợt đều sẵn sàng ủng hộ ý tưởng tẩy chay. Cựu số một nữ Iga Swiatek từng bốn lần vô địch Roland Garros, nói cô chưa nghe về kế hoạch tẩy chay cụ thể. Tuy nhiên, Swiatek vẫn đồng tình rằng các tay vợt cần được lắng nghe nhiều hơn trong các quyết định của hệ thống Grand Slam.
Ben Shelton cũng tỏ ra thận trọng. Tay vợt Mỹ cho biết anh chưa biết chi tiết về khả năng tẩy chay, nhưng ủng hộ việc tiếp tục đàm phán nhằm cải thiện điều kiện cho người chơi.
Trong khi đó, ngôi sao Novak Djokovic đứng về phía nhóm đòi cải tổ hệ thống chia doanh thu. Tay vợt Serbia từ lâu nhiều lần lên tiếng về việc các VĐV, đặc biệt là nhóm ngoài top đầu, gặp khó khăn tài chính dù thi đấu ở cấp độ chuyên nghiệp.
Một lập luận được nhắc nhiều là không phải mọi tay vợt đều giàu có như Sabalenka hay Sinner. Nhiều người xếp ngoài Top 100 phải tự chi trả vé máy bay, khách sạn, HLV và đội ngũ hỗ trợ, khiến thu nhập thực tế không cao như hình dung của công chúng.
Liên đoàn Quần vợt Pháp phản bác rằng Roland Garros là tổ chức phi lợi nhuận, và phần lớn doanh thu được tái đầu tư vào cơ sở hạ tầng cũng như phát triển quần vợt trẻ. Họ cho biết đã chi hơn 468 triệu USD để nâng cấp tổ hợp Roland Garros trong những năm gần đây, bao gồm cải thiện điều kiện cho tay vợt.
Ngày 22/4, Paolo Zampolli, đặc phái viên của chính quyền Donald Trump, cho biết đã đề xuất ý tưởng Italy thay Iran dự World Cup 2026. Ông lập luận rằng Italy, với 4 chức vô địch World Cup, có bề dày thành tích đủ để biện minh cho việc được góp mặt, dù không giành vé qua vòng loại.
Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải sự phản đối từ chính các quan chức thể thao Italy.
Ông Luciano Buonfiglio, Chủ tịch Ủy ban Olympic Italy (CONI), cho rằng ý tưởng này là không khả thi và đi ngược nguyên tắc cạnh tranh thể thao. "Trước hết, tôi không nghĩ điều đó có thể xảy ra. Thứ hai, tôi thấy bị xúc phạm. Bạn phải xứng đáng mới được dự World Cup", tờ Football Italy dẫn lời Buonfiglio.
Bộ trưởng Thể thao Italy Andrea Abodi đồng quan điểm, nhấn mạnh: "Điều đó là không phù hợp. Bạn phải giành vé bằng thi đấu trên sân cỏ".
Italy thua Bosnia & Herzegovina ở chung kết play-off và lần thứ ba liên tiếp lỡ World Cup. Ở hai lần tranh vé vớt trước đó, đội tuyển từng bốn lần vô địch thế giới lần lượt thua Thụy Điển và Bắc Macedonia vốn bị đánh giá thấp hơn. Hệ quả, HLV Gennaro Gattuso, Chủ tịch LĐBĐ Italy (FIGC) Gabriele Gravina và Trưởng đoàn Gianluigi Buffon đồng loạt từ chức.
Đề xuất của Zampolli xuất phát từ việc khả năng Iran dự World Cup 2026 bị đặt dấu hỏi vì xung đột quân sự tại Trung Đông. Sau các chiến dịch không kích do Mỹ và Israel tiến hành từ cuối tháng 2/2026, Tehran lo ngại vấn đề an ninh nếu đội tuyển phải thi đấu trên đất Mỹ.
Nhưng ngày 22/4, người phát ngôn chính phủ Iran, bà Fatemeh Mohejerani, cho biết đội tuyển quốc gia nước này đang trong quá trình chuẩn bị cho World Cup 2026 tại Mỹ theo chỉ đạo từ Bộ trưởng Thanh niên và Thể thao.
"Bộ Thanh niên và Thể thao đã thông báo về sự sẵn sàng hoàn toàn của đội tuyển bóng đá quốc gia cho sự hiện diện tại World Cup 2026 ở Mỹ, theo lệnh của Bộ trưởng", bà Mohejerani nói trên truyền hình nhà nước Iran. "Các điều kiện cần thiết để đội tuyển có thể tham dự một cách tự hào và thành công đã được chuẩn bị".
FIFA nhiều lần khẳng định Iran sẽ thi đấu theo lịch trình đã được ấn định từ tháng 12/2025, đồng thời bác bỏ khả năng chuyển địa điểm thi đấu của đội tuyển này sang Mexico.
Ngày 31/3, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino có cuộc gặp với các quan chức và cầu thủ Iran tại Thổ Nhĩ Kỳ - nơi đội tuyển nước này đá giao hữu dịp FIFA Days. Trước đó, ông cũng cam kết sẽ hỗ trợ tìm địa điểm tập huấn bên ngoài Iran nhằm phục vụ quá trình chuẩn bị cho World Cup, nhiều khả năng tiếp tục diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ.
Iran dự kiến tập huấn tại Tucson, Arizona (Mỹ) muộn nhất vào ngày 10/6, theo yêu cầu của FIFA, trước trận đấu đầu tiên ít nhất 5 ngày. Một trong những vấn đề quan trọng chưa được giải quyết là việc cấp thị thực nhập cảnh của chính phủ Mỹ cho đoàn Iran, bao gồm cả Chủ tịch LĐBĐ Iran Mehdi Taj - người từng bị từ chối tham dự lễ bốc thăm World Cup tại Washington D.C. hồi tháng 12.
Tại vòng bảng World Cup 2026, Iran gặp New Zealand (ngày 15/6) và Bỉ (ngày 21/6) tại Los Angeles rồi Ai Cập (ngày 26/6) tại Seattle đều nằm trên đất Mỹ. Nếu cùng đứng nhì bảng, Iran sẽ gặp Mỹ ở vòng 1/16.
"Chúng tôi coi mỗi trận đều là chung kết, nhưng trận đầu tiên luôn quan trọng nhất tại mỗi giải đấu", HLV Asbahi nói với tờ Al Mashhad. "Chúng tôi đã chuẩn bị tốt trước khi đấu Việt Nam. Đây là đội tuyển đang phát triển và có những kết quả xuất sắc ở vòng loại".
Ở vòng loại, Việt Nam đứng nhất bảng C khi toàn thắng Malaysia, Hong Kong, Singapore, Macau và Quần đảo Bắc Mariana. Đoàn quân HLV Cristiano Roland ghi 30 bàn, chỉ kém Trung Quốc (42) và không thủng lưới. Yemen cũng đứng nhất bảng B khi toàn thắng Pakistan, Lào, Kyrgyzstan, Campuchia và Guam, với 24 bàn thắng và chỉ thua 3 bàn.
Dưới thời Roland, lứa U17 trước của Việt Nam từng hòa Yemen 1-1 ở vòng loại châu Á 2025. Kết quả giúp hai đội cùng vào vòng chung kết. Đội hình khi ấy hiện vẫn còn tiền đạo Nguyễn Văn Dương và tiền vệ Chu Ngọc Nguyễn Lực, là đủ tuổi dự kỳ giải năm nay.
HLV Asbahi thừa nhận Yemen rơi vào bảng khó nhằn ở vòng chung kết. "UAE là đối thủ khó chơi, còn Hàn Quốc không cần giới thiệu nhiều với thành tích và chất lượng ấn tượng. Nhưng chúng tôi đã sẵn sàng", ông cho hay.
Yemen đã có hơn hai tuần chuẩn bị cho giải đấu ở Arab Saudi. Ông Asbahi cho biết ban huấn luyện nỗ lực cải thiện thể lực và kỹ thuật cho cầu thủ trẻ, trước khi chọn đội hình tối ưu nhất dự giải. Các cầu thủ được yêu cầu tập trung cao độ và duy trì tinh thần sẵn sàng đối mặt thách thức.
Trong quá khứ, Yemen từng đứng nhì U17 châu Á 2002, rồi giành vé dự World Cup 2003, nơi họ thua Bồ Đào Nha 3-4, Brazil 0-3 và hòa Cameroon 1-1. Yemen hướng tới tái lập thành tích ở kỳ giải này. Trước mắt, đội cần đứng trong hai vị trí dẫn đầu bảng C, để vào tứ kết và giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026.
Ở kỳ giải 2025, Yemen dừng bước từ vòng bảng, sau khi thắng Afghanistan 2-0, nhưng thua Indonesia 1-4 và Hàn Quốc 0-1.
Chuyên gia bóng đá Yemen Assem Al Nahmi cho biết lứa cầu thủ hiện tại được kỳ vọng cao. Tuy nhiên, giấc mơ World Cup có thể trở thành "con dao hai lưỡi" khi từ động lực thành áp lực tâm lý khổng lồ làm đảo lộn mọi tính toán.
"Nhiệm vụ khó khăn đòi hỏi sự bình tĩnh và ổn định cao. Tài năng là chưa đủ ở vòng chung kết châu lục", Al Nahmi nói với Al Mashhad. "Chúng ta cần cá tính của nhà vô địch, kỹ năng của HLV và sự chuyên nghiệp của toàn đội được thể hiện ở các thời khắc quan trọng".
