Hai tháng qua, thị trường vàng và trang sức ghi nhận một loạt diễn biến bất thường, dẫn tới nhu cầu bán lại trang sức, đặc biệt là kim cương, tăng đột biến trong thời gian ngắn, tạo áp lực thanh khoản lên nhiều doanh nghiệp trong ngành.
Trưa nay, Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) tổ chức họp báo dưới sự chủ trì của CEO Phan Quốc Công. Bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ), cũng tham dự.
Lãnh đạo công ty cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mua lại tất cả giao dịch của khách hàng. Song, với những khách bán lại kim cương để đổi lấy tiền, PNJ sẽ áp dụng hạn mức thanh toán tối đa mỗi ngày theo năng lực thực tế cho toàn bộ giao dịch trên toàn quốc.
Theo phương án mới, doanh nghiệp này sẽ thanh toán sau khi hoàn tất quy trình kiểm định, xác nhận giá trị sản phẩm và bố trí nguồn thanh khoản phù hợp, thay vì thanh toán ngay trong ngày như trước đây.Việc thanh toán được thực hiện theo thứ tự hoàn tất hồ sơ giao dịch và theo phương án do khách hàng lựa chọn. Trong trường hợp tổng nhu cầu giao dịch vượt hạn mức xử lý trong ngày, PNJ vẫn cam kết thực hiện đầy đủ nghĩa vụ mua lại và đảm bảo thanh toán đầy đủ giá trị giao dịch theo lộ trình đã thông báo.
“Đây là biện pháp quản trị thanh khoản mang tính tạm thời, được áp dụng trong giai đoạn thị trường có biến động bất thường và sẽ được PNJ xem xét điều chỉnh khi điều kiện thị trường trở lại ổn định”, ông Công chia sẻ.
Theo đại diện PNJ, từ ngày 3/7 – thời điểm công bố sự việc liên quan đến công ty kiểm định P-Lab, tổng doanh số mua lại các sản phẩm tại PNJ lớn gấp 5 lần tổng doanh số bán ra, trong đó, kim cương chiếm phần lớn. Trong thời gian này, công ty vẫn duy trì chính sách mua lại và thanh toán trong ngày. Theo ông Công, áp lực lên dòng tiền ngắn hạn với PNJ rất lớn.
Thêm vào đó, không như các dòng sản phẩm khác, kim cương sau khi mua lại còn mất thời gian dài hơn để đưa ra thị trường. Các quy trình mà doanh nghiệp này thực hiện sau thu mua gồm kiểm định, phân loại, rã nguyên liệu, làm mới, đánh bóng, sau đó mới tiến hành sản xuất sản phẩm mới. Theo ước tính, toàn bộ thời gian có thể lên tới vài tháng.
Quan điểm của ban lãnh đạo là ưu tiên cân đối dòng tiền để đảm bảo hoạt động kinh doanh diễn ra bình thường, từ đó mới có thể bảo đảm quyền lợi cho khách hàng. Mục tiêu của PNJ là tiếp tục giữ vững vị thế đơn vị cung cấp điều kiện mua lại kim cương tốt nhất trên thị trường.
“PNJ sẽ không đi đâu cả, vẫn ở đây. Suy cho cùng, chúng tôi phải vận hành tốt mới giữ vững cam kết với người mua”, ông Công nhấn mạnh.
Trong trường hợp khách hàng muốn bán lại kim cương để đổi sang dòng sản phẩm khác, quy trình sẽ được thực hiện ngay. Bên cạnh đó, công ty dự kiến triển khai các chương trình chiết khấu để khuyến khích phương án trên.
Đối với kim cương rời, khách hàng có thể đổi sang kim cương rời hoặc nhận tiền, không chuyển đổi sang trang sức và vàng miếng để tuân thủ Nghị định 232. Với các dòng hàng còn lại, khách hàng có thể lựa chọn chuyển đổi toàn bộ hoặc một phần giá trị mua lại sang các sản phẩm đang kinh doanh tại hệ thống PNJ, bao gồm vàng miếng SJC, vàng tài lộc PNJ, nhẫn trơn, kim bảo, trang sức, quà tặng sưu tầm và kim cương rời…
Ngoài ra, khách hàng có thể lựa chọn phương án kết hợp linh hoạt, tức chuyển đổi một phần giá trị mua lại sang sản phẩm PNJ và nhận chi trả bằng tiền cho phần còn lại. Phần giá trị chuyển đổi sang sản phẩm sẽ được áp dụng ưu đãi tương ứng theo từng nhóm sản phẩm, còn phần giá trị nhận tiền sẽ được thanh toán theo lộ trình.
Gần 3 tuần trước, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp Công an TP HCM khởi tố ông Đặng Ngọc Thảo, nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P-Lab), vì liên quan đến vụ án buôn lậu kim cương.
Trong cuộc họp nhà đầu tư hôm 6/7, bà Cao Thị Ngọc Dung khẳng định lượng kim cương liên quan đường dây buôn lậu không đi vào hệ thống doanh nghiệp này. Bà cho biết toàn bộ kim cương nhập khẩu của doanh nghiệp đều thông qua con đường chính ngạch, chủ yếu từ các nhà cung cấp tại Thái Lan và Hong Kong (Trung Quốc). Họ có các hợp đồng thỏa thuận về nguồn gốc và các giấy tờ, chứng từ nhập khẩu minh bạch.
Sau sự việc, cổ phiếu PNJ giảm mạnh. Tính đến đầu giờ chiều nay, mã này giảm kịch sàn về 38.150 đồng. Thanh khoản đạt hơn 320 tỷ đồng, khối ngoại chưa dứt đà bán ròng.
Cú lao dốc hiện tại đã khiến cổ phiếu PNJ mất gần 40% giá thị trường. Theo đó, vốn hóa doanh nghiệp hàng đầu ngành kim hoàn cũng bị thổi bay gần 12.800 tỷ đồng, khiến PNJ mất vị thế công ty tỷ USD.
Chiều 20/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về phát triển kinh tế - xã hội. ông Phạm Trọng Nhân, Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM cho rằng mỗi năm, kinh tế tư nhân đóng góp một nửa vào tổng giá trị sản phẩm quốc nội (GDP), hơn 30% ngân sách. Tuy nhiên, khu vực này vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như lượng doanh nghiệp rời thị trường ở mức cao, hay chiếm chưa tới 30% xuất khẩu (phần còn lại thuộc khối FDI).
"Chênh lệch này cho thấy kinh tế tư nhân chủ yếu vẫn hoạt động ở thị trường nội địa, phân khúc giá trị thấp. Những lĩnh vực chiến lược, công nghệ cao và hạ tầng lại thiếu vai trò dẫn dắt của thành phần này", ông nói.
Phó chủ tịch Liên đoàn Lao động TP HCM đề xuất cần có luật riêng về đảm bảo phát triển kinh tế tư nhân. Bởi theo ông, kinh tế tư nhân vẫn đang vận hành trong khuôn khổ thể chế chưa tương xứng, gặp khó trong tiếp cận vốn tín dụng.
Đề xuất được ông Nhân đưa ra trong bối cảnh Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó đặt mục tiêu khu vực này chiếm 70% GDP vào 2030. Thủ tướng cũng cam kết tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp tư nhân phát triển. Tuy nhiên, theo ông Nhân từ đó đến nay, Quốc hội mới ban hành thêm Nghị quyết 198 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Ông đề nghị luật cho khu vực kinh tế tư nhân cần xác lập các nguyên tắc nền tảng về bảo vệ quyền, bảo đảm sự ổn định và tính dự báo của môi trường pháp lý. Đây cũng là cơ sở để các luật chuyên ngành tham chiếu và thực thi thống nhất, thay vì tạo thêm ưu đãi riêng lẻ.
Ba trụ cột của luật phát triển kinh tế tư nhân, theo ông Nhân, cần tập trung, đó là cần "bình đẳng, thực chất và nhất quán" giữa các thành phần kinh tế trong tiếp cận nguồn lực, cơ hội phát triển từ đất đai, tín dụng, đầu tư và thị trường.
Cùng với đó, luật cũng cần xác lập vùng an toàn pháp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và bảo vệ quyền tài sản dài hạn theo hướng bảo vệ người thực hiện đúng quy định pháp luật tại thời điểm quyết định. "Quy định này có thể giúp hạn chế tối đa rủi ro phát sinh từ thay đổi chính sách hoặc cách hiểu khác nhau trong thực thi", ông nói thêm.
Ông Trịnh Xuân An, Uỷ viên Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội cũng cho rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, nhưng đang gặp nhiều khó khăn. "Vấn đề sâu xa nhất là thể chế chưa thực sự thuận lợi để doanh nghiệp nhỏ và vừa lớn mạnh", ông An nói.
Theo ông, nhiều doanh nghiệp "không thiếu cơ hội", nhưng gặp khó khăn trong thực hiện thủ tục đầu tư, mở rộng sản xuất, tiếp cận nguồn lực và triển khai dự án. "Một doanh nghiệp có thể chấp nhận rủi ro thị trường, nhưng khó yên tâm khi môi trường pháp lý còn tiềm ẩn những yếu tố bất định", ông An cho hay.
Vì vậy, đại biểu đề nghị chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang đồng hành cùng doanh nghiệp. Theo ông, chính sách cần tập trung vào giảm chi phí tuân thủ, rủi ro pháp lý, cũng như thiết kế cơ chế thực chất để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn, đất đai và tham gia sau vào chuỗi giá trị.
Về cải cách thủ tục hành chính, ông gợi ý Chính phủ nên đưa ra những tiêu chí để việc cắt giảm đi vào thực chất, loại bỏ những thủ tục không cần thiết, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.
Năm nay, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10%. Vốn là một trong những nguồn lực quan trọng với doanh nghiệp, để thúc đẩy mục tiêu này. Do đó, ông Trịnh Xuân An đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét nới hạn mức tín dụng có chọn lọc, ưu tiên với các nhà băng có chất lượng tài sản, nợ xấu thấp. Việc này nhằm hướng dòng vốn vào sản xuất kinh doanh, thay vì áp dụng chung một mức trần cho toàn hệ thống.
"Tăng trưởng tín dụng chỉ khoảng 15%, rất khó để tạo dư địa tăng trưởng hai chữ số. Dòng vốn không tương xứng, thì mục tiêu tăng trưởng cao sẽ khó đạt", ông chốt lại.
Tháng trước, Bộ Công Thương ra Quyết định 963 về thay đổi khung giờ cao điểm của hệ thống điện quốc gia rơi hoàn toàn vào buổi tối, 17h30-22h30 (5 giờ), thay vì chia 2 khung như trước. Trong khi đó, khung giờ thấp điểm là 0h-6h (6 giờ).
Các khung giờ sử dụng là căn cứ để tính giá điện theo thời gian. Hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ điện đang áp dụng cơ chế này, chủ yếu là của nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh.
Tại hội thảo ngày 15/5, các chuyên gia đánh giá khung giờ cao điểm và thấp điểm mới thuận tiện cho việc đầu tư hệ thống pin lưu trữ năng lượng (Battery Energy Storage System - BESS), giúp doanh nghiệp giảm chi phí.
Ông Trần Quốc Tâm, Phó chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Tái tạo TP HCM (HCMREA), Giám đốc Lithaco, cho rằng doanh nghiệp có thể sạc đầy BESS vào giờ thấp điểm và xả ra dùng song song với điện lưới trong khung cao điểm.
"Bằng cách này, chúng ta có thể mua và lưu trữ điện khi giá rẻ, rồi sử dụng vào thời điểm giá điện cao, giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất", ông Tâm nói.
Theo ông, các hệ thống BESS kích cỡ bằng một container hiện có thể trữ hơn 5 MWh.
Ông Lê Bá Thông, Trưởng phòng phát triển kinh doanh cấp cao Huawei Digital Power Việt Nam, ví dụ mỗi kWh điện kinh doanh vào khung giờ thấp điểm chỉ hơn 1.900 đồng, trong khi giá cao điểm có thể lên đến 5.400 đồng. "Doanh nghiệp có thể tận dụng chênh lệch giá giữa giờ thấp và cao điểm để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tiết giảm chi phí vận hành", ông nói.
Việc gộp thành một khung giờ cao điểm (17h30-22h30) cũng thuận tiện để duy trì tuổi thọ pin. Theo ông Thông, 3 yếu tố chính quyết định tuổi thọ pin gồm nhiệt độ môi trường, chu kỳ sử dụng mỗi ngày và số ngày dùng trong năm.
Với một khung cao và thấp điểm, BESS chỉ cần một chu kỳ sạc xả (sạc đầy và xả gần hết dung lượng) mỗi ngày. Ví dụ, hệ thống lưu trữ của Huawei có thể đạt tuổi thọ khoảng 8.000 chu kỳ, tương đương 20 năm nếu sạc xả một chu kỳ mỗi ngày và 13-15 năm khi sạc xả 2 chu kỳ mỗi ngày như khung giờ cao điểm cũ.
Ông Trần Quốc Tâm cho biết nếu không có pin lưu trữ, khoảng 30% nguồn điện mặt trời sản xuất ra bị lãng phí. Vì thế, nếu sạc BESS bằng năng lượng tái tạo như mặt trời thì sẽ là "cặp đôi hoàn hảo" để giảm phụ thuộc vào điện lưới.
PGS. TS Phạm Trung Kiên, Khoa Công nghệ Vật liệu, Đại học Bách khoa TP HCM, đánh giá BESS là thành phần cốt lõi đi cùng sự phát triển của điện mặt trời và điện gió, giúp điều hòa nguồn năng lượng, cải thiện hiệu suất tải.
Theo Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh, hệ thống pin lưu trữ dự kiến đạt công suất khoảng 10.000-16.300 MW vào 2030, chiếm 5,5-6,9% tổng công suất nguồn điện, để phù hợp với tỷ trọng ngày càng cao của năng lượng tái tạo.
Hệ thống BESS khi kết hợp với năng lượng tái tạo sẽ giúp giảm phụ thuộc vào nguồn năng lượng hóa thạch. "Điều này đặc biệt quan trọng khi các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam bắt đầu đối mặt với các rào cản thuế carbon", ông Kiên nhận định.
Không ít doanh nghiệp, nhà đầu tư băn khoăn về chi phí và phương án xử lý pin khi hết vòng đời. Tuy vậy, theo chuyên gia, suất đầu tư điện tái tạo và hệ thống BESS ngày càng giảm. "Cách đây 5 năm, chi phí đầu tư cho 1 MW điện mặt trời 20-25 tỷ đồng, hiện chỉ còn khoảng 10 tỷ", ông Thông nêu.
Ông Trần Quốc Tâm cho biết khi sản lượng tấm pin mặt trời toàn cầu tăng gấp đôi, chi phí sản xuất giảm khoảng 20%. "Xu hướng diễn ra tương tự trong ngành pin lưu trữ. Khi sản lượng bán ra ngày càng tăng, giá pin sẽ tiếp tục hạ, giúp công nghệ này dần dễ tiếp cận hơn", ông nói.
Với pin sau khi sử dụng, ông Tâm cho biết công nghệ hiện nay có thể tái chế đến 85% các thành phần. "Pin sau khi hết hạn là tài nguyên, không phải rác thải", ông nói. Nhưng do nguồn pin lưu trữ thải bỏ ở Việt Nam còn ít nên chưa hình thành doanh nghiệp chuyên thu gom, tái chế.
PGS. TS Phạm Trung Kiên cho rằng trách nhiệm thu hồi và xử lý BESS sau vòng đời nên thuộc về nhà sản xuất. Singapore và châu Âu đã áp trách nhiệm này, trong khi Nhật Bản và Hàn Quốc quy định các hệ thống pin công nghiệp phải được thu gom, phân loại và xử lý.
Báo cáo tại phiên họp Chính phủ ngày 3/6, các bộ cho biết nguồn cung điện, xăng dầu 5 tháng đầu năm được bảo đảm trong bối cảnh thế giới biến động, nắng nóng gay gắt và nhu cầu năng lượng tăng cao nhất từ trước tới nay.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Công Thương tiếp tục có giải pháp bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu. Cơ quan quản lý ngành Công Thương phải đẩy tiến độ, sớm đưa các dự án năng lượng trọng điểm vào hoạt động, cũng như gỡ khó cho các dự án điện gió, điện mặt trời tồn đọng.
Cuối tháng 5, tiêu thụ điện cả nước, và riêng tại miền Bắc tiếp tục vượt kỷ lục cả về công suất và sản lượng tiêu thụ do thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài. Có thời điểm, công suất tiêu thụ điện lớn nhất cả nước đạt mức đỉnh 58.326 MW, tăng khoảng 6% so với kỷ lục năm 2025.
Trước đó, tại cuộc họp vào cuối tháng 5, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhìn nhận tăng trưởng nguồn điện là bắt buộc để đáp ứng yêu cầu GDP đạt hai chữ số. Trong khi đó, nhu cầu điện cho phát triển khoa học, công nghệ, các trung tâm dữ liệu ngày càng lớn và đòi hỏi nguồn năng lượng sạch.
Tuy nhiên, một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ hoặc chưa đúng kế hoạch, nguy cơ không đáp ứng tiến độ. Theo Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, nhiều dự án không kịp tiến độ vận hành giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng lớn tới khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia. Bộ này kiến nghị sớm rà soát, sửa Quy hoạch điện VIII điều chỉnh để đảm bảo khả thi, lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay.
Tại cuộc họp, để đảm bảo không thiếu điện cho sản xuất, tăng trưởng hai chữ số, Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Công Thương chủ động các kịch bản điều tiết nguồn điện. Bộ này cũng lưu ý việc điều chỉnh giá điện, cùng với giá dịch vụ lĩnh vực như giáo dục, y tế trong năm nay cần tính toán kỹ để tránh tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá.
5 tháng đầu năm, kinh tế vĩ mô có nhiều điểm sáng. Chỉ số sản xuất công nghiệp 5 tháng tăng hơn 9%, cao nhất trong cùng kỳ từ năm 2021. Trong đó chế biến, chế tạo tăng gần 9,5%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%, cao nhất từ năm 2024 đến nay. Khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, cao nhất từ trước đến nay.
Vốn FDI đăng ký ước đạt hơn 24 tỷ USD, tăng trên 33%, trong khi vốn thực hiện tăng 9,6%. Nhiều dự án quy mô lớn của Samsung, SK (Hàn Quốc), BYD (Trung Quốc) được cấp phép tại Thái Nguyên, Nghệ An, Tây Ninh... Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 5 tháng ước đạt 445,12 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số năm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ ngành, địa phương xây dựng các kịch bản điều hành vĩ mô chi tiết hơn với từng trường hợp, ngành, lĩnh vực, khu vực. Các cơ quan phải chuẩn bị giải pháp chính sách với liều lượng cụ thể để có tấm đệm "giảm sốc" trước tác động từ bên ngoài.
Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu đẩy nhanh bố trí tín dụng cho các dự án trọng điểm quốc gia, nghiên cứu cơ chế cung ứng vốn cho phân khúc nhà ở cho thuê bên cạnh nhà ở xã hội.
Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các biện pháp miễn, giảm và gia hạn thuế, phí, lệ phí nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp giảm chi phí, tăng nguồn lực cho sản xuất kinh doanh. Bộ phải trình đề án phát triển thị trường chứng khoán và huy động các quỹ đầu tư, đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, tháo gỡ cho các dự án lớn... trong tháng 6.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm hoàn thiện định hướng sửa đổi Luật Đất đai để trình cấp có thẩm quyền. Với lĩnh vực hạ tầng, Bộ Xây dựng tiếp tục thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê và đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, sân bay Gia Bình, hệ thống cao tốc, đường sắt và các công trình phục vụ APEC 2027.
