Sự chú ý đổ dồn về thị trường Việt không chỉ đến từ các chính sách vĩ mô của nhà nước, mà còn từ sự theo sát của các nhà phát triển game hàng đầu thế giới, đặc biệt là từ Trung Quốc.
Chia sẻ tại một sự kiện thúc đẩy phát triển lĩnh vực Esports của Việt Nam gần đây, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (Bộ VH-TT-DL) Hồ An Phong đã đưa ra góc nhìn đột phá về tiềm năng của ngành game Việt Nam. Theo chiến lược quốc gia về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045, game và thể thao điện tử đã được xác định là một trong những ngành công nghiệp cơ bản quan trọng.
Điều làm nên sức hấp dẫn của nền kinh tế số này chính là dư địa phát triển vô tận. Theo Thứ trưởng Hồ An Phong, nhu cầu tiêu dùng vật chất của con người (như ăn uống, đi lại hay nhà ở…) đều có những giới hạn vật lý nhất định. Tuy nhiên, nhu cầu về đời sống tinh thần, giải trí lại vô cùng khổng lồ và không có điểm dừng. Sự bứt phá này đang biến game trở thành một cực tăng trưởng mới, đóng góp thực chất vào nền kinh tế.
Trên thực tế từ nhiều báo cáo trong ngành, xuất khẩu game của Việt Nam thời gian qua đã chạm mốc nửa tỉ USD mỗi năm – con số gây ấn tượng đối với một ngành công nghiệp vẫn còn khá non trẻ. Tuy mới được chú trọng gần đây, ngành game cũng đóng vai trò tiên phong trong công cuộc chuyển đổi số, tạo ra một hệ sinh thái việc làm đồ sộ bao gồm các nhà tổ chức sự kiện, MC, chuyên viên thiết kế, kỹ thuật viên, đồng thời mang lại doanh thu khổng lồ từ quảng cáo, tài trợ và vật phẩm đi kèm.
Một chuyên gia quốc tế từng nhận định, nếu bóng đá truyền thống cần một thời gian rất dài để Việt Nam có thể vươn lên đỉnh cao thế giới, thì với Esports, người Việt có thể đi nhanh hơn rất nhiều nhờ vào sự nhạy bén và lợi thế sẵn có của thế hệ trẻ.
Sức hút của thị trường game Việt Nam không qua mắt được các “ông lớn” công nghệ nước láng giềng. Các nhà phát triển (dev) Trung Quốc đang theo sát từng chuyển động, thói quen và hành vi của game thủ Việt. Chia sẻ với Thanh Niên bên lề sự kiện Vietnam GameVerse 2026 diễn ra tại TP.HCM mới đây, bà Jocelyn Liu, Giám đốc thương hiệu và PR của Hungry Studio – đơn vị đứng sau tựa game Block Blast đình đám, khẳng định Việt Nam là một thị trường đang tăng trưởng cực kỳ nhanh với tệp người dùng trẻ dồi dào.
“Đối với các công ty phát hành, việc tiến vào thị trường Việt Nam không còn là một phép thử, mà là một bước đi bắt buộc để bắt kịp và tận hưởng ‘miếng bánh’ tăng trưởng khổng lồ này. Việt Nam sở hữu lượng người dùng trẻ và mức độ sẵn sàng chi trả phí của game thủ Việt ngày càng tăng cao”, bà Jocelyn Liu nhấn mạnh.
Minh chứng cho sự đầu tư nghiêm túc này là cách các nhà phát triển Trung Quốc liên tục tối ưu hóa sản phẩm. Điển hình như Block Blast, tựa game có lượt tải nhiều nhất toàn cầu năm 2025 và đứng top tại Mỹ, Nhật Bản, châu Âu, đã thực hiện tới hơn 10.000 lượt A/B test chỉ trong vòng một năm để hiểu rõ hơn mong muốn của người dùng, trong đó có người dùng Việt Nam. Từ việc nắm bắt được tâm lý ngại sự phức tạp và không muốn chia sẻ quá nhiều dữ liệu cá nhân, lập trình viên đã thiết kế game không yêu cầu đăng nhập tài khoản nặng nề như các dòng game RPG, cho phép người dùng có thể chơi dễ dàng mọi lúc mọi nơi, kể cả trong môi trường không có kết nối mạng như trên máy bay.
Theo bà Liu, các studio Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp cận hơn tại Việt Nam thông qua các chiến dịch bản địa hóa toàn diện. Họ cam kết tung ra phiên bản ngôn ngữ hoàn thiện, tổ chức các sự kiện offline, mời KOL bản địa tham gia quảng bá, thậm chí thiết kế những tính năng tương tác cộng đồng riêng biệt, tương tự như cách đã làm rất thành công tại thị trường Nhật Bản.
Dù dư địa lớn và sự quan tâm từ quốc tế là tín hiệu đáng mừng, ngành game Việt Nam vẫn đang đối mặt với những thách thức không nhỏ. Trong đó, thị trường hiện vẫn phải nhập khẩu lượng lớn các tựa game nước ngoài, cho thấy sự thiếu hụt trong khả năng làm chủ nội dung.
Thứ trưởng Hồ An Phong đã thẳng thắn chỉ ra rằng, nếu không thể làm chủ nội dung và không có định hướng quản lý rành mạch, sự phát triển nóng của ngành game có thể kéo theo nhiều hệ lụy. Vì vậy, song song với việc mở cửa đón nhận các nhà phát triển quốc tế, Việt Nam cần có chính sách kiến tạo từ Nhà nước, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các doanh nghiệp và cơ quan truyền thông để xây dựng một nền thể thao điện tử lành mạnh, chuyên nghiệp.
Nhìn từ kinh nghiệm của những quốc gia “cường quốc thể thao điện tử” như Hàn Quốc, Nhật Bản và Trung Quốc, Esports đang vượt xa khuôn khổ giải trí đơn thuần để trở thành một ngành kinh tế số có giá trị cao. Không chỉ tạo doanh thu lớn, lĩnh vực này còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển thể thao hiện đại và hình thành nguồn nhân lực trẻ cho nền kinh tế mới.
Theo The Verge, Microsoft đang hủy phần lớn giấy phép sử dụng trực tiếp Claude Code, công cụ AI lập trình do Anthropic phát triển, kêu gọi nhân viên chuyển sang GitHub Copilot CLI để ưu tiên sản phẩm nội bộ thay vì bên thứ ba. Tuy nhiên, một số nguồn tin cho biết, lý do thực sự là chi phí cho Claude Code tăng cao khi lượng người dùng ngày càng lớn.
Điều này diễn ra chỉ 6 tháng sau khi Microsoft mở quyền truy cập Claude Code, khuyến khích hàng nghìn lập trình viên, quản lý dự án, nhà thiết kế và nhân viên thử nghiệm lập trình. Tuy nhiên, công cụ đã phổ biến quá nhanh, khiến gã khổng lồ công nghệ phải thay đổi quyết định.
Microsoft không phải công ty duy nhất điều chỉnh mức sử dụng AI. Praveen Neppalli Naga, Giám đốc công nghệ tại Uber, nói với The Information hồi tháng 4 rằng công ty đã tiêu hết toàn bộ ngân sách AI của cả năm 2026 chỉ trong 4 tháng. "Tôi phải lập kế hoạch lại từ đầu, vì khoản tôi nghĩ là đủ giờ đã cạn kiệt", ông chia sẻ. Trước đó, Uber tích cực thúc đẩy việc dùng AI thông qua các bảng xếp hạng đánh giá nội bộ.
Ngoài Uber và Microsoft, nhiều công ty cũng từng vận động nhân viên làm việc bằng AI. Ví dụ, Amazon khuyến khích sử dụng càng nhiều token càng tốt. Một nhân viên Meta thậm chí tạo ra bảng xếp hạng Claudeonomics, đặt tên theo AI Claude của Anthropic, để theo dõi xem ai dùng AI nhiều nhất.
Tuy nhiên, với cơ chế tính phí theo token (đơn vị dữ liệu đầu vào cơ bản mà mô hình AI xử lý để tạo đầu ra), chi phí sẽ tăng phụ thuộc mức sử dụng và hiệu suất. Ngân hàng đầu tư Mỹ Goldman Sachs dự báo tác nhân AI có thể thúc đẩy mức tiêu thụ token tăng gấp 24 lần vào năm 2030, đạt 120 triệu tỷ token mỗi tháng. Khi các doanh nghiệp tăng cường dùng tác nhân AI để cải thiện năng suất, tổng chi phí có thể tăng mạnh ngay cả khi giá mỗi token giảm.
Theo công ty nghiên cứu Gartner, đến 2030, chi phí suy luận của mô hình ngôn ngữ lớn có một nghìn tỷ tham số, tức mô hình AI cực kỳ phức tạp, sẽ thấp hơn gần 90% so với năm 2025. Dù vậy, họ dự đoán giá token giảm không đồng nghĩa AI doanh nghiệp rẻ hơn vì các tác nhân yêu cầu nhiều token hơn so với mô hình tiêu chuẩn. Mức tăng về lượng tiêu thụ có thể vượt xa mức giảm chi phí đơn vị, và nhà cung cấp AI cũng sẽ không cho khách hàng hưởng toàn bộ mức giảm này.
Tom's Hardware đánh giá, số tiền sử dụng AI nhiều khi còn cao hơn tiền thuê nhân viên. Peter Steinberger, nhà sáng lập OpenClaw, tuyên bố đã bỏ ra hơn 1,3 triệu USD cho token chỉ trong một tháng. Tháng trước, Bryan Catanzaro, Phó chủ tịch phụ trách học sâu của Nvidia, nói trên Axios: "Trong nhóm của tôi, chi phí điện toán đang vượt xa chi phí cho nhân viên".
Một khảo sát do Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tiến hành củng cố cho nhận xét của Catanzaro. Cụ thể, nhóm nghiên cứu phân tích yêu cầu kỹ thuật cần thiết của mô hình AI để thực hiện công việc ở mức tương đương con người và nhận thấy, tự động hóa bằng AI chỉ khả thi về mặt kinh tế trong 23% vị trí mà thị giác đóng vai trò then chốt. Trong 77% trường hợp còn lại, con người đảm nhận công việc sẽ đỡ tốn kém hơn.
Fortune nhận định, những thông tin trên có thể làm giảm kỳ vọng của các công ty công nghệ vào AI. Hồi tháng 3, Jensen Huang, CEO Nvidia, cho rằng trong tương lai, mỗi nhân viên công ty sẽ có 100 tác nhân AI cùng làm việc. Tuy nhiên, những công ty đang ấp ủ kế hoạch triển khai tác nhân AI diện rộng có thể sẽ cần xem xét lại bài toán chi phí. Việc dùng AI thay thế hoặc hỗ trợ con người có thể phức tạp hơn so với dự đoán ban đầu.
Dù vậy, nhiều lãnh đạo công nghệ vẫn tin tưởng vào hiệu quả khi đầu tư cho trí tuệ nhân tạo. Đầu tháng 4, Amos Bar-Joseph, CEO của startup Swan AI, đăng trên LinkedIn ảnh chụp màn hình hóa đơn họ trả cho Anthropic với số tiền 113.421,87 USD, cao gấp đôi so với tháng trước đó. Đáng chú ý, đây là chi phí AI dành cho 4 nhân viên, tức khoảng 28.000 USD một người mỗi tháng, vượt mức lương của nhiều người.
Bar-Joseph nói "chưa bao giờ tự hào về một hóa đơn nào hơn thế", tuyên bố Swan AI luôn đầu tư nhiều tiền cho trí tuệ nhân tạo. "Tôi muốn làm rõ ý nghĩa thực sự: đây không phải hành động chống con người mà ngược lại, chúng tôi sẽ tuyển dụng khi đạt đến giới hạn về những gì AI có thể làm. Chúng tôi chưa đạt đến giới hạn đó, thậm chí còn cách rất xa", ông nói với Business Insider.
Trong nhiều năm qua, 15 GB dung lượng đám mây miễn phí là 'tiêu chuẩn vàng' giúp Gmail đánh bại các đối thủ. Tuy nhiên, theo những rò rỉ mới nhất từ cộng đồng người dùng trên Reddit, Google đang thử nghiệm một chính sách mới đầy tranh cãi: Người dùng mới sẽ chỉ nhận được vỏn vẹn 5 GB dung lượng khởi điểm. Để 'mở khóa' đủ 15 GB như trước đây, họ buộc phải cung cấp và xác minh số điện thoại cá nhân.
Động thái này ngay lập tức vấp phải những luồng ý kiến trái chiều. Một bộ phận chuyên gia cho rằng đây là biện pháp kỹ thuật cần thiết để Google ngăn chặn vấn nạn thư rác (spam) và việc tạo tài khoản ảo hàng loạt. Tuy nhiên, không ít người dùng lại tỏ ra quan ngại về quyền riêng tư, coi đây là một hình thức 'ép buộc' tinh vi để Google thu thập thêm dữ liệu định danh cá nhân.
Thực tế ghi nhận, việc tạo tài khoản Google mà không khai báo số điện thoại đang ngày càng trở nên khó khăn. Nhiều người dùng báo cáo rằng họ bị chặn ngay từ bước đăng ký đầu tiên nếu cố tình để trống phần thông tin liên lạc.
Dù hiện tại trang hỗ trợ chính thức của Google vẫn ghi nhận mức 15 GB là tiêu chuẩn, nhưng các đợt thử nghiệm A/B trên một nhóm người dùng cho thấy một sự thay đổi diện rộng có thể sắp diễn ra. Nếu kế hoạch này được áp dụng chính thức, đây sẽ là dấu chấm hết cho kỷ nguyên lưu trữ đám mây 'hào phóng' và ẩn danh của Google.
Các chuyên gia khuyến cáo người dùng nên kiểm tra lại tình trạng bộ nhớ tài khoản hiện tại và cân nhắc việc xác minh danh tính hoặc sao lưu dữ liệu quan trọng để tránh những rủi ro mất mát không gian lưu trữ trong tương lai.
Trong bài đăng trên LinkedIn tuần này, CEO kiêm nhà sáng lập DeepL Jarek Kutylowski cho biết công ty "đang trải qua sự chuyển đổi cấu trúc lớn về loại công việc tồn tại, người thực hiện và số người cần thiết để làm tốt công việc đó. Sự chuyển đổi này xuất phát từ trí tuệ nhân tạo".
Theo Kutylowski, động thái mới giúp công ty có ít tầng lớp hơn, quyết định nhanh hơn và giảm đáng kể thời gian trao đổi qua lại vốn làm chậm các đội ngũ lớn.
Thành lập năm 2017, DeepL phát triển mô hình AI riêng và cạnh tranh với Google Translate về dịch thuật. Theo AFP, mô hình được sử dụng rộng rãi và công ty đạt giá trị hai tỷ USD vào năm 2024.
Tháng 6 năm ngoái, DeepL triển khai hệ thống DGX SuperPOD chứa chip Nvidia, cho phép giảm thời gian dịch toàn bộ Internet từ 194 xuống còn 18,5 ngày. Thời gian dịch cuốn sách dài nhất thế giới, In Search of Lost Time của tác giả Marcel Proust, cũng chỉ mất 0,09 giây thay vì 0,95 giây như trước kia.
Ngoài DeepL, công ty hạ tầng Internet và an ninh mạng Cloudflare tuần này cũng cho biết sẽ cắt giảm khoảng 20% nhân sự khi tái cấu trúc hoạt động và đẩy nhanh ứng dụng công cụ AI. Theo Reuters, Cloudflare dự định cắt giảm hơn 1.100 vị trí trên toàn cầu, trong khi tính đến cuối năm 2025, công ty có 5.156 nhân viên toàn thời gian.
Trong tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu cho việc sa thải nhân sự ở Mỹ, khi chiếm 1/4 trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm đã công bố. Còn trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ với 750 giám đốc tài chính, số vụ sa thải được gán cho AI năm 2026 dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
