Theo báo cáo của Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát dịch bệnh châu Âu (ECDC) vừa công bố: ghi nhận 106.331 ca mắc bệnh lậu, tăng 303% so với năm 2015. Trong khi đó, bệnh giang mai cũng tăng hơn gấp đôi trong cùng giai đoạn, lên 45.557 trường hợp. Đây là mức cao nhất được ghi nhận trong hơn 10 năm qua.
Theo ECDC, tình trạng gia tăng số ca mắc có liên quan đến những khoảng trống trong công tác xét nghiệm, phát hiện sớm và các biện pháp phòng ngừa. Cơ quan này kêu gọi các quốc gia tăng cường truyền thông, mở rộng tiếp cận dịch vụ y tế và khuyến khích người dân chủ động kiểm tra sức khỏe tình dục định kỳ.
Ông Bruno Ciancio, Trưởng đơn vị các bệnh truyền nhiễm trực tiếp và bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin của ECDC, cho biết các bệnh lây truyền qua đường tình dục không chỉ gây ảnh hưởng đến sức khỏe cá nhân mà còn có thể để lại hậu quả lâu dài.
Theo ông, bệnh lậu và giang mai nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến đau vùng chậu mạn tính, vô sinh, tổn thương cơ quan sinh sản. Riêng giang mai ở giai đoạn muộn còn có khả năng ảnh hưởng đến tim mạch và hệ thần kinh trung ương.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại là số ca giang mai bẩm sinh, tức bệnh truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh, đã tăng gần gấp đôi từ năm 2023 đến năm 2024.
Trẻ mắc giang mai bẩm sinh có nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng kéo dài suốt đời, bao gồm tổn thương thần kinh, thị giác, thính giác và sự phát triển thể chất.
Dữ liệu của ECDC cho thấy nam giới quan hệ tình dục đồng giới tiếp tục là nhóm ghi nhận tỉ lệ mắc lậu và giang mai cao nhất tại châu Âu. Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý số ca giang mai ở phụ nữ dị tính trong độ tuổi sinh sản đang gia tăng đáng kể, làm tăng nguy cơ lây truyền từ mẹ sang thai nhi.
Trong số các quốc gia tham gia báo cáo, Tây Ban Nha ghi nhận số ca mắc cao nhất với 37.169 trường hợp bệnh lậu và 11.556 trường hợp giang mai trong năm 2024.
Mặc dù bệnh lậu và giang mai tăng mạnh, chlamydia vẫn là bệnh nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục được báo cáo nhiều nhất tại châu Âu.
Năm 2024 ghi nhận 213.443 trường hợp mắc chlamydia. Tuy nhiên, con số này đã giảm khoảng 6% so với năm 2015.
Tại Anh, nơi không còn tham gia hệ thống giám sát dịch tễ của Liên minh châu Âu sau Brexit, cơ quan y tế nước này ghi nhận 71.802 ca bệnh lậu, 9.535 ca giang mai và 168.889 ca chlamydia trong năm 2024.
Trước tình trạng số ca bệnh lậu tăng cao liên tục, Anh đã triển khai chương trình tiêm vắc xin phòng bệnh lậu từ năm 2025, trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng chiến lược này trên diện rộng.
Theo các chuyên gia y tế, bệnh lậu thường gây đau hoặc nóng rát khi tiểu tiện, tiết dịch bất thường ở cơ quan sinh dục, viêm niệu đạo hoặc viêm vùng sinh dục. Tuy nhiên, nhiều trường hợp hoàn toàn không xuất hiện triệu chứng nên người bệnh không biết mình đã nhiễm bệnh.
Trong khi đó bệnh giang mai thường bắt đầu bằng các vết loét không đau ở cơ quan sinh dục, miệng hoặc hậu môn.
Sau đó người bệnh có thể xuất hiện phát ban trên da, rụng tóc từng mảng, sốt, mệt mỏi hoặc các triệu chứng giống cúm. Những biểu hiện này đôi khi tự biến mất khiến người bệnh lầm tưởng đã khỏi bệnh.
Nếu không được điều trị, vi khuẩn giang mai có thể âm thầm tồn tại trong cơ thể nhiều năm trước khi gây tổn thương nghiêm trọng cho tim mạch, não bộ và các cơ quan khác.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng phần lớn bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể phòng ngừa bằng những biện pháp đơn giản.
Việc sử dụng bao cao su đúng cách khi quan hệ tình dục, hạn chế số lượng bạn tình, xét nghiệm định kỳ đối với người có nguy cơ cao và chủ động đi khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ lây nhiễm.
Bên cạnh đó người dân cần cảnh giác với các thông tin sai lệch trên mạng xã hội liên quan đến sức khỏe tình dục và nên tham khảo tư vấn từ các cơ sở y tế hoặc chuyên gia y khoa có chuyên môn.
Sự gia tăng mạnh của bệnh lậu và giang mai tại châu Âu được xem là lời cảnh báo về tầm quan trọng của giáo dục sức khỏe tình dục, xét nghiệm sớm và tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng trong cộng đồng.
Với người khỏe mạnh, khi da bị trầy xước hay bị vết cắt nhỏ, cơ thể sẽ nhanh chóng huy động các tế bào miễn dịch, đưa máu và dưỡng chất đến vùng tổn thương để giúp vết thương lành lại. Nhưng ở người mắc bệnh tiểu đường, quá trình này diễn ra chậm hơn rất nhiều, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Trên thực tế, loét bàn chân là một trong những biến chứng mạn tính phổ biến nhất của bệnh tiểu đường. Đây là nguyên nhân khiến nhiều người phải nhập viện hoặc cắt cụt chi.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp ban đầu chỉ xuất phát từ những tổn thương rất nhỏ như vết phồng rộp do giày mới, một vết nứt ở gót chân, móng chân mọc quặp hoặc một vết xước khi đi chân trần. Nếu không được xử lý đúng cách, những tổn thương này có thể trở thành cửa ngõ để vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng.
Những nguyên nhân khiến người bị tiểu đường dễ bị loét bàn chân gồm:
Khi bị tổn thương bàn chân, người bệnh thường có thể không nhận ra mình bị thương. Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất là bệnh thần kinh ngoại biên do tiểu đường. Khi đường huyết tăng cao trong thời gian dài, các dây thần kinh, đặc biệt ở bàn chân, có thể bị tổn thương.
Lúc này, người bệnh giảm hoặc mất khả năng cảm nhận đau, nóng, lạnh hay va đập. Họ có thể đi một đôi giày quá chật suốt cả ngày, dẫm phải vật sắc nhọn hoặc bị phồng rộp mà hoàn toàn không nhận ra. Do không có cảm giác đau để cảnh báo, vết thương tiếp tục bị ma sát mỗi khi đi lại và ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn.
Đường huyết tăng kéo dài cũng có thể làm tổn thương các mạch máu và thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, gây hẹp mạch máu. Khi các động mạch nuôi bàn chân bị hẹp, lượng máu đến vùng này sẽ giảm xuống.
Máu mang theo ô xy, dưỡng chất và các tế bào miễn dịch cần thiết cho quá trình tái tạo mô. Nếu nguồn máu không đủ, vết thương sẽ mất nhiều thời gian hơn để hồi phục, có thể là nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.
Một nguyên nhân khác khiến các vết thương ở bàn chân dễ trở nên nghiêm trọng là khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể bị suy giảm. Một nghiên cứu đăng trên chuyên san American Journal of the Medical Sciences cho thấy đường huyết tăng cao kéo dài sẽ làm giảm chức năng của bạch cầu, vốn giúp tiêu diệt vi khuẩn. Khi đó, vi khuẩn dễ phát triển hơn và cơ thể cũng khó kiểm soát tình trạng nhiễm trùng hơn.
Khi vi khuẩn xâm nhập vào vết loét, tình trạng nhiễm trùng có thể tiến triển nhanh hơn nhiều người nghĩ. Ban đầu, người bệnh có thể thấy vùng da quanh vết thương đỏ hơn, sưng, chảy dịch hoặc có mùi hôi. Nếu không được điều trị kịp thời, vi khuẩn có thể lan sang các mô mềm xung quanh, gây viêm mô tế bào, hình thành áp xe hoặc xâm nhập vào xương gây viêm xương tủy, theo Medical News Today.
Bác sĩ Ngô Chính Triết, Khoa Thận - Nội tiết, Bệnh viện Quách Tổng hợp (Đài Loan), chia sẻ trên nền tảng Threads bảng xếp hạng Những combo ăn ngoài khiến quả thận sụp đổ nhất. Dưới đây là những cặp thực phẩm không nên ăn cùng nếu không muốn hại thận.
Mì ăn liền thêm pudding
Bác sĩ Triết giải thích lý do combo này xếp vị trí đầu bảng là bởi một tô mì ăn liền chứa khoảng 2.000 mg natri. Chỉ cần ăn một tô mì là đã vượt quá giới hạn hấp thụ muối khuyến nghị hàng ngày của người trưởng thành.
Khi ăn mì kèm pudding - món tráng miệng giàu đường và calo - tổng năng lượng nạp vào tăng mạnh, đồng thời làm gia tăng áp lực chuyển hóa cho cơ thể.
Gà rán muối ớt kết hợp trà sữa trân châu
Combo này hội tụ đủ các yếu tố bất lợi cho thận như nhiều muối, nhiều đường và hàm lượng phosphate cao. Dùng thường xuyên có thể ảnh hưởng đến huyết áp, rối loạn chuyển hóa và làm tăng gánh nặng cho cầu thận.
Lẩu thêm nhiều sa tế và uống nước lẩu
Một thìa sa tế chứa khoảng 200 mg natri và 100 kcal. Thêm 2-3 thìa sa tế rồi uống nhiều nước lẩu - vốn đã rất mặn - lượng natri và calo nạp vào cơ thể dễ vượt ngưỡng cho phép.
Đồ nướng kèm bia
Đây là lựa chọn quen thuộc trong các buổi tụ tập hoặc ăn đêm. Tuy nhiên, cồn có tác dụng lợi tiểu, dễ khiến cơ thể mất nước. Trong khi đó, nước sốt ướp và chấm đồ nướng thường chứa nhiều natri, phosphate, làm tăng gánh nặng lọc thải cho thận.
Bác sĩ Ngô Chính Triết lưu ý rằng những sự kết hợp thực phẩm như trên không phải hoàn toàn không thể ăn, mà điều quan trọng là kiểm soát tần suất và khẩu phần.
Ông khuyến cáo sau khi dùng các combo này nên uống đủ nước, bổ sung nước ngay khi thấy khát, đồng thời ăn nhạt hơn trong 1-2 ngày tiếp theo để cơ thể sớm cân bằng trở lại.
Trước đây, mỗi lần đi khám ở một bệnh viện khác nhau, người dân thường phải cài ứng dụng riêng của từng bệnh viện. Nhiều người còn phải mang theo sổ khám bệnh giấy, dễ thất lạc.
Ngày 5/5, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết Sở Y tế cùng Công an TP HCM, Sở Khoa học và Công nghệ và Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố đã thống nhất đưa toàn bộ Hồ sơ sức khỏe điện tử của người dân lên một nền tảng duy nhất là Ứng dụng Công dân số TP HCM.
Theo phương án này, mỗi công dân sẽ có một hồ sơ sức khỏe số duy nhất được gắn trực tiếp với mã định danh cá nhân. Khi đi khám ở trạm y tế, các bệnh viện lớn của thành phố, tham gia các chương trình tầm soát sức khỏe, toàn bộ dữ liệu từ chẩn đoán, kết quả xét nghiệm, toa thuốc cho đến lịch sử tầm soát bệnh đều "đổ" về ứng dụng này. Người dân có thể mở điện thoại ra để xem lại bất cứ lúc nào, chủ động nắm bắt tình trạng sức khỏe của bản thân thay vì phụ thuộc vào trí nhớ hay hồ sơ giấy.
Nỗi lo quản lý sức khỏe cho người thân cũng sẽ được giải quyết. Ứng dụng này cho phép tạo lập hồ sơ cho người phụ thuộc, nghĩa là cha mẹ có thể dễ dàng lưu trữ và theo dõi lịch sử khám bệnh, tiêm chủng của con nhỏ hoặc người lớn tuổi cần người đại diện hợp pháp ngay trên tài khoản của mình.
Ứng dụng xác thực qua VNeID, đảm bảo đúng người, đúng dữ liệu và an toàn, tránh những lo ngại về bảo mật dữ liệu y tế cá nhân. Bên cạnh đó, dữ liệu được liên thông giữa các cơ sở y tế. Người dân không phải lặp lại tiền sử bệnh, dị ứng thuốc khi chuyển viện. Bác sĩ có đầy đủ thông tin để điều trị chính xác hơn, hạn chế việc phải làm lại các xét nghiệm chồng chéo, tốn kém thời gian lẫn tiền bạc.
Theo ông Thượng, việc đưa hồ sơ sức khỏe lên Ứng dụng Công dân số không chỉ là một bước tiến về công nghệ, mà còn thay đổi thói quen của người dân, chuyển từ việc "có bệnh mới chữa" sang chủ động theo dõi, phòng ngừa và quản lý sức khỏe trọn đời chỉ với chiếc điện thoại thông minh.
Ứng dụng Công dân số TP HCM ra mắt từ 14/11/2024, người dân được định danh bằng tài khoản VNeID, có nhiều tính năng như tin tức xã hội, bản đồ, tra cứu, cảnh báo nóng, phản ánh qua tổng đài 1022, tra cứu kết quả học tập của con, quản lý thông tin sức khỏe người cao tuổi, tổng hợp các sự kiện trong dịp lễ... Cài đặt bằng cách tìm kiếm và tải ứng dụng Công dân số TPHCM trên Google Play (đối với hệ điều hành Android) và App Store (đối với hệ điều hành IOS).
