Thanh lý nhẫn kim cương 55 triệu đồng nhưng không ai mua

Lại một mùa Trung thu nữa rục rịch sắp đến, tôi vừa đọc được một trường hợp đang gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội.

Đó là câu chuyện về một chiếc bánh Trung Thu dẻ có giá xưởng khoảng 155.000 đồng nhưng đến tay người tiêu dùng lại khoảng 290.000 đồng. Chênh lệch 135.000 đồng khiến không ít người đặt câu hỏi: Người bán có "ăn dày"?, một số người còn nhận định đây là nguyên nhân đẩy giá bánh Trung thu khiến chúng ngáo giá.

Thú thật, nếu chưa bon chen đi buôn bán, có lẽ tôi cũng nghĩ như vậy. Nhưng sau khi từng nhập hàng về bán tôi có một cái nhìn khác hơn.

Rất nhiều người có thói quen lấy giá bán trừ giá nhập rồi mặc định đó là tiền lời. Như câu chuyện trên, nhập một chiếc bánh với giá 155.000 đồng, bán 290.000 đồng, nhìn qua tưởng lời 135.000 đồng.

Nhưng trước khi người bán cầm được số tiền đó, họ đã phải chi cho rất nhiều khoản. Đầu tiên là chi phí quảng cáo. Ngày nay, rất ít cửa hàng online chỉ đăng bài rồi tự có khách. Muốn tiếp cận người mua phải chạy quảng cáo, thuê KOL, làm video, chụp ảnh, livestream... Những khoản này đều được phân bổ vào giá bán.

Tiếp theo là chi phí đóng gói, hộp, túi, tem nhãn, nhân viên, kho bãi, phần mềm quản lý, điện nước và nhiều khoản vận hành khác. Chưa kể phí thanh toán, phí sàn thương mại điện tử, phí vận chuyển hỗ trợ khách hàng, chi phí đổi trả, hàng hư hỏng hoặc tồn kho.

Đặc biệt với bánh Trung Thu, rủi ro còn lớn hơn. Đây là mặt hàng chỉ bán được trong một thời gian rất ngắn. Qua mùa là gần như hết giá trị thương mại. Nếu nhập nhiều mà bán chậm, người bán có thể phải xả hàng, thậm chí chấp nhận lỗ.

Điều này khác hoàn toàn với những mặt hàng có thể bán quanh năm. Vì vậy, phần lợi nhuận của những chiếc bánh bán được cũng phải bù cho rủi ro của những chiếc không bán được.

Tất nhiên, cũng không thể phủ nhận sẽ có những đơn vị định giá rất cao để tối đa hóa lợi nhuận, nhất là khi sản phẩm tạo được hiệu ứng trên mạng xã hội hoặc nguồn cung khan hiếm.

Rủi ro mà người bán phải chấp nhận khi bán thực phẩm, lại còn theo mùa không hề nhỏ nên họ có quyền tính đủ chi phí để duy trì việc kinh doanh. Điều quan trọng là thị trường đủ minh bạch để khách hàng thấy mức giá mình trả là xứng đáng với chất lượng sản phẩm và dịch vụ nhận được.

Tin Gốc: Vnexpress

Có lần tôi được mời đến một bữa nhậu mà chủ nhà hồ hởi giới thiệu: "Hôm nay có thịt thú rừng xịn, không phải lúc nào cũng có đâu".

Cả bàn lập tức xôn xao. Người thì hỏi là nai hay lợn rừng, người lại đoán là dúi, cầy hay một loài gì đó "đặc biệt" hơn. Không khí bỗng trở nên hào hứng chỉ vì món ăn được gắn hai chữ "thú rừng".

Tôi chợt nhận ra, với không ít người, giá trị của bữa nhậu không nằm ở việc món ăn ngon đến đâu mà ở chỗ nó hiếm và đắt "vài triệu đồng một kg". Càng khó kiếm, càng được xem là "đẳng cấp". Có người còn coi việc mời được bạn bè ăn thịt thú rừng là một cách thể hiện mối quan hệ rộng, chịu chơi và có điều kiện.

Nhưng điều khiến tôi băn khoăn là, rất ít người trong những bữa nhậu ấy thực sự biết nguồn gốc của món ăn. Đó là động vật được nuôi hợp pháp hay bị săn bắt trái phép? Có thuộc danh mục được phép kinh doanh hay không? Chỉ cần nghe người bán nói "hàng rừng chính hiệu" là nhiều người đã yên tâm xuống tiền.

Thực tế, không ít vụ việc cho thấy nhiều loài động vật hoang dã bị săn bắt và buôn bán trái phép chỉ để phục vụ nhu cầu ăn uống. Khi có người mua, sẽ có người tìm cách cung cấp. Mỗi lời khoe "đặc sản rừng" đôi khi lại vô tình tiếp tay cho một chuỗi khai thác bất hợp pháp phía sau.

Điều đáng nói là không phải cứ gắn mác "thịt rừng" thì sẽ ngon hơn. Nhiều người từng ăn cũng thừa nhận hương vị không khác biệt quá nhiều so với các loại thịt quen thuộc. Giá trị của món ăn phần lớn đến từ sự hiếm có và tâm lý muốn trải nghiệm cái lạ hơn là chất lượng thực sự.

Nếu đã muốn thưởng thức đặc sản, hãy lựa chọn những sản phẩm có nguồn gốc hợp pháp, minh bạch. Còn nếu chỉ để có vài câu khoe rằng mình vừa được ăn thịt thú rừng, có lẽ cái giá phải trả cho môi trường và đa dạng sinh học là quá lớn so với giá trị của một bữa nhậu kéo dài vài tiếng, đó chính là những bữa nhậu vô tri.

Tin Gốc: Vnexpress

"Ngày còn trẻ, chị tôi làm Phó giám đốc cho một công ty TNHH gia công giày dép xuất khẩu. Công việc áp lực, vất vả nhưng chị chưa từng nghĩ cho bản thân. Phần lớn tiền lương chị đều dồn hết cho hai con ăn học ở những trường đại học top đầu, với mong muốn chúng có tương lai tốt hơn mẹ.

Suốt mấy chục năm, chị tằn tiện từng đồng, hy sinh tuổi xuân, sức khỏe và cả những nhu cầu nhỏ bé nhất của bản thân để nuôi con trưởng thành. Rồi các con cũng ra trường, lập nghiệp, lập gia đình riêng.

Một đứa ở Hà Nội, một đứa ở Đà Nẵng. Cuộc sống cơm áo, nhà cửa, con cái khiến chúng bị cuốn vào vòng xoáy mưu sinh, thỉnh thoảng mới có thể về thăm mẹ.

Còn chị, sau cả một đời cống hiến, giờ sống bằng đồng lương hưu chỉ hơn 3,5 triệu đồng mỗi tháng. Thời đi làm, công ty tồn tại hai hệ thống lương: lương thực lĩnh và lương đóng bảo hiểm xã hội. Mức đóng bảo hiểm thấp hơn rất nhiều nên khi về già, lương hưu cũng thấp đến xót xa.

Ngoài 70 tuổi, sức khỏe chị ngày càng yếu. Tiền thuốc men, sinh hoạt nhiều khi vượt quá khả năng chi trả. Có những tháng chị phải dè sẻn từng bữa ăn để dành tiền mua thuốc.

Các con không phải không thương mẹ, nhưng chúng cũng đang gồng mình trả góp nhà, nuôi con ăn học, vật lộn với cuộc sống nơi thành phố lớn nên gần như không còn khả năng hỗ trợ.

Bi kịch nhất không phải là nghèo khó, mà là sau cả một đời hy sinh cho gia đình, tuổi già của chị lại lặng lẽ, thiếu thốn và cô đơn đến vậy".

Độc giả nickname GT kể lại câu chuyện như trên, về hoàn cảnh của người chị từng có công việc và thu nhập ổn định nhưng về già lại "lặng lẽ, thiếu thốn và cô đơn sau cả một đời hy sinh cho gia đình".

Bình luận này được viết sau bài Già rồi, ai nuôi mình?. Trong bài viết này, tác giả khắc họa chân dung nhiều người già bằng câu hỏi: "Tôi sẽ sống bằng gì trong hơn 20 năm cuối đời, khi sức khỏe đã yếu đi và khả năng lao động không còn như trước?".

Độc giả nickname anonym.onl22 nêu quan điểm: "Với những người còn trẻ, chỉ sinh con đủ nuôi, để dành khoản tiết kiệm phòng thân khi về già. Con cái sau này rồi cũng lớn, lập gia đình riêng, con ruột có thể sống khổ để lo cho mình, nhưng dâu rể không làm vậy được trừ khi mình có tài sản để chúng nó thừa kế.

Phụ thuộc con cái còn có thể làm cho vợ chồng con mâu thuẫn về chuyện chu cấp bên nội bên ngoại công bằng. Tốt nhất vẫn nên tính đường cho mình khi về già để hạn chế làm phiền con cháu, đặc biệt là vấn đề tiền bạc".

Độc giả nickname Hang15 nói: "Già thì tự lo chứ chờ ai lo. Con (nếu có) cũng bận rộn với gia đình nhỏ của con, bận đưa đón chăm sóc cháu. Vậy nên xác định là chủ động dành dụm mà tự lo cho tuổi già của mình.

Nhà tôi có ba anh chị em. Một người trong Nam, hai người sống cùng thành phố nhưng ở riêng, còn lại bố mẹ lủi thủi với nhau. Hai người ở cùng thành phố cũng bận rộn đi làm, lâu lâu mới qua thăm bố mẹ được một lần. Người ở trong Nam thì cả năm về được một lần".

Người Việt có niềm tin tự nhiên rằng về già sẽ có con cháu chăm sóc. Nhưng xã hội đã thay đổi. Con cái đi làm xa, du học hoặc thậm chí định cư nước ngoài. Mô hình gia đình nhiều thế hệ sống cùng nhau đang dần thu hẹp, trong khi tuổi thọ của người Việt lại tăng lên đáng kể. Nghĩa là thời gian sống sau tuổi nghỉ hưu ngày càng dài hơn và chi phí để duy trì một cuộc sống tương đối ổn định cho giai đoạn này cũng lớn hơn nhiều so với trước.

"Chưa giàu đã già, chưa già đã tái nghèo", là nỗi lo của độc giả nickname buso co:

"Cá nhân tích lũy không đủ, con cháu chưa biết sau này có đủ ăn hay không, các công ty càng không có trách nhiệm phải trả nhiều tiền bảo hiểm xã hội cho bạn, đất nước hiện tại không giàu để bao cấp, trợ cấp xã hội, thế này thì trông cậy vào đâu?

Một đồng nghiệp người Đan Mạch nói với tôi rằng họ phải đóng thuế rất cao, nhưng họ chấp nhận điều đó khi họ hiểu rằng cái quỹ chung của xã hội được sử dụng để lo cho chính họ khi về già, ốm yếu, tai nạn, thất nghiệp và trợ cấp giáo dục, y tế cho con cháu họ khi chúng còn nhỏ.

Vấn đề là các quỹ đó phải được sử dụng minh bạch và hợp lý".

Bài toán không chỉ dừng lại ở khía cạnh tài chính, độc giả nickname hungntfx cho rằng: "Còn là việc xã hội có dành nguồn lực sản xuất vào việc chăm sóc người già hay không, và việc đó có cân bằng được với những nhu cầu khác của xã hội hay không.

Không có khoản lương hưu nào có thể đủ để cho người ta dưỡng già nếu như thiếu người chăm sóc, thiếu nhu yếu phẩm, hay giá nhà đất xây viện dưỡng lão tăng cao".

Độc giả Tuan Nguyen chỉ ra một trong những lối thoát cho tuổi già cô đơn:

"Mô hình chăm sóc tuổi già dựa trên kế hoạch tiền bạc sẽ rất khó như bài viết đã phân tích: an toàn thì mất giá, sinh lời thì rủi ro. Những mô hình dựa trên kết nối cộng đồng như Trung Quốc hay các nước Châu Âu đã làm thì thực tế hơn: người già chăm sóc lẫn nhau, hay người khỏe chăm sóc người yếu để đổi lấy 'tín dụng thời gian', sau này được chăm sóc lại.

Ngoài ra sự tiến bộ của robot hình người và AI cũng là tia sáng cho thế hệ già tương lai".

Trong khi đó, độc giả Vu cho rằng những khoản đầu tư cho tương lai tuổi già - vấn đề là ở niềm tin:

"Sức hút cho những khoản đầu tư tương lai nằm ở niềm tin. Cơ sở xác nhận của niềm tin đó được biểu hiện thông qua những hoạt động hiện tại.

Khi các tổ chức tài chính hiện tại như bảo hiểm vẫn chưa thực sự hoạt động hiệu quả, vẫn còn gây nhiều tranh cãi thì các tổ chức khác rất khó để thuyết phục người tham gia.

Chưa kể tính ổn định của chính sách đối với những khoản đầu tư dài hạn như vậy. Ngay cả khi bỏ tiền trực tiếp, nhiều viện dưỡng lão cũng khiến người già chưa cảm thấy yên tâm.

Thời đại đã thay đổi. Người già ở Việt Nam đúng là đã bắt đầu cảm nhận được sự cô đơn, ngay cả khi có điều kiện ở trong ngôi biệt thự sang trọng của mình cùng con cháu. Con đi làm, cháu đi học, không ai rảnh rỗi, những bữa cơm thất thường.

Cần tăng cường các biện pháp hỗ trợ xã hội, nhưng các tổ chức hoạt động trước hết phải dựa trên những tiêu chuẩn, tiêu chí về lương tâm, trách nhiệm rõ ràng, nhất quán.

Viện dưỡng lão, nhà kết nối cộng đồng thôn - phố... là những hình thức tổ chức quan trọng nhất, trực tiếp chăm sóc sức khỏe thân - tâm của các cụ, nếu được khai thác hiệu quả, ngay từ bây giờ.

Nếu được, các hoạt động bảo hiểm tài chính nên kết hợp, gắn liền với các tổ chức này để duy trì sức sống bền vững".

Tin Gốc: Vnexpress