Báo cáo tại phiên họp Chính phủ ngày 3/6, các bộ cho biết nguồn cung điện, xăng dầu 5 tháng đầu năm được bảo đảm trong bối cảnh thế giới biến động, nắng nóng gay gắt và nhu cầu năng lượng tăng cao nhất từ trước tới nay.
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Công Thương tiếp tục có giải pháp bảo đảm cung ứng điện, xăng dầu. Cơ quan quản lý ngành Công Thương phải đẩy tiến độ, sớm đưa các dự án năng lượng trọng điểm vào hoạt động, cũng như gỡ khó cho các dự án điện gió, điện mặt trời tồn đọng.
Cuối tháng 5, tiêu thụ điện cả nước, và riêng tại miền Bắc tiếp tục vượt kỷ lục cả về công suất và sản lượng tiêu thụ do thời tiết nắng nóng gay gắt kéo dài. Có thời điểm, công suất tiêu thụ điện lớn nhất cả nước đạt mức đỉnh 58.326 MW, tăng khoảng 6% so với kỷ lục năm 2025.
Trước đó, tại cuộc họp vào cuối tháng 5, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhìn nhận tăng trưởng nguồn điện là bắt buộc để đáp ứng yêu cầu GDP đạt hai chữ số. Trong khi đó, nhu cầu điện cho phát triển khoa học, công nghệ, các trung tâm dữ liệu ngày càng lớn và đòi hỏi nguồn năng lượng sạch.
Tuy nhiên, một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ hoặc chưa đúng kế hoạch, nguy cơ không đáp ứng tiến độ. Theo Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng, nhiều dự án không kịp tiến độ vận hành giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng lớn tới khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia. Bộ này kiến nghị sớm rà soát, sửa Quy hoạch điện VIII điều chỉnh để đảm bảo khả thi, lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay.
Tại cuộc họp, để đảm bảo không thiếu điện cho sản xuất, tăng trưởng hai chữ số, Bộ Tài chính kiến nghị Bộ Công Thương chủ động các kịch bản điều tiết nguồn điện. Bộ này cũng lưu ý việc điều chỉnh giá điện, cùng với giá dịch vụ lĩnh vực như giáo dục, y tế trong năm nay cần tính toán kỹ để tránh tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá.
5 tháng đầu năm, kinh tế vĩ mô có nhiều điểm sáng. Chỉ số sản xuất công nghiệp 5 tháng tăng hơn 9%, cao nhất trong cùng kỳ từ năm 2021. Trong đó chế biến, chế tạo tăng gần 9,5%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%, cao nhất từ năm 2024 đến nay. Khách quốc tế đạt gần 11 triệu lượt, cao nhất từ trước đến nay.
Vốn FDI đăng ký ước đạt hơn 24 tỷ USD, tăng trên 33%, trong khi vốn thực hiện tăng 9,6%. Nhiều dự án quy mô lớn của Samsung, SK (Hàn Quốc), BYD (Trung Quốc) được cấp phép tại Thái Nguyên, Nghệ An, Tây Ninh… Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 5 tháng ước đạt 445,12 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số năm nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ ngành, địa phương xây dựng các kịch bản điều hành vĩ mô chi tiết hơn với từng trường hợp, ngành, lĩnh vực, khu vực. Các cơ quan phải chuẩn bị giải pháp chính sách với liều lượng cụ thể để có tấm đệm “giảm sốc” trước tác động từ bên ngoài.
Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu đẩy nhanh bố trí tín dụng cho các dự án trọng điểm quốc gia, nghiên cứu cơ chế cung ứng vốn cho phân khúc nhà ở cho thuê bên cạnh nhà ở xã hội.
Bộ Tài chính tiếp tục triển khai các biện pháp miễn, giảm và gia hạn thuế, phí, lệ phí nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp giảm chi phí, tăng nguồn lực cho sản xuất kinh doanh. Bộ phải trình đề án phát triển thị trường chứng khoán và huy động các quỹ đầu tư, đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, tháo gỡ cho các dự án lớn… trong tháng 6.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường sớm hoàn thiện định hướng sửa đổi Luật Đất đai để trình cấp có thẩm quyền. Với lĩnh vực hạ tầng, Bộ Xây dựng tiếp tục thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê và đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, sân bay Gia Bình, hệ thống cao tốc, đường sắt và các công trình phục vụ APEC 2027.
Tây Âu đang hứng chịu đợt nắng nóng gay gắt, gây gián đoạn cuộc sống ở nhiều nước. Ngày 23/6, Pháp ghi nhận nhiệt độ trung bình toàn quốc cao kỷ lục, một số khu vực thậm chí vượt 44 độ C. Còn cơ quan thời tiết Tây Ban Nha AEMET cho biết, nhiệt độ tại vùng Andujar ở miền nam nước này cùng ngày đã vượt 45 độ C.
Hàng trăm trường học ở Anh phải đóng cửa hoặc rút ngắn thời gian học. 23 nước ban hành cảnh báo khẩn cấp về nguy cơ đối với sức khỏe, trong đó Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Luxembourg ở mức nghiêm trọng nhất.
"Nắng nóng cực đoan đang trở thành một rủi ro kinh tế mang tính cấu trúc. Châu Âu là khu vực đặc biệt dễ tổn thương", Allianz Trade - công ty bảo hiểm tín dụng thương mại thuộc Tập đoàn Allianz, nhận định khi lục địa này trải qua đợt nắng nóng thứ hai trong năm.
Giới phân tích cho biết châu Âu có nhiều bất lợi. Đó là dân số già, các đô thị đông đúc với nhiều tòa nhà không được thiết kế để chịu nhiệt độ cực đoan. Chỉ 19% hộ gia đình khu vực này có điều hòa nhiệt độ, so với 90% tại Mỹ.
Các đợt nắng nóng xuất hiện ngày càng thường xuyên tại đây, khi châu Âu ấm lên nhanh hơn các khu vực khác trên thế giới. Nhiều nhà khoa học cho rằng hoạt động của con người sẽ khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra nhiều hơn.
"Nước Pháp đang hoạt động trong trạng thái chậm chạp. Điều đó chắc chắn làm gián đoạn công việc và khiến khối lượng công việc hoàn thành ít đi", Patrick Martin - Chủ tịch Medef - tổ chức đại diện cho các chủ lao động lớn nhất tại Pháp, nhận xét gần đây trên kênh truyền hình BFM.
Allianz Trade cho biết nếu nhiệt độ vượt 30 độ C, tổn thất về năng suất lao động sẽ tăng nhanh. Theo tính toán của AFP, hơn 100 triệu người ở châu Âu phải chịu mức nhiệt trên 35 độ C trong ngày 25/6. Gần hai phần ba dân số châu Âu sống tại những khu vực có nhiệt độ trên 30 độ C.
Trong một bài viết trên website năm ngoái, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết các đợt nắng nóng vào mùa xuân, thu và đông có thể thúc đẩy hoạt động kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng, nông nghiệp và ăn uống ngoài trời. "Tuy nhiên, các đợt nắng nóng trong mùa hè lại làm suy giảm hoạt động kinh tế, do khả năng hoạt động thể chất ngoài trời bị hạn chế", ECB cho biết.
Sụt giảm năng suất lao động, nhu cầu chuyển hướng đầu tư để thích ứng với biến đổi khí hậu, cùng việc giá năng lượng tăng đều góp phần kéo giảm hoạt động kinh tế tại châu Âu. Nghiên cứu của ECB cho thấy các đợt nắng nóng trong mùa hè làm giảm khoảng 1% hoạt động kinh tế tại các khu vực bị ảnh hưởng.
Trái với quan điểm truyền thống rằng đây chỉ là sự gián đoạn tạm thời, ECB nhận thấy "việc sụt giảm sản lượng đang kéo dài và thậm chí trầm trọng hơn, lên tới 1,5% sau hai năm". Tân Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp Emmanuel Moulin gần đây cũng cho biết trên đài phát thanh France Inter: "Rõ ràng nắng nóng có tác động tiêu cực đến tăng trưởng trong trung hạn".
Nắng nóng cực đoan có thể kéo giá năng lượng lên cao, do nhu cầu sử dụng điều hòa nhiệt độ tăng. Việc này cũng có thể khiến giá lương thực và lạm phát tăng trong trung hạn, do làm giảm năng suất trồng trọt và gây gián đoạn chuỗi cung ứng.
ECB ước tính đợt hạn hán năm 2022 khiến giá thực phẩm tại châu Âu tăng 0,7 điểm phần trăm. Sản lượng olive bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến giá dầu olive tăng vọt. Cơ quan này lo ngại biến đổi khí hậu có liên quan đến giá thực phẩm tăng, từ đó gây thêm khó khăn cho quá trình dự báo lạm phát.
"Nếu không nhanh chóng chuyển sang mô hình phát triển thích ứng với biến đổi khí hậu và trung hòa carbon, những hiện tượng này có nguy cơ trở thành lực cản mang tính cấu trúc với nền kinh tế trong dài hạn", Hazem Krichene - chuyên gia về khí hậu và phát triển bền vững tại Allianz nhận định.
Allianz Trade đưa ra kịch bản giả định 5 năm nóng nhất ở mỗi nước châu Âu giai đoạn 2014-2024 sẽ lặp lại từ nay đến năm 2030. Khi đó, GDP châu Âu dự kiến giảm 5-7%. Ví dụ, GDP Đức mất 240 tỷ USD, Italy giảm 147 tỷ USD, Pháp hụt 131 tỷ USD và Tây Ban Nha là 120 tỷ USD.
Nguồn thu thuế cũng sẽ bị ảnh hưởng. Tại Pháp, thu ngân sách được dự báo giảm khoảng 1,8%, trong khi chi tiêu cho cơ sở hạ tầng và chăm sóc y tế lại tăng lên. Việc này có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thâm hụt ngân sách và nợ công phình to của nhiều nước châu Âu, trong bối cảnh khả năng vay nợ của họ đang bị hạn chế.
Theo Nikkei Asia ngày 28-4, công ty dầu mỏ Nhật Bản Idemitsu Kosan sẽ cung cấp cho Việt Nam khoảng 4 triệu thùng dầu thô từ các nguồn không phải đi qua eo biển Hormuz.
Một lượng lớn các sản phẩm dầu mỏ được sản xuất tại các nhà máy lọc dầu ở Việt Nam hiện được xuất khẩu sang Nhật Bản, do đó động thái này sẽ góp phần hỗ trợ chuỗi cung ứng xuyên biên giới.
Lượng dầu thô do Idemitsu Kosan cung cấp sẽ được tinh chế thành nhiên liệu và nguyên liệu đầu vào cho các sản phẩm nhựa. Theo đó, Việt Nam đang trở thành một mắt xích ngày càng quan trọng trong chuỗi cung ứng các sản phẩm nhựa xuất khẩu sang Nhật Bản, với một phần được sử dụng trong ô tô, thiết bị gia dụng và hàng tiêu dùng.
Idemitsu là cổ đông lớn tại Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn (tỉnh Thanh Hóa). Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn trước đó thông báo nhờ những nỗ lực ngoại giao của Chính phủ và việc tích cực tìm kiếm nguồn dầu thô, nhà máy sẽ có đủ nguồn cung dầu thô để duy trì hoạt động đến hết tháng 5-2026.
Lọc hóa dầu Nghi Sơn cung cấp khoảng 30 - 40% sản phẩm dầu mỏ tiêu thụ trong nước của Việt Nam. Công ty Lọc hóa dầu Nghi Sơn nhận đầu tư từ Idemitsu, PetroVietnam, Kuwait Petroleum International và Mitsui Chemicals.
Nhận nguồn cung dầu thô chủ yếu từ Kuwait với tuyến vận chuyển phải đi qua eo biển Hormuz, nhà máy Nghi Sơn đang chịu ảnh hưởng từ việc đứt gãy nguồn cung do chiến sự Trung Đông.
Nguồn thạo tin của Nikkei cho biết nguồn dầu của Idemitsu Kosan đến từ Trung Đông và số lượng 4 triệu thùng sẽ tương đương khoảng 10 ngày tiêu thụ dầu thô của Việt Nam. Nguồn cung này cũng sẽ giúp duy trì hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam.
Chiều 9-7, lãnh đạo UBND thành phố Cần Thơ có buổi làm việc với Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) về đề xuất hợp tác phát triển vùng nguyên liệu gỗ và chuỗi giá trị chế biến gỗ bền vững tại thành phố Cần Thơ.
Tại buổi làm việc, HAWA đề xuất triển khai chương trình phát triển vùng nguyên liệu bền vững ở Cần Thơ nhằm tối ưu hóa nguồn nguyên liệu trong nước đạt tiêu chuẩn quốc tế theo nguyên tắc "nghiên cứu đúng loài cây - đúng vùng sinh thái - đúng đầu ra thị trường".
Chương trình gồm 5 trọng tâm: phát triển gáo trắng và bạch đàn tại khu vực đầu nguồn Cần Thơ; phát triển keo và gáo tại vùng nước lợ, phèn và trũng phèn; mở rộng mô hình thủ công mỹ nghệ từ cỏ năn tượng gắn liền với sinh kế bền vững; xây dựng trung tâm giống và cấy mô hiện đại để kiểm soát chất lượng vùng trồng ngay từ gốc; kêu gọi đầu tư nhà máy chế biến sâu và hình thành mô hình chuỗi giá trị khép kín để tạo giá trị gia tăng sản phẩm.
Doanh nghiệp thuộc HAWA cam kết khảo sát nhu cầu thị trường, bao tiêu sản phẩm và chế biến thành đồ nội - ngoại thất mỹ nghệ xuất khẩu.
Đơn vị này cũng kiến nghị thành phố đồng hành hỗ trợ nông dân tiếp cận chính sách về đất đai, tín dụng ưu đãi cho nông dân, cũng như tạo điều kiện về thủ tục để các doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến sâu đáp ứng nhu cầu thị trường…
Ông Trần Lam Sơn, Ủy viên thường vụ Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (phụ trách dự án), cũng thông tin vùng nguyên liệu của HAWA nhắm đến các vùng hoang hóa, không tới các vùng đang sản xuất lúa, cây ăn trái. HAWA mong sự đồng hành của chính quyền địa phương từ khâu khảo sát, nhân giống, cấy mô, trồng thí nghiệm, mở rộng vùng trồng. Theo ông Sơn, cái khó nhất là thị trường thì đã có.
Phó chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi cho rằng kinh tế lâm nghiệp là mơ ước từ lâu ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhưng qua nhiều lần thực hiện không thành công.
Ông Khởi nói về hai vấn đề quan tâm: một là đầu ra, hai là người sản xuất có sống được với nghề không thì hai vấn đề này được HAWA báo cáo cho thấy rất khả quan.
"Chỉ đạo của thành phố thì xem đây là mong ước, làm sao người dân sống được với nhiều ngành nghề như lúa, thủy sản, lâm nghiệp. Nghề này không mới, nếu phối hợp tốt, người dân sống được thì thành phố Cần Thơ rất hoan nghênh và ủng hộ", ông Khởi nói.