TP HCM công bố chỉ tiêu lớp 10 của 181 trường

Báo South China Morning Post ngày 16-5 đưa tin một trường tiểu học Trung Quốc đang đối mặt với làn sóng chỉ trích từ dư luận sau khi yêu cầu học sinh điền vào một bảng câu hỏi khảo sát khiếm nhã về công việc của cha mẹ mình.

Bảng khảo sát nói trên có tiêu đề "Danh sách quan sát nghề nghiệp của cha mẹ" được phổ biến hồi đầu tháng 5 cho học sinh Trường tiểu học Huatai ở thành phố Thiên Môn, tỉnh Hồ Bắc. Theo nhà trường, hoạt động này nhằm mục đích nâng cao lòng biết ơn của trẻ em đối với cha mẹ.

Bảng câu hỏi được chia thành 5 danh mục: môi trường làm việc, thời gian làm việc, nội dung công việc, thách thức trong công việc và thành tựu công việc.

Đáng chú ý, một số câu hỏi được cho là chi tiết quá mức bao gồm "Môi trường làm việc của bố mẹ bạn như thế nào? Có nóng không? Ồn ào không? Có mùi hôi không?", "Họ cần phải ngồi hoặc đứng bao nhiêu giờ mỗi ngày tại nơi làm việc?" và "Họ có cần phải làm thêm giờ không?".

Các câu hỏi khác bao gồm "Bố mẹ bạn làm công việc cụ thể nào?", "Phần khó khăn nhất trong công việc của họ là gì?", "Điều gì khiến họ hạnh phúc nhất trong công việc của họ?" và "Điều gì mang lại cho họ cảm giác thành tựu?".

Khi bảng khảo sát này lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người đã chỉ trích nhà trường đang cố tình thu thập thông tin nghề nghiệp và hoàn cảnh gia đình của phụ huynh trá hình.

Một quan chức giấu tên của Trường tiểu học Huatai đã phủ nhận cáo buộc trên. Người này cho biết: "Chúng tôi đang hướng dẫn học sinh quan sát cận cảnh công việc của cha mẹ trong một ngày. Nhà trường hy vọng các em có thể trân trọng sự chăm chỉ, cống hiến của cha mẹ dành cho gia đình và học cách biết ơn".

Quan chức này nói thêm rằng bảng câu hỏi bắt buộc phải được phụ huynh kiểm tra lại trước khi nộp và phản hồi từ học sinh nhìn chung là tích cực vì nhiều em đã thực sự hiểu được sự vất vả của cha mẹ.

Trước những phản ứng gay gắt, cơ quan quản lý giáo dục thành phố cho biết họ đã tiến hành điều tra sự việc. Một quan chức chia sẻ: "Chúng tôi đã nhắc nhở nhà trường phải chu đáo và cân nhắc các tác động tiềm ẩn đối với công chúng khi triển khai các hoạt động trong tương lai".

Hồi năm 2022, Bộ Giáo dục Trung Quốc ban hành một thông tư nghiêm cấm các trường tiểu học và trung học cơ sở thu thập thông tin về nghề nghiệp cũng như thu nhập của phụ huynh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hôm nay (31/5), thí sinh TPHCM sẽ làm thủ tục dự thi vào lớp 10 công lập năm học 2026-2027. Đây là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 có số lượng thí sinh đông nhất từ trước tới nay với hơn 150.000 em.

Bài thi đầu tiên là môn ngữ văn sẽ diễn ra vào sáng ngày 1/6. Sở GD&ĐT TPHCM đã công bố cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy đề tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông.

Cấu trúc, yêu cầu đánh giá đề thi ngữ văn vào lớp 10 năm 2026 tại TPHCM

Phân bổ thời gian, bố cục hợp lý

Ở giai đoạn “nước rút", điều quan trọng nhất không phải là học dàn trải hoặc thêm quá nhiều kiến thức mới, mà là biết hệ thống lại những nội dung trọng tâm, giữ tâm thế bình tĩnh để có thể làm tốt bài thi.

Thầy Nguyễn Phi Hùng, giáo viên ngữ văn tại Hệ thống Giáo dục Hocmai, chia sẻ năm 2026 là năm thứ hai kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT được tổ chức theo định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Đến thời điểm này, cấu trúc đề thi đã tương đối ổn định, rõ ràng; các em học sinh cũng đã có quá trình làm quen, luyện tập với các dạng câu hỏi thường xuất hiện trong đề thi.

Thầy nhắn nhủ các em học sinh một số lưu ý sau để có thể làm tốt bài thi và tối ưu điểm số ở từng phần.

Theo đó, phần nghị luận văn học, cần chú ý đến dạng bài phân tích chủ đề, nhân vật, hình tượng trong một văn bản thơ/truyện; phân tích một đoạn trích thơ.

Phần nghị luận xã hội, tập trung vào dạng bài nghị luận về một vấn đề cần giải quyết. Với dạng bài này, cần làm rõ thực trạng, nguyên nhân, hậu quả hoặc ý nghĩa của vấn đề; từ đó đề xuất giải pháp cụ thể, thiết thực. Bài viết cần có bằng chứng thực tế phù hợp, tránh trình bày chung chung, sáo rỗng.

Một trong những lưu ý khi làm bài thi được thầy Phi Hùng nhấn mạnh là phân bổ thời gian làm bài phù hợp.

Phần đọc hiểu cần làm nhanh, gọn, đủ ý trong khoảng trên dưới 30 phút. Đoạn văn nghị luận (2 điểm) cần được viết gọn gàng, bài bản, mạch lạc trong khoảng trên dưới 40 phút. Bài văn nghị luận (4 điểm) cần viết chu đáo, kỹ càng trong khoảng từ 50 đến 55 phút.

Cuối giờ, các em cần để lại ít nhất 5 phút để đọc lại bài làm, soát lỗi chính tả, lỗi diễn đạt và kiểm tra xem mình đã trả lời đầy đủ các yêu cầu của đề hay chưa.

Nam giáo viên nhấn mạnh học sinh cần trả lời thật thỏa đáng các câu hỏi phần đọc hiểu: ngắn gọn, chính xác ở các câu nhận biết, kỹ càng và đúng trọng tâm ở các câu thông hiểu, vận dụng.

Đặc biệt, với câu hỏi vận dụng, cần lý giải ý nghĩa của các bài học, thông điệp hoặc đưa ra lý lẽ, bằng chứng để làm rõ cho ý kiến của bản thân về vấn đề mà câu hỏi nêu ra.

Học sinh cũng cần đọc thật kỹ đề bài khi viết nghị luận, xác định dạng bài, vấn đề nghị luận, phạm vi nghị luận, gạch chân những từ khoá quan trọng. Xác định sai vấn đề khiến bài văn bị lạc đề, xác định sai dạng bài và phạm vi vấn đề khiến nội dung bài viết lan man, không đúng trọng tâm, không đủ các ý và dẫn đến mất điểm ở phần thi này.

Khi làm bài, học sinh nên gạch ý nhanh ra nháp trước khi viết các đoạn văn, bài văn nghị luận vào bài thi. Việc lập dàn ý ngắn sẽ giúp bài viết không bỏ sót ý, trình tự lập luận rõ ràng hơn và hạn chế tình trạng viết đến đâu nghĩ đến đó.

Với bài văn nghị luận, cần có đủ mở bài, thân bài, kết bài; phần thân bài nên chia thành các đoạn rõ ràng, mỗi đoạn triển khai một luận điểm chính.

“Các em nên ưu tiên viết đủ, đúng trọng tâm vấn đề được hỏi rồi mới lưu ý về dung lượng bài viết. Một bài viết dài nhưng lan man, thiếu luận điểm rõ ràng sẽ không hiệu quả bằng một bài viết vừa đủ, chắc ý, diễn đạt mạch lạc”, thầy Nguyễn Phi Hùng khuyên.

Ngoài ra, bài viết cần được trình bày sạch sẽ, rõ ràng, hạn chế tẩy xóa, không viết chèn xen gây khó đọc. Nếu phát hiện thiếu ý, cần bổ sung một cách hợp lý, tránh làm rối bố cục bài thi.

Những sai lầm cần tránh lúc làm bài

Để bài làm đạt hiệu quả tốt nhất, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng chỉ ra 5 sai lầm mà thí sinh cần tránh mắc phải.

Thứ nhất, trả lời quá ngắn gọn, vắn tắt ở phần đọc hiểu, đặc biệt là những câu yêu cầu lý giải, nhận xét hoặc nêu quan điểm. Câu trả lời cần đủ ý, có diễn giải rõ ràng, chu đáo và không nên chỉ viết một vài từ hoặc một câu quá chung chung.

Thứ hai, trình bày cụt ngủn với những câu thiếu chủ ngữ, vị ngữ. Bài viết gạch xoá lem nhem, sử dụng nhiều màu mực trong một bài thi hoặc trình bày tùy tiện gây mất thiện cảm cho người chấm.

Thứ ba, dùng các ký hiệu, sơ đồ trong bài làm (như dấu suy ra, mũi tên, ngoặc nhọn, ngoặc vuông, sơ đồ hình cây...). Những cách trình bày này có thể phù hợp khi ghi nháp hoặc trong quá trình ôn luyện, nhưng không phù hợp với bài làm chính thức.

Thứ ba, mắc các lỗi chính tả, lỗi dùng từ, đặt câu (thiếu chủ ngữ, vị ngữ), lỗi diễn đạt. Những lỗi này đều có thể khiến bài làm bị trừ điểm.

Thứ tư, viết sai yêu cầu về hình thức, tự ý ngắt đoạn trong đoạn văn nghị luận; dồn toàn bộ ý vào một đoạn văn trong phần thân bài ở bài văn nghị luận. Thí sinh cần tránh vượt quá rất nhiều dung lượng mà đề bài yêu cầu trong khi nội dung bài viết dài dòng, thiếu trọng tâm.

Thứ năm, biến bài nghị luận văn học thành bài tóm tắt cốt truyện hoặc diễn xuôi, kể lể lại nội dung bài thơ hay bài nghị luận xã hội thiếu bằng chứng thực tế. Phần giải pháp (trong dạng đề nghị luận về vấn đề cần giải quyết) viết quá sơ sài, kêu gọi chung chung, sáo rỗng.

Về tâm lý, thầy giáo Nguyễn Phi Hùng khuyên học sinh giữ được sự bình tĩnh, tự tin và bản lĩnh trong phòng thi.

“Hãy tin vào quá trình ôn luyện miệt mài của mình, đọc kỹ đề, làm bài cẩn thận và nỗ lực đến phút cuối cùng”, giáo viên chia sẻ.

Xem thêm Đề tham khảo thi vào lớp 10 TPHCM năm 2026:

Mời bạn đọc theo dõi đề thi và đáp án tuyển sinh lớp 10 năm 2026 của các tỉnh, thành được cập nhật liên tục tại: Đề thi và đáp án thi lớp 10 năm 2026 của tất cả 34 tỉnh, thành

Tin Gốc: Dân Trí

Lời khuyên hữu ích được chia sẻ trong chương trình tư vấn truyền hình trực tuyến "xét tuyển ĐH: Những điều cần lưu ý khi chọn ngành" do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 14.4. Chương trình diễn ra đồng thời ở các kênh: thanhnien.vn, fanpage Facebook, YouTube, TikTok Báo Thanh Niên.

Chia sẻ trong chương trình, tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, nhìn nhận kỳ thi tốt nghiệp THPT được biết đến là kỳ thi "2 trong 1", vừa xét tốt nghiệp vừa phục vụ tuyển sinh. Do đó, có thể thấy mối liên hệ mật thiết giữa việc chọn môn đăng ký dự thi với việc chọn ngành xét tuyển vào ĐH.

Theo tiến sĩ Hải, năm nay thí sinh (TS) dự thi tốt nghiệp THPT đăng ký 4 môn, trong đó có 2 môn bắt buộc (gồm toán, văn) và 2 môn tự chọn. Trong khi quy chế tuyển sinh quy định, trong tổ hợp môn xét tuyển gồm 3 môn, thì có 1 môn bắt buộc toán hoặc văn. Như vậy, văn và toán là các môn quan trọng của cả kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển ĐH.

Cùng quan điểm, thạc sĩ Cao Quảng Tư, Giám đốc Tuyển sinh Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho rằng kỳ thi tốt nghiệp THPT có vai trò quan trọng không chỉ trong xét tốt nghiệp mà còn với xét tuyển ĐH bằng các phương thức. Vì thế, việc lựa chọn môn thi tốt nghiệp THPT cũng cần có sự tương ứng với các môn trong tổ hợp xét tuyển trường ĐH. "Ngoài 2 môn bắt buộc, TS chọn 2 môn thi có thế mạnh nhất để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành mà mình đã có định hướng từ trước", thạc sĩ Cao Quảng Tư nhấn mạnh.

Nêu ví dụ tầm quan trọng của kỳ thi tốt nghiệp, tiến sĩ Lê Sĩ Hải, Giám đốc điều hành Trường ĐH Văn Hiến, cho biết dù xét bằng phương thức nào, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, TS cũng cần đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn của tổ hợp môn xét tuyển vào ĐH theo quy định chung của Bộ GD-ĐT.

Thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), lưu ý với 2 môn tự chọn, TS cần tham khảo đề án tuyển sinh các trường để xem có các tổ hợp môn nào nhằm đăng ký phù hợp.

Chia sẻ vai trò của điểm thi tốt nghiệp THPT với chương trình đào tạo có yếu tố quốc tế, thạc sĩ Nguyễn Bá Anh, Phó giám đốc Gloucestershire Việt Nam, cho biết dù bằng cấp do trường đối tác cấp nhưng cách thức xét tuyển của chương trình liên kết này cũng linh hoạt cho TS từ điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học tập THPT, điểm kỳ thi V-SAT… "Tuy nhiên, dù xét theo phương thức nào thì điều kiện cần có là phải tốt nghiệp THPT", thạc sĩ Bá Anh khẳng định.

"Căn cứ đầu tiên trong chọn môn thi tốt nghiệp THPT là TS nên bám sát những môn học có sự đầu tư trong 3 năm THPT. Trong số này, cần lựa chọn môn mình giỏi nhất, để có cơ hội được điểm cao nhất và cơ hội trúng tuyển lớn nhất", tiến sĩ Võ Thanh Hải phân tích.

Song song đó, ông Hải cho rằng môn tự chọn còn phải là môn xuất hiện trong nhiều tổ hợp xét tuyển. Ví dụ, một ngành sử dụng 4 tổ hợp xét tuyển, ngoài môn toán/văn là bắt buộc, TS cần lựa môn có sự xuất hiện nhiều trong số các tổ hợp xét tuyển để gia tăng cơ hội trúng tuyển.

"TS cần đăng ký môn thi tốt nghiệp gắn với các môn xét tuyển ĐH. Nếu đăng ký môn thi không khớp với môn xét tuyển của ngành học mong muốn vào ĐH, TS có thể đã đứng trước nguy cơ rớt ĐH. Điều này sẽ đặc biệt đúng với những ngành đặc thù như khối ngành đào tạo bác sĩ, thường chỉ xét tổ hợp toán - hóa - sinh", tiến sĩ Võ Thanh Hải nhấn mạnh.

Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Phó giám đốc Trung tâm Tư vấn - Tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), lưu ý TS lựa chọn môn thi không chỉ để xét tốt nghiệp mà còn phải thỏa mãn điều kiện đăng ký xét tuyển ĐH, có cơ hội trúng tuyển cao nhất. Giai đoạn này, TS cần rà soát ngành/nhóm ngành mong muốn xét tuyển.

"TS hãy tự tin vào môn học mình đầu tư và có thế mạnh. TS cũng cần nghiên cứu kỹ thông tin tuyển sinh từng trường, đặc biệt là tổ hợp môn xét tuyển. Từ đó, lựa chọn môn thi sát với tổ hợp môn đúng ngành mình mong muốn xét tuyển nhất", thạc sĩ Khởi nói.

Thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, lưu ý TS cần định hướng được ngành nghề càng sớm càng tốt bởi đây là tiêu chí quan trọng để lựa chọn môn thi phù hợp với tổ hợp môn xét tuyển ĐH. "Việc đăng ký môn học và môn thi cần được xem là chiến lược. Môn thi tốt nghiệp không chỉ phù hợp với năng lực, có thế mạnh nhất mà còn xem xét đến cơ hội xét tuyển vào nhiều ngành nghề", thạc sĩ Trị khuyên.

Thạc sĩ Trị nhấn mạnh chiến lược lựa chọn 2 môn tự chọn: "Các môn này cần phù hợp năng lực bản thân và phù hợp với ngành mong muốn xét tuyển. Đừng chọn môn dễ học, hãy chọn môn học theo định hướng nghề nghiệp tương lai của bản thân".

Chia sẻ về lời khuyên chọn ngành, thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, cho rằng với sự phát triển và thay đổi như hiện nay, việc chọn ngành ngoài yêu thích thì cần xem xét thêm nhiều yếu tố khác, như năng lực cạnh tranh của bản thân.

"Khi chọn trường yêu thích, TS cũng xem xét nhiều yếu tố: trường tốt, điều kiện kinh tế gia đình phù hợp và sự yêu thích của bản thân. Mỗi sự lựa chọn thời điểm này cần nghiên cứu kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến của người có kinh nghiệm", thạc sĩ Xuân nói thêm.

Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó phòng phụ trách Tuyển sinh, Truyền thông và Quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, khuyên TS cần xác định ngành phù hợp với năng lực, kế đến là khả năng đáp ứng được vị trí công việc nào sau khi tốt nghiệp, cơ hội công việc.

Giải đáp băn khoăn của TS nên ưu tiên chọn ngành hay trường học, thạc sĩ Phụng khuyên: "Môi trường đào tạo nên được ưu tiên sau, quan trọng nhất là chọn ngành học phù hợp. Bởi nếu chọn được môi trường tốt nhưng học một ngành không phù hợp thì mỗi giờ lên lớp sẽ đầy áp lực, thậm chí có nguy cơ dừng học giữa chừng".

Bổ sung thông tin, thạc sĩ Nguyễn Vũ Hoàng chia sẻ: "Lựa chọn đúng ngành giúp các bạn đi đúng đường, chọn đúng trường sẽ giúp các bạn đi nhanh hơn. Nhưng nếu phải lựa chọn một ưu tiên thì đó nên là ngành học".

Tin Gốc: Thanh Niên