Mời bạn đọc đón xem gợi ý giải các môn thi, nhận định, phân tích đề thi từ các giáo viên uy tín và thông tin về kỳ thi luôn được cập nhật trên báo Tuổi Trẻ.
Thời điểm này, điều quan tâm nhất của các thí sinh là đề thi sẽ ra sao, cách làm bài thi như thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất?
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Bảo Quốc – Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM – cho biết đề thi lớp 10 năm 2026 ở TP.HCM sẽ được biên soạn theo dạng mở. Nội dung đề thi nằm trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 bậc THCS, chủ yếu ở lớp 8 và 9.
Đề được xây dựng theo định hướng đánh giá năng lực học sinh, không đơn thuần là kiểm tra các đơn vị kiến thức môn học một cách thuần túy.
Ông Quốc thông tin: “TP vẫn kiên trì với chủ trương đổi mới cách ra đề thi. Trong đó yêu cầu học sinh phải biết tư duy, vận dụng kiến thức đã học để giải quyết vấn đề thực tiễn, biết đánh giá, phản biện… Nếu học sinh học theo kiểu cũ, học tủ, học vẹt thì không thể đáp ứng được các yêu cầu của đề thi”.
Về mức độ khó và tỉ lệ câu hỏi thuộc dạng phân hóa thí sinh, ông Quốc cho biết sẽ cân nhắc cho hài hòa với năng lực chung của học sinh sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Với môn ngữ văn, đề được tích hợp giữa đánh giá năng lực đọc hiểu và viết, nội dung trong phần viết có liên quan đến văn bản ở phần đọc hiểu.
Môn toán hướng tới kiểm tra các năng lực toán học của học sinh bao gồm tư duy và lập luận toán học, giải quyết vấn đề toán học và mô hình hóa toán học. Qua đó giúp học sinh định hướng một số kiến thức, kỹ năng cần thiết khi bước vào cấp THPT.
Đề thi môn tiếng Anh đánh giá các kỹ năng ngôn ngữ cụ thể, mục tiêu cụ thể cho từng mạch kiến thức.
“Các câu hỏi trong đề thi môn tiếng Anh sẽ chú trọng đánh giá năng lực ngôn ngữ, không chỉ dựa trên kiến thức thuộc lòng về ngữ pháp và từ vựng của học sinh mà yêu cầu học sinh phải có khả năng hiểu và vận dụng kiến thức ngôn ngữ vào ngữ cảnh phù hợp, đặc biệt là các tình huống thực tế trong cuộc sống” – ông Quốc nói.
Theo ông Quốc, ngay từ đầu năm học 2025-2026, Sở GD-ĐT TP đã công bố cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy của đề thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026. Bên cạnh đó, sở cũng công bố đề thi minh họa để giáo viên tham khảo trong quá trình giảng dạy.
“Đề thi minh họa của ba môn thi lớp 10 như một định hướng cho học sinh làm quen với phương thức kiểm tra đánh giá trong đề thi. Đề thi thật có thể giống hoặc không giống đề thi minh họa. Tuy nhiên một điều chắc chắn là đề thi lớp 10 sẽ bám sát với cấu trúc, yêu cầu đánh giá và bảng năng lực, cấp độ tư duy mà chúng tôi đã công bố từ đầu năm học” – ông Quốc khẳng định.
Theo cô Nguyễn Thị Bảo Ngọc (tổ trưởng tổ văn Trường THCS Ngô Tất Tố, phường Phú Nhuận, TP.HCM), đối với môn văn, điều đầu tiên học sinh cần đọc kỹ đề, gạch dưới các từ khóa quan trọng trong câu hỏi để xác định đúng yêu cầu, tránh trả lời sót ý hoặc lan man.
“Trong quá trình làm bài, thí sinh cần phân bố thời gian hợp lý để hoàn thiện các yêu cầu của câu hỏi. Căn cứ số điểm từng câu để quyết định thời gian làm bài đồng thời sắp xếp các ý để trả lời cho đầy đủ.
Đặc biệt, các em nên chú ý phần ngữ liệu và hệ thống các câu hỏi ở phần 1 để có thể vận dụng cho các yêu cầu về viết ở phần 2. Không chỉ môn văn mà với các môn khác cũng vậy, bài làm trình bày rõ ràng, sạch đẹp sẽ tạo được thiện cảm với giám khảo” – cô Ngọc cho hay.
Ngoài ra, cô Ngọc cũng lưu ý những sơ suất mà thí sinh dễ mắc phải như không đọc kỹ đề, xác định sai yêu cầu câu hỏi dẫn đến lạc đề, viết lan man, không đúng trọng tâm. Ở các câu đọc hiểu, thí sinh cần trả lời ngắn gọn, không cần dài dòng.
Nhiều thí sinh phân bổ thời gian làm bài không hợp lý, đến phần viết thì hết thời gian dẫn đến việc không viết kịp, thiếu bố cục theo yêu cầu kiểu bài, bài văn thiếu luận điểm, thiếu bằng chứng thực tế, thuyết phục; mắc nhiều lỗi chính tả, lỗi diễn đạt…
Ở môn toán, thầy Đặng Hữu Trí (tổ trưởng tổ toán Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, TP.HCM) đưa ra lời khuyên: “Các em nên đọc trọn vẹn đề thi, sau đó chọn những câu dễ để làm trước. Làm xong câu nào thì xem lại ngay để chắc chắn không bị sai sót gì rồi mới làm những câu tiếp theo. Tức là làm đến đâu chắc đến đó”.
Thầy Trí nhận định: “Theo cấu trúc thì đề thi có bảy bài toán. Trong đó bài 1 và 2 thường là những bài cơ bản các em nên làm trước và làm thật cẩn thận để hưởng trọn vẹn số điểm của hai bài này. Bài số 3 đến bài số 6 trong đề là bài toán thực tế. Đề bài khá dài nên thí sinh cần phân biệt dữ liệu chỉ mang tính chất dẫn nhập (không sử dụng để giải toán) và “từ khóa” để chọn những dữ liệu cần thiết sử dụng giải bài toán”.
Với bài toán về hình học không gian, thầy Trí khuyên các học sinh cần học kỹ ba khối hình: hình trụ, hình nón, hình cầu đồng thời nắm vững công thức. Thầy Trí thông tin: có một số thí sinh viết công thức cũng sai. Nhiều em chỉ thiếu dấu bình phương nhưng dẫn đến mất điểm cả câu.
Bên cạnh đó, thầy Trí còn dặn dò các học sinh nên vẽ hình vào giấy thi trước (đối với bài hình học): “Nhiều em vẽ hình vào giấy nháp rồi làm bài. Đến cuối giờ thì không kịp vẽ vào giấy thi. Mà bài hình học thì phải có hình giám khảo mới chấm điểm”.
Thạc sĩ Trần Thị Hồng Nhung, giáo viên Trường THCS Đông Hòa (P.Đông Hòa, TP.HCM), đánh giá đề thi lớp 10 môn tiếng Anh năm 2026, khá "dễ thở", bám sát cấu trúc đã được công bố trước đó và phù hợp với định hướng đổi mới trong kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh. Nhìn chung, đề không xuất hiện những dạng câu hỏi đánh đố hay quá phức tạp, tạo điều kiện để học sinh có học lực trung bình khá trở lên phát huy năng lực và đạt kết quả tốt.
Về mặt kiến thức, đề thi lớp 10 sử dụng hệ thống từ vựng và cấu trúc ngữ pháp quen thuộc, nằm trong phạm vi chương trình THCS. Các câu hỏi ngữ âm, trọng âm, từ vựng, ngữ pháp và giao tiếp được thiết kế ở mức độ vừa phải, giúp phân loại năng lực học sinh một cách hợp lý mà không gây áp lực quá lớn.
Hai dạng bài Word Form và Sentence Transformation, vốn là những dạng bài thường khiến nhiều học sinh e ngại vì yêu cầu khả năng vận dụng ngôn ngữ linh hoạt. Tuy nhiên, trong đề năm nay, các câu hỏi được xây dựng rõ ràng, trực tiếp, không chứa yếu tố đánh lừa hay "bẫy" thí sinh. Nếu nắm vững kiến thức nền tảng và thực hiện bài làm cẩn thận, học sinh hoàn toàn có khả năng đạt điểm tối đa ở hai phần này. Những sai sót nếu có chủ yếu đến từ lỗi chính tả, dấu câu hoặc sự bất cẩn trong quá trình trình bày bài làm.
Ở phần đọc hiểu, thạc sĩ Hồng Nhung nhận xét, đề thi cho thấy xu hướng gắn với thực tiễn và các vấn đề mang tính thời sự. Bài đọc về công nghệ Deepfake không chỉ kiểm tra vốn từ vựng và khả năng xử lý ngôn ngữ mà còn yêu cầu học sinh hiểu nội dung, suy luận logic và nhận thức được những tác động của công nghệ đối với xã hội hiện đại.
Bên cạnh đó, bài đọc về hành trình khám phá Cliff Trail cũng đòi hỏi kỹ năng đọc hiểu chi tiết và xác định thông tin chính xác trong văn bản. Đây là những dạng bài giúp đánh giá năng lực sử dụng tiếng Anh trong bối cảnh thực tế thay vì chỉ kiểm tra ghi nhớ kiến thức đơn thuần.
Xét tổng thể, học sinh chỉ cần nắm chắc kiến thức cơ bản, luyện tập đầy đủ các dạng bài trong chương trình là có thể đạt mức điểm khá, giỏi. Dự đoán phổ điểm môn tiếng Anh năm nay sẽ tập trung ở mức 7 điểm. Đây được xem là một phổ điểm tích cực, phản ánh đúng năng lực học sinh cũng như mục tiêu đánh giá thực chất mà đề thi lớp 10 hướng tới.
Trưa 24.5, thí sinh đã hoàn tất kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) đợt 2 do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức. Với sự tham gia của 170.127 thí sinh, kỳ thi có tỷ lệ thí sinh dự thi đạt 98,27% so với số đăng ký. Đây là số lượng thí sinh tham dự cao nhất từ trước đến nay của kỳ thi. Trong số trên 170.000 thí sinh dự thi đợt 2 năm nay, có trên 63% thí sinh từng dự thi đợt 1 trước đó, đăng ký dự thi đợt 2 để cải thiện điểm số. Tuy nhiên, bước ra khỏi phòng thi, học sinh chia sẻ kết quả khác nhau về bài làm của mình.
Thí sinh đầu tiên bước ra khỏi điểm thi Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), Gia khang (học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP.HCM), cho biết đã hoàn thành 100% bài thi đánh giá năng lực đợt 2. Ở đợt đầu, thí sinh này đạt 846 điểm nhưng đợt 2 cảm thấy khá nhẹ nhàng vì chỉ thi dự phòng bởi bản thân đã nhận kết quả trúng tuyển một ĐH tại Pháp. So với đợt đầu tiên, đợt này đề thi phần tiếng Việt dễ hơn, toán khó hơn, phần kiến thức lý-hóa-sinh đa số đọc hiểu không cần tính toán nhiều.
Cùng quan điểm trên, Huy Vũ (học sinh Trường THPT Trần Khai Nguyên, TP.HCM), cho rằng các câu hỏi trong phần tiếng Việt đã "dễ thở" hơn, tiếng Anh ở mức tương đương nhưng toán và phân tích số liệu khó hơn đợt 1. "Trong đó, phần tiếng Việt dù đề ngắn hơn nhưng vẫn có những câu khó. Em từng làm nhiều đề phần tiếng Việt nhưng vẫn có những câu hỏi em chưa thấy bao giờ, ví dụ câu hỏi luật gieo vần a-b trong thơ hiện đại", thí sinh này chia sẻ.
Huy Vũ chia sẻ thêm: "Nếu được hỏi phần nào trong đề dễ lấy điểm nhất, em cho rằng đó là 30 câu của phần thi tiếng Anh. Từ ngữ trong để tương đối dễ hiểu, không quá chuyên ngành và có thể đoán được. Riêng phần tư duy khoa học, các câu hỏi kiểm tra kiến thức rộng của nhiều lĩnh vực. Tùy thuộc mức độ hiểu biết của mỗi người mà có thể làm tốt phần hay không".
Theo thí sinh này, nếu các năm trước đề thi đợt 2 được đánh giá dễ hơn đợt 1 thì năm nay không phải như vậy. Ở đợt 1 đạt gần 800 điểm, thí sinh này hy vọng đợt 2 có thể đạt trên mức 800.
Sau khi bước ra khỏi phòng thi, một nhóm học sinh tranh luận sôi nổi về câu hỏi liên quan tới lợi nhuận của đề thi. "Lợi nhuận bằng doanh thu và chi phí, trong khi đề cho sẵn tỷ lệ lợi nhuận và yêu cầu tính lợi nhuận. Câu này em không biết cách tính, em nghĩ đây là một câu hỏi đánh giá hiểu biết cao của thí sinh", một học sinh Trường THPT Trần Khai Nguyên ( P.An Đông, TP.HCM) chia sẻ.
M.T (học sinh Trường Phổ thông Năng khiếu, ĐH Quốc gia TP.HCM) dự định thi để xét tuyển ngành vi mạch bán dẫn Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM). Thí sinh này cũng nhận định đề thi đợt 2 đặc biệt khó hơn đợt 1 ở phần toán học. Do đó, dù tiếng Việt và tư duy khoa học có phần dễ hơn đợt 1 nhưng sẽ không dễ lấy điểm cao. Ở đợt đầu tiên thí sinh này đạt gần 1.000 điểm nhưng khi dự đoán kết quả bài thi đợt này, thí sinh này cho biết "đề khó hơn nên khó đạt được điểm cao như đợt 1".
Cũng dự thi tại Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), A.Đ (học sinh Trường THPT Trần Hữu Trang, P.Chợ Lớn, TP.HCM) cho biết không dự thi đợt 1. "Đề thi khá khó, nhất là phần toán và tiếng Anh. Khả năng em chỉ làm chắc khoảng 50% bài thi".
Bài thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2026 tiếp tục được xây dựng trên cơ sở cấu trúc đã điều chỉnh từ năm 2025, phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Thí sinh làm bài trong thời gian 150 phút với 120 câu hỏi trắc nghiệm gồm 3 phần: sử dụng ngôn ngữ (60 câu gồm tiếng Việt và tiếng Anh), toán học (30 câu) và tư duy khoa học (30 câu). Cấu trúc bài thi hướng đến đánh giá các năng lực cốt lõi như: tư duy logic, phân tích số liệu, giải quyết vấn đề và suy luận khoa học, qua đó đánh giá năng lực học tập ĐH của thí sinh thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức. Kết quả bài thi được 118 trường ĐH-CĐ trên cả nước sử dụng trong tuyển sinh năm nay.
Người đứng đầu Bộ Giáo dục đại học Cuba, ông Walter Baluja García, ngày 19/5 cho biết nước này sẽ tạm dừng tổ chức kỳ thi tuyển sinh đại học, chuyển sang xét bằng học bạ. Ba đợt xét tuyển kéo dài từ ngày 20/5 đến ngày 2/7.
Ông García trấn an rằng ngoài hơn 4.000 suất học được phân bổ trước thông qua các cuộc thi hoặc bài kiểm tra năng khiếu, Bộ sẽ đảm bảo chỗ học cho hơn 32.000 học sinh dự bị đại học ở hơn 100 ngành nghề. Cơ quan Giáo dục đại học cũng dự kiến hơn 47.000 suất cho các khóa học từ xa.
Ngoài ra, lịch kết thúc năm học sẽ được đẩy sớm lên, cuốn chiếu từ ngày 15 đến ngày 30/6, thay vì vào tháng 7 như kế hoạch ban đầu. Riêng khối giáo dục đặc biệt sẽ bế giảng ngay trong tháng 5 để học sinh đỡ phải di chuyển.
Lễ tốt nghiệp ở các trường học được tổ chức giản dị ngay trong khuôn viên hoặc tại khu dân cư. Các trường năng khiếu thể thao và nghệ thuật cũng sẽ kết thúc chương trình học văn hóa sớm để chuyển sang các hoạt động hỗ trợ cộng đồng.
Những thay đổi trên diễn ra trong bối cảnh Cuba thiếu nhiên liệu trầm trọng, do chịu ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt kinh tế. Học sinh và giáo viên phải đi bộ những quãng đường rất dài để đến trường, nhiều địa phương phải cắt giảm chỉ tiêu bán trú, giảm số ngày học trực tiếp.
Bậc đại học cũng bị ảnh hưởng mạnh. Nhiều trường chuyển sang học trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến. Thầy trò cũng phải dạy và học trong tình trạng mất điện, mất nước sinh hoạt ở nhà.
Ông García nhận định học kỳ vừa qua vô cùng phức tạp, khiến Bộ Giáo dục đại học phải phân tán chỉ tiêu tuyển sinh về các địa phương, đồng thời đảm bảo điều kiện học từ xa cho hơn 8.000 sinh viên phải quay trở lại nhà.
Bộ trưởng Giáo dục Naima Ariatne Trujillo Barreto cho biết trước mắt ngành giáo dục sẽ tập trung mọi nguồn lực cho các khối lớp cuối cấp (lớp 6, 9, 12). Bà khẳng định những thay đổi đột xuất có thể gây ra lo ngại nhất định, nhưng các quyết định đã được tính toán kỹ lưỡng nhằm bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục bình đẳng cho học sinh.
