Năm chuyên gia giáo dục đến từ Sở GD-ĐT TP.HCM cùng các trường đã trả lời các câu hỏi, giải đáp nhiều băn khoăn của bạn đọc từ buổi giao lưu này. Tuổi Trẻ xin lược trích một số vấn đề.
Khá nhiều bạn đọc đặt câu hỏi về việc muốn cho con học trái tuyến lớp 1 và 6 chứ không học gần nơi ở hiện tại.
Lý do trường trái tuyến nhưng lại gần chỗ làm, gần nhà người thân… Trả lời, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM Nguyễn Văn Phong nói trong trường hợp này phụ huynh sẽ đăng ký thuộc diện đối tượng 2. Đơn vị trực tiếp xét duyệt, sắp xếp chỗ học vào lớp 1 và 6 thuộc quyền ban chỉ đạo tuyển sinh đầu cấp ở các phường, xã.
Một phụ huynh cho biết con hiện đang học lớp 5 tại Nhà Bè (cũ), hộ khẩu thường trú ở Nhà Bè nhưng đã mua nhà ở quận 4 cũ và vừa chuyển địa chỉ thường trú của bé sang quận 4. Phụ huynh hỏi trường có thể cập nhật lại địa chỉ thường trú mới của bé hay cần thủ tục gì để bé được phân bổ học lớp 6 tại nơi mới?
“Gia đình mong bé được xét tuyển vào Trường THCS Vân Đồn (quận 4 cũ) vì học lực và kết quả học tập đều đáp ứng tiêu chí. Tôi cũng muốn biết liệu bé có khả năng xét tuyển vào Trường THCS Võ Trường Toản hay Trần Văn Ơn (quận 1 cũ) hay không, nếu có thì thủ tục đăng ký như thế nào?”, phụ huynh này hỏi.
Giải đáp, ông Nguyễn Võ Đăng Khoa – Phó trưởng Phòng quản lý chất lượng (Sở GD-ĐT TP.HCM) – thông tin học sinh có thể chọn đăng ký theo hai dạng đối tượng. Đối tượng 1 xét nơi ở hiện tại theo VNeID và đối tượng 2 xét theo các trường hợp như gần nơi cha mẹ làm việc, học sinh mới chuyển tỉnh đến hoặc các trường hợp đặc biệt do UBND phường, xã, đặc khu quy định trong kế hoạch tuyển sinh tại địa phương.
Trường hợp trên thuộc đối tượng 2, phụ huynh cần chuẩn bị sẵn các minh chứng như hồ sơ nơi làm việc để cập nhật lên hệ thống, trường tiểu học sẽ hướng dẫn phụ huynh cách làm.
Ông Khoa lưu ý: “Việc tuyển sinh vào các trường sẽ do phường, xã, đặc khu quyết định và phân bổ dựa trên chỉ tiêu tại các trường và tình hình thực tế tại địa phương và trên tinh thần ưu tiên xét đối tượng 1, còn chỉ tiêu mới xét tới các trường hợp thuộc đối tượng 2”.
Năm nay TP.HCM sẽ tuyển sinh vào các trường có chương trình đặc thù trước khi tuyển sinh lớp 1, 6 chương trình đại trà. Chương trình đặc thù gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như TH-THCS-THPT Nam Sài Gòn, THCS-THPT Lương Thế Vinh. Hai trường này và các trường có chương trình đặc thù sẽ công bố kết quả tuyển sinh tất cả loại hình trước 17h ngày 15-6.
Sau khi phụ huynh xác nhận nhập học các lớp thuộc chương trình đặc thù, hệ thống sẽ “bỏ” những học sinh này ra khỏi danh sách và tiếp tục xếp chỗ học cho những học sinh còn lại vào lớp 1, lớp 6 chương trình đại trà.
Đặt vấn đề, phụ huynh muốn đăng ký song song hai trường tiểu học có chương trình đặc thù để “rớt trường này còn trường kia”. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Phong khẳng định: “Phụ huynh, học sinh chỉ có thể đăng ký duy nhất một chứ không thể cùng lúc nhiều trường đặc thù. Sau khi có kết quả chương trình này, những học sinh không đậu sẽ được xét tiếp vào chương trình đại trà”.
Buổi giao lưu nhận cả chục câu hỏi tại sao sau sáp nhập TP.HCM lại bỏ các lớp “tạo nguồn” đầu cấp II ở khu vực Bình Dương cũ, trong khi TP.HCM cũ vẫn được thi tuyển sinh đầu vào các lớp chất lượng cao lớp 6. Ông Nguyễn Văn Phong cho biết trước đây Bình Dương có năm trường THCS tạo nguồn gồm: Trần Đại Nghĩa, Chu Văn An, Bình Thắng, Mỹ Phước và Nguyễn Trãi.
Các trường này được tuyển sinh và hoạt động trên cơ sở đề án 823 của tỉnh Bình Dương cũ về trường chuyên và tạo nguồn, có chế độ chính sách dành cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên các văn bản trước đó không còn hiệu lực nên không có cơ sở pháp lý để tiếp tục tuyển theo hình thức tạo nguồn.
Gần 100 câu hỏi về tuyển sinh lớp 10 cho thấy sức nóng của cấp học này đang tăng khi sát ngày thi tuyển vào đầu tháng 6 tới. Phần nhiều câu hỏi thắc mắc về tỉ lệ chọi vào lớp 10 có tăng không, số lượng thí sinh dự thi có đông không, liệu các trường có tăng chỉ tiêu tuyển sinh hay không hay học sinh ở khu vực Bình Dương có được đăng ký vào lớp 10 ở khu vực TP.HCM không…
Ông Nguyễn Võ Đăng Khoa nói tỉ lệ chọi vào lớp 10 phụ thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh và số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào từng trường cụ thể. Căn cứ kế hoạch tuyển sinh TP đã ban hành, học sinh hoàn toàn có quyền đăng ký tuyển sinh vào tất cả các trường trên địa bàn TP.HCM sau sáp nhập.
Tuy nhiên đối với các trường hợp đăng ký nguyện vọng quá xa nơi ở hiện tại của học sinh theo VNeID, trong đó 10km đối với KV1 (TP.HCM cũ), KV2 (Bình Dương cũ) và 13km đối với KV3 (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) thì trường THCS sẽ tư vấn cho phụ huynh để đảm bảo không chọn sai nguyện vọng hoặc do chưa nắm rõ quy chế thi lớp 10.
Theo quy chế, học sinh không được thay đổi nguyện vọng vì bất kỳ lý do gì sau khi kết thúc thời gian điều chỉnh nguyện vọng. Do đó ông Khoa nói phụ huynh, học sinh cân nhắc thật kỹ khi đặt nguyện vọng thi lớp 10. Nhiều phụ huynh còn thắc mắc về việc đăng ký nguyện vọng.
Giải đáp, ông Khoa nói trong giai đoạn 2 điều chỉnh nguyện vọng, phụ huynh và học sinh hoàn toàn có thể thêm, xóa hoặc điều chỉnh thứ tự nguyện vọng. Tuy nhiên phụ huynh phải lưu ý giai đoạn này tuyệt đối không thể đăng ký dự thi tuyển sinh 10 thường hay 10 chuyên.
“Trong giai đoạn 1, phụ huynh và học sinh phải xác định rõ có tham gia thi tuyển sinh 10 hay thi chuyên không và mỗi loại hình như vậy phải đăng ký ít nhất một nguyện vọng. Như vậy trong giai đoạn 2 phụ huynh sẽ được quyền điều chỉnh nguyện vọng của các loại hình”, ông Khoa nhắc lại.
Cuộc thi vẽ tranh Sáng kiến bảo đảm trật tự trường học về phòng, chống bạo lực học đường, lần thứ 3 năm 2026 do Bộ GD-ĐT phát động. Tại TP.HCM, cuộc thi được Sở GD-ĐT phối hợp với Tạp chí Giáo dục TP.HCM triển khai, đã nhận được sự hưởng ứng sâu rộng ở khắp các cơ sở giáo dục trên toàn thành phố.
Ban tổ chức đã tiếp nhận hơn 920.000 tác phẩm dự thi từ học sinh các cấp và 2.184 tác phẩm xuất sắc nhất đã được lựa chọn tranh tài tại vòng thi cấp thành phố; 57 tác phẩm xuất sắc nhất đã được lựa chọn để trao giải; 12 tác phẩm được đại diện cho TP.HCM tranh giải toàn quốc vào tháng 6.
Ban tổ chức cho hay, các sáng kiến năm nay gây ấn tượng mạnh với hội đồng giám khảo bởi tính thực tiễn cao, tập trung giải quyết 2 thách thức lớn: Phòng ngừa bạo lực học đường: Những giải pháp "từ học sinh, vì học sinh" nhằm hóa giải mâu thuẫn và xây dựng văn hóa ứng xử tích cực. An toàn trên không gian mạng: Kỹ năng nhận diện, phòng tránh các hành vi dụ dỗ, bắt cóc và bạo lực trực tuyến – chủ đề được các em khai thác với góc nhìn rất mới mẻ và sắc bén.
Tại buổi lễ, ban tổ chức đã trao giải cho 57 tác phẩm xuất sắc nhất (19 giải mỗi cấp học), bao gồm các giải nhất, nhì, ba và khuyến khích.
Trong đó, giải nhất của cấp tiểu học thuộc về học sinh Đặng Minh Anh, lớp 4 Trường tiểu học Vĩnh Lộc A (xã Vĩnh Lộc); cấp THCS thuộc về Phan Anh Thơ, lớp 9 A4 Trường THCS Thoại Ngọc Hầu (P.Tân Phú) và cấp THPT là Nguyễn Anh Thư, lớp 10C04 Trường THPT Nguyễn Thượng Hiền (P.Tân Sơn Nhất). Bên cạnh đó, em Tạ Thùy Bảo Ngọc, học sinh lớp 1/8 Trường tiểu học Lương Thế Vinh (P.Thông Tây Hội) là thí sinh nhỏ tuổi nhất tham dự cuộc thi và đạt giải ba.
Tham dự lễ tổng kết, tiến sĩ Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ học sinh - sinh viên Bộ GD-ĐT đánh giá cao nỗ lực của ngành GD-ĐT TP.HCM đã tích cực hưởng ứng triển khai cuộc thi nghiêm túc, sáng tạo, hiệu quả. Với hơn 920.000 tác phẩm ở các cấp học cho thấy sức lan tỏa sâu rộng của cuộc thi với nhiều giá trị, thông điệp sâu sắc.
Theo ông, điều đáng quý nhất của cuộc thi không phải là giải thưởng mà là việc các em học sinh đã biết suy nghĩ, để trường học trở thành nơi được quan tâm, yêu thương. Mỗi bức tranh, bài viết phát đi thông điệp lòng nhân ái, sự sẻ chia, quan tâm, mong muốn xây dựng môi trường học đường lành mạnh, không có bạo lực học đường.
Vụ trưởng Hoàng Đức Minh đề nghị từng cơ sở giáo dục đẩy mạnh phối hợp với gia đình tuyên truyền không để hành vi bạo lực, bắt nạt ảnh hưởng đến sự phát triển lành mạnh của học sinh. Đồng thời mong muốn mỗi học sinh tiếp tục là đại sứ lan tỏa thông điệp cuộc thi, cùng nhau xây dựng trường học hạnh húc, biết yêu thương, chia sẻ.
"Đặc thù của ngành giáo dục đòi hỏi công tác giáo dục nói chung, giáo dục phòng chống bạo lực luôn luôn phải diễn ra, không ngừng, phải dày công, không ngơi nghỉ. Nếu chúng ta cùng chung tay, mỗi một người cố gắng sẽ là phép cộng để xây dựng môi trường học đường an toàn, trường học hạnh phúc", Vụ trưởng Hoàng Đức Minh gửi gắm.
Tại ĐH Chulalongkorn (Thái Lan), hành trình đưa tiếng Việt tỏa sáng được vun đắp bởi một người con xa xứ miệt mài gìn giữ cội nguồn và một cô giáo người Thái "say nắng" ngôn ngữ Việt.
Đến Thái Lan vào năm 1995, cô Đỗ Thúy Hà, giảng viên tiếng Việt tại ngành tiếng Việt, bộ môn ngôn ngữ phương Đông, Khoa Ngữ văn, ĐH Chulalongkorn, được mời chia sẻ các chuyên đề về lịch sử, văn học so sánh và thơ lục bát cho sinh viên sau đại học.
Cô Hà cho biết lứa sinh viên Thái Lan đầu tiên tìm đến môn tiếng Việt chủ yếu là những người chuyên nghiên cứu, học để tìm hiểu lịch sử VN. Những năm 1990, công nghệ chưa phát triển nên việc dạy tiếng Việt khá gian nan. "Lúc đầu không có giáo trình dạy tiếng Việt cho người Thái, tôi phải dạy thông qua tiếng Anh", cô Hà nhớ lại.
Đến năm 2000, cô Hà quyết tâm tự biên soạn cuốn giáo trình tiếng Việt - tiếng Thái đầu tiên. Thời điểm đó, máy tính ở Thái Lan chưa hỗ trợ phông chữ tiếng Việt. Cô phải nhờ mua 6 đĩa mềm chứa phông chữ ABC từ VN mang sang.
"Hai phần mềm tiếng Việt và tiếng Thái không hỗ trợ nhau. Tôi gõ xong phần tiếng Việt, in ra, rồi phải tắt phần mềm đi. Lúc tắt, chữ trên màn hình biến thành ô vuông. Tôi lại cầm tờ giấy in, đối chiếu để gõ phần nghĩa bằng tiếng Thái. Cứ tắt qua tắt lại như thế để dò từng chữ", cô Hà kể về kỷ niệm khó quên với "cả một rổ đĩa mềm" của bộ giáo trình năm xưa.
Sau gần 30 năm, nếu thế hệ trước học tiếng Việt để nghiên cứu hoặc tìm kiếm cơ hội việc làm thì động lực của sinh viên Thái Lan ngày nay đã mang màu sắc hoàn toàn mới.
Tiếp nối với cô Hà là TS Chari Hamratanaphon, một giảng viên thế hệ 9X người Thái tại ngành tiếng Việt của ĐH Chulalongkorn, có tên tiếng Việt cực kỳ đáng yêu: Linh Chi.
Cơ duyên của cô Linh Chi bắt đầu từ 11 năm trước, qua lời rủ của một người bạn quen trên mạng: "Học tiếng Việt đi, để tụi mình nói chuyện với nhau". Sau đó, cô đến Hà Nội du học, làm luận án tiến sĩ về tín ngưỡng của người Việt và nay trở thành người "truyền lửa" tiếng Việt trên bục giảng.
Khi dạy tiếng Việt, cô Đỗ Thúy Hà và cô Linh Chi đều ngạc nhiên trước sự "bắt trend" nhanh chóng của sinh viên Thái Lan. Cô Hà chia sẻ bây giờ các bạn trẻ học tiếng Việt đơn giản là để đi du lịch, mua sắm tại VN hoặc để hiểu thần tượng của mình hát gì.
"Chính tôi cũng nhiều lần "đứng hình" và phải học ngược lại từ sinh viên. Trong quá trình làm khóa luận, các em chọn chủ đề về một ca sĩ mà cô chưa nghe bao giờ. Cô giáo phải hì hục mở nghe các ca khúc của Sơn Tùng M-TP để hiểu cảm nhận của sinh viên. Hay có nhiều bạn hỏi về ca sĩ Quang Hùng MasterD làm tôi cũng sốc vì không ngờ nam ca sĩ lại nổi tiếng ở Thái đến vậy", cô Hà hào hứng kể.
Thậm chí, có những sinh viên người Thái tự học, tự hát và mang ca khúc Bắc Bling đi thi trong các chương trình tại trường. Bên cạnh đó, cô Hà chia sẻ có sinh viên tiến bộ vượt bậc nhờ chơi game trực tuyến và giao tiếp với game thủ VN.
Nắm bắt tâm lý sinh viên hiện nay, TS Linh Chi đã biến giảng đường thành một không gian giao lưu đầy màu sắc. Đặc biệt, cô tích cực mang xu hướng của giới trẻ vào giáo án. Khi dạy hệ thống đại từ nhân xưng "anh - em", cô mở bài hát See Tình đình đám. "Đây vẫn đảm bảo nội dung học thuật, mà đồng thời các bạn sinh viên cũng cảm thấy vui và dễ nhớ hơn", TS Linh Chi cho biết.
Cô Linh Chi cho biết thêm các sinh viên theo dõi chương trình du lịch VN, nghe V-Pop trên mạng và chính các bạn giới thiệu nhạc Việt cho cô nghe. Chưa hết, để tạo sự gần gũi với các bạn trẻ, cô Linh Chi dùng cả bộ bài "Măm Tarot" bốc ngẫu nhiên để luyện gọi món ăn, hay kể về kiệt tác văn học VN qua bộ bài "Tarot Kiều".
Không dừng lại ở lớp học, TS Linh Chi còn sáng lập dự án cộng đồng "Đi chơi đi", tạo không gian giao lưu giữa người Thái học tiếng Việt và người Việt học tiếng Thái tại Bangkok. Dự án đã giúp nhiều sinh viên từ xa lạ trở thành bạn thân, tạo động lực để cùng nhau rèn luyện ngoại ngữ.
Sự phát triển của tiếng Việt tại Thái Lan hiện nay không chỉ dừng lại ở bậc đại học. Hơn chục năm qua, hàng chục trường THCS, THPT công lập trên khắp Thái Lan đã đưa tiếng Việt vào giảng dạy.
Cô Đỗ Thúy Hà nhìn nhận tiếng Việt sẽ ngày càng phát triển tại Thái Lan và trong tương lai sẽ có nhiều người Thái hiểu và nói được tiếng Việt. Tương tự, TS Linh Chi cảm thấy người Thái quan tâm đến tiếng Việt hơn trước rất nhiều. Một phần là vì VN đang phát triển mạnh mẽ, cả về du lịch, kinh tế lẫn hình ảnh đất nước trên mạng xã hội. "Điều đó khiến nhiều người Thái nhận ra VN rất thú vị và giàu tiềm năng cả về văn hóa lẫn cơ hội nghề nghiệp", cô Linh Chi chia sẻ.
Theo TS Linh Chi, các sinh viên Thái Lan nêu lý do chọn học tiếng Việt vì muốn đi du lịch VN hoặc cảm thấy quen thuộc với VN qua mạng xã hội, âm nhạc, ẩm thực... Bên cạnh đó, các ngành nghề liên quan đến tiếng Việt vẫn còn rất nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt là phiên dịch, biên dịch hay những vị trí liên quan đến hợp tác đầu tư VN - Thái Lan.
"Hiện nay ở Thái Lan cũng có nhiều trường đại học mở các lớp tiếng Việt cho người ngoài vào học, ở ĐH Chulalongkorn cũng vậy. Vẫn có người đăng ký học đều đặn, nên mình cảm thấy sự quan tâm đối với tiếng Việt không chỉ là xu hướng nhất thời, mà thật sự đang phát triển mạnh hơn theo thời gian", cô Chi chia sẻ.
Tối 5-7, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục cập nhật thông tin liên quan về sự việc hơn 140 điểm 10 toán tốt nghiệp ở Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngày 2-7, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã thành lập tổ công tác kiểm tra, xác minh các nội dung liên quan đến kết quả thi tại Hội đồng thi môn toán tỉnh Tuyên Quang.
Tổ công tác gồm đại diện các đơn vị chức năng của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Công an, làm việc dưới sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng, Trưởng Ban Chỉ đạo cấp quốc gia kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Tổ công tác đã làm việc với Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang, rà soát hồ sơ công tác coi thi, chấm thi; kiểm tra quy trình bảo quản bài thi, chấm thi trắc nghiệm; đối chiếu dữ liệu quét bài thi, phiếu trả lời trắc nghiệm của thí sinh; phân tích, đối sánh dữ liệu điểm thi với kết quả học tập của thí sinh; đồng thời yêu cầu các cá nhân liên quan báo cáo, tường trình việc thực hiện nhiệm vụ được phân công.
Bước đầu, tổ công tác chưa phát hiện dấu hiệu bất thường trong công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi, bài thi và chấm thi. Tuy nhiên qua phân tích dữ liệu và xác minh sơ bộ, tổ công tác nhận định kết quả thi môn toán tại điểm thi Trường THPT chuyên thuộc Hội đồng thi tỉnh Tuyên Quang là bất thường, có dấu hiệu cần tiếp tục được làm rõ, nhất là đối với công tác coi thi tại điểm thi này.
Tổ công tác đã phối hợp, cung cấp thông tin và đề nghị các cơ quan chức năng của Bộ Công an, Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục xác minh trách nhiệm của thí sinh, cán bộ coi thi, các thành viên tại điểm thi và các cá nhân có liên quan (nếu có).
Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, hướng dẫn Ban Chỉ đạo thi tỉnh Tuyên Quang rà soát toàn diện các khâu tổ chức thi, xử lý nghiêm các vi phạm nếu được xác định và thông tin kịp thời tới công luận khi có kết quả xác minh chính thức.
Quan điểm của Bộ Giáo dục và Đào tạo là xử lý vụ việc với tinh thần khẩn trương, khách quan, công bằng, đúng quy chế và đúng quy định của pháp luật; bảo đảm tính nghiêm túc, trung thực của kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của thí sinh.