Nhiều người vẫn cho rằng suy thận là bệnh của tuổi già hoặc chỉ gặp ở người có bệnh nền kéo dài. Tuy nhiên, thực tế đang diễn ra hoàn toàn khác.
“Tôi còn trẻ, tôi vẫn khỏe, sao lại có thể suy thận?” là câu hỏi đầy bàng hoàng mà Thạc sĩ – Bác sĩ nội trú Vũ Thị Ánh cùng các đồng nghiệp tại Trung tâm Thận – Tiết niệu và Lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai thường xuyên nghe từ những bệnh nhân mới chỉ đôi mươi. Bệnh thận mạn tính đang ngày càng trẻ hóa và trở thành hồi chuông cảnh báo với nhiều người trẻ hiện nay.
Theo thống kê từ Hội Lọc máu Việt Nam, tỷ lệ người dưới 40 tuổi mắc bệnh thận mạn đã tăng đáng kể trong những năm gần đây.
Theo BS Ánh, bệnh thận giai đoạn đầu thường diễn biến âm thầm bởi thận có khả năng hoạt động bền bỉ ngay cả khi chức năng chỉ còn 20-30%. Chính vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn muộn.
“Đừng đợi đến khi khó thở hay không tiểu được mới đi khám. Người dân cần chú ý đến những thay đổi nhỏ của cơ thể, bởi thận đang phát tín hiệu cảnh báo qua những dấu hiệu rất dễ bị bỏ qua”, BS Ánh khuyến cáo.
Những dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý gồm nước tiểu có nhiều bọt lâu tan, tiểu sẫm màu hoặc tiểu máu; sưng phù mí mắt, phù chân; tăng huyết áp ở người trẻ; mệt mỏi kéo dài, xanh xao do thiếu máu.
Thói quen thiếu lành mạnh đang âm thầm bào mòn sức khỏe thận
Qua quá trình thăm khám, các bác sĩ nhận thấy nhiều thói quen thiếu lành mạnh đang trực tiếp làm gia tăng nguy cơ suy thận ở giới trẻ.
Trong đó, phổ biến là tình trạng tự ý sử dụng thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm, thuốc đông y hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc. Bên cạnh đó là lối sống thiếu khoa học như ăn quá mặn, lạm dụng đồ uống có gas, thức khuya kéo dài, lười vận động dẫn đến thừa cân, béo phì.
Nhiều người trẻ cũng chủ quan với các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, không thăm khám và điều trị kiểm soát thường xuyên, khiến nguy cơ tổn thương thận tăng lên theo thời gian.
Theo BS Ánh, suy thận là hành trình khó đảo ngược, nhưng hoàn toàn có thể làm chậm tiến triển nếu được phát hiện sớm.
“Chỉ một xét nghiệm nước tiểu và chỉ số creatinin máu đơn giản đôi khi có thể tạo nên ranh giới giữa một cuộc sống bình thường và cuộc đời gắn với bệnh viện, máy lọc máu”, bác sĩ nhấn mạnh.
Những ai cần tầm soát sớm?
Các bác sĩ khuyến cáo những nhóm sau cần kiểm tra chức năng thận định kỳ:
– Người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường.
– Người cao tuổi, thừa cân, béo phì.
– Người có tiền sử gia đình mắc bệnh thận.
– Người xuất hiện dấu hiệu phù, nước tiểu bất thường hoặc mệt mỏi kéo dài.
Làm gì để phòng ngừa bệnh thận?
Để phòng ngừa các bệnh lý về thận, người dân cần lưu ý một số điều sau:
– Tập thể dục thường xuyên
Điều này giúp duy trì cân nặng hợp lý, giảm huyết áp và ngăn ngừa bệnh thận mạn tính.
Theo Healthline, để bảo vệ thận, bạn cần duy trì lối sống luôn năng động và khỏe mạnh.
Tập thể dục thường xuyên không chỉ tốt cho vòng eo của bạn, nó có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Nó cũng có thể làm giảm huyết áp và tăng cường sức khỏe tim mạch, cả hai đều quan trọng để ngăn ngừa tổn thương thận.
– Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh
Bạn cần hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn, trong khi đó tăng cường rau xanh, hoa quả. Protein từ thực vật thay vì protein từ động vật có thể ít gây căng thẳng hơn cho thận yếu.
Những người có bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp… cần kiểm soát bệnh tốt. Điều này sẽ giúp làm chậm sự suy giảm chức năng thận. Đặc biệt, giữ huyết áp ở mức dưới 130/80.
– Không hút thuốc lá
Hút thuốc làm giảm lưu lượng máu đến thận và tăng nguy cơ suy thận.
– Hạn chế sử dụng thuốc chống viêm, giảm đau không kê đơn
Lạm dụng các thuốc này có thể gây tổn thương thận nghiêm trọng. Thuốc chống viêm không steroid, như ibuprofen và naproxen, có thể ảnh hưởng chức năng thận. Dùng chúng khi cơ thể đang cạn kiệt chất lỏng có thể dẫn đến ngừng hoạt động của thận và bạn có thể phải nhập viện.
Để giảm đau, acetaminophen (không quá 3.000mg mỗi ngày) sẽ an toàn hơn. Nếu bạn phải dùng các thuốc kháng viêm không steroid, hãy nhớ uống nhiều nước.
– Uống đủ nước
Uống nước thường xuyên và đều đặn sẽ tốt cho thận. Nước giúp loại bỏ natri và độc tố khỏi thận. Nó cũng làm giảm nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính.
Bạn nên uống ít nhất 1,5 đến 2 lít mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng nước chính xác bạn cần phụ thuộc phần lớn vào sức khỏe và lối sống của bạn. Các yếu tố như khí hậu, tập thể dục, giới tính, sức khỏe tổng thể và việc bạn đang mang thai hay đang cho con bú đều rất quan trọng để cân nhắc khi lập kế hoạch uống nước hàng ngày.
Những người trước đây đã bị sỏi thận nên uống nhiều nước hơn một chút để giúp ngăn ngừa sự tích tụ sỏi trong tương lai.
– Kiểm tra sức khỏe thận định kỳ
Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các vấn đề về thận, đặc biệt với những người có nguy cơ cao như bệnh nhân đái tháo đường, tăng huyết áp, béo phì.
Cần tây có giá trị dinh dưỡng vượt trội, được mệnh danh là "siêu thực phẩm". Li Wanping, chuyên gia dinh dưỡng hơn 20 năm kinh nghiệm ở Đài Loan (Trung Quốc), cho biết cần tây giàu các hoạt chất sinh học thực vật, có khả năng chống viêm, bảo vệ hệ tim mạch, trung hòa các gốc tự do và giảm nguy cơ ung thư.
Tại Đài Loan, cần tây vào chính vụ từ tháng 12 đến tháng 4 hàng năm. Thời điểm này, rau có vị ngọt, giòn, mọng nước, ít có nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.
Với dân văn phòng tuổi từ 25 đến 45 thường xuyên thức khuya, chịu áp lực công việc cao hoặc ăn uống thất thường, cần tây đóng vai trò như một chất điều hòa miễn dịch tự nhiên, có khả năng chống viêm và bảo vệ tim mạch vượt trội.
Rau rất giàu Flavonoid, một loại chất chống oxy hóa tự nhiên, đặc biệt là Apigenin và Luteolin. Các chất này hoạt động như một "bộ điều khiển" giúp xoa dịu hệ miễn dịch, ngăn không cho các phản ứng viêm có hại bùng phát, từ đó giữ cho tim và hệ thống mạch máu luôn khỏe mạnh.
Theo chuyên gia, bên cạnh khả năng bảo vệ tim mạch, các hoạt chất sinh học trong cần tây còn là "lá chắn" vững chắc cho hệ tiêu hóa nhờ công dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày và kích thích quá trình trao đổi chất. Chúng tham gia tích cực vào việc trung hòa các gốc tự do trong cơ thể, từ đó làm giảm nguy cơ viêm mạn tính và ngăn ngừa các bệnh ung thư nguy hiểm.
Loại rau này còn được ví như nguồn "nước khoáng tự nhiên trên cạn" nhờ sở hữu hàm lượng nước và chất điện giải lên tới 95%. Đây là giải pháp cấp ẩm giúp duy trì độ đàn hồi của làn da và bảo vệ sức khỏe niêm mạc, đặc biệt cần thiết cho những người lười uống nước, thường xuyên bị khô khát hoặc người cao tuổi.
Về giá trị dinh dưỡng, cần tây có lượng calo thấp, chỉ 11 calo trên 100 gram, đồng thời là nguồn bổ sung tự nhiên lý tưởng cho nhiều nhu cầu sức khỏe khác nhau.
Với người muốn giảm cân hoặc giữ dáng, loại rau này giúp tái tạo năng lượng hiệu quả trước và sau khi tập luyện nhờ các khoáng chất tự nhiên. Hoạt chất sinh học trong cần tây hỗ trợ làn da chống lại tình trạng stress oxy hóa, thúc đẩy quá trình chăm sóc và duy trì làn da hiệu quả.
Đối với người gặp vấn đề về tiêu hóa, hàm lượng nước và chất xơ lớn giúp đường ruột vận hành trơn tru. Ngoài ra, lượng ion kali dồi dào trong cần tây còn hỗ trợ đào thải lượng natri dư thừa ra khỏi cơ thể, góp phần ổn định huyết áp và giảm tình trạng tích nước.
Để tối ưu hóa giá trị dinh dưỡng của siêu thực phẩm, phương pháp chế biến và kết hợp nguyên liệu đóng vai trò quyết định. Ăn sống hoặc xào nhanh ở nhiệt độ thấp là cách tốt nhất để bảo toàn lượng vitamin C và các enzyme hoạt tính vốn nhạy cảm với nhiệt độ, giúp cơ thể tiếp nhận nguồn năng lượng chống oxy hóa nguyên bản nhất.
Dù mang lại nhiều lợi ích lớn, cần tây vẫn tiềm ẩn nguy cơ với 4 nhóm người đặc biệt. Những người đang sử dụng thuốc chống đông máu cần thận trọng vì cần tây giàu vitamin K, có thể làm giảm hiệu quả của các loại thuốc như Warfarin. Người có chức năng thận kém cần kiểm soát lượng kali dung nạp khi ăn sống.
Với người mắc hội chứng ruột kích thích hoặc dễ bị đầy hơi, do cần tây chứa nhiều chất xơ và oligosaccharide, phương pháp chế biến chín được khuyến khích hơn cả.
Cuối cùng, do đặc tính hạ huyết áp rõ rệt, người có huyết áp thấp chỉ nên tiêu thụ loại rau này ở mức độ vừa phải.
Chiều nay 5.5, ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa (Quảng Trị), cho biết trong vòng 1 tháng qua, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều ca bệnh bị ngộ độc do ăn ve sầu.
Cụ thể, từ ngày 1.4 - 3.5, Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa tiếp nhận 9 ca bệnh bị ngộ độc ve sầu, các bệnh nhân chủ yếu đến từ các xã Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh thuộc huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị cũ.
Ông Đức cho biết, các bệnh nhân bắt ve sầu và ấu trùng ve sầu từ lòng đất, sau đó đem chiên để làm món ăn. Các con ve sầu và ấu trùng của chúng thường mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm. Ngoài ra, protein trong ve sầu có thể gây sốc phản vệ, dị ứng nghiêm trọng.
Sau khi ăn ve sầu, bệnh nhân có biểu hiện đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ, trường hợp nặng xuất hiện khó thở. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ tử vong.
Theo ông Nguyễn Việt Đức, các bệnh nhân bị ngộ độc ve sầu phải mất từ 5 - 7 ngày điều trị mới có thể ổn định sức khỏe. Bệnh viện đa khoa khu vực Hướng Hóa và trạm y tế các xã trên địa bàn đã thường xuyên cảnh báo, nhắc nhở người dân không nên ăn ve sầu. Thế nhưng, ở vùng núi, người dân vẫn chủ quan, coi việc ăn ve sầu như một thói quen.
"Ve sầu là loại côn trùng không nên ăn, vì ngộ độc ve sầu là loại ngộ độc nặng, không giống như ngộ độc thực phẩm có ca nhẹ ca nặng. Đa số các ca ngộ độc ve sầu phải nằm hồi sức cấp cứu, đến khi nào ổn định mới chuyển qua khoa truyền nhiễm, nếu không điều trị kịp thời chắc chắn tử vong", ông Đức nói.
Kết quả xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm trên do Bệnh viện Đa khoa Trung tâm tỉnh Gia Lai thực hiện, vừa được Sở Y tế công bố hôm 28/5.
Hiện, các cơ sở y tế trên địa bàn đã làm thủ tục xuất viện cho 33 người bệnh, đồng thời tiếp tục chăm sóc 73 trường hợp khác. Bác sĩ đánh giá sức khỏe toàn bộ nạn nhân đều ổn định, không ghi nhận diễn biến nặng hay phát sinh ca nhập viện mới. Ngành y tế cũng chỉ đạo các bệnh viện duy trì thường trực cấp cứu, sẵn sàng tiếp nhận người bệnh nếu có.
Chiều 22/5, một công ty đặt 28 ổ bánh mì thập cẩm và 18 ổ không nhân từ cơ sở Lâm Huyền cho nhân viên ăn tăng ca. Đến khuya cùng ngày, 15 người bắt đầu đau bụng, tiêu chảy cấp nhiều lần, nôn ói và sốt. Mọi người đưa 12 nhân viên vào bệnh viện cấp cứu, 3 người còn lại tự uống thuốc tại nhà.
Cũng trong ngày 22/5, chủ tiệm Lâm Huyền cho biết đã bán ra khoảng 200 ổ bánh mì thập cẩm. Bản thân người chủ này cũng ăn đồ ăn nhà làm và xuất hiện các triệu chứng ngộ độc tương tự khách hàng.
Sau khi sự việc xảy ra, nhà chức trách lập tức kiểm tra và yêu cầu tiệm bánh mì dừng hoạt động. Lực lượng Vệ sinh An toàn Thực phẩm ghi nhận nguyên liệu làm bánh tại đây gồm thịt xá xíu, chả da bao, chả thủ, chả lụa, pate, sốt bơ trứng gà tươi, dưa chua, dưa leo, nước chan xì dầu.
Hiện, giới chức y tế tiến hành đối chiếu kết quả xét nghiệm bệnh phẩm, thức ăn cùng thông tin dịch tễ để kết luận nguyên nhân cuối cùng. Cơ quan chức năng cũng đang củng cố hồ sơ, tài liệu nhằm xử phạt hành chính chủ cơ sở ngay sau khi có kết quả kiểm nghiệm mẫu thực phẩm.
Salmonella là vi khuẩn đường ruột phổ biến, thường là thủ phạm chính gây ra các vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng trên toàn thế giới. Loại vi khuẩn này lây nhiễm sang người chủ yếu thông qua việc tiêu thụ thực phẩm bị ô nhiễm, chưa nấu chín kỹ như thịt sống, thịt gia cầm, trứng, hoặc nguồn nước không đảm bảo vệ sinh.
Khi xâm nhập vào hệ tiêu hóa, chúng thường có thời gian ủ bệnh từ vài giờ đến vài ngày trước khi khiến nạn nhân bùng phát các triệu chứng như đau bụng quặn thắt, tiêu chảy cấp, sốt cao và nôn mửa.
Dù hầu hết người trưởng thành khỏe mạnh có thể tự phục hồi sau vài ngày nếu được bù đủ nước, nhưng tình trạng nhiễm khuẩn này có nguy cơ đe dọa tính mạng đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có hệ miễn dịch suy yếu.
Do đó, biện pháp phòng ngừa hữu hiệu nhất để ngăn chặn vi khuẩn này là tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ăn chín uống sôi, rửa sạch tay trước khi ăn và bảo quản, chế biến thức ăn đúng cách để tránh lây nhiễm chéo.
