Chiều 6/4, Công an TP Hà Nội thông tin quá trình điều tra mở rộng vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số địa phương.
Theo đó, Công an Hà Nội đã khởi tố bổ sung thêm 26 bị can về các tội Tàng trữ trái phép chất ma túy, Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án, Đánh bạc.
Trong số đó có ông Ngô Văn Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Đến nay, vụ án này đã có 66 bị can.
Đại tá Trần Thanh Tùng, Chánh văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Hà Nội, cho biết quá trình điều tra, qua việc rà soát gần 1.300 hồ sơ giám định tâm thần có dấu hiệu nghi vấn trên toàn quốc (tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương, Trung tâm miền núi phía Bắc và Trung ương Biên Hòa), cơ quan điều tra đã phát hiện nhiều trường hợp được kết luận giám định sai lệch, không khách quan.
Trong số những đối tượng này, cá biệt có Bùi Thị Thanh Thủy, Nguyễn Hồng Vân – bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng nhưng trong quá trình chữa bệnh bắt buộc vẫn tiếp tục mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn.
Quá trình điều tra, Công an Hà Nội đã thu hồi hơn 10 tỷ đồng tiền mặt, gần 60.000 USD cùng nhiều bất động sản và phương tiện giá trị.
Về tính chất vụ án, nhà chức trách cho biết các bị can đã lợi dụng chính sách miễn, giảm trách nhiệm hình sự đối với những người có bệnh tâm thần.
Trong đó, các đối tượng vi phạm pháp luật đã móc nối với một số đối tượng là lãnh đạo, bác sĩ công tác tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm giám định pháp y tâm thần Khu vực miền núi phía Bắc để làm kết luận giám định pháp y bị tâm thần sai sự thật để không bị xử lý hình sự và không phải thi hành án.
Các đối tượng có sự bàn bạc, thống nhất với nhau cùng thực hiện hành vi để phạm tội.
Công an Hà Nội đánh giá, đây là vụ án tổng hợp có nhiều hành vi phạm tội với nhiều chủ thể vi phạm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó nổi lên nhất là tội phạm tham nhũng, chức vụ liên quan lĩnh vực quản lý, giám định tâm thần và chữa bệnh tâm thần bắt buộc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp.
“Hành vi vi phạm pháp luật, buông lỏng quản lý của các công chức, lãnh đạo tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc trong công tác khám chữa bệnh tâm thần là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc các đối tượng lợi dụng để làm giả hồ sơ bệnh án tâm thần, làm sai lệch kết luận giám định tâm thần cho các bị can, bị cáo, bị án với quy mô, tính chất đặc biệt nghiêm trọng”, cơ quan điều tra nhấn mạnh.
Vụ án đã làm suy giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực Giám định pháp y tâm thần, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự nhà nước trong công tác quản lý, khám và chữa bệnh tâm thần và công tác điều trị tâm thần bắt buộc, gây bức xúc trong dư luận xã hội; tác động tiêu cực đến niềm tin của người dân đối với các cơ quan tư pháp trực tiếp liên quan đến công tác đấu tranh phòng chống tội phạm.
Trong 66 bị can có 43 người thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương, gồm 4 nguyên lãnh đạo Viện; 6 người là lãnh đạo cấp Phòng và tương đương; 29 cán bộ, điều dưỡng; 4 bảo vệ.
2 bị can thuộc Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa; 3 bị can thuộc Trung tâm Giám định pháp y tâm thần miền núi phía Bắc; 4 bị can là cán bộ công an, VKSND; 1 bị can là lãnh đạo khoa Bệnh viện tâm thần Hà Nội.
4 bị can là đối tượng chữa bệnh bắt buộc tâm thần; 9 người là lao động tự do.
Nội dung này nằm trong Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi 2026, được Bộ Công an soạn thảo, dự kiến trình Quốc hội cho ý kiến trong kỳ họp tháng 8.
Bộ luật Hình sự hiện hành quy định, Tòa chỉ xem xét cho hưởng án treo với án tù không quá 3 năm. Tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất mở rộng việc áp dụng án treo lên tới 5 năm, căn cứ nhân thân và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù.
Trong trường hợp này, tòa án có thể quyết định cho hưởng án treo kèm theo điều kiện "nộp một mức tiền để thay thế hình phạt tù" và ấn định thời gian thử thách 1-2 năm.
Các trường hợp được hưởng án treo tới 3 năm như thông thường thì không phải nộp tiền thay thế.
Để đảm bảo nghiêm minh, dự thảo vẫn giữ nguyên quy định, nếu trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật Thi hành án hình sự từ 2 lần thì tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã tuyên.
Ưu tiên thu hồi tài sản
Bộ Công an đánh giá phạm vi các tội danh áp dụng hình phạt tiền hiện tương đối hẹp. Luật mới chỉ ghi nhận một ngoại lệ với "người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý và có nơi cư trú rõ ràng" (Điều 38 khoản 2, Bộ luật Hình sự).
Thực tiễn, người phạm tội rất nghiêm trọng thuộc nhóm các tội phạm về chức vụ có thể áp dụng hình phạt này, theo tinh thần chiến lược cải cách tư pháp. Các quan điểm về phòng, chống tham nhũng cũng ưu tiên thu hồi tài sản bị thất thoát.
Chính sách mở rộng các tội danh được áp dụng phạt tiền thay vì phạt tù sẽ giúp giảm chi phí giam giữ, quản lý trại giam, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách từ các vụ án có động cơ vụ lợi.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với nhóm tội phạm kinh tế, chức vụ không có yếu tố tham nhũng, khi mục tiêu chính của hình phạt là "buộc khôi phục nguyên trạng và bồi thường thiệt hại".
Mở rộng cơ chế thay thế hình phạt tù bằng nghĩa vụ tài chính đối với nhóm tội phạm tội ít nguy hiểm đã được các nước áp dụng rộng rãi.
Tại Đức, năm 2024 có khoảng 632.100 người bị kết án. Trong đó 506.500 trường hợp (80%) chỉ bị phạt tiền, khoảng 14% bị tuyên án tù, còn lại áp dụng các chế tài theo luật người chưa thành niên.
Nghiên cứu của Đại học Chicago cũng cho thấy chỉ khoảng 5% người bị kết án phải chấp hành án tù ngay, khoảng 10% được hưởng án tù treo, phần lớn còn lại chỉ chịu hình phạt tiền.
Điều này phản ánh triết lý của Đức là ưu tiên phạt tiền và các biện pháp thay thế thay vì giam giữ đối với các tội phạm ít nghiêm trọng.
Anh và xứ Wales cũng theo đuổi xu hướng tương tự. Thống kê của Bộ Tư pháp cho thấy trong năm 2025, các tòa án tuyên gần 929.000 hình phạt tiền. Trong khi án tù giam chưa bằng 1/0 - 88.000 người.
Hơn 77.500 án cộng đồng và gần 53.000 án tù treo cũng được áp dụng. Trước tình trạng quá tải nhà giam, Chính phủ Anh tiếp tục xem xét mở rộng phạm vi áp dụng án treo và các biện pháp thay thế ngắn hạn.
Số liệu của World Prison Brief cho thấy các quốc gia ưu tiên hình phạt tiền, án treo và các biện pháp xử lý ngoài nhà tù thường có tỷ lệ người bị giam giữ thấp hơn đáng kể.
Nhật Bản chỉ có khoảng 36-38 người bị giam trên 100.000 dân, thuộc nhóm thấp nhất thế giới. Đức khoảng 69 người/100.000 dân.
Trong khi đó, Mỹ có khoảng 541 người bị giam trên 100.000 dân, cao gấp gần 8 lần Đức và khoảng 15 lần Nhật Bản.
Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Bắc Ninh, hiện nay, nhiều đối tượng lừa đảo sử dụng các thủ đoạn tinh vi như giả mạo Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc tạo dựng các trang thanh toán thông báo phạt nguội để người dân đăng nhập vào hệ thống, truy cập đường link nhằm điều khiển điện thoại, chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Phòng CSGT Công an tỉnh Bắc Ninh khẳng định, hiện nay không có hình thức thông báo vi phạm trật tự an toàn giao thông qua tin nhắn hoặc điện thoại, mọi cuộc gọi, tin nhắn những nội dung này đều là giả mạo, lừa đảo. Theo Cục CSGT, người dân có thể truy cập trang thông tin điện tử của Cục CSGT có địa chỉ: https://csgt.vn hoặc tra cứu trên ứng dụng VneTraffic. Mọi thắc mắc liên hệ trực ban Phòng CSGT Công an tỉnh Bắc Ninh để được hướng dẫn, SĐT: 02043.854.789.
Sau khi người dân đến cơ quan công an làm việc, biên bản vi phạm hành chính được xác lập thì trình tự thực hiện nộp phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông như sau:
Bước 1: Truy cập Cổng Dịch vụ công Quốc gia (https://dichvucong.gov.vn) => chọn menu tại góc trên cùng bên phải Cổng dịch vụ => chọn "Thanh toán trực tuyến" => chọn "Nộp phạt xử lý vi phạm hành chính" (nếu là công dân hoặc doanh nghiệp thì chọn vào cột tương ứng) => chọn "Tra cứu thanh toán vi phạm giao thông".
Trường hợp tra cứu theo mã Quyết định: Tích chọn mục "Cảnh sát giao thông" => nhập số quyết định => nhập mã bảo mật.
Trường hợp tra cứu theo biên bản vi phạm: Nhập "Số biên bản" => nhập "Họ tên người dân/Tên doanh nghiệp/Tên tổ chức vi phạm" => tích chọn mục "Cảnh sát giao thông" => chọn theo "tỉnh/thành phố" => chọn "đơn vị lập biên bản xử phạt" => chọn "ngày vi phạm" => nhập mã bảo mật.
Bước 3: Chọn "Tra cứu" sẽ hiện ra thông báo các nội dung: Số Quyết định xử phạt, ngày ra quyết định xử phạt, hành vi vi phạm, số tiền phạt.
Bước 4: Chọn hình thức "thanh toán và nhận kết quả tại cơ quan xử phạt" hoặc "thanh toán và nhận kết quả tại nhà" (đối với trường hợp thanh toán và nhận kết quả tại nhà thì người vi phạm phải có tài khoản truy cập Cổng dịch vụ công Quốc gia).
Ngày 3/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang thực hiện lệnh bắt tạm giam Nguyễn Phước Hậu (33 tuổi, ngụ xã Định Mỹ, tỉnh An Giang) để điều tra về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Theo công an, Nguyễn Phước Hậu là Giám đốc Công ty TNHH Nông nghiệp Phước Nguyên. Do rơi vào tình trạng nợ nần và cần tiền tiêu xài cá nhân, Hậu đã lên kế hoạch chiếm đoạt tiền của Công ty Cổ phần thuốc Bảo vệ thực vật Việt Trung (gọi tắt là Công ty Việt Trung) thông qua các giao dịch mua bán hàng hóa.
Theo công an, trong khoảng thời gian từ ngày 4/10/2025 đến ngày 6/11/2025, Hậu liên hệ và được Công ty Việt Trung xuất bán nhiều mặt hàng thuốc bảo vệ thực vật với tổng giá trị hơn 4,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau khi nhận hàng, thay vì kinh doanh thông thường, Hậu bán lại cho các tổ chức và cá nhân khác với mức "phá giá", thấp hơn giá nhập vào từ 10% đến 15% để nhanh chóng lấy tiền mặt.
Để che giấu hành vi phạm tội, Nguyễn Phước Hậu đã cố tình không lập sổ sách theo dõi hàng hóa nhập vào. Trong quá trình bán lại cho các bên thứ ba, đối tượng cũng không xuất hóa đơn, không ghi chép sổ sách và chủ động tiêu hủy mọi biên nhận, giấy tờ liên quan để xóa dấu vết giao dịch.
Hiện Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đang tiếp tục điều tra làm rõ vụ án để xử lý theo quy định của pháp luật.
Để phục vụ công tác điều tra, cơ quan chức năng kêu gọi những ai từng là nạn nhân của Nguyễn Phước Hậu sớm liên hệ với Công an tỉnh An Giang hoặc liên hệ trực tiếp với Điều tra viên Khưu Quốc Hiếu qua số điện thoại 0909050333 để được hướng dẫn phối hợp giải quyết.
