Dù đề thi không quá khó, nhưng mỗi năm vẫn có rất nhiều bài thi môn văn lớp 10 bị trừ điểm vì những lỗi lặp đi lặp lại. Những lỗi này không nằm ở kiến thức mà chủ yếu thuộc về kỹ năng và thói quen làm bài.
Không đọc kỹ đề là lỗi lỗi phổ biến nhất và cũng đáng tiếc nhất. Chẳng hạn, nhiều thí sinh không phân biệt được yêu cầu “trình bày cảm nhận” với “phân tích”; viết cả bài văn trong khi đề chỉ yêu cầu viết đoạn; bỏ sót ý nhỏ trong câu hỏi đọc hiểu… do đọc không kỹ đề. Hậu quả là bài làm bị lệch hướng, thiếu ý hoặc sai trọng tâm. Chỉ một lỗi đọc đề sai có thể khiến mất từ 0,5 đến 1,5 điểm, thậm chí nhiều hơn ở phần nghị luận văn học. Cách khắc phục là trước khi làm bài, thí sinh cần đọc đề ít nhất hai lần, gạch chân từ khóa.
Viết lan man, không bám sát văn bản là lỗi phổ biến thứ hai. Chẳng hạn, ở phần đọc hiểu và nghị luận văn học, nhiều thí sinh mắc lỗi kể lại nội dung văn bản thay vì phân tích; viết dài nhưng không có ý rõ ràng; đưa ra nhận xét chung chung, không dẫn chứng cụ thể. Trong khi đó, nguyên tắc chấm bài là mọi nhận xét đều phải xuất phát từ văn bản. Viết hay nhưng không bám văn bản vẫn không được điểm cao. Ví dụ, thay vì nói “bài thơ rất hay và cảm động”, học sinh cần chỉ ra cụ thể: hình ảnh nào, chi tiết nào, biện pháp nghệ thuật nào tạo nên sự cảm động đó.
Lỗi nghị luận xã hội sáo rỗng, thiếu chiều sâu cũng khiến bài làm điểm không cao. Nhiều bài nghị luận xã hội hiện nay mắc tình trạng là lặp lại những câu quen thuộc như “chúng ta cần cố gắng”, “mỗi người phải nỗ lực”… đây là lối hành văn sáo rỗng. Không có dẫn chứng thực tế; lập luận rời rạc, thiếu logic… cũng khiến bài viết thiếu sức thuyết phục và khó đạt điểm cao. Một bài nghị luận xã hội tốt cần xác định rõ vấn đề, giải thích ngắn gọn, phân tích và bàn luận có chiều sâu. Phải có dẫn chứng cụ thể từ đời sống, xã hội, cá nhân. Phải rút ra bài học nhận thức và hành động. Không cần viết quá dài, nhưng phải “trúng” và “chắc”.
Phân bổ thời gian không hợp lý cũng là lỗi phổ biến của nhiều thí sinh. Không ít thí sinh dành quá nhiều thời gian cho phần đọc hiểu, viết đoạn văn quá dài nhưng đến phần nghị luận văn học thì vội vàng, viết sơ sài. Trong khi đó, nghị luận văn học thường chiếm số điểm lớn nhất. Nếu phần này làm không tốt, tổng điểm sẽ bị kéo xuống đáng kể.
Ngoài ra, các lỗi phổ biến mà thí sinh cũng cần tránh là: diễn đạt yếu, mắc lỗi chính tả và ngữ pháp (như viết sai chính tả, dùng từ không chính xác, câu văn lủng củng, lặp từ, lặp ý…). Lỗi lệ thuộc vào văn mẫu. Nhiều học sinh vẫn giữ thói quen học thuộc bài mẫu. Điều này có thể hữu ích trong một số trường hợp, nhưng lại trở thành “con dao hai lưỡi” khi gặp đề lạ không biết viết hoặc áp dụng máy móc sai lệch nội dung, thiếu cá tính và sáng tạo. Trong khi đó, đề thi TP.HCM luôn hướng đến việc đánh giá năng lực cá nhân, không khuyến khích việc sao chép.
Thí sinh cũng hay mắc lỗi thiếu kỹ năng lập luận và dẫn chứng. Bài viết có ý nhưng không triển khai hợp lý, không biết sắp xếp ý theo trình tự, thiếu dẫn chứng hoặc dẫn chứng không phù hợp…
Thí sinh có thể dùng AI trong quá trình ôn tập. Tuy nhiên, các em cần sử dụng khôn khéo, linh hoạt, hiệu quả.
Chẳng hạn khi chưa hiểu một vấn đề trong môn ngữ văn, các em có thể nhờ AI phân tích để hiểu theo nhiều cách khác nhau. Lợi thế là thể ôn tập mọi lúc, mọi nơi, chủ động kiểm tra kiến thức và nhận phản hồi ngay lập tức. Việc luyện đề cũng trở nên hiệu quả hơn khi AI có thể tạo ra các dạng bài tương tự đề thi thật, đồng thời phân tích lỗi sai giúp học sinh rút kinh nghiệm. Nó giúp học sinh định hình cấu trúc bài viết tiết kiệm thời gian và nâng cao hiệu quả ôn tập.
Tuy vậy, AI cũng tiềm ẩn không ít rủi ro nếu bị lạm dụng. Nguy cơ lớn nhất là học sinh trở nên phụ thuộc vào công cụ này. Khi AI có thể đưa ra lời giải nhanh chóng, một số em dễ hình thành thói quen sao chép mà không thực sự hiểu bản chất vấn đề, mất khả năng tư duy độc lập. Trong khi đó, theo hướng dẫn của lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM những năm gần đây, kỳ thi vào lớp 10 luôn chú trọng đến kỹ năng, sáng tạo của thí sinh.
Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là AI không phải lúc nào cũng chính xác. Nếu học sinh thiếu kỹ năng kiểm chứng, việc tiếp thu kiến thức sai lệch là điều khó tránh khỏi. Việc lạm dụng AI có thể khiến bài viết trở nên khuôn mẫu, thiếu cảm xúc và dấu ấn cá nhân. Trong khi đó, xu hướng ra đề hiện nay ngày càng đề cao tư duy độc lập và khả năng sáng tạo. Đây là những yếu tố mà AI không thể thay thế con người, tư duy của các em.
Với thời gian ôn tập còn lại không nhiều, các học sinh lớp 9 cần ôn đúng trọng tâm theo hướng dẫn của giáo viên ở trường; bám sát mẫu đề thi minh họa của Sở GD-ĐT; tham khảo kỹ đề thi và đáp án của kỳ thi các năm trước; nắm chắc kiến thức, đặc biệt là rèn kỹ năng làm bài và chỉ nên coi AI là công cụ hỗ trợ.
Theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, TPHCM là 1 trong 15 địa phương được lựa chọn thực hiện thí điểm về đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới và thực hiện thí điểm một số mô hình đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phố thông, giáo dục thường xuyên công lập. Thời gian thực hiện thí điểm từ ngày 1/7/2026.
Sở GD&ĐT TPHCM cho biết, thành phố sẽ tập trung sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập theo chủ trương chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục". Mục tiêu sắp xếp để phù hợp quy mô dân số, phân bổ dân cư, tạo điều kiện thuận lợi cho người học và nâng cao chất lượng giáo dục. Đồng thời thực hiện thí điểm một số mô hình đối với các cơ sở giáo dục công lập.
Theo yêu cầu của Bộ GD&ĐT, việc sắp xếp mạng lưới trường lớp và thực hiện thí điểm được thực hiện với lộ trình như sau:
Bắt đầu từ ngày 1/7: thực hiện thí điểm sáp nhập đầu mối quản lý cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn để hình thành các mô hình trường học quy mô lớn có các phân hiệu, điểm trường; thiết lập mô hình quản trị trường học.
Trước ngày 30/8/2026: hoàn thành giai đoạn thí điểm, thiết lập mạng lưới trường lớp phù hợp với địa bàn, quy mô dân số; hoàn thiện bộ máy tổ chức phương án quản trị trường học để vận hành ngay từ đầu năm học 2026- 2027.
Từ ngày 30/3/2027: nhân rộng mô hình
Trước ngày 30/4/2027: hoàn thành việc sắp xếp, triển khai đồng bộ.
Bộ GD&ĐT chỉ rõ, trong giai đoạn thí điểm sẽ có 2 mô hình trường học được vận hành từ ngày 1/7/2026, bao gồm:
Mô hình 1: Trường một cấp học quy mô lớn, với cấu trúc gồm 1 trường chính và các phân hiệu, điểm trường. Cơ cấu nhân sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng và 1 bộ phận hành chính nhân sự dùng chung.
Mô hình 2: Trường phổ thông có nhiều cấp học quy mô lớn, được thực hiện theo hình thức 1 hoặc nhiều địa điểm khác nhau, cấu trúc gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường với nhiều cấp học. Cơ cấu nhâu sự gồm 1 hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng và 1 bộ phận hành chính nhân sự dùng chung.
Với mục tiêu đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và GDTX công lập, phấn đấu giảm ít nhất 30% đầu mối cơ sở giáo dục công lập hiện có; tinh gọn đầu mối quản lý gắn với thực hiện cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, TPHCM trở thành địa phương có quy mô giáo dục lớn và đa dạng nhất cả nước, với 3.438 cơ sở giáo dục cả trong và ngoài công lập, hơn 2,52 triệu học sinh. Đặc thù giáo dục phủ khắp từ thành thị, nông thôn, xã đảo, đặc khu.
Tính riêng ở hệ giáo dục công lập, thống kê cho thấy, đến cuối năm học 2025-2026, TPHCM có hơn 2.200 cơ sở giáo dục công lập từ mầm non, tiểu học, THCS, THPT và GDTX, với trên 5.600 cán bộ quản lý; hơn 95.200 giáo viên; gần 22.000 nhân viên.
Đây là các nội dung hợp tác giai đoạn 2026 - 2031 mà hai trường thống nhất, chiều 15/5.
Năm hướng chính gồm: Đột phá trong đào tạo và phát triển chương trình; Nâng tầm nghiên cứu khoa học và công bố quốc tế; Trao đổi giảng viên và sinh viên – Công nhận tín chỉ lẫn nhau; Chuyển đổi số và chia sẻ học liệu; Kết nối cộng đồng và thi đấu học thuật.
Như vậy, sinh viên trường Đại học Luật Hà Nội và trường Đại học Luật TP HCM sẽ được trải nghiệm môi trường học tập ở cả hai miền, được công nhận tín chỉ. Các sân chơi học thuật quy mô lớn như Phiên tòa giả định cũng được chú trọng.
Trong cả nước, số trường công nhận tín chỉ của nhau chưa nhiều, chủ yếu ở khối ngành Kinh tế.
Ngoài ra, lãnh đạo hai trường nhìn nhận việc hợp tác giúp tận dụng lợi thế mỗi bên để nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học, nhằm xây dựng ULAW và HLU thành các trường trọng điểm đào tạo cán bộ pháp luật theo quyết định của Chính phủ.
Đại học Luật TP HCM và Hà Nội là hai trường có lịch sử và quy mô đào tạo ngành Luật lớn nhất nước.
ULAW thành lập năm 1976, tiền thân là trường Cán bộ Tư pháp Miền Nam. Trường thuộc quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hơn 11.500 sinh viên, hơn 300 giảng viên.
Còn HLU thành lập năm 1979, trực thuộc Bộ Tư pháp, quy mô khoảng 17.000 sinh viên, hơn 500 giảng viên, nhân viên.
Tối 5-7, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục cập nhật thông tin liên quan về sự việc hơn 140 điểm 10 toán tốt nghiệp ở Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 2-7, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thành lập tổ công tác kiểm tra, xác minh các nội dung liên quan đến kết quả thi tại Hội đồng thi môn toán tỉnh Tuyên Quang.
Tổ công tác gồm đại diện các đơn vị chức năng của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Công an, làm việc dưới sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban Chỉ đạo cấp quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Tổ công tác đã làm việc với Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang, rà soát hồ sơ công tác coi thi, chấm thi; kiểm tra quy trình bảo quản bài thi, chấm thi trắc nghiệm; đối chiếu dữ liệu quét bài thi, phiếu trả lời trắc nghiệm của thí sinh; phân tích, đối sánh dữ liệu điểm thi với kết quả học tập của thí sinh; đồng thời yêu cầu các cá nhân liên quan báo cáo, tường trình việc thực hiện nhiệm vụ được phân công.
Bước đầu, tổ công tác chưa phát hiện dấu hiệu bất thường trong công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi. Tuy nhiên qua phân tích dữ liệu và xác minh sơ bộ, tổ công tác nhận định kết quả thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên thuộc Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang là bất thường, có dấu hiệu cần tiếp tục được làm rõ, nhất là đối với công tác coi thi tại điểm thi này.
Tổ công tác đã phối hợp, cung cấp thông tin và đề nghị các cơ quan chức năng của Bộ Công an, Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục xác minh trách nhiệm của thí sinh, cán bộ coi thi, các thành viên tại điểm thi và các cá nhân có liên quan (nếu có).
Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, hướng dẫn Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang rà soát toàn diện các khâu tổ chức thi, xử lý nghiêm các vi phạm nếu được xác định và thông tin kịp thời tới công luận khi có kết quả xác minh chính thức.
Quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo là xử lý vụ việc với tinh thần khẩn trương, khách quan, công bằng, đúng quy chế và đúng quy định của pháp luật; bảo đảm tính nghiêm túc, trung thực của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh.
