Nhiều nước ghi nhận ca nhiễm virus Hanta liên quan tàu MV Hondius

TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cho biết khi thời tiết nắng nóng gay gắt, mọi người có nhu cầu nấu các loại nước "mát gan, thải độc" như nước rau má, nước đậu đen, râu ngô... Tuy nhiên, nhiều người lạm dụng, uống thay nước lọc cả ngày vì nghĩ "nước từ rau củ tự nhiên tốt cho sức khỏe".

Thực tế, các loại nước thảo mộc như râu ngô hay mã đề có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Nếu dùng kéo dài với lượng lớn mà không bù nước hợp lý, một số người nhạy cảm có thể tăng nguy cơ mất nước mà không nhận ra. Nhiều người thấy mình đi tiểu nhiều và nghĩ cơ thể đang "thanh lọc tốt", nhưng đi tiểu nhiều không đồng nghĩa với cơ thể khỏe hơn.

Nhiều người uống hai lít nước rau má mỗi ngày để "mát gan" hay nồi nước đậu đen đặc uống thay hoàn toàn nước lọc suốt mùa hè. Có người đi nắng về uống liền vài cốc nước đá lạnh rồi cả ngày gần như không uống nước lọc nữa. Sai lầm khác là uống nước quá lạnh hoặc uống dồn dập khi bụng đói, gây khó chịu bụng và không giúp bù nước hiệu quả hơn ở những người nhạy cảm.

Tuy nhiên, nhiều loại "nước giải nhiệt" bán sẵn như nước rau má sữa, trà thạch hay nước sâm đóng gói thực chất chứa khá nhiều đường. Uống nhiều vừa dễ tăng cân, vừa khiến cơ thể nhanh khát hơn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nước lọc vẫn là nguồn bù nước tối ưu trong điều kiện thời tiết nóng. Do đó, thay vì đợi khát mới uống, nên chia nhỏ lượng nước và uống đều trong ngày. Người trưởng thành bình thường cần khoảng 1,5–2,5 lít nước mỗi ngày, tùy mức độ vận động và thời tiết.

Với người làm việc ngoài trời hoặc trong môi trường nóng bức như công nhân, shipper, nông dân, thợ xây, nhu cầu có thể cao hơn đáng kể do mất nhiều mồ hôi. Nhóm này nên uống từng ngụm nhỏ liên tục và có thể bổ sung oresol hoặc nước điện giải đúng hướng dẫn khi cần. Với các loại nước thảo mộc, đậu hay trái cây, một ly nhỏ để thưởng thức khác hoàn toàn với việc uống liên tục cả ngày.

"Nên xem đây là thức uống bổ sung, không thay thế nước lọc", tiến sĩ nói. Mức tham khảo hợp lý là không quá 300–500 ml/ngày với các loại nước thảo mộc thông thường. Nên dừng nếu cơ thể có biểu hiện khó chịu.

Đặc biệt, người cao tuổi, trẻ nhỏ, người mắc bệnh thận, đái tháo đường, tim mạch hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm không nên tự ý sử dụng kéo dài các loại nước thảo mộc theo trào lưu mạng xã hội mà không có tư vấn từ chuyên gia y tế. Hạn chế nước đá quá lạnh, nước ngọt có gas, nước có đường vì chúng là tác nhân khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ Y tế đề xuất mô hình chăm sóc người cao tuổi trong dự thảo hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Trong đó, Bộ Y tế đề xuất tận dụng nhà văn hóa, tổ dân phố để chăm sóc ban ngày, kèm theo đó là nâng cao đội ngũ chăm sóc tại chỗ cho người cao tuổi.

Đề xuất này được nhiều người quan tâm, đón nhận, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào thời kỳ già hóa dân số.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Ở tuổi ngoài 70, bà Nguyễn Thị Hòa (Thanh Liệt, Hà Nội) trước đây có thể tự đi chợ, tập thể dục nhưng khoảng một năm trở lại đây sức khỏe bà yếu dần.

"Hiện tôi đang điều trị đái tháo đường, cao huyết áp, tiền đình. Con cháu đi làm suốt ngày, nhiều khi tôi ở nhà một mình, có hôm mệt cũng không biết nhờ ai. Muốn đi khám bệnh thì phải đợi con cháu sắp xếp đưa đi, khá bất tiện", bà Hòa bộc bạch.

Còn anh Khoa (Hà Đông, Hà Nội) đang chăm sóc mẹ đã gần 80 tuổi. "Bà bị tăng huyết áp và đi lại khó khăn. Trước đây gia đình có thể thay nhau chăm sóc nhưng hiện giờ vợ chồng tôi đi làm cả ngày, con cái đi học nên phần lớn thời gian bà ở nhà một mình.

Dù đã lắp camera và nhờ hàng xóm để ý giúp, chúng tôi vẫn rất lo, nhất là khi bà có thể té ngã hoặc quên uống thuốc. Những lúc cần đưa đi khám cũng phải xin nghỉ làm, khá áp lực", anh Khoa nói.

Bà Hòa chia sẻ người cao tuổi đặc biệt tại TP thường xuyên phải ở nhà một mình, ít tham gia các hoạt động. "Nếu khu dân cư có điểm chăm sóc ban ngày ngay tại nhà văn hóa hoặc tổ dân phố thì rất thuận tiện. Chúng tôi vừa được theo dõi sức khỏe định kỳ vừa có nơi gặp gỡ, tập thể dục nhẹ, trò chuyện cho đỡ cô đơn", bà Hoa nói.

Anh Khoa cũng cho rằng nếu có mô hình chăm sóc người cao tuổi ngay tại khu dân cư sẽ giảm gánh nặng rất lớn cho gia đình. Gia đình có thể yên tâm gửi ông bà vào ban ngày, có người hỗ trợ ăn uống, theo dõi sức khỏe.

"Tuy vậy điều tôi quan tâm là chi phí có phù hợp hay không và chất lượng dịch vụ phải ổn định, an toàn. Nếu làm tốt, đây sẽ là mô hình rất thiết thực, vừa hỗ trợ cho người già vừa giúp các gia đình an tâm hơn", anh Khoa chia sẻ.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Trung Anh - Giám đốc Bệnh viện Lão khoa trung ương - cho hay Việt Nam là một trong 10 quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Nếu không có những thay đổi đáng kể, đến khoảng năm 2036 Việt Nam sẽ chính thức trở thành một quốc gia có dân số già.

"Cùng với xu hướng này, số lượng người cao tuổi cần được chăm sóc sẽ gia tăng nhanh chóng. Điều đó đặt ra nhu cầu cấp thiết về việc chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời cho người bệnh và chăm sóc thường xuyên", ông Trung Anh nhận định.

Liên quan đến mô hình chăm sóc sức khỏe ban ngày cho người cao tuổi tại cộng đồng, tận dụng các tổ dân phố, nhà văn hóa, ông Trung Anh cho rằng đây là một hướng đi rất đáng quan tâm.

"Mô hình này có thể đóng vai trò như một điểm sinh hoạt cộng đồng, nơi truyền thông, giáo dục sức khỏe cho người cao tuổi, đồng thời cung cấp các hoạt động chăm sóc cơ bản với sự tham gia của nhân viên y tế trong ngày. Theo tôi, đây là mô hình hoàn toàn có tiềm năng triển khai tại Việt Nam.

Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cần đảm bảo một số yếu tố. Đó là sự phối hợp giữa ngành y tế và chính quyền địa phương, đào tạo đội ngũ nhân lực phù hợp, xây dựng quy trình chăm sóc, theo dõi rõ ràng. Đồng thời lồng ghép với các hoạt động truyền thông và tầm soát sớm.

Nếu được triển khai bài bản, mô hình này không chỉ giúp nâng cao sức khỏe cho người cao tuổi mà còn góp phần giảm tải cho hệ thống y tế và hỗ trợ gia đình trong việc chăm sóc người thân", ông Trung Anh chia sẻ.

Theo ThS Lê Văn Thành - nguyên trưởng Phòng nghiên cứu văn hóa - xã hội, Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, hiện nay loại hình chăm sóc người cao tuổi tại gia đình chiếm tuyệt đại bộ phận, ở TP.HCM tỉ lệ này là trên 99,5%.

Nói cách khác, mô hình chăm sóc người cao tuổi hiện nay chủ yếu là ở gia đình. Tuy nhiên, bản thân nguồn lực chăm sóc của gia đình có chiều hướng suy giảm vì nhu cầu tham gia vào thị trường lao động xã hội. Ngay cả với mô hình chăm sóc người cao tuổi tại gia đình cũng không thể duy trì phương thức như lâu nay, cần được nâng cao chất lượng và thay đổi phương thức chăm sóc.

Việc phát triển mở rộng mạng lưới với các hình thức và loại hình cơ sở chăm sóc người cao tuổi đã được xác định là cần thiết. Cần tạo điều kiện thuận lợi để người cao tuổi tham gia các hoạt động văn hóa, thể dục, thể thao và tham gia các tổ chức xã hội, các hoạt động thiết thực.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Một bài đăng mới đây trên mạng xã hội về việc khoai tây nảy mầm chỉ sau một tuần lưu trữ đang thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội, theo HK01 ngày 12/4. Dưới phần bình luận, nhiều người cho hay khoai tây vốn là thực phẩm dễ nảy mầm, nếu môi trường bảo quản không phù hợp, chúng có thể mọc mầm chỉ trong một thời gian ngắn. Một số bình luận đề xuất cất trong tủ lạnh thay vì môi trường nhiệt độ phòng để hạn chế tốc độ phân hủy. Số khác chia sẻ phương pháp sơ chế bằng cách hấp chín và cấp đông để kéo dài thời hạn sử dụng hoặc đặt khoai tây cùng với quả táo như một biện pháp sinh học, tận dụng khí ethylene từ táo để ức chế quá trình nảy mầm của củ.

Giải thích về thực phẩm mọc mầm, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Lin Licen nhấn mạnh khoai tây là loại cần đặc biệt lưu ý nhất. Khi khoai tây mọc mầm hoặc lớp vỏ chuyển sang màu xanh, một loại độc tố thần kinh tên là "solanine" sẽ được sản sinh. Nếu vô tình ăn phải, chất này có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, tiêu chảy trong vòng vài giờ. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến đau đầu, liệt thần kinh hoặc khó thở. Độc tố trên chịu được nhiệt độ cao nên rất khó loại bỏ ngay cả khi đã nấu chín. Do đó, chuyên gia khuyến cáo không nên ăn khoai tây đã mọc mầm, tốt nhất là vứt bỏ để đảm bảo an toàn.

Khác với khoai tây, nhiều loại thực phẩm dạng củ và rau xanh như khoai lang, khoai môn, tỏi, hành sau khi mọc mầm sẽ không sản sinh độc tố. Tuy nhiên, vì chất dinh dưỡng bên trong như tinh bột, đường đã bị tiêu hao để nuôi mầm, phần thân củ ban đầu thường bị mất nước, xơ hóa, vị nhạt đi và không còn giòn ngọt. Ví dụ khoai lang mọc mầm không có độc nhưng kết cấu sẽ trở nên nhiều xơ và kém ngọt. Với tỏi, các tép tỏi sau khi nảy mầm thường bị khô và rỗng ruột nhưng hoàn toàn có thể ăn được. Những mầm non này chính là rau "tỏi mầm" thường ăn, đôi khi lượng chất chống oxy hóa trong mầm còn cao hơn cả tép tỏi ban đầu.

Riêng với lạc, người dùng cần đánh giá dựa trên môi trường bảo quản. Trong môi trường sạch sẽ, vệ sinh, những mầm lạc được nuôi lớn có chủ đích, dài khoảng 1-2 cm, trông giống giá đỗ là an toàn. Nghiên cứu cho thấy lạc nảy mầm có lượng chất chống oxy hóa như resveratrol tăng vọt, giá trị dinh dưỡng cao.

Song nếu lạc nảy mầm do ẩm ướt, chúng thường đi kèm với các loại nấm mốc độc hại, vì vậy nên tránh sử dụng. Ngoài ra, nếu gừng non bị mốc hoặc thối rữa, người dùng cũng nên vứt bỏ ngay.

Lin lưu ý để kéo dài thời gian sử dụng khoai tây nên bảo quản ở nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ánh sáng và có thể để cùng với táo để giúp làm chậm quá trình nảy mầm.

Tin Gốc: Vnexpress