Sau hatchback 5 cửa, ô tô sedan tại Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn thoái trào khi không còn giữ được sức hút như những năm trước đây. Trong khi nhu cầu đối với dòng xe SUV, crossover, MPV hay bán tải ngày càng gia tăng, dòng xe sedan lại cho thấy phong độ hoàn toàn trái ngược. Bất chấp sức mua trên thị trường ô tô đang hồi phục, lượng tiêu thụ ô tô sedan tiếp tục sụt giảm trong quý 1/2026.
Số liệu được PV Thanh Niên tổng hợp từ Báo cáo bán hàng của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, sau quý 1/2026 người Việt đã mua sắm tổng cộng 7.061 xe sedan các loại, giảm gần 900 xe, tương đương hơn 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là kết quả bán hàng theo quý thấp nhất của dòng ô tô sedan tại Việt Nam trong những năm gần đây.
Đáng lo ngại hơn, khi doanh số hầu hết các dòng xe như SUV, crossover, MPV hay bán tải đều ghi nhận sự tăng trưởng, chỉ có lượng tiêu thụ ô tô sedan sụt giảm. Cụ thể, theo VAMA doanh số dòng SUV đạt 21.032 xe, tăng hơn 32%; dòng xe crossover cũng đạt tới 9.191 xe, tăng gần 39%; dòng MPV đạt 13.208 xe, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngay cả dòng xe bán tải dù đối mặt với hàng loạt khó khăn vẫn đạt mức tăng trưởng gần 23% với tổng cộng 7.039 xe bán ra trong quý 1/2026.
Kết quả này chưa bao gồm doanh số của Hyundai do Liên doanh Hyundai Thành Công (HTV) lắp ráp, phân phối tại Việt Nam cũng như VinFast hay một số thương hiệu xe Trung Quốc, xe sang… Tuy nhiên, phần nào cho thấy sự thay đổi, dịch chuyển rõ rệt về thị hiếu tiêu dùng ô tô của người Việt. Nhu cầu mua sắm ô tô ngày càng tăng nhưng người Việt đang dần giảm sự quan tâm với dòng xe sedan để hướng sự lựa chọn sang các dòng xe SUV, crossover, MPV… vố đa dụng, thiết kế rộng rãi và chở được nhiều hơn.
Không chỉ dòng ô tô sedan nói chung, nhiều phân khúc như sedan hạng B, sedan hạng C hay sedan hạng D… cũng đang sụt giảm doanh số trong bối cảnh sức mua trên thị trường ô tô tăng trưởng hơn 30% trong quý 1/2026.
Cụ thể, cộng dồn ba tháng thuộc quý 1/2026, tổng doanh số ô tô sedan hạng B dưới 600 triệu đồng tại Việt Nam đạt 7.146 xe, giảm 639 xe tương đương 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Phân khúc ô tô sedan hạng C tầm giá dưới 900 triệu đồng cũng chỉ đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với quý 1/2025. Trong khi đó, phân khúc sedan hạng D đang cho thấy sự tháo chạy khi lần lượt những cái tên như Honda Accord, Mazda6… rút khỏi thị trường. Doanh số phân khúc này dường như chỉ còn một mình Toyota Camry gồng gánh trong bối cảnh KIA K5 đóng góp không đáng kể.
Không những vậy, xe sedan cùng vắng bóng trong cuộc đua vào top 10 ô tô bán chạy nhất Việt Nam quý 1/2026. Những cái tên từng một thời tạo sức hút như Hyundai Accent, Honda City, KIA K3… giờ đây chỉ bán được vào trăm xe mỗi tháng. Nếu nhìn một cách tích cực, dòng ô tô sedan tại Việt Nam hiện tại chỉ có Toyota Vios là mẫu xe hút khách nhất, tuy nhiên điều này một phần đến từ nỗ lực ưu đãi, giảm giá của hãng xe Nhật Bản.
Không ít khách hàng dù lần đầu mua ô tô hay lên đời ô tô mới cũng đang dần từ bỏ dòng xe sedan để chuyển sang các dòng xe đa dụng như SUV, crossover hay MPV. Điều này cộng với kết quả bán hàng trong quý 1/2026 cho thấy rõ thực tế, ô tô sedan đang mất dần sức hút cũng như vị thế trên thị trường ô tô Việt Nam.
Trái ngược với đà sụt giảm của dòng ô tô sedan, xe SUV tiếp tục được khách hàng mua ô tô tại Việt Nam ưa chuộng, chọn mua nhiều nhất. Số liệu từ VAMA cho thấy, kết thúc quý 1/2026 doanh số dòng xe SUV đạt 21.032 xe, tăng hơn 32%, qua đó trở thành dòng xe có doanh số bán cao nhất trên thị trường ô tô Việt Nam.
Trong đó, các phân khúc SUV cỡ nhỏ danh cho đô thị, SUV 7 chỗ… có mức tăng trưởng cao nhất. Đáng chú ý, xe SUV, crossover cũng đang chiếm phần lớn thị phần doanh số của các thương hiệu ô tô đang sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Với nhiều thương hiệu ô tô như Mitsubishi, Ford, Hyundai, KIA, Mazda, Volkswagen, Subaru… những dòng xe gầm cao đa dụng như SUV, crossover đang dần thay thế sedan để trở thành dòng sản phẩm chủ lực, gồng gánh doanh số cho cả thương hiệu.
Theo giới kinh doanh ô tô sự đa dạng về danh mục sản phẩm, giá bán ngày càng dễ tiếp cận, cộng với không gian nội thất rộng rãi, sự linh hoạt, tiện lợi trong quá trình sử dụng… là những yếu tố góp phần giúp các dòng xe SUV, crossover… ngày càng được người Việt ưa chuộng.
Trong đợt nắng nóng kéo dài vừa qua tại Mỹ, khi nhu cầu sử dụng điều hòa tăng vọt khiến lưới điện đứng trước nguy cơ quá tải, nhiều ý kiến từng lo ngại số lượng xe điện ngày càng lớn sẽ càng làm tình hình thêm nghiêm trọng.
Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo hướng ngược lại. Thay vì chỉ tiêu thụ điện, nhiều xe điện đã trở thành những "cục pin di động", cung cấp điện ngược trở lại lưới thông qua công nghệ Vehicle-to-Grid (V2G), giúp các công ty điện lực duy trì nguồn cung trong những thời điểm nhu cầu đạt đỉnh.
Theo Sáng kiến Xe buýt điện học đường (Electric School Bus Initiative) của Viện Tài nguyên Thế giới (WRI), khoảng 230 xe buýt điện đang tham gia các dự án V2G đã có thể đồng thời cung cấp khoảng MWh điện trở lại lưới điện.
Lượng điện này đủ đáp ứng nhu cầu của khoảng 1.600 hộ gia đình Mỹ trong khoảng 4 giờ, đồng thời góp phần giảm đáng kể áp lực lên hệ thống điện vào giờ cao điểm.
Đáng chú ý, dù học sinh đã nghỉ hè, các xe buýt điện vẫn tiếp tục phát huy giá trị khi không phải đưa đón học sinh mà được sử dụng như những hệ thống lưu trữ năng lượng phục vụ lưới điện.
Ông Steve Letendre, cố vấn cấp cao của Hiệp hội Hội đồng Tích hợp Xe - Lưới điện (Vehicle Grid Integration Council), nhận định công nghệ này mới chỉ ở giai đoạn đầu phát triển, nhưng xe buýt học đường sẽ trở thành một trong những trụ cột quan trọng nhất của hệ thống V2G trong tương lai.
Bang California hiện là địa phương dẫn đầu Mỹ trong triển khai mô hình này. Dự án lớn nhất thuộc Học khu Oakland đang vận hành 74 xe buýt điện, mỗi năm bổ sung khoảng 2,1 GWh điện sạch trở lại lưới điện của bang.
Theo WRI, những con số hiện nay mới chỉ phản ánh một phần nhỏ tiềm năng của V2G.
Nếu 230 xe buýt điện có thể cung cấp khoảng 8 MWh điện, thì chỉ cần mở rộng mô hình này đến một nửa trong số khoảng 6.700 xe buýt điện đang hoạt động tại Mỹ cũng sẽ tạo ra hơn 100 MWh nguồn điện linh hoạt để hỗ trợ lưới điện vào những thời điểm nhu cầu tiêu thụ tăng cao.
Không chỉ giúp ổn định hệ thống điện, nguồn điện từ xe điện còn có thể giúp giảm chi phí cho người tiêu dùng. Khi có thêm nguồn cung từ pin xe điện, các công ty điện lực sẽ giảm nhu cầu mua điện giá cao trên thị trường trong giờ cao điểm, qua đó tiết kiệm chi phí truyền tải và phân phối, tạo điều kiện để giảm giá điện trong dài hạn.
Ngoài lợi ích kinh tế, công nghệ V2G còn phát huy hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp.
Bà Angie White-Banda, giám sát vận tải của Học khu Glades County (bang Florida), cho biết nếu xảy ra bão hoặc mất điện diện rộng, các xe buýt điện có thể được điều động đến các điểm tập trung để người dân sạc điện thoại, các thiết bị thiết yếu hoặc vào xe nghỉ ngơi trong môi trường có điều hòa.
Quy mô các dự án cũng đang tiếp tục mở rộng. Học khu San Francisco dự kiến đưa vào hoạt động dự án V2G mới ngay trong tháng tới với 104 xe buýt điện, có khả năng cung cấp khoảng 3 GWh điện mỗi năm trong các khung giờ cao điểm.
Theo kế hoạch, đến năm 2028, đội xe sẽ được mở rộng lên hơn 238 chiếc.
Tại Nhật Bản, Toyota Century SUV có giá khởi điểm 27 triệu yen (169.900 USD). Nhưng ở Nga, một đại lý ôtô muốn bán một chiếc xe đã qua sử dụng nhập khẩu không chính hãng với giá gấp hơn 4 lần.
Mẫu xe được đề cập là một chiếc Century SUV 2024 với vô-lăng bên trái, một chủ sở hữu và đã đi được 2.100 km. Xe có ngoại thất màu đen và sử dụng vành hợp kim 22 inch với kẹp phanh màu đỏ.
Nội thất bọc da màu nâu, trần xe bọc Alcantara, 4 ghế riêng biệt thay vì 5. Hai ghế sau trang bị đầy đủ tiện nghi: massage, thông gió, sưởi ấm, tựa chân chỉnh điện, màn hình. Bên cạnh đó là hệ thống âm thanh cao cấp, cửa sổ trời bằng kính, điều hòa 4 vùng và vách ngăn bằng kính phân chia khoang hành khách với khoang hành lý. Tuy nhiên, xe không có tính năng kính sau tự động làm mờ, tính năng đã có trên phiên bản nâng cấp 2025.
Mẫu SUV Century được xây dựng trên nền tảng kiến trúc TNGA-K của Toyota, trang bị động cơ hybrid cắm điện V6 3.5 lít sản sinh công suất kết hợp 406 mã lực. Hộp số CVT và hệ dẫn động 4 bánh E-Four Advanced của Toyota. Pin 21,3 kWh cho phép xe chạy được 69 km chỉ bằng điện.
Thông tin được Daily Motor phát hiện, cho thấy chiếc xe đang được bán tại Royal Motors ở Moskva. Nhập khẩu song song, hay nhập khẩu không chính hãng, vẫn là một kênh nhỏ nhưng sinh lời. Giá chào bán là 52.900.000 ruble, tức gần 737.000 USD.
Con số trên cao hơn giá của một chiếc Rolls-Royce Cullinan Series II đã qua sử dụng và nhập khẩu không chính hãng vào thị trường Nga.
Nhưng cũng tại Nga, một chiếc SUV Century 2025 với vô-lăng bên trái khác được rao bán bởi một đại lý tên AutoKing, với màu sơn hai tông và giá thấp hơn là 38.500.076 ruble (541.500 USD).
Một nhóm kỹ sư thuộc Tổ chức Nghiên cứu Công nghiệp và Kỹ thuật Na Uy (SINTEF) đã giới thiệu công nghệ sạc không dây ngoài khơi, cho phép tàu điện có thể nạp năng lượng trực tiếp trên biển thông qua cảm ứng từ.
Công nghệ này là bước tiến mới nhất trong dự án Ocean Charger - sáng kiến hợp tác do hãng đóng tàu VARD cùng các đối tác năng lượng xanh triển khai từ năm 2023. Mục tiêu của dự án là xây dựng hệ thống sạc quy mô lớn đặt tại các trang trại điện gió ngoài khơi, giúp tàu vận hành liên tục mà không cần quay về bờ.
Trong bối cảnh ngành hàng hải đang chuyển dịch từ động cơ diesel sang điện hóa, một trong những rào cản lớn nhất là hạ tầng sạc. Hiện nay các trạm sạc chủ yếu đặt trên đất liền, khiến tàu điện bị giới hạn phạm vi hoạt động.
Ý tưởng đặt trạm sạc ngoài khơi tưởng chừng đơn giản nhưng lại vấp phải nhiều thách thức. Môi trường biển với sóng, gió và dòng chảy liên tục khiến việc kết nối bằng đầu cắm vật lý trở nên kém ổn định. Chỉ cần lệch vị trí nhỏ cũng có thể gây hỏng hóc hoặc gián đoạn truyền điện.
Ngoài ra, nước biển có tính ăn mòn cao, dễ làm hỏng các tiếp điểm kim loại, tăng điện trở và giảm hiệu suất sạc. Nguy cơ phóng điện hoặc đoản mạch cũng tăng lên nếu đầu nối bị ẩm hoặc tiếp xúc không ổn định.
Để khắc phục, các nhà nghiên cứu đã phát triển hệ thống sạc không tiếp xúc dựa trên nguyên lý cảm ứng điện từ - tương tự sạc không dây trên điện thoại nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều.
Hệ thống gồm một cuộn dây phát đặt tại trạm sạc tạo ra từ trường dao động. Khi tàu tiến vào vị trí, cuộn dây nhận trên tàu sẽ chuyển đổi từ trường này thành dòng điện mà không cần tiếp xúc vật lý. Toàn bộ thiết bị được bọc kín bằng vật liệu chống nước, chống muối và chống tảo.
Theo các kỹ sư, giải pháp này giúp loại bỏ hoàn toàn các tiếp điểm kim loại lộ ra ngoài, từ đó giảm đáng kể nguy cơ ăn mòn, phóng điện và hư hỏng cơ học. Đồng thời, hệ thống vẫn hoạt động ổn định ngay cả khi tàu và trạm sạc không căn chỉnh hoàn hảo.
Một điểm đáng chú ý khác là các trạm sạc này sử dụng điện từ tua bin gió ngoài khơi. Trong điều kiện gió yếu, hệ thống lưu trữ trung gian sẽ đảm bảo nguồn điện liên tục, tạo thành một “trạm biến áp ngoài khơi” hoàn chỉnh.
Theo đại diện dự án, các trạm này sẽ đóng vai trò như “trung tâm điện giữa biển”, thu điện từ tua bin gió và cung cấp trực tiếp cho tàu mà không cần quay về bờ.
Trong dài hạn, dự án hướng tới việc xây dựng mạng lưới trạm sạc dọc theo bờ biển Na Uy, cho phép tàu dịch vụ và tàu ven biển dừng lại nạp năng lượng ngay trên hải trình.
Công nghệ sạc không dây ngoài khơi được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt cho ngành vận tải biển, đặc biệt trong các lĩnh vực như dịch vụ dầu khí, hạ tầng điện gió và lực lượng thực thi pháp luật trên biển.
Nếu được triển khai rộng rãi, viễn cảnh tàu điện sạc pin ngay giữa đại dương có thể sớm trở thành điều quen thuộc, góp phần thúc đẩy mục tiêu giảm phát thải trong ngành hàng hải toàn cầu.
