Năm chuyên gia giáo dục đến từ Sở GD-ĐT TP.HCM cùng các trường đã trả lời các câu hỏi, giải đáp nhiều băn khoăn của bạn đọc từ buổi giao lưu này. Tuổi Trẻ xin lược trích một số vấn đề.
Khá nhiều bạn đọc đặt câu hỏi về việc muốn cho con học trái tuyến lớp 1 và 6 chứ không học gần nơi ở hiện tại.
Lý do trường trái tuyến nhưng lại gần chỗ làm, gần nhà người thân… Trả lời, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Phong nói trong trường hợp này phụ huynh sẽ đăng ký thuộc diện đối tượng 2. Đơn vị trực tiếp xét duyệt, sắp xếp chỗ học vào lớp 1 và 6 thuộc quyền ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp ở các phường, xã.
Một phụ huynh cho biết con hiện đang học lớp 5 tại Nhà Bè (cũ), hộ khẩu thường trú ở Nhà Bè nhưng đã mua nhà ở quận 4 cũ và vừa chuyển địa chỉ thường trú của bé sang quận 4. Phụ huynh hỏi trường có thể cập nhật lại địa chỉ thường trú mới của bé hay cần thủ tục gì để bé được phân bổ học lớp 6 tại nơi mới?
“Gia đình mong bé được xét tuyển vào Trường THCS Vân Đồn (quận 4 cũ) vì học lực và kết quả học tập đều đáp ứng tiêu chí. Tôi cũng muốn biết liệu bé có khả năng xét tuyển vào Trường THCS Võ Trường Toản hay Trần Văn Ơn (quận 1 cũ) hay không, nếu có thì thủ tục đăng ký như thế nào?”, phụ huynh này hỏi.
Giải đáp, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa – Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng (Sở GD-ĐT TP.HCM) – thông tin học sinh có thể chọn đăng ký theo hai dạng đối tượng. Đối tượng 1 xét nơi ở hiện tại theo VNeID và đối tượng 2 xét theo các trường hợp như gần nơi cha mẹ làm việc, học sinh mới chuyển tỉnh đến hoặc các trường hợp đặc biệt do UBND phường, xã, đặc khu quy định trong kế hoạch tuyển sinh tại địa phương.
Trường hợp trên thuộc đối tượng 2, phụ huynh cần chuẩn bị sẵn các minh chứng như hồ sơ nơi làm việc để cập nhật lên hệ thống, trường tiểu học sẽ hướng dẫn phụ huynh cách làm.
Ông Khoa lưu ý: “Việc tuyển sinh vào các trường sẽ do phường, xã, đặc khu quyết định và phân bổ dựa trên chỉ tiêu tại các trường và tình hình thực tế tại địa phương và trên tinh thần ưu tiên xét đối tượng 1, còn chỉ tiêu mới xét tới các trường hợp thuộc đối tượng 2”.
Năm nay TP.HCM sẽ tuyển sinh vào các trường có chương trình đặc thù trước khi tuyển sinh lớp 1, 6 chương trình đại trà. Chương trình đặc thù gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, THCS-THPT Lương Thế Vinh. Hai trường này và các trường có chương trình đặc thù sẽ công bố kết quả tuyển sinh tất cả loại hình trước 17h ngày 15-6.
Sau khi phụ huynh xác nhận nhập học các lớp thuộc chương trình đặc thù, hệ thống sẽ “bỏ” những học sinh này ra khỏi danh sách và tiếp tục xếp chỗ học cho những học sinh còn lại vào lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà.
Đặt vấn đề, phụ huynh muốn đăng ký song song hai trường tiểu học có chương trình đặc thù để “rớt trường này còn trường kia”. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phong khẳng định: “Phụ huynh, học sinh chỉ có thể đăng ký duy nhất một chứ không thể cùng lúc nhiều trường đặc thù. Sau khi có kết quả chương trình này, những học sinh không đậu sẽ được xét tiếp vào chương trình đại trà”.
Buổi giao lưu nhận cả chục câu hỏi tại sao sau sáp nhập TP.HCM lại bỏ các lớp “tạo nguồn” đầu cấp II ở khu vực Bình Dương cũ, trong khi TP.HCM cũ vẫn được thi tuyển sinh đầu vào các lớp chất lượng cao lớp 6. Ông Nguyễn Văn Phong cho biết trước đây Bình Dương có năm trường THCS tạo nguồn gồm: Trần Đại Nghĩa, Chu Văn An, Bình Thắng, Mỹ Phước và Nguyễn Trãi.
Các trường này được tuyển sinh và hoạt động trên cơ sở đề án 823 của tỉnh Bình Dương cũ về trường chuyên và tạo nguồn, có chế độ chính sách dành cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên các văn bản trước đó không còn hiệu lực nên không có cơ sở pháp lý để tiếp tục tuyển theo hình thức tạo nguồn.
Gần 100 câu hỏi về tuyển sinh lớp 10 cho thấy sức nóng của cấp học này đang tăng khi sát ngày thi tuyển vào đầu tháng 6 tới. Phần nhiều câu hỏi thắc mắc về tỉ lệ chọi vào lớp 10 có tăng không, số lượng thí sinh dự thi có đông không, liệu các trường có tăng chỉ tiêu tuyển sinh hay không hay học sinh ở khu vực Bình Dương có được đăng ký vào lớp 10 ở khu vực TP.HCM không…
Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa nói tỉ lệ chọi vào lớp 10 phụ thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh và số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào từng trường cụ thể. Căn cứ kế hoạch tuyển sinh TP đã ban hành, học sinh hoàn toàn có quyền đăng ký tuyển sinh vào tất cả các trường trên địa bàn TP.HCM sau sáp nhập.
Tuy nhiên đối với các trường hợp đăng ký nguyện vọng quá xa nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID, trong đó 10km đối với KV1 (TP.HCM cũ), KV2 (Bình Dương cũ) và 13km đối với KV3 (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) thì trường THCS sẽ tư vấn cho phụ huynh để đảm bảo không chọn sai nguyện vọng hoặc do chưa nắm rõ quy chế thi lớp 10.
Theo quy chế, học sinh không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do gì sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng. Do đó ông Khoa nói phụ huynh, học sinh cân nhắc thật kỹ khi đặt nguyện vọng thi lớp 10. Nhiều phụ huynh còn thắc mắc về việc đăng ký nguyện vọng.
Giải đáp, ông Khoa nói trong giai đoạn 2 điều chỉnh nguyện vọng, phụ huynh và học sinh hoàn toàn có thể thêm, xóa hoặc điều chỉnh thứ tự nguyện vọng. Tuy nhiên phụ huynh phải lưu ý giai đoạn này tuyệt đối không thể đăng ký dự thi tuyển sinh 10 thường hay 10 chuyên.
“Trong giai đoạn 1, phụ huynh và học sinh phải xác định rõ có tham gia thi tuyển sinh 10 hay thi chuyên không và mỗi loại hình như vậy phải đăng ký ít nhất một nguyện vọng. Như vậy trong giai đoạn 2 phụ huynh sẽ được quyền điều chỉnh nguyện vọng của các loại hình”, ông Khoa nhắc lại.
Tọa đàm "Funding & Networking for Your Academic Future" (tạm dịch: Nguồn tài trợ và cơ hội kết nối cho tương lai học thuật) do Cơ quan trao đổi hàn lâm Đức (DAAD) và Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức ngày 10/4.
Ông Felix Wagenfeld, Giám đốc Văn phòng DAAD tại Hà Nội, cho hay có 5 loại học bổng của cơ quan này mà học viên cao học (thạc sĩ, nghiên cứu sinh và nhà nghiên cứu mới) có thể ứng tuyển.
Trong đó, tài trợ nghiên cứu dành cho các tiến sĩ mới lấy bằng trong 4 năm trở lại đây. Các nhà nghiên cứu kỳ cựu hơn có thể ứng tuyển chương trình GROW.
Chi tiết về điều kiện của từng loại có trên website của DAAD. Ứng viên cần kết quả học thuật tốt (tốt nghiệp bằng giỏi), có khả năng dùng tiếng Anh (lý tưởng là IELTS 6.5) và định hướng học tập/đề cương nghiên cứu thuyết phục.
Ngoài học bổng chính phủ, sinh viên nước ngoài có thể xin tài trợ từ các tổ chức học thuật như quỹ Học bổng Alexander von Humboldt, DFG, Viện Max Planck, Hiệp hội Helmholtz, Leibniz,...
Học bổng
Giá trị
Thời gian áp dụng
Thạc sĩ ngành STEM
992 euro/tháng
Toàn chương trình học
Tiến sĩ toàn thời gian tại Đức hoặc được đồng hướng dẫn bởi một giáo sư người Việt
1.400 euro/tháng
Toàn bộ thời gian ở Đức
Trao đổi tiến sĩ giữa DAAD-Đại học Bách khoa Hà Nội
Tối đa 2.150 euro/tháng
2 tuần - 3 tháng
Tài trợ nghiên cứu (dành cho bậc tiến sĩ và sau tiến sĩ)
1.400 euro/tháng
2-12 tháng (nghiên cứu sinh), 2-6 tháng (sau tiến sĩ)
GROW
1.400 - 2.150 euro/tháng
1-6 tháng
Đại diện của DAAD cho hay thuận lợi với các nhà nghiên cứu là Đức có mạng lưới nghiên cứu rộng: ngoài 420 trường đại học, nước này có 1.000 viện nghiên cứu công cùng 29.000 công ty nghiên cứu. Năm 2023, Đức đầu tư 130 tỷ euro cho nghiên cứu, tương đương 3,1% GDP, nhiều hơn bất kỳ nước châu Âu nào. Nước này cũng sản sinh nhiều tiến sĩ nhất EU, đứng thứ 5 thế giới về số lượng đơn đăng ký bằng sáng chế, tập trung vào trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, vi điện tử, công nghệ sinh học, giao thông và năng lượng trung hòa khí hậu.
PGS. TS. Nguyễn Đắc Trung, Trưởng Ban Hợp tác và Kết nối, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhìn nhận các cơ sở nghiên cứu của Đức có chất lượng, phương pháp và thói quen nghiên cứu thực chất, có tính ứng dụng cao, đồng thời sẵn sàng chia sẻ cơ hội để sinh viên nước ngoài học và thực hành các công nghệ lõi - điều mà không nhiều môi trường có.
Các kênh thông tin chính thống về du học Đức
Đức hiện có 2,9 triệu sinh viên, du học sinh chiếm 16%. Năm học 2024-2025, 420.000 sinh viên quốc tế đổ tới Đức - đông nhất từ trước đến nay, biến quốc gia này thành một trong những điểm đến nóng nhất ngoài Mỹ, Canada, Australia và Anh. Ước tính 7.000 người Việt đang du học bậc đại học trở lên tại đây, theo DAAD.
Ngày 16.4, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức lễ công bố quyết định bổ nhiệm, thuyên chuyển hiệu trưởng, hiệu phó các trường phổ thông.
Theo đó, Sở GD-ĐT trao quyết định điều động ông Võ Nguyễn Ngọc An, Phó chánh văn phòng Sở GD-ĐT, nhận nhiệm vụ Phó phòng kế hoạch tài chính.
Ông Trần Văn Thương, Phó phòng GDTX-GDNN Sở GD-ĐT, nhận chức vụ Hiệu trưởng Trường THPT Bà Rịa (khu vực 3).
Ông Võ Thanh Tú, Hiệu phó Trường THPT chuyên Hùng Vương (khu vực 2), nhận chức vụ Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Ơn (khu vực 2).
Ông Nguyễn Hữu Phúc An, giáo viên Trường THPT Ngô Quyền (khu vực 3), nhận chức vụ Hiệu phó Trường THPT Ngô Quyền.
Ngoài ra, Sở GD-ĐT TP.HCM công bố quyết định bổ nhiệm lại các vị trí quản lý của Trung tâm Giáo dục thường xuyên Bà Rịa - Vũng Tàu, Trường THPT Hùng Vương (khu vực 1), Trường THPT Trần Văn Giàu ( khu vực 1), Trường THPT Phước Long (khu vực 1)...
Trước đó, vào ngày 11.2, Sở GD-ĐT trao quyết định bổ nhiệm bà Nguyễn Thị Thảo, Hiệu phó Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (P.Tân Bình), nhận chức vụ Hiệu trưởng Trường THPT Tân Bình (P.Tân Sơn Nhì).
Bà Thái Thị Lan Anh, giáo viên Trường THPT Trường Chinh (P.Đông Hưng Thuận), nhận chức vụ Hiệu phó Trường THPT Lê Trọng Tấn (P.Tân Sơn Nhì).
Mới đây, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Journal of Development Economics đã chỉ ra một hướng đi mới trong việc thu hẹp khoảng cách giới: Sử dụng sức mạnh của các hình mẫu (role models) ngay trong lớp học.
Công trình do các chuyên gia từ Đại học Bắc Kinh và Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) thực hiện cho thấy những “nữ sinh nhà người ta” không hẳn là nguyên nhân tạo áp lực, mà ngược lại, có thể trở thành động lực giúp nhiều bạn nữ khác nỗ lực vươn lên.
Dựa trên dữ liệu của hơn 3.700 học sinh lớp 7 tại Trung Quốc, nhóm nghiên cứu theo dõi kết quả học tập của các em trong vòng một năm sau kỳ thi chuẩn hóa đầu tiên. Kết quả cho thấy, ở những lớp có nữ sinh đạt thành tích nổi bật, kết quả học tập của các bạn nữ còn lại cũng được cải thiện đáng kể.
Đáng chú ý, tác động này thể hiện rõ nhất ở nhóm học sinh có học lực trung bình yếu hoặc xuất thân từ các gia đình nông thôn còn nhiều khó khăn về kinh tế. Thay vì tạo ra tâm lý ganh đua tiêu cực, sự hiện diện của những học sinh xuất sắc giúp nhiều bạn nữ xóa bỏ mặc cảm tự ti, đồng thời củng cố niềm tin vào khả năng của bản thân.
Theo nhóm nghiên cứu, yếu tố tạo nên thay đổi không nằm ở áp lực cạnh tranh điểm số, mà đến từ hiệu ứng truyền cảm hứng của các hình mẫu tích cực.
Nghiên cứu cũng chỉ ra một “mắt xích” quan trọng khác là sự thay đổi trong tư duy của phụ huynh. Khi chứng kiến các nữ sinh trong lớp đạt thành tích cao, nhiều cha mẹ bắt đầu đặt kỳ vọng lớn hơn vào con gái, đồng thời sẵn sàng đầu tư nhiều hơn cho việc học, từ hỗ trợ bài tập, động viên tinh thần đến định hướng nghề nghiệp lâu dài.
Phát hiện này đặc biệt có ý nghĩa trong các lĩnh vực STEM - gồm khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học - nơi tỷ lệ nữ giới vẫn còn thấp do thiếu vắng những hình mẫu tiêu biểu để các em noi theo.
Từ những năm 2000, Trung Quốc dần hạn chế việc công khai bảng xếp hạng học tập nhằm giảm áp lực cho học sinh. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng điều này cũng có thể tạo ra một sự “đánh đổi”, khi học sinh nữ ít có cơ hội nhìn thấy những hình mẫu thành công ngay trong môi trường học tập của mình.
Từ kết quả nghiên cứu, các chuyên gia cho rằng giáo dục cần một cách tiếp cận nhân văn hơn: thay vì chỉ tập trung vào điểm số, nhà trường nên chú trọng xây dựng và lan tỏa các hình mẫu tích cực. Đây được xem là hướng đi bền vững để thúc đẩy bình đẳng giới và giúp các nữ sinh tự tin theo đuổi hành trình phát triển của riêng mình ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
