Quýt và cam thường bị nhầm lẫn do có nhiều điểm tương đồng về hình thức. Dù đều giàu dinh dưỡng và ít calo, đây là hai loại trái cây khác nhau, với sự khác biệt về nguồn gốc, hình dáng, hương vị và thành phần dinh dưỡng.
Giống nhau về dinh dưỡng
Dưới đây là bảng so sánh giá trị dinh dưỡng trên mỗi 100 g quýt và cam:
*DV: Lượng cơ thể cần hàng ngày (%)
Cả quýt và cam đều thuộc nhóm trái cây họ cam quýt, nổi bật với hàm lượng vitamin C, chất chống oxy hóa và nước dồi dào. Đây là những yếu tố giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ làn da và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
Cả hai đều cung cấp chất xơ, kali cùng một số vitamin nhóm B, góp phần cải thiện tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch, kiểm soát cân nặng. Với lượng calo thấp, quýt và cam đều phù hợp cho chế độ ăn duy trì cân nặng lành mạnh.
Cam giàu vitamin C và chất xơ
Xét về thành phần dinh dưỡng, cam có lợi thế rõ rệt ở hàm lượng vitamin C. Trung bình, cam cung cấp lượng vitamin C gần gấp đôi so với quýt, giúp tăng cường hệ miễn dịch, thúc đẩy sản sinh collagen và bảo vệ thành mạch.
Bên cạnh đó, cam cũng chứa nhiều chất xơ hơn, hỗ trợ tiêu hóa và giúp ổn định đường huyết. Vì thế, cam là lựa chọn phù hợp cho những người cần kiểm soát cân nặng hoặc cải thiện sức khỏe đường ruột.
Quýt giàu vitamin A, dễ ăn hơn
Trong khi đó, quýt lại nổi bật với hàm lượng vitamin A cao hơn, có lợi cho thị lực, làn da và hệ miễn dịch. Đây là điểm khác biệt đáng chú ý mà nhiều người thường bỏ qua.
Quýt có vị ngọt đậm, ít chua và vỏ mỏng, dễ bóc. Vì vậy, quýt trở thành món ăn nhẹ tiện lợi, đặc biệt phù hợp khi cần bổ sung năng lượng nhanh hoặc mang theo khi di chuyển.
Khác biệt về hương vị và cách sử dụng
Hương vị cũng là yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn của nhiều người. Quýt thường ngọt hơn, dễ ăn, trong khi cam có vị chua nhẹ, tạo cảm giác tươi mát.
Cam thường được sử dụng để ép nước cam hoặc chế biến món ăn, còn quýt thích hợp ăn trực tiếp nhờ đặc tính dễ bóc vỏ. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên ăn nguyên quả thay vì uống nước ép để tận dụng tối đa lượng chất xơ.
Lợi ích sức khỏe tổng thể
Việc bổ sung cả quýt và cam đều mang lại nhiều lợi ích. Vitamin C cùng các hợp chất thực vật giúp chống oxy hóa, giảm tổn thương tế bào, hỗ trợ tim mạch.
Chế độ ăn giàu trái cây họ cam quýt cũng góp phần giảm nguy cơ sỏi thận, cải thiện tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát cân nặng nhờ hàm lượng nước, chất xơ cao.
Dù vậy, quýt có lượng đường, carbohydrate nhiều hơn một chút so với cam, nên người cần kiểm soát đường huyết có thể ưu tiên cam hơn.
Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối mà tùy thuộc vào nhu cầu của từng người. Nếu cần bổ sung vitamin C, tăng cường đề kháng hoặc hỗ trợ tiêu hóa, giảm cân, cam là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu ưu tiên vị ngọt, dễ ăn và bổ sung vitamin A, quýt là lựa chọn hợp lý.
Các chuyên gia khuyến nghị nên đa dạng hóa thực phẩm, kết hợp cả hai loại trong chế độ ăn để tận dụng lợi ích dinh dưỡng toàn diện.
Theo dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố thẩm định, phụ cấp ưu đãi nghề được chia thành 6 mức từ 30% đến 100%. Các mức này tính trên mức lương theo chức danh nghề nghiệp cùng các khoản phụ cấp liên quan.
Nhóm được đề xuất hưởng mức cao nhất 100% gồm nhân viên y tế trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, điều trị và chăm sóc bệnh nhân tâm thần. Đây là các vị trí được đánh giá có áp lực đặc biệt cao, thường xuyên tiếp xúc ca bệnh nặng, nguy cơ rủi ro nghề nghiệp lớn và dễ xảy ra bạo hành y tế. Việc điều chỉnh nâng phụ cấp ưu đãi nghề nhằm bảo đảm chế độ đãi ngộ, khuyến khích và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong ngành.
Cả nước hiện có gần 17.000 nhân sự làm việc tại các khoa hồi sức tích cực, chống độc và cấp cứu. Nếu nâng phụ cấp nhóm này lên 100%, tổng kinh phí tăng thêm hơn 570 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước phải bổ sung gần 160 tỷ đồng.
Một nhóm khác cũng được đề xuất nâng phụ cấp tối đa là viên chức y tế tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở vùng sâu, xa, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Hai nhóm hưởng 100% này sẽ tăng theo lộ trình: từ năm 2026 hưởng 80%, năm 2027 hưởng 90% và từ năm 2028 đạt 100%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, năm 2026 tổng chi phí phụ cấp tăng thêm khoảng 5.961 tỷ đồng. Trong đó, các đơn vị tự đảm bảo khoảng 825 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách nhà nước chi bổ sung. Chi phí này dự kiến tăng lên hơn 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và khoảng 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
Mới đây, các bác sĩ được tăng lương khởi điểm, theo Nghị quyết 72. Cụ thể, bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ được xếp lương từ bậc hai ngay khi được tuyển dụng thay vì bậc một như hiện nay. Bộ Y tế đánh giá việc tăng lương, phụ cấp sẽ giúp cải thiện thu nhập, giữ chân nhân lực ngành y trong bối cảnh nhiều bệnh viện thiếu nhân sự, đặc biệt ở các chuyên khoa áp lực cao như cấp cứu, hồi sức.
Thời gian qua, Bộ Y tế và cử tri các tỉnh thành liên tục kiến nghị tăng lương, phụ cấp nghề cho y bác sĩ. Nhân viên y tế làm việc không có ngày nghỉ, làm việc cường độ cao trong thời gian kéo dài trong khi lương và phụ cấp chỉ đảm bảo một phần nhu cầu cuộc sống, không tương xứng với đặc thù làm việc cũng như quá trình đào tạo.
Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2021 đến giữa năm 2022, cả nước có gần 10.000 nhân viên y tế nghỉ việc, trong đó nhiều nhất là ở TP HCM, Hà Nội, Đồng Nai, Bình Dương, An Giang, Đà Nẵng. Một trong những nguyên nhân chính là áp lực kinh tế, thu nhập thấp và mong muốn tìm kiếm một môi trường làm việc tốt hơn.
Ngày 20-5, bác sĩ Chung Tấn Định - Giám đốc Bệnh viện chuyên khoa Sản - Nhi Sóc Trăng - cho biết bệnh viện vừa phẫu thuật thành công, cứu sống sản phụ S.T.K.G. (34 tuổi, ngụ phường Phú Lợi, TP Cần Thơ).
Bác sĩ Định cho biết chị G. mang thai 37 tuần, bị nhau cài răng lược thể xâm lấn bàng quang kèm rối loạn đông máu nặng, nguy cơ tử vong rất cao.
Trước đó, ngày 11-5, chị G. nhập viện trong tình trạng đau bụng từng cơn. Qua khai thác bệnh sử, chị G. đã từng mổ lấy thai 3 lần.
Sau tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành thăm khám lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết và đánh giá nguy cơ sản khoa.
Kết quả cho thấy chị G. bị nhau cài răng lược thể xâm lấn - một biến chứng sản khoa đặc biệt nguy hiểm, thường gặp ở những trường hợp có nhiều vết mổ lấy thai cũ. Tình trạng này có nguy cơ gây băng huyết ồ ạt, rối loạn đông máu và đe dọa trực tiếp tính mạng sản phụ.
Trước diễn tiến phức tạp của ca bệnh, bệnh viện đã khẩn trương tổ chức hội chẩn liên khoa để xây dựng phương án phẫu thuật, cấp cứu và chuẩn bị máu, chế phẩm máu dự phòng.
Trong quá trình phẫu thuật lấy thai, ê kíp ghi nhận bánh nhau bám chặt và xâm lấn sâu vào cơ tử cung, lan đến cơ bàng quang khiến việc bóc tách gặp rất nhiều khó khăn. Khi tiến hành xử trí tổn thương, chị G. bất ngờ rơi vào tình trạng choáng mất máu nặng do rối loạn đông máu, máu chảy lan tỏa và khó kiểm soát.
Ngay tại phòng mổ, ê kíp tiếp tục hội chẩn khẩn và quyết định cắt tử cung để cứu sống sản phụ. Đồng thời, bệnh viện kích hoạt báo động đỏ nội viện, huy động tối đa lượng máu và các chế phẩm máu phục vụ hồi sức cấp cứu, nhất là tiểu cầu để điều chỉnh tình trạng rối loạn đông máu nặng (tổng cộng 29 đơn vị máu và chế phẩm máu).
Sau nhiều giờ phẫu thuật và hồi sức tích cực, tình trạng chảy máu được kiểm soát hoàn toàn, huyết động sản phụ dần ổn định. Hiện tại sức khỏe của chị G. và bé đều tiến triển tốt, được theo dõi tại khoa hậu phẫu - hậu sản, dự kiến xuất viện trong vài ngày tới.
Bác sĩ Lê Thị Anh Thư - Phó giám đốc Bệnh viện chuyên khoa Sản - Nhi Sóc Trăng, tham gia phẫu thuật chính cho chị G. - cho biết nhau cài răng lược là một trong những bệnh lý nặng nề nhất trong sản khoa, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các khoa và khả năng xử trí nhanh trong các tình huống băng huyết nguy kịch.
"Những trường hợp nhau cài răng lược xâm lấn bàng quang thường có nguy cơ mất máu rất lớn, rối loạn đông máu nặng và tỉ lệ biến chứng cao", bác sĩ Anh Thư chia sẻ.
Bác sĩ Anh Thư khuyến cáo phụ nữ không nên mổ lấy thai quá nhiều lần vì nguy cơ nhau cài răng lược sẽ tăng cao ở những lần mang thai tiếp theo. Thai phụ cần được quản lý thai kỳ chặt chẽ, khám thai định kỳ đầy đủ và lựa chọn phương pháp sinh phù hợp nhằm đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Húng quế thuộc họ bạc hà, có nguồn gốc chủ yếu từ các vùng nhiệt đới của Ấn Độ, châu Phi và Đông Nam Á. Loại rau thơm này được sử dụng phổ biến trong ẩm thực lẫn y học cổ truyền nhằm hỗ trợ sức khỏe.
Giàu vitamin và chất chống oxy hóa
Một muỗng canh (khoảng 2 g) húng quế cung cấp:
*RDI: Mức tiêu thụ khuyến nghị hằng ngày
Dù thường chỉ được dùng với lượng nhỏ trong món ăn, húng quế vẫn cung cấp nhiều vi chất quan trọng, đặc biệt là vitamin K - dưỡng chất cần thiết cho quá trình đông máu và sức khỏe xương.
Húng quế còn chứa vitamin A, mangan, canxi và sắt. Các hợp chất thực vật như eugenol, linalool, flavonoid trong lá giúp tạo mùi thơm đặc trưng, đồng thời có đặc tính chống oxy hóa và kháng viêm. Những chất chống oxy hóa này có thể giúp trung hòa gốc tự do - yếu tố liên quan đến lão hóa và nhiều bệnh mạn tính.
Hỗ trợ tim mạch, kiểm soát đường huyết
Chiết xuất húng quế có khả năng hỗ trợ sức khỏe tim mạch thông qua việc giảm huyết áp, cải thiện tuần hoàn và cholesterol.
Loại thảo mộc này cũng có tác dụng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu, giảm đường huyết ở người mắc bệnh tiểu đường type 2. Các chuyên gia cho rằng lợi ích này có thể liên quan đến hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm của các hợp chất thực vật trong húng quế.
Hỗ trợ giảm căng thẳng
Theo y học Ayurveda của Ấn Độ, húng quế được xem là loại thảo mộc giúp cơ thể thích nghi với stress. Chiết xuất húng quế có thể góp phần cải thiện tâm trạng, giảm triệu chứng trầm cảm, căng thẳng, lo âu kéo dài đồng thời hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn.
Dù vậy, chuyên gia khuyến cáo mọi người không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa húng quế kéo dài mà chưa tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu đang điều trị bệnh mạn tính.
Đặc tính kháng khuẩn
Tinh dầu húng quế chứa nhiều hoạt chất có khả năng ức chế vi khuẩn và nấm. Chiết xuất từ loại cây này có thể giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây sâu răng hoặc một số chủng vi khuẩn kháng thuốc. Nhờ đặc tính này, húng quế còn được nghiên cứu ứng dụng trong bảo quản thực phẩm nhằm hạn chế vi sinh vật gây hại.
Tuy nhiên, hiệu quả kháng khuẩn của húng quế trong đời sống hàng ngày chủ yếu mang tính hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng.
Cách dùng húng quế trong bữa ăn
Húng quế có hương thơm nhẹ, dễ kết hợp với nhiều món ăn như salad, mì Ý, súp, thịt nướng hoặc các món cà chua.
Lá tươi thường có hương vị tốt hơn và nên cho vào món ăn ở giai đoạn cuối để tránh nhiệt độ cao làm mất mùi thơm. Trong khi đó, húng quế khô tiện bảo quản hơn nhưng có vị đậm hơn nên chỉ cần dùng lượng nhỏ.
Ngoài nấu ăn, nhiều người còn dùng húng quế để pha trà hoặc xay cùng dầu ô liu, tỏi và phô mai làm sốt pesto.
Dù an toàn khi dùng như rau gia vị thông thường, húng quế vẫn có thể ảnh hưởng đến một số nhóm người nếu sử dụng lượng lớn hoặc dưới dạng chiết xuất.
Người đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin cần lưu ý vì húng quế chứa nhiều vitamin K - dưỡng chất có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thuốc. Trong khi đó, các thực phẩm bổ sung từ húng quế có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở người rối loạn đông máu.
Ngoài ra, người đang điều trị tăng huyết áp hoặc tiểu đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng các sản phẩm chiết xuất từ húng quế vì chúng có thể làm hạ huyết áp hoặc đường huyết quá mức. Phụ nữ mang thai cũng không nên tự ý dùng thực phẩm chức năng chứa húng quế do chưa có đủ dữ liệu an toàn.
