Tỷ phú Elon Musk vừa xác nhận trên mạng xã hội X rằng ông không còn nắm giữ khối tài sản trị giá nghìn tỷ USD. Sự biến động này diễn ra trong bối cảnh giá cổ phiếu các doanh nghiệp then chốt của ông liên tục sụt giảm sau giai đoạn tăng nóng. Diễn biến trên phản ánh rõ tính chất biến động mạnh của các tài sản tài chính niêm yết trên thị trường.
Theo dữ liệu từ Bloomberg và Forbes, khối tài sản của ông Musk đã có sự điều chỉnh sâu chỉ sau một thời gian ngắn lập đỉnh. Việc cổ phiếu SpaceX lao dốc khoảng 50% cùng kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng của Tesla đã trực tiếp kéo quy mô tài sản của vị tỷ phú này xuống mức 722,4 tỷ USD vào ngày 23/7.
Cú rơi 50% của cổ phiếu SpaceX và chuỗi sụt giảm tài sản kỷ lục
Đợt bùng nổ tài sản của Elon Musk bắt đầu từ sự kiện SpaceX chính thức thực hiện đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào ngày 12/6 trên sàn Nasdaq với giá 135 USD/cổ phiếu. Cổ phiếu này sau đó tăng vọt lên mức đỉnh lịch sử 225,64 USD/cổ phiếu vào ngày 16/6. Giá cổ phiếu tăng nhanh đã giúp ông Musk trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu tài sản vượt mốc 1.000 tỷ USD, đạt đỉnh khoảng 1.450 tỷ USD.
Tuy nhiên, đà giảm ngay sau đó đã diễn ra rất nhanh. Tính đến hiện tại, cổ phiếu SpaceX đã hạ xuống còn 114 USD/cổ phiếu, tương đương mức giảm 50% so với đỉnh. Diễn biến tương tự cũng được ghi nhận trên thị trường tiền mã hóa. Hợp đồng SPCX-USDC trên sàn giao dịch Hyperliquid đã giảm từ mức đỉnh 228,74 USD xuống còn 114,50 USD. Trong 24 giờ gần nhất, hợp đồng này đạt khối lượng giao dịch 227 triệu USD và lượng vị thế mở ở mức 164 triệu USD.
Chuỗi điều chỉnh này khiến tài sản của ông Musk liên tục vượt qua các mốc sụt giảm quan trọng. Ngày 1/7, tài sản giảm xuống 994,1 tỷ USD, khiến ông đánh mất danh hiệu người nghìn tỷ USD. Đến ngày 17/7, việc một vụ phóng tên lửa Starship bị hủy do sự cố động cơ khiến tài sản lùi về 792,8 tỷ USD. Tiếp đó, vào ngày 23/7, Tesla công bố báo cáo tài chính quý không đạt kỳ vọng khiến cổ phiếu hãng xe điện giảm gần 10%. Như vậy, chỉ trong chưa đầy 6 tuần, ông Musk đã mất khoảng 730 tỷ USD tài sản tính trên giấy tờ.
Bản chất tài sản “trên giấy” và bài toán thanh khoản của giới siêu giàu
Sự sụt giảm nhanh chóng này đến từ chính cấu trúc tài sản của Elon Musk. Khối tài sản của ông không nằm dưới dạng tiền mặt gửi ngân hàng mà gắn liền với giá trị vốn hóa của các công ty do ông quản lý. Ông Musk hiện nắm giữ khoảng 20% cổ phần Tesla thông qua cổ phiếu và các quyền chọn mua với giá thực hiện 23,34 USD/cổ phiếu, cùng khoảng 42% cổ phần tại SpaceX. Sau đợt sáp nhập năm 2026, xAI và mạng xã hội X cũng nằm trong cấu trúc sở hữu của SpaceX.
Một điểm đáng chú ý trong mô hình quản trị tài chính của vị tỷ phú này là ông không nhận lương cố định tại Tesla. Toàn bộ thu nhập của ông đến từ các gói quyền chọn cổ phiếu gắn liền với chỉ tiêu vốn hóa và kết quả kinh doanh. Điều này đồng nghĩa với việc khi giá cổ phiếu suy giảm, ông không có nguồn thu nhập tiền mặt cố định nào để bù đắp.
Các tổ chức định giá tài sản lớn hiện có những góc nhìn khác nhau về giá trị thực tế của ông Musk. Theo Forbes, tài sản của ông đứng ở mức 722,4 tỷ USD vào ngày 23/7. Trong khi đó, Bloomberg Billionaires Index đưa ra con số dao động từ 850 tỷ USD đến hơn 1.100 tỷ USD.
Sự khác biệt này xuất phát từ phương pháp định giá quyền chọn cổ phiếu Tesla và các khoản đầu tư tư nhân như xAI hay X. Bên cạnh đó, giới phân tích nhận định việc chuyển đổi một lượng lớn tài sản trên giấy thành tiền mặt mà không làm ảnh hưởng đến giá cổ phiếu vẫn là một ẩn số lớn.
Vị thế dẫn đầu và những giá trị nền tảng của doanh nghiệp
Dù vừa trải qua đợt sụt giảm tài sản kỷ lục trong lịch sử, Elon Musk vẫn duy trì vị thế người giàu nhất thế giới. Dữ liệu tài chính cho thấy khối tài sản hiện tại của ông vẫn cao gấp gần ba lần so với người xếp thứ hai là đồng sáng lập Google Larry Page với 262,5 tỷ USD, tiếp theo là Sergey Brin với 260,1 tỷ USD và CEO Meta Mark Zuckerberg đạt khoảng 212,6 tỷ USD.
Bên cạnh hoạt động kinh doanh cốt lõi, hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cho thấy SpaceX hiện nắm giữ 18.712 bitcoin trên bảng cân đối kế toán. Với mức giá 64.151,11 USD/BTC, lượng tài sản số này tương đương khoảng 1,2 tỷ USD.
Theo ghi nhận từ Reuters, bất chấp những biến động ngắn hạn về vốn hóa, giá trị cốt lõi mà Tesla và SpaceX tạo ra vẫn có tác động sâu rộng. Tesla đã thành công trong việc đưa xe điện trở thành sản phẩm thương mại phổ biến, trong khi SpaceX mở ra bước ngoặt cho ngành công nghiệp hàng không vũ trụ tư nhân. Những thay đổi về mặt công nghệ và hạ tầng này vẫn duy trì sức ảnh hưởng lớn trên thị trường.
Thông tin trên được Công ty cổ phần tập đoàn PC1 công bố ngày 24/7, sau phiên họp bất thường về nhân sự. Bà tốt nghiệp Cử nhân Tài chính tại Đại học George Washington (Mỹ). Trước khi được bổ nhiệm làm Chủ tịch, bà Linh giữ chức Phó giám đốc Ban phụ trách Ban Tài chính tập đoàn. Trong giai đoạn 2021-2025, bà từng làm chuyên viên tại Công ty TNHH Thuế và Tư vấn KPMG và Chứng khoán Vietcap.
Bà Trịnh Khánh Linh là con gái ông Trịnh Văn Tuấn, người đã có 16 năm làm Chủ tịch PC1 nhưng bị khởi tố, bắt tạm giam trong tháng 5.
Hiện bà nắm giữ 4 triệu cổ phiếu PC1, tương đương gần 1% vốn. Đồng thời, Chủ tịch PC1 còn đại diện quản lý thêm 21,38% vốn do các cổ đông khác nắm giữ.
Ngoài bà Trịnh Khánh Linh, hôm nay, cổ đông của PC1 đã bầu thêm 3 thành viên mới cho HĐQT, gồm: ông Trịnh Tiến Dũng, ông Lê Thành Lương và bà Vũ Thị Minh Nhật. Trong đó, ông Trịnh Tiến Dũng là em trai của ông Trịnh Văn Tuấn, hiện là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng,
Ngoài ông Trịnh Văn Tuấn, 6 nhân sự quản lý khác của PC1 bị khởi tố với cáo buộc tham ô tài sản, vi phạm quy định kế toán. Ông Tuấn vẫn là cổ đông lớn nhất của PC1 với tỷ lệ sở hữu 21,38% vốn.
PC1 tiền thân là doanh nghiệp Nhà nước, chuyên xây lắp các công trình truyền tải điện quốc gia. Công ty được cổ phần hóa từ năm 2005 và đưa cổ phiếu lên sàn HoSE từ cuối năm 2016. Về sau, PC1 mở rộng sang lĩnh vực sản xuất công nghiệp, đầu tư năng lượng, bất động sản.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa ban hành loạt quyết định xử phạt về vi phạm công bố thông tin với các cá nhân, tổ chức.
Có 2 cá nhân bị xử phạt trong đợt này, gồm ông Bùi Minh Tuấn (địa chỉ tại 40/11 Nguyễn Văn Đậu, Phường Gia Định, TPHCM) và ông Lê Duy Hiệp (địa chỉ tại 40/6 Huỳnh Đình Hai, Phường Bình Thạnh, TPHCM) cùng bị phạt tiền 77,5 triệu đồng/người. Nguyên nhân, do hai cá nhân này có hành vi kiêm nhiệm thành viên Hội đồng quản trị của 1 công ty đại chúng đồng thời là thành viên Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên tại quá 5 công ty khác.
Ngày 18/6, Công ty cổ phần Anh ngữ Apax bị xử phạt 100 triệu đồng do không công bố hàng loạt thông tin định kỳ liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp trong giai đoạn 2023-2025. Các tài liệu chưa được công bố bao gồm báo cáo tài chính, báo cáo tình hình thanh toán gốc, lãi trái phiếu, báo cáo sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu và tình hình thực hiện các cam kết với nhà đầu tư.
Trong lĩnh vực bất động sản, Công ty TNHH Đầu tư và Kinh doanh Bất động sản Khu Đông bị phạt 92,5 triệu đồng do không công bố hoặc công bố không đúng thời hạn nhiều báo cáo liên quan đến tình hình sử dụng vốn từ phát hành trái phiếu, báo cáo tài chính và tình hình thanh toán gốc, lãi trái phiếu trong giai đoạn 2020-2022.
Ngoài ra, Công ty TNHH Khu Đông - Phú Quốc bị xử phạt 60 triệu đồng do công bố thông tin không đúng thời hạn đối với các tài liệu liên quan đến trái phiếu phát hành năm 2021, gồm báo cáo tài chính, báo cáo sử dụng vốn và tình hình thanh toán gốc, lãi trái phiếu.
Sang ngày 19/6, Công ty cổ phần Phát triển nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (Hodeco) bị xử phạt tổng cộng 242,5 triệu đồng. Cụ thể, Hodeco bị phạt 92,5 triệu đồng do chậm công bố thông tin từ 15 ngày trở lên đối với tài liệu họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Báo cáo thường niên năm 2025 và công bố không đúng thời hạn thông tin liên quan đến thanh toán gốc, lãi trái phiếu mã HDCH2224002.
Doanh nghiệp này cũng bị phạt 85 triệu đồng do không báo cáo phương án phát hành hai lô trái phiếu HDC12501 và HDC12502 tại cuộc họp Đại hội đồng cổ đông gần nhất. Ngoài ra, Hodeco bị phạt thêm 65 triệu đồng vì công bố thông tin không đầy đủ về các giao dịch với công ty con và công ty liên kết trong các báo cáo quản trị công ty giai đoạn 2023-2025.
Ngày 23/6, Công ty TNHH Nam Rạch Chiếc bị phạt 175 triệu đồng do có hành vi sử dụng số tiền thu được từ đợt chào bán chứng khoán riêng lẻ không đúng với phương án đã được Hội đồng thành viên thông qua hoặc nội dung đã công bố thông tin cho nhà đầu tư…
Cùng ngày, Công ty cổ phần Đầu tư Technical và Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Nông sản Thực phẩm Cà Mau cùng bị phạt tiền 92,5 triệu đồng do không công bố thông tin đối với các tài liệu báo cáo tài chính bán niên, báo cáo tình hình sử dụng số tiền từ phát hành trái phiếu được kiểm toán bán niên 2023.
Diễn biến tích cực của thị trường chứng khoán trong 5 tháng đầu năm không đồng nghĩa với việc các quỹ đầu tư đều có kết quả khả quan.
Theo báo cáo hoạt động các quỹ đầu tư tháng 5 của FiinGroup, hiệu suất bình quân của nhóm quỹ cổ phiếu giảm 1,4% trong tháng 5, đảo chiều so với mức tăng 2,2% của tháng trước. Có tới 70/86 quỹ cổ phiếu ghi nhận hiệu suất âm, chủ yếu là các quỹ ETF tham chiếu chỉ số VNDiamond và các quỹ mở.
Tính chung 5 tháng đầu năm, VN-Index tăng 4,4%. Tuy nhiên nhiều quỹ vẫn có mức sinh lời thấp hơn chỉ số, thậm chí ghi nhận hiệu suất âm.
Trong nhóm các quỹ có kết quả tích cực, Fubon FTSE Vietnam ETF dẫn đầu với mức sinh lời 3,7%, tiếp đến là quỹ ESG Eastspring Investments Việt Nam (EVESG) đạt 3,4%, VinaCapital VMEEF đạt 2,6% và VinaCapital VESAF đạt 1,1%.
Theo FiinGroup, xét trong nhóm các quỹ có giá trị tài sản ròng (NAV) trên 1.000 tỉ đồng, có 39/69 quỹ ghi nhận hiệu suất lũy kế 5 tháng thấp hơn cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, các quỹ ETF ngoại như Fubon FTSE Vietnam ETF, Xtrackers Vietnam ETF và VanEck Vietnam ETF đều có kết quả suy giảm so với cùng kỳ do nền so sánh năm trước ở mức cao, đồng thời chịu tác động từ biến động tỉ giá.
Trong khi đó nhóm quỹ mở có tín hiệu tích cực hơn, khi 12/26 quỹ có NAV trên 1.000 tỉ đồng cải thiện hiệu suất so với cùng kỳ. Nổi bật là EVESG với mức sinh lời 3,4%, đảo chiều so với mức giảm 2,1% của cùng kỳ năm 2025.
Không chỉ hiệu suất phân hóa, dòng vốn vào các quỹ đầu tư cũng chưa có dấu hiệu cải thiện.
Theo FiinGroup, tổng giá trị rút ròng khỏi các quỹ đầu tư trong tháng 5 vượt 2.500 tỉ đồng, tăng gần 60% so với tháng trước. Riêng nhóm quỹ cổ phiếu bị rút hơn 1.800 tỉ đồng, chiếm hơn 71% tổng giá trị rút ròng toàn thị trường.
Đây cũng là tháng thứ 31 liên tiếp nhóm quỹ cổ phiếu bị rút vốn, với tổng giá trị lũy kế khoảng 69.400 tỉ đồng.
Ở chiều ngược lại, áp lực rút vốn tại nhóm quỹ trái phiếu có dấu hiệu hạ nhiệt khi giá trị rút ròng giảm còn khoảng 742 tỉ đồng. Trong khi đó nhóm quỹ cân bằng tiếp tục ghi nhận dòng tiền vào ròng tháng thứ 10 liên tiếp, dù quy mô dòng vốn mới đang thu hẹp.
Báo cáo cũng cho thấy tâm lý thận trọng của các công ty quản lý quỹ. Có 19 trong tổng số 37 quỹ mở cổ phiếu tăng tỉ trọng nắm giữ tiền mặt trong tháng 5, đảo chiều so với xu hướng giải ngân trước đó.
Bên cạnh đó, hoạt động cơ cấu danh mục của các quỹ cũng cho thấy dòng tiền tiếp tục tập trung vào một số nhóm ngành dẫn dắt.
Xét theo giá trị giao dịch, công nghệ thông tin, hàng hóa và dịch vụ công nghiệp, bất động sản là 3 nhóm được mua ròng mạnh nhất trong tháng 5.
Trong đó FPT tiếp tục được các quỹ gia tăng tỉ trọng tháng thứ hai liên tiếp, trong khi GEX thu hút lực mua từ cả các quỹ ETF ngoại và quỹ mở. Ở nhóm ngân hàng, VCB là cổ phiếu có nhiều quỹ tham gia mua ròng nhất với 32 quỹ, bên cạnh VPB, HDB, SHB và LPB.
Ở chiều ngược lại, các quỹ giảm tỉ trọng tại nhóm bán lẻ, dịch vụ tài chính và hàng cá nhân, gia dụng. Xét theo từng cổ phiếu, OCB là mã bị bán ròng mạnh nhất, chủ yếu do quỹ PYN Elite cơ cấu danh mục. MBB tiếp tục bị bán ròng tháng thứ ba liên tiếp, trong khi SHS cũng bị nhiều quỹ ngoại hạ tỉ trọng sau giai đoạn tích lũy.
