“Thêm một nhà máy điện và khử mặn trở thành mục tiêu trong đợt tấn công thù địch, hỏa hoạn đã bùng phát tại một khu vực trong cơ sở”, Bộ Điện lực, Nước và Năng lượng tái tạo Kuwait thông báo hôm nay.
Tại Kuwait, khoảng 90% nước uống đến từ các nhà máy khử mặn. Quá trình khử mặn loại bỏ muối khỏi nước biển, phổ biến nhất là bằng cách ép nước qua các màng lọc siêu mịn trong quy trình thẩm thấu ngược.
Giới chức Kuwait đã thực hiện “những biện pháp phòng ngừa” để đối phó ngọn lửa, trong đó có ngắt kết nối một số tổ máy phát điện. Một nhà máy điện và khử mặn của Kuwait cũng bị tấn công hôm 17/7, khiến chính phủ phải kêu gọi người dân tiết kiệm điện.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó thông báo triển khai tên lửa và máy bay không người lái tấn công “nhà chứa máy bay, bãi đỗ và bể chứa nhiên liệu của quân đội Mỹ tại căn cứ không quân Isa”, cùng một số cây cầu ở Bahrain, căn cứ tiếp liệu của hải quân Mỹ ở Al-Ahmadi, Kuwait.
IRGC tuyên bố phá hủy một trung tâm dữ liệu tình báo của đối phương ở Bahrain, cùng một trung tâm thông tin liên lạc của Mỹ ở Kuwait trong các đợt tập kích trả đũa. Ngoài ra, các bể chứa nhiên liệu tại căn cứ Al-Azraq ở Jordan cũng bị nhắm mục tiêu.
Quân đội Jordan tuyên bố đã đánh chặn 10 tên lửa Iran bay vào không phận và nhằm vào lãnh thổ nước này. “Không có thiệt hại hoặc thương vong trong vụ tập kích”, quân đội Jordan thông báo.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin của Iran. CENTCOM cho biết lực lượng Mỹ đã tấn công các địa điểm giám sát, hạ tầng hậu cần quân sự, kho vũ khí ngầm và năng lực tác chiến hàng hải của Iran trong đêm thứ 7 liên tiếp.
Các đợt tấn công diễn ra sau khi Iran cáo buộc quân đội Mỹ tập kích sân bay, ga đường sắt và nhiều cây cầu ở miền nam nước này, đồng thời cảnh báo sẽ chuyển sang giai đoạn tấn công tổng lực để đáp trả nếu Mỹ tiếp tục không kích thêm vài ngày nữa.
Vùng Vịnh đã trải qua 3 tuần bình yên sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi tháng 6. Căng thẳng sau đó leo thang khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, khuyến khích tàu hàng chọn tuyến đường nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman.
Iran cáo buộc Mỹ “áp đặt ý chí” lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo “tuyến hàng hải trái phép” ở phía nam khu vực. Nhiều tàu hàng bị tấn công khi đi qua Hormuz, dẫn đến những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Sau khi giao tranh bùng phát trở lại, Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran. Đáp lại, IRGC đe dọa sẽ cắt đứt toàn bộ hoạt động xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông.
Wall Street Journal hôm nay dẫn lời một quan chức an ninh Israel giấu tên cho biết nỗ lực tìm kiếm dường như đang tập trung ở tỉnh Khuzestan nằm dọc theo vịnh Ba Tư và giáp với Iraq, thêm rằng Tel Aviv sẽ hỗ trợ Washington giải cứu phi công còn lại trong tổ bay F-15E.
Trong khi đó, giới chức Iran thông báo đang truy tìm phi công Mỹ ở tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad lân cận.
Thống đốc tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad nói rằng thông tin Mỹ đã giải cứu được một người là "không đúng sự thật" và "chiến thuật của đối phương". Một đơn vị Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại tỉnh này cũng bác bỏ thông tin cho rằng họ đã bắt được thành viên thứ hai trên chiếc F-15E.
Các kênh truyền hình nhà nước Iran đang kêu gọi người dân "bắt sống phi công Mỹ" và treo thưởng cho ai làm được điều này. Số tiền thưởng được cho là tương đương hơn 66.000 USD.
Houston Cantwell, chuẩn tướng về hưu Mỹ với kinh nghiệm hơn 400 giờ bay trong chiến đấu, cho rằng phi công có thể đang lẩn trốn theo đúng bài bản huấn luyện. "Ưu tiên hàng đầu của tôi sẽ là ẩn nấp để tránh bị bắt", ông chia sẻ.
Phi công Mỹ được huấn luyện thế nào khi tiêm kích bị bắn rơi
Truyền thông Mỹ hôm 3/4 dẫn lời các quan chức giấu tên xác nhận một tiêm kích đa năng F-15E của nước này đã bị bắn hạ và rơi xuống Iran. Tổ lái hai người phóng ghế thoát hiểm, trong đó một người đã được giải cứu, chưa rõ tung tích của phi công còn lại. Đây là máy bay có người lái đầu tiên của Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran sau đó bắn rơi một cường kích A-10 Mỹ đang yểm trợ chiến dịch tìm kiếm tổ bay F-15E. Phi công chiếc A-10 đã cố gắng điều khiển máy bay rời khỏi không phận Iran trước khi phóng ghế thoát hiểm và được cứu hộ thành công. Hai trực thăng tìm kiếm cứu hộ HH-60W cũng bị trúng hỏa lực, khiến ít nhất một binh sĩ Mỹ bị thương, nhưng đã hạ cánh an toàn.
Lầu Năm Góc và Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, đến nay chưa lên tiếng về các sự việc. Theo nội dung email từ Lầu Năm Góc mà hãng thông tấn AP đọc được, quân đội Mỹ xác nhận đã được thông báo về "một máy bay bị bắn rơi ở Trung Đông".
Quân đội Mỹ đã mất hơn 20 máy bay các loại sau hơn một tháng xung đột, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và tiêm kích tàng hình F-35A, phần lớn do trúng hỏa lực Iran khi đậu tại sân bay.
Tạp chí Air & Space Forces của Mỹ hôm 22/3 dẫn các nguồn thạo tin cho biết chiếc F-35A đã bị hỏng nặng sau khi trúng tên lửa trên bầu trời Iran và khó lòng trở lại hoạt động trong tương lai gần, phi công cũng bị thương do trúng mảnh văng.
Thị trưởng Tehran Alireza Zakani ngày 17.6 thông báo các sự kiện tưởng niệm và tang lễ của cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei sẽ diễn ra từ ngày 4 - 9.7, theo AFP. Vào ngày 8.7, di hài của ông Khamenei sẽ được đưa sang Iraq để làm lễ và sau đó trở về quê nhà Mashhad (Iran) vào ngày 9.7 để an táng.
Ông Zakani không nói rõ địa điểm tổ chức tang lễ tại Iraq. Chính quyền nước này chưa bình luận về thông báo trên.
Tương tự Iran, Iraq có đa số người dân theo Hồi giáo dòng Shiite. Iraq cũng là nơi đặt những thánh địa linh thiêng và quan trọng nhất của dòng Hồi giáo này, gồm lăng mộ Imam Ali (người được dòng Shiite tôn sùng là người kế vị hợp pháp đầu tiên của nhà tiên tri Muhammad) ở thành phố Najaf và lăng mộ của Imam Hussein (cháu ngoại của nhà tiên tri) ở thành phố Karbala.
Mặt khác, thị trưởng Tehran cho biết quá trình chuẩn bị cho tang lễ tại thủ đô Iran đang diễn ra. Sự kiện dự kiến thu hút gần 20 triệu người tham dự.
Ông Zakani nói rằng Tehran chưa từng chứng kiến sự kiện đông người như vậy trong lịch sử. Khi cố Lãnh tụ tối cao Ruhollah Khomeini - người tiền nhiệm của ông Khamenei - qua đời vào năm 1989, truyền thông Iran đưa tin rằng có gần 10 triệu người dự tang lễ.
Ông Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28.2, ngày mở màn xung đột. Sau đó, con trai ông là Mojtaba Khamenei đã được bầu làm người kế nhiệm.
Ngày 17.6, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký biên bản ghi nhớ, thỏa thuận khung nhằm chấm dứt xung đột và khởi động giai đoạn đàm phán thỏa thuận hạt nhân kéo dài 60 ngày, theo thông báo của các bên.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm nay hội đàm cùng người đồng cấp Iran Abbas Araghchi tại Bắc Kinh, cho rằng việc chấm dứt hoàn toàn xung đột Iran "phải được thực hiện ngay lập tức" và việc nối lại các hành động thù địch là "điều không thể chấp nhận được".
Nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc nói thêm rằng đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan "vẫn là điều thiết yếu".
"Trung Quốc sẽ nỗ lực hơn nữa để giảm bớt căng thẳng và chấm dứt chiến sự, tiếp tục hỗ trợ khởi động các cuộc đàm phán hòa bình, đóng góp vai trò lớn hơn trong việc khôi phục hòa bình và sự ổn định cho Trung Đông", ông Vương nói.
Ngoại trưởng Araghchi cảm ơn lập trường của Trung Quốc. "Bắc Kinh là người bạn chân thành của Tehran và hợp tác giữa hai nước sẽ được tăng cường trong tình hình hiện nay", ông nói.
Bắc Kinh được cho là đã âm thầm tham gia các nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều tuần qua, theo AFP. Hoạt động ngoại giao của nước này cũng được ghi nhận là đóng vai trò quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4.
Ông Vương cho biết Trung Quốc hy vọng "các bên liên quan sẽ phản hồi nhanh nhất có thể trước lời kêu gọi khẩn thiết của cộng đồng quốc tế" về việc nối lại hoạt động hàng hải bình thường và an toàn qua eo biển Hormuz.
Cuộc hội đàm giữa hai ngoại trưởng diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 5/5 tuyên bố tạm dừng hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nơi hứng chịu các cuộc tấn công từ Iran, chỉ một ngày sau khi bắt đầu triển khai hoạt động này. Ông viện dẫn mong muốn đạt được một thỏa thuận hòa bình với Iran.
Washington đã yêu cầu các biện pháp kiểm soát chặt chẽ đối với chương trình hạt nhân của Tehran, điều mà Iran đã từ chối chấp thuận và dẫn đến đàm phán đổ vỡ trước đó.
"Về vấn đề hạt nhân, Trung Quốc hoan nghênh cam kết của Iran về việc không phát triển vũ khí hạt nhân, đồng thời cho rằng Iran có quyền chính đáng trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình", ông Vương nói.
Trung Quốc là khách hàng lớn mua dầu của Iran và bị ảnh hưởng trực tiếp khi giao thông qua eo biển Hormuz đình trệ. Theo công ty phân tích hàng hải Kpler, hơn một nửa lượng dầu thô nhập khẩu bằng đường biển vào Trung Quốc đến từ Trung Đông và chủ yếu đi qua eo biển này.
