Theo NASA, từ khoảng 18h44 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội), khi bay qua phía sau Mặt Trăng, tín hiệu vô tuyến và laser – vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái Đất – sẽ bị chính Mặt Trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc. Trong gần một giờ, bốn phi hành gia sẽ trải nghiệm sự tĩnh lặng và cô lập hoàn toàn, lặng lẽ du hành trong không gian tối tăm của vũ trụ.
Phi công Victor Glover của nhiệm vụ Artemis II cho biết, ông hy vọng thế giới sẽ sử dụng khoảng thời gian này để đoàn kết lại. “Khi chúng tôi ở phía sau Mặt Trăng, mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội: cùng cầu nguyện, hy vọng, gửi những suy nghĩ và cảm xúc tốt đẹp để chúng tôi có thể kết nối trở lại”, ông nói với BBC trước chuyến bay.
Với phi hành đoàn Artemis II, sự gián đoạn với Trái Đất cho phép họ dành toàn bộ sự chú ý vào khám phá Mặt Trăng. Họ sẽ tập trung chụp ảnh, nghiên cứu địa chất, đồng thời quan sát kỹ vẻ đẹp của thiên thể.
Tuy nhiên, dưới Trái Đất, đây lại là giai đoạn căng thẳng với nhóm phụ trách duy trì liên lạc. Tại Trạm Mặt đất Goonhilly ở Cornwall, tây nam nước Anh, một ăng-ten khổng lồ đang thu thập tín hiệu từ Orion, cẩn thận xác định vị trí của nó xuyên suốt hành trình và truyền thông tin về trụ sở chính của NASA.
Matt Cosby, Giám đốc công nghệ tại Goonhilly, cho hay: “Lần đầu tiên chúng tôi theo dõi tàu chở người. Chúng tôi sẽ hơi lo lắng khi tàu khuất sau Mặt Trăng, và rồi sẽ rất mừng rỡ khi thấy nó trở lại, biết rằng tất cả đều an toàn”.
Giới chuyên gia hy vọng sự gián đoạn liên lạc này sẽ sớm được khắc phục thời gian tới, khi NASA cũng như các cơ quan vũ trụ khác bắt đầu xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng, đẩy mạnh công cuộc khám phá thiên thể. “Để thiết lập sự hiện diện bền vững trên Mặt Trăng, bạn cần liên lạc đầy đủ 24 giờ một ngày, kể cả ở phía xa, vì phía xa cũng cần được khám phá”, ông nói.
Những chương trình như Moonlight của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) dự kiến phóng một mạng lưới vệ tinh xung quanh Mặt Trăng nhằm mang đến khả năng liên lạc liên tục và đáng tin cậy trong tương lai.
Hơn nửa thế kỷ trước, phi hành gia NASA Michael Collins của nhiệm vụ Apollo 11 cũng trải qua sự cô lập do mất tín hiệu khi tàu bay qua phía sau Mặt Trăng, thậm chí đơn độc hơn vì không ở cùng đồng đội.
Năm 1969, trong khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin làm nên lịch sử với việc đặt những bước chân đầu tiên lên bề mặt Mặt Trăng, Collins ở lại khoang điều khiển, bay quanh thiên thể này. Khi tàu bay qua phía xa của Mặt Trăng, Collins chỉ còn một mình khi liên lạc với hai người trên bề mặt Mặt Trăng, cũng như với trung tâm điều khiển dưới mặt đất, bị ngắt trong 48 phút.
“Lúc đó tôi chỉ có một mình, thực sự một mình, hoàn toàn bị cô lập khỏi cuộc sống. Nếu đếm, số người sẽ là ba tỷ cộng thêm hai ở phía bên kia của Mặt Trăng, và chỉ một (cộng thêm những thứ chỉ Chúa mới biết) ở phía bên này”, ông viết trong cuốn hồi ký Carrying The Fire: An Astronaut’s Journeys xuất bản năm 1974. Trải nghiệm này sau đó cũng chỉ có 6 người khác cảm nhận được.
“Ngoài cửa sổ, tôi có thể thấy những ngôi sao, chỉ có thế. Nơi tôi biết có Mặt Trăng lại là một khoảng tối đen. Tôi chỉ xác định được Mặt Trăng vẫn hiện diện nhờ sự vắng mặt của những ngôi sao”, Collins miêu tả. Ông chia sẻ, nếu so sánh với trải nghiệm dưới Trái Đất, việc ở một mình trên một chiếc thuyền nhỏ giữa Thái Bình Dương trong màn đêm tối đen có lẽ gần giống nhất.
Tuy nhiên, Collins không hề lo sợ và luôn cảm thấy kỳ lạ khi giới truyền thông miêu tả mình là “người đàn ông cô đơn nhất lịch sử”.
Ở nhóm smartphone cận cao cấp, khác biệt giữa các sản phẩm ngày càng khó tạo ra nếu chỉ nhìn vào màn hình, thiết kế hay hiệu năng. Phần lớn máy hiện nay đều đủ nhanh cho nhu cầu phổ thông, đủ mỏng để tạo cảm giác cao cấp và đủ đẹp để dễ gây thiện cảm từ cái nhìn đầu tiên.
Vì vậy, thứ quyết định bản sắc của một mẫu máy thường nằm ở trải nghiệm sử dụng cụ thể. Với vivo V70, hãng chọn đặt trọng tâm vào camera, rõ nhất là cụm ZEISS ở mặt lưng và hệ thống ống kính gồm camera chính 50 MP có chống rung quang học OIS, tele 50 MP và camera siêu rộng 8 MP; phía trước là camera selfie 50 MP lấy nét tự động. Về mặt thông số, đây là một cấu hình đủ cho thấy V70 không muốn chỉ đứng ở vị trí "chụp ổn", mà muốn tiến gần hơn tới một chiếc điện thoại thiên về hình ảnh trong tầm giá.
Điều đáng chú ý là vivo không chỉ gắn ZEISS như một yếu tố nhận diện. Cách hãng xây dựng sản phẩm cho thấy camera mới là phần được ưu tiên kể chuyện. V70 được nhấn vào khả năng tele 3x quang học, zoom số 10x cũng như khung viền hợp kim nhôm. Những chi tiết này, nếu nhìn riêng lẻ, có thể dễ bị xem là ngôn ngữ tiếp thị quen thuộc. Nhưng khi nhìn vào ảnh chụp thực tế, có thể thấy V70 ít nhất cũng đang cố tạo ra một hướng dùng rõ ràng hơn là chỉ trang bị camera để đủ thông số.
Từ những ảnh chụp thực tế, có thể thấy vivo V70 theo đuổi kiểu xử lý khá bắt mắt. Ảnh ngoài trời có màu sắc tươi, độ tương phản rõ, bầu trời và mảng cây lá thường được làm nổi lên thay vì giữ hoàn toàn trung tính. Đây là kiểu xử lý dễ tạo thiện cảm ngay khi xem trên màn hình điện thoại, đặc biệt với người dùng thích chụp xong là đăng. Bù lại, sự bắt mắt đó đôi khi cũng làm ảnh rời nhẹ khỏi cảm giác thật của bối cảnh, V70 ưu tiên ảnh có tính trình bày tốt hơn là cố giữ sự trung tính tuyệt đối.
Đó là lựa chọn không mới, nhưng hợp lý với nhóm người dùng mà dòng V hướng tới. Một chiếc điện thoại thiên chụp ảnh cho số đông thường không cần quá kỹ tính theo kiểu máy ảnh, mà quan trọng là ảnh ra đủ sắc, đủ sáng, màu da dễ nhìn và bố cục có nhiều không gian sáng tạo hơn nhờ tiêu cự linh hoạt. V70 có vẻ đang đi đúng công thức đó.
Phần đáng nói nhất trên vivo V70 vẫn là ống kính tele 50 MP. Trên lý thuyết, camera này hỗ trợ zoom quang 3x và được đặt như một trong những điểm nhấn chính của sản phẩm. Trên thực tế, đây cũng là thành phần giúp V70 khác hơn so với khá nhiều smartphone cùng tầm giá, nơi camera tele vẫn chưa phải trang bị phổ biến.
Qua các ảnh chụp hoa, máy bay, chân dung hay vật nuôi, tele trên V70 cho thấy giá trị rõ ràng hơn so với kiểu zoom để có thêm lựa chọn. Khi chụp hoa, tiêu cự dài giúp gom khung hình gọn hơn, tách chủ thể khỏi hậu cảnh dễ hơn và giữ được cảm giác nổi khối khá rõ. Với ảnh máy bay, camera tele không biến chiếc điện thoại thành công cụ chụp siêu xa, nhưng đủ để mở ra một kiểu ảnh mà camera chính khó làm tốt nếu chỉ crop. Còn với chân dung, đây là nơi lợi thế thể hiện rõ nhất: khuôn mặt lên thuận mắt, phối cảnh bớt méo, nền lùi ra sau tự nhiên hơn và khung hình có cảm giác đúng tiêu cự hơn cho ảnh.
Ảnh chân dung từ V70 cũng cho thấy máy thiên về hướng nịnh mắt. Tông da sáng, gương mặt được làm nổi khá rõ, nền xóa vừa phải và tổng thể ảnh phù hợp với thói quen chia sẻ mạng xã hội. Đây là điểm mạnh nếu nhìn từ góc độ sử dụng phổ thông. Tuy nhiên, với người thích ảnh thật màu hoặc muốn hệ camera giữ nguyên cá tính ánh sáng của bối cảnh, V70 có thể vẫn hơi ưu tiên xử lý phần mềm. Sự dễ nhìn của ảnh trong nhiều trường hợp đến từ cách máy tăng tương phản và tinh chỉnh màu khá chủ động.
Tựu trung, vivo V70 không tạo cảm giác là một cú nhảy vọt lớn về nhiếp ảnh di động, nhưng đây là một mẫu máy có hướng đi cụ thể. Điểm đáng giá nhất không nằm ở việc camera mạnh tới đâu mà ở chỗ máy tạo ra được một trải nghiệm chụp ảnh tương đối nhất quán: chất ảnh tươi sáng, màu sắc rõ ràng, chân dung nổi bật và tele thực sự có ích. Trong một thị trường đang có nhiều smartphone tầm trung vẫn dừng ở mức chụp ổn định, đó là một khác biệt đủ để V70 được chú ý.
Ông Trần Lê Hồng - Phó cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ - cho biết sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành công điện số 38 về đấu tranh, ngăn chặn, xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành các quyết định cụ thể hóa hành động.
Đồng thời thiết lập cơ chế đôn đốc và báo cáo nhanh hằng ngày về tình hình xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ trên toàn quốc.
Theo ông, tính đến ngày 27-5, sau 3 tuần ra quân đã phát hiện và xử lý 1.438 vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó có 1.146 vụ việc bị xử phạt vi phạm hành chính, khởi tố hình sự 28 vụ. Tổng số tiền xử phạt các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ khoảng 12,6 tỉ đồng. Trị giá hàng hóa vi phạm ước tính gần 36 tỉ đồng.
Có khoảng 30 vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được đánh giá là vi phạm nghiêm trọng, phức tạp, điển hình.
"Sau 3 tuần ra quân, số vụ việc bị xử lý vi phạm hành chính đã gấp 3 lần so với trung bình tháng của năm 2025. Số vụ việc bị khởi tố hình sự liên quan đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ bằng khoảng 60% tổng số vụ án bị khởi tố của năm 2025.
Số vụ việc được lực lượng quản lý thị trường cả nước xử lý tăng khoảng 210% so với tháng 5 của năm 2025 và đã vượt khoảng 158% so với chỉ tiêu đặt ra cho cả năm 2026", ông Hồng cho biết.
Hiện nhiều địa phương đã thành lập tổ công tác liên ngành, tăng cường phối hợp giữa các lực lượng công an, quản lý thị trường, hải quan và các cơ quan liên quan trong việc kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Theo ông, Bộ Khoa học và Công nghệ đang xây dựng cơ sở dữ liệu về tình hình phát hiện, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi cả nước.
Dự kiến cơ sở dữ liệu về thực thi quyền sở hữu trí tuệ sẽ từng bước tích hợp thông tin về tình hình xử lý vi phạm hành chính, hình sự, các vụ việc điển hình, nghiêm trọng, phức tạp; thông tin về đối tượng quyền sở hữu trí tuệ; thông tin xác định yếu tố xâm phạm; kết quả xử lý xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên cả nước…
Trong bài viết trên New York Times, nhà báo nổi tiếng John Carreyrou, người từng phơi bày vụ bê bối về công ty khởi nghiệp Theranos của Elizabeth Holmes, cho biết đã có khoảng thời gian nói chuyện với nhà khoa học máy tính người Anh Adam Back tại một công viên ở Riga (Latvia).
Khi Carreyrou nhắc đến tên ông trong số những người được dự đoán là "cha đẻ" Bitcoin, Back trở nên căng thẳng, phủ nhận mình là Satoshi và yêu cầu cuộc trò chuyện này cần được giữ kín. Theo Carreyrou, hành động của Adam Back khi đó thể hiện "ánh mắt nói dối, tiếng cười gượng gạo, cử động giật cục của bàn tay trái" khiến ông nghi ngờ.
Ông sau đó dành thời gian tìm hiểu và thấy một số manh mối. Trước hết, vấn đề liên quan đến khối (block) giao dịch đầu tiên của Bitcoin. Trong block, Satoshi nhúng một đoạn văn bản từ tiêu đề bài báo "Bộ trưởng Tài chính sắp thực hiện gói cứu trợ thứ hai cho các ngân hàng" của The Times ngày 3/1/2009. "Nó như dấu hiệu cho thấy Satoshi là người Anh", Carreyrou viết.
Nhà báo này cũng phân tích email của Satoshi cùng những bài viết trên diễn đàn và mạng xã hội của Back. Ông nhận ra hai người có phong cách viết tương tự nhau, đặc biệt là sử dụng các thuật ngữ đặc biệt.
Bên cạnh đó, Carreyrou cũng cho rằng Satoshi rất có thể cũng là một thành viên của Cypherpunk, nhóm được thành lập đầu những năm 1990, muốn sử dụng mật mã học, nghệ thuật bảo mật thông tin liên lạc bằng mã, để giải phóng cá nhân khỏi sự giám sát và kiểm duyệt của chính phủ. Back cũng là một Cypherpunk.
Ngoài ra, Back đã phát minh ra Hashcash - hệ thống giải câu đố thống kê mà Satoshi đã dùng cho thuật toán khai thác Bitcoin - một trong các yếu tố để khẳng định nhà khoa học máy tính này là cha đẻ Bitcoin. Satoshi từng nhắc đến Back và Hashcash trong sách trắng Bitcoin.
Adam Back từng công bố một số email trong vụ kiện liên quan đến Craig Wright - người Australia từng nhận là "cha đẻ" Bitcoin. Trong đó, Satoshi liên lạc với Back vào tháng 8/2008 trước khi công bố sách trắng Bitcoin.
"Email dường như là bằng chứng rằng Back không thể là Satoshi", Carreyrou viết. "Tuy nhiên, nghĩ kỹ hơn, tôi nhận ra một khả năng khác: Back hoàn toàn có thể gửi loạt email đó cho chính mình như một cách để che đậy".
Sau thông tin trên, các diễn đàn và mạng xã hội như Reddit, X "dậy sóng" và nổ ra tranh cãi. Theo Fortune, những gì Carreyrou đưa ra "không phải phỏng đoán tồi". Back từ lâu đã là người có ảnh hưởng trong giới tiền điện tử. Hashcash, một hình thức tiền kỹ thuật số ra đời trước Bitcoin do ông phát minh, đã được ứng dụng. Back cũng là CEO Blockstream, công ty về cơ sở hạ tầng Bitcoin đời đầu và hiện tích lũy một lượng lớn Bitcoin. Tuy nhiên, Fortune cũng đánh giá các dữ kiện đủ căn cứ để khẳng định.
"Tôi không phải Satoshi, nhưng là người đầu tiên tập trung cao độ vào những tác động tích cực của mật mã học, quyền riêng tư trực tuyến và tiền điện tử đối với xã hội", Adam Back phản hồi trên X ngày 8/4. "Vì vậy, từ năm 1992 trở đi, tôi đã tích cực tham gia nghiên cứu ứng dụng về tiền số, công nghệ bảo mật trên diễn đàn Cypherpunk, dẫn đến sự ra đời của Hashcash và các ý tưởng khác".
Trước đó, một loạt tên tuổi đã được "xướng tên" là người tạo ra Bitcoin, như Hal Finney, Dorian S. Nakamoto, Nick Szabo và Elon Musk. Tuy vậy, chưa ai trong số họ được xác nhận là cha đẻ Bitcoin.
Theo TechCrunch, việc tìm ra danh tính Satoshi Nakamoto có thể ảnh hưởng đến niềm tin và thị trường. Nếu lộ diện, số Bitcoin người này nắm giữ (hiện trên một triệu token) có thể gây biến động thị trường, đồng thời làm thay đổi cách nhìn về tính phi tập trung của Bitcoin. Ngoài ra, vấn đề pháp lý và áp lực từ các chính phủ trên thế giới có thể xuất hiện. Tuy vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Bitcoin hiện đã vận hành độc lập, không còn phụ thuộc vào người sáng lập.
Bảo Lâm tổng hợp
Ví triệu Bitcoin của Satoshi có thể bị máy tính lượng tử đe dọa thế nào
'Nữ hoàng Bitcoin' nhận tội lừa đảo 61.000 Bitcoin
