Tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) đưa tàu Orion cất cánh từ Tổ hợp Phóng 39B tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, hướng tới Mặt Trăng lúc 5h35 sáng 2/4 (giờ Hà Nội).
Theo New York Times, lĩnh vực hàng không vũ trụ dường như đang bị thống trị bởi các tỷ phú, như Elon Musk sở hữu SpaceX hay Jeff Bezos là Blue Origin – cả hai đều là các công ty tên lửa “trọn gói”, từ thiết kế, sản xuất đến bay vào vũ trụ. Tuy nhiên, Artemis II được đánh giá là sự trở lại của NASA khi cơ quan này tự thiết kế tàu vũ trụ, sau đó thuê các công ty hàng không vũ trụ truyền thống chế tạo.
Bắt đầu từ tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) sử dụng trong chương trình Artemis II – sứ mệnh có người lái đầu tiên trong chương trình quay trở lại Mặt Trăng của NASA. Tên lửa này từng được tính đến trong sứ mệnh quay trở lại Mặt Trăng trước đó có tên Constellation thời tổng thống Barack Obama, nhưng bị hủy bỏ. Quốc hội Mỹ sau đó cung cấp thông số kỹ thuật chi tiết về những gì họ muốn NASA chế tạo.
Phần lớn các bộ phận của SLS là sự kết hợp lại các thành phần của tàu con thoi không gian trước đây. Trong đó, phần thân chính có màu cam lớn được Boeing chế tạo bằng các động cơ còn sót lại từ các chương trình tàu con thoi vũ trụ trước đó.
Hãng Northrop Grumman đóng vai trò chế tạo các tên lửa đẩy nhỏ hơn gắn vào hai bên thân tên lửa chính. Những tên lửa này sẽ sử dụng nhiên liệu rắn nhằm cung cấp phần lớn lực đẩy khi cất cánh, tách ra vài phút sau đó.
Tầng thứ hai, hay tầng trên cùng của tên lửa, được gọi là hệ thống đẩy đông lạnh trung gian. United Launch Alliance (ULA), một liên doanh giữa Boeing và Lockheed Martin, chế tạo tầng này. Đây là tầng cần thiết cho lực đẩy cuối cùng giúp hệ thống chính đạt đến mục tiêu quỹ đạo, là phiên bản được sửa đổi từng dùng trên tên lửa Delta IV đã ngừng hoạt động.
Với tàu vũ trụ Orion, theo Space, Lockheed Martin làm nhiệm vụ chế tạo khoang tàu nơi các phi hành gia ngồi. Mô-đun dịch vụ (Service Module) – bộ phận hình trụ bên dưới khoang tàu chứa hệ thống đẩy, liên lạc và năng lượng do Cơ quan Vũ trụ châu Âu cung cấp, được chế tạo bởi Airbus.
SpaceX và Blue Origin không tham gia vào sứ mệnh Artemis II. Tuy nhiên, theo Space, cả hai sẽ đóng vai trò trung tâm trong những sứ mệnh tương lai, gồm chế tạo các tàu đổ bộ đưa các phi hành gia của NASA lên bề mặt Mặt Trăng.
Năm tới, trong sứ mệnh Artemis III, tàu vũ trụ Orion dự kiến ghép nối với một hoặc cả hai tàu đổ bộ đang bay quanh Trái đất, trong khi nỗ lực đổ bộ lên Mặt Trăng được lên kế hoạch cho sứ mệnh Artemis IV và Artemis V vào năm 2028.
Không hạ cánh, nhưng Artemis II đóng vai trò then chốt trong việc kiểm chứng hệ thống hỗ trợ sự sống, điều hướng, liên lạc và khả năng hoạt động dài ngày của con người trong không gian. Trong hành trình 10 ngày, phi hành đoàn sẽ thực hiện hàng loạt công việc, gồm chuyến bay qua sát Mặt Trăng đầu tiên sau 54 năm.
Bảo Lâm tổng hợp
Những thí nghiệm cho sự hiện diện của con người trên Mặt Trăng
Các phi hành gia làm gì trong 10 ngày bay quanh Mặt Trăng?
NASA phóng thành công tàu chở người tới Mặt Trăng sau 54 năm
MacBook Neo, giá 16,5 triệu đồng, bắt đầu được cho đặt trước từ ngày 7/4 và giao hàng ngày 10/4 tại Việt Nam. Các hệ thống bán lẻ cho biết MacBook Neo có lượng đặt mua kỷ lục so với các dòng MacBook khác của Apple.
Đại diện một số cửa hàng như CellphoneS, FPT Shop nói chỉ còn sẵn máy cho người đặt trước, còn người mua hôm nay phải chờ 3-5 ngày tùy phiên bản. Một số cửa hàng nhỏ lẻ ở Hà Nội, TP HCM vẫn sẵn hàng, đủ màu nhưng số lượng ít và giá từ 17 triệu đồng, tức cao hơn 500.000 đồng so với giá niêm yết.
Trong khi đó, trên trang bán hàng trực tuyến của Apple, thời gian giao máy hiện tăng từ 2-4 ngày tiêu chuẩn lên 2-3 tuần với tài khoản phổ thông và 3-4 tuần với tài khoản giáo dục. Tài khoản bán hàng chính thức của Apple trên sàn thương mại điện tử cũng chuyển Neo sang dạng đặt trước với thời gian chờ tối thiểu 14 ngày.
"Đây là lần đầu ghi nhận một mẫu MacBook cháy hàng ngay sau khi mở bán tại Việt Nam", ông Hoàng Tùng, đại diện một đơn vị phân phối sản phẩm Apple, nói. Bên cạnh sức hút của sản phẩm, ông cho rằng nguyên nhân một phần đến từ lượng máy cung cấp cho thị trường Việt Nam đợt đầu không cao. "Neo cũng bán chạy ở nhiều khu vực khác trên thế giới trong khi Việt Nam chưa phải thị trường được ưu tiên hàng đầu", ông phân tích.
Ông Hoàng Tuấn, kinh doanh sản phẩm Apple lâu năm ở phố Huế (Hà Nội), cho rằng việc hết hàng trên Apple Store Online có thể do nhiều người Việt sử dụng tài khoản giáo dục để nhận mức giá tốt. Theo chính sách của Apple, học sinh, sinh viên, người làm trong ngành giáo dục có thể mua MacBook Neo với giá từ 14 triệu, rẻ hơn 2,5 triệu đồng so với giá công bố.
Trước đó, ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện CellPhoneS, cho biết MacBook Neo đã nhận hơn 100 đơn đặt trước có trả tiền sau bốn tiếng trong ngày 7/4. Hệ thống cũng nhận hơn 4.000 lượt khách hàng để lại thông tin quan tâm ngay sau khi sản phẩm ra mắt. Đây là mức quan tâm và đặt hàng cao nhất từ trước đến nay trong số các dòng MacBook tại hệ thống.
MacBook Neo là laptop đầu tiên của Apple sử dụng chip tương tự iPhone thay vì chip Intel hay M series. Với giá rẻ, máy được coi là thách thức lớn với các mẫu laptop Windows ở phân khúc 10-20 triệu đồng. Trước đó, trong cuộc họp công ty ngày 10/3, ông SY Hsu, đồng CEO của Asus, nahanj định mức giá 599 USD của MacBook Neo thực sự là cú sốc với ngành công nghiệp máy tính Windows.
Laptop của Apple sử dụng khung nhôm nguyên khối với kiểu dáng gần giống MacBook Air và màn hình kích thước 13 inch. Cân nặng của máy là 1,2 kg, nhẹ hơn một chút so với MacBook Air cùng kích thước. Tương tự các dòng máy giá thấp khác của Apple, sản phẩm có nhiều màu sắc để lựa chọn là hồng nhạt, xanh chàm, bạc và vàng.
Có giá rẻ, pin tốt và thiết kế "đúng chất Apple" nhưng Neo cũng gặp nhiều hoài nghi về hiệu năng sử dụng trong thực tế. Máy chỉ có bộ nhớ RAM 8 GB cùng việc dùng chip của iPhone cũng khiến nhiều người e ngại việc tương thích phần mềm có thể không tốt bằng chip M truyền thống.
Mặc dù nhiều phần mềm thay thế đã xuất hiện và biến mất theo thời gian, vị thế của Microsoft trong ngành vẫn vững vàng, đặc biệt với gói đăng ký Microsoft 365. Trong số các ứng dụng trong gói này, Microsoft Word nổi bật với khả năng tạo và xử lý nhiều loại tài liệu văn bản khác nhau. Phần mềm này cung cấp một bộ tính năng mạnh mẽ, từ việc thiết lập phông chữ đến khả năng định dạng chuyên sâu như tạo đối tượng SmartArt và bảng biểu tùy chỉnh.
Tuy nhiên, không phải ai cũng hài lòng với Microsoft Word. Nhiều người dùng phàn nàn về những hạn chế của ứng dụng này, từ việc định dạng bảng không như ý đến khó khăn trong việc di chuyển hình ảnh khiến không ít người tìm đến các lựa chọn thay thế.
Mặc dù Word là một công cụ mạnh mẽ, nhiều người dùng thông thường không muốn trả phí cho một trình xử lý văn bản. Các ứng dụng miễn phí như Google Docs sở hữu tính năng tương tự có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản.
Google Docs cho phép người dùng lưu tệp trực tuyến và cung cấp nhiều tính năng hữu ích, tuy vẫn thiếu một số tính năng nâng cao như ghi macro tùy chỉnh. LibreOffice là một lựa chọn miễn phí khác, cung cấp hầu hết các tính năng của Word. Ngoài ra, ứng dụng ghi chú mã nguồn mở như Obsidian cũng mang lại nhiều tính năng linh hoạt thông qua các plugin cộng đồng.
Trong khi Microsoft Word cho phép chèn hình ảnh và đồ họa, việc xử lý chúng có thể gây khó khăn. Hình ảnh thường được đặt "nằm cùng dòng với văn bản", dẫn đến các vấn đề về định dạng. Việc thay đổi cách xử lý hình ảnh có thể khắc phục một số vấn đề, nhưng nhiều người dùng vẫn cảm thấy việc chuyển sang một ứng dụng chỉnh sửa hình ảnh chuyên dụng như Canva sẽ dễ dàng hơn.
Việc sử dụng mẫu trong Microsoft Word có thể trở thành một trải nghiệm khó chịu. Mặc dù các mẫu giúp tiết kiệm thời gian, việc thay đổi bất kỳ phần tử nào trong mẫu có thể dẫn đến các vấn đề định dạng. Các bảng ẩn và khoảng trắng tab trong mẫu có thể bị phá vỡ khi người dùng chèn nội dung không phù hợp, từ đó gây ra sự lệch lạc trong tài liệu.
Quản lý bảng biểu trong Microsoft Word có thể gây nhầm lẫn. Nhiều bảng từ các nguồn khác không được nhận diện đúng cách dẫn đến khó khăn trong việc chỉnh sửa. Việc dán bảng từ Excel cũng có thể gặp vấn đề, như tràn ra ngoài trang hoặc khó khăn trong việc điều chỉnh kích thước cột.
Microsoft đã ngừng hỗ trợ các phiên bản cũ của Office, bao gồm Office 2016 và Office 2019, từ ngày 14.10 năm ngoái. Hành động này có thể dẫn đến nhiều vấn đề, từ hiệu suất kém đến rủi ro bảo mật. Mặc dù có thể chuyển sang phiên bản mới hơn, nhiều người dùng cảm thấy chúng khó sử dụng hơn.
Với những lý do trên, nhiều người đang xem xét việc chuyển sang các phần mềm thay thế như LibreOffice hoặc OnlyOffice. Đó là những ứng dụng có thể mang lại trải nghiệm tương tự mà không cần phải trả phí.
Caller ID Spoofing (giả mạo số hiển thị) không phải là công nghệ mới. Kỹ thuật này đã tồn tại hơn 20 năm, nhưng sự bùng nổ của giao thức VoIP (truyền giọng nói qua Internet) đã xóa bỏ mọi rào cản về chi phí và trình độ.
Về mặt kỹ thuật, một cuộc gọi được chia làm hai phần độc lập: Danh tính thực của nguồn gọi và thông tin hiển thị. Kẻ gian sử dụng các nền tảng trung gian như Cloud Call hoặc bot Telegram để can thiệp vào trường dữ liệu hiển thị, buộc điện thoại người nhận hiện đúng số hotline của các tổ chức uy tín.
Theo chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), người gọi không nhất thiết phải dùng đúng số thật của họ khi thực hiện cuộc gọi, nhưng điện thoại người nhận vẫn có thể hiển thị một số khác trên màn hình.
"Nói cách khác, số mình nhìn thấy chưa chắc là số thật đang gọi. Một số cơ quan quản lý viễn thông trên thế giới cũng đã cảnh báo rõ rằng kẻ gian có thể làm cho màn hình hiển thị bất kỳ số hoặc tên nào để tạo cảm giác tin tưởng.
Đáng lo ngại hơn, các cơ chế xác thực số điện thoại của một số dịch vụ quốc tế (như Twilio hay MessageBird trước đây) có thể bị vượt qua nếu khâu kiểm soát không chặt chẽ. Chính vì thế, kẻ xấu có thể thực hiện các cuộc gọi chuyển tiếp: Cuộc gọi được kết nối tới số thật của kẻ lừa đảo nhưng người nhận vẫn thấy số điện thoại của ngân hàng hoặc cơ quan chức năng trên màn hình", ông Ngô Minh Hiếu giải thích.
Khi đã thiết lập được sự tin tưởng ban đầu nhờ số điện thoại "chuẩn", kẻ lừa đảo thường triển khai các kịch bản đánh vào nỗi sợ hãi hoặc lòng tham như thông báo tài khoản bị khóa, yêu cầu xác minh giao dịch bất thường để chiếm đoạt mã OTP hay hăm dọa nạn nhân liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền, yêu cầu chuyển tiền vào "tài khoản an toàn" để điều tra.
Bên cạnh đó, chúng cũng có thể giả danh tổng đài ngân hàng, dùng số điện thoại giả làm bằng chứng xác minh để yêu cầu thay đổi mật khẩu hoặc thu thập thông tin cá nhân.
Theo đó, để không trở thành nạn nhân của kỹ thuật này, người dùng và tổ chức cần thay đổi tư duy về xác thực số điện thoại.
Đối với cá nhân, dù số hiển thị đúng 100% tên ngân hàng, hãy luôn hoài nghi nếu nội dung cuộc gọi yêu cầu cung cấp OTP, mật khẩu hoặc chuyển tiền.
"Các ứng dụng giả mạo hiện nay chỉ có thể thực hiện cuộc gọi đi, không thể nhận cuộc gọi đến. Khi nghi ngờ, hãy cúp máy và chủ động gọi lại vào số hotline chính thức.
Nếu đầu dây bên kia là nhân viên thật, họ sẽ xác nhận được vụ việc. Và đặc biệt không có bất kỳ tổ chức tài chính hay cơ quan nhà nước nào yêu cầu người dân cung cấp mã xác minh qua điện thoại", chuyên gia Ngô Minh Hiếu cảnh báo.
Trong khi đó, đối với tổ chức tài chính, ông Hiếu cho rằng, các đơn vị cần ngừng sử dụng số điện thoại gọi đến như là yếu tố duy nhất để xác minh danh tính khách hàng. Kẻ gian có thể lợi dụng để yêu cầu đổi mật khẩu, thay đổi thông tin, mở khoá tài khoản hoặc khai thác thêm dữ liệu.
Việc triển khai xác thực đa lớp (MFA), chẳng hạn như xác nhận qua thông báo ứng dụng hoặc sinh trắc học, là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ hệ thống trước các cuộc gọi giả mạo.
