Sở Tư pháp TP.HCM vừa có công văn gửi Sở Tài chính về việc rà soát thực hiện Nghị Quyết số 212 của Thủ Tướng Chính phủ và hoàn tất kiến nghị Kiểm toán nhà nước, tham mưu thanh toán các khu đất thanh toán hợp đồng BT dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) – dự án chống ngập 10.000 tỉ.
Căn cứ Nghị quyết số 212 ngày 21.7.2025 của Chính phủ, UBND TP.HCM có thẩm quyền và chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất, bảo đảm tuân thủ quy định tại Nghị quyết số 98 của Quốc hội và pháp luật về đất đai.
Sở Tư pháp nhấn mạnh yêu cầu của Kiểm toán Nhà nước tại Kết luận số 48 ngày 6.4 rằng “Quỹ đất thanh toán cho dự án phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ngang giá theo quy định pháp luật”.
Thực tế, Nghị quyết số 212 đã mở ra cơ chế cho phép TP.HCM thanh toán cho nhà đầu tư bằng quỹ đất, phần chênh lệch (sau khi rà soát loại bỏ chi phí bất hợp lý) sẽ được bù đắp bằng vốn đầu tư công của thành phố.
Tuy nhiên, việc TP.HCM tiếp tục lựa chọn 7 khu đất từ hợp đồng cũ năm 2016 để thanh toán đã bị Kiểm toán Nhà nước “tuýt còi”. Nguyên nhân do tổng giá trị ước tính của 7 khu đất này chỉ khoảng 4.983 tỉ đồng, trong khi tổng mức đầu tư điều chỉnh của dự án hiện đã vọt lên tới 14.446 tỉ đồng. Khoảng cách quá lớn này hoàn toàn vi phạm nguyên tắc ngang giá.
Báo cáo kiểm toán cũng chỉ rõ sự thiếu nhất quán và “bối rối” của thành phố trong việc lựa chọn quỹ đất khi đưa 12 khu đất lên bàn cân nhưng liên tục thay đổi. Đơn cử, khu đất C8A (quận 7 cũ), số 762 Bình Quới và số 232 Đỗ Xuân Hợp đã được ký kết với nhà đầu tư nhưng đến nay vẫn vướng thủ tục, chưa duyệt quy hoạch 1/500, liên tục bị điều chỉnh diện tích.
Hai khu đất tại Phước Long B và số 299 Đào Trí từng được đưa vào danh sách dù đang có tổ chức, cá nhân khác thực hiện dự án. Một số khu đất như số 118B Trần Đình Xu (quận 1 cũ) và số 1005 Thoại Ngọc Hầu (quận Tân Phú cũ) từng bị kết luận không đủ điều kiện, nhưng chỉ ít tuần sau lại xuất hiện trở lại trong danh sách.
Ngược lại, các khu đất lớn tại xã Nhơn Đức, Hiệp Phước (huyện Nhà Bè cũ) từng được thống nhất dùng để thay thế thì sau đó lại bị loại bỏ; hay hai khu đất tại số 420 Nơ Trang Long và số 257 Trần Hưng Đạo được các sở ngành và nhà đầu tư đồng thuận đề xuất nhưng cuối cùng không được chấp thuận .
Do đó, trong văn bản lần này, Sở Tư Pháp đề nghị Sở Tài chính cần khẩn trương phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất nghiên cứu kết quả kiểm toán, đối chiếu quy định hiện hành để tham mưu phương án hoàn vốn bằng đất 100% theo đúng nguyên tắc ngang giá, đáp ứng tiến độ chỉ đạo của UBND TP.
Theo hợp đồng BT, trong vòng 9 tháng kể từ 27.5.2016, UBND TP.HCM phải xác định các khu đất thanh toán cho nhà đầu tư. Như vậy, tính đến cuối năm 2025 – tức gần 10 năm – thành phố vẫn chưa xác định chính thức quỹ đất và giá trị quỹ đất thanh toán. Việc dự án kéo dài không chỉ khiến máy móc công trình rỉ sét mà còn làm phát sinh lãi vay khổng lồ, gây rủi ro thất thoát rất lớn cho ngân sách nhà nước.
Hiện tại, nguồn vốn tín dụng từ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) vẫn chưa thể giải ngân cho dự án do các thủ tục pháp lý liên quan chưa hoàn thành. Việc sớm hoàn tất thủ tục xác định và thanh toán quỹ đất sẽ tạo điều kiện để BIDV giải ngân nguồn vốn tín dụng, hạn chế lãi vay và các chi phí phát sinh, từ đó giảm áp lực thanh toán cho ngân sách thành phố.
Mới đây nhất, tại Thông báo ngày 15.6 sau khi làm việc với lãnh đạo TP.HCM về các dự án trọng điểm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu phải hoàn thành dự án chống ngập ngay trong năm nay.
Tin Gốc: Thanh Niên




