Không ít người bắt đầu ngày mới bằng một cốc nước ấm pha mật ong vì tin rằng thức uống này giúp “đánh thức” cơ thể, thải độc và tăng cường sức khỏe. Dù mật ong là thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, các chuyên gia cho rằng lợi ích của thức uống này cần được nhìn nhận đúng với các bằng chứng khoa học hiện có.
Theo tiến sĩ Beth Czerwony, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, mật ong chứa các hợp chất chống oxy hóa, một lượng nhỏ vitamin, khoáng chất và có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên. Nhờ đó, mật ong có thể hỗ trợ làm dịu cổ họng khi bị ho hoặc đau rát nhẹ, đồng thời góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của stress oxy hóa.
Tuy nhiên, bà Czerwony nhấn mạnh rằng lượng chất chống oxy hóa trong một thìa mật ong không đủ lớn để tạo ra tác dụng phòng bệnh đáng kể nếu chỉ dựa vào việc uống mỗi sáng. Muốn cải thiện sức khỏe lâu dài, điều quan trọng vẫn là duy trì chế độ ăn giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và vận động thường xuyên, theo Cleveland Clinic.
Một trong những công dụng được nhắc đến nhiều nhất là khả năng “thải độc” cơ thể. Tuy nhiên, theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), hiện không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy chứng minh mật ong có thể loại bỏ độc tố khỏi cơ thể. Gan, thận, phổi và đường tiêu hóa vốn đã đảm nhiệm hiệu quả chức năng này khi cơ thể khỏe mạnh.
Tương tự, việc uống mật ong pha nước ấm cũng không giúp giảm cân nếu không thay đổi chế độ ăn và mức độ vận động. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), mật ong vẫn là một dạng đường tự do, cung cấp khoảng 64 calo trong mỗi muỗng canh. Nếu tiêu thụ quá nhiều, lượng calo dư thừa vẫn có thể góp phần làm tăng cân.
Theo tiến sĩ Duane Mellor, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Aston (Anh), sau một đêm ngủ, cơ thể cần được bù nước. Uống một cốc nước vào buổi sáng giúp bổ sung lượng dịch đã mất, hỗ trợ tuần hoàn, tiêu hóa và duy trì các hoạt động chuyển hóa bình thường.
Nếu thích hương vị của mật ong, mọi người có thể pha một lượng nhỏ vào nước ấm. Tuy nhiên, lợi ích chủ yếu vẫn đến từ việc bổ sung nước, chứ không phải do mật ong tạo ra hiệu quả “thần kỳ”.
Các chuyên gia khuyến cáo chỉ nên pha mật ong với nước ấm khoảng 40 – 50 độ C, tránh dùng nước sôi vì nhiệt độ quá cao có thể làm giảm một phần các hợp chất có lợi và ảnh hưởng đến hương vị.
Ngoài ra, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do – bao gồm cả đường từ mật ong – nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày, tốt hơn nếu dưới 5% để giảm nguy cơ béo phì và sâu răng.
Đặc biệt, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo không cho trẻ dưới 12 tháng tuổi dùng mật ong vì nguy cơ ngộ độc botulinum, dù là mật ong nguyên chất hay đã pha với nước.
Nhìn chung, uống mật ong pha nước ấm vào buổi sáng có thể là một thói quen dễ chịu và giúp bổ sung nước sau một đêm ngủ. Tuy nhiên, đây không phải là thức uống có thể thải độc, giảm cân hay tăng miễn dịch một cách rõ rệt. Để bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia khuyến nghị nên sử dụng mật ong với lượng vừa phải, đồng thời duy trì chế độ ăn cân bằng và lối sống lành mạnh.
Tại Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, bác sĩ Ngô Văn Tỵ phát hiện Hoa có khối u buồng trứng đường kính 20 cm. Sinh thiết trả về kết quả ung thư buồng trứng giai đoạn hai.
Hoa suy sụp, không tin mình mắc ung thư ở tuổi 19. Bác sĩ giải thích các kịch bản phẫu thuật. Nếu tế bào ác tính đã xâm lấn rộng, kíp mổ buộc cắt bỏ toàn bộ phần phụ để loại trừ mầm bệnh, đồng nghĩa cô mất khả năng mang thai. Nếu bệnh còn khu trú, các bác sĩ vẫn có thể áp dụng phẫu thuật bảo tồn sinh sản, giữ lại tử cung và một phần buồng trứng lành.
"Vậy con nên giữ tử cung hay giành lấy mạng sống?", câu hỏi của Hoa ám ảnh bác sĩ Tỵ. Người mẹ ngồi bên nắm tay cô gái: "Không sinh được thì mình nhận con nuôi, miễn con còn sống". Cuối cùng, thiếu nữ chọn lên bàn mổ.
Ca phẫu thuật lấy trọn khối u mà không xảy ra tai biến. Nhìn bệnh nhân nằm thiêm thiếp với ống truyền dịch cắm trên tay, bác sĩ Tỵ vẫn nặng lòng vì chặng điều trị phía trước còn dài.
Hoa nằm trong số ngày càng nhiều phụ nữ trẻ Việt Nam mắc ung thư phụ khoa. Theo GLOBOCAN 2022, mỗi năm cả nước ghi nhận khoảng 4.600 ca ung thư cổ tử cung mới và hơn 2.500 ca tử vong. Ung thư buồng trứng thêm khoảng 1.800 ca mắc mới và gần 1.100 ca tử vong. Phần lớn bệnh nhân đến viện khi bệnh đã sang giai đoạn muộn, khi khối u không còn phát tín hiệu rõ ràng, khiến tỷ lệ sống sau 5 năm tụt xuống dưới 30%.
Bác sĩ Tỵ nói điều khiến ông trăn trở là độ tuổi bệnh nhân trẻ dần. Với phụ nữ lớn tuổi, phác đồ hướng thẳng đến mục tiêu kéo dài sự sống. Nhưng với cô gái đôi mươi chưa lập gia đình, cắt tử cung và buồng trứng không dừng ở việc mất khả năng sinh con. Nó giáng một đòn kép lên cả cơ thể lẫn tâm lý.
Người trẻ đón nhận tin dữ theo cách dữ dội hơn. "Họ không nghĩ ung thư gõ cửa ở tuổi này, càng không khi gia đình không ai mắc bệnh", bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng Khoa Ngoại 1, Bệnh viện K, nói.
Cảm giác tương lai đóng sập đẩy nhiều người vào trầm cảm, giận dữ, kiệt sức. Một nghiên cứu của Đại học Quốc gia Singapore công bố năm 2022, theo dõi hơn 20.000 bệnh nhân ung thư khởi phát khi còn trẻ, ghi nhận nhóm này mang nguy cơ trầm cảm và rối loạn lo âu cao hơn suốt phần đời còn lại, ngay cả khi ung thư đã lui bệnh.
Ở Việt Nam, sức ép còn đến từ định kiến. Nhiều người vẫn đóng khung giá trị người phụ nữ vào khả năng sinh con, buộc các cô gái mất thiên chức phải chuẩn bị tinh thần đối diện những lời bàn tán và nguy cơ đổ vỡ hôn nhân. Bác sĩ Nam cho rằng chính lối nghĩ này cần thay đổi, bởi giá trị một con người không nằm ở buồng trứng.
Trước những cú sốc đó, bác sĩ Nam thay đổi cách nói. Ông tránh các từ "ác tính", "di căn", "tiên lượng xấu", chia thông tin thành nhiều lớp và dò theo phản ứng của bệnh nhân. Nguyên tắc duy nhất ông giữ là không giấu sự thật. "Càng giấu, người bệnh càng nghi ngờ. Đến khi vỡ lẽ, họ không còn tin bác sĩ nữa", ông nói.
Vấn đề nằm ở chỗ ung thư buồng trứng gần như không có cách sàng lọc đại trà hiệu quả cho người khỏe mạnh, khác với ung thư cổ tử cung đã có xét nghiệm HPV và Pap smear. Vì thế bác sĩ khuyến cáo phụ nữ khám phụ khoa định kỳ mỗi 6 đến 12 tháng và đến viện ngay khi bụng to bất thường, đầy hơi kéo dài hay đau vùng chậu, những dấu hiệu Hoa từng nhầm là tăng cân. Phát hiện sớm mở ra cơ hội rất khác. Với ung thư cổ tử cung giai đoạn đầu, tỷ lệ sống sau 5 năm vượt 90%.
Hoa giờ bước vào những đợt hóa trị. Cô đánh đổi cơ hội làm mẹ để giữ lại mạng sống, đúng như lời người mẹ động viên trong phòng bệnh hôm ấy: "Miễn con còn sống".
Chiều 11/5, trao đổi với phóng viên Dân trí, Thạc sĩ Trần Thị Mỹ Giêng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (Đắk Lắk), xác nhận đơn vị đã điều trị cho một bệnh nhi 5 tuổi bị viêm kết mạc dị ứng cấp tính do tiếp xúc với hóa chất từ đồ chơi, ở mức độ 1.
Trước đó, khoảng 22h ngày 9/5, bé N.L.P.V. (5 tuổi, trú tại phường Buôn Ma Thuột) được gia đình đưa vào bệnh viện cấp cứu trong tình trạng sưng và đau nhức hai mắt.
Theo lời kể của gia đình với bác sĩ, bé V. đã chơi trò thổi bong bóng xà phòng và không may để dung dịch tiếp xúc với mắt. Chỉ khoảng 10 phút sau, cháu bé bắt đầu ngứa rát, chảy nước mắt liên tục, hai mí mắt sưng đỏ dần.
Dù người nhà nhanh chóng rửa mắt cho bé dưới vòi nước, tình trạng vẫn ngày càng nghiêm trọng khiến gia đình hoảng hốt đưa con nhập viện.
Thạc sĩ Trần Thị Mỹ Giêng cho biết, qua thăm khám, bệnh nhi vẫn tỉnh táo nhưng cả hai mắt đều sưng đỏ, đau rát và bị viêm kết mạc. Rất may, bác sĩ chưa ghi nhận tổn thương giác mạc.
“Sau 2 ngày điều trị, sức khỏe cháu bé đã ổn định. Trưa nay (11/5), bệnh viện đã cho xuất viện, kê thuốc và hẹn tái khám. May mắn, dung dịch bong bóng xà phòng dù chưa rõ chứa loại hóa chất gì nhưng mới chỉ tác động bên ngoài mắt, chưa xâm nhập sâu gây tổn thương”, bác sĩ thông tin.
Qua vụ việc, bác sĩ Giêng khuyến cáo hiện nay tại nhiều tuyến đường, cổng trường, xuất hiện không ít loại đồ chơi trẻ em giá rẻ, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Người mua cũng khó biết bên trong chứa những loại hóa chất gì nên phụ huynh cần thận trọng, lựa chọn đồ chơi an toàn cho trẻ nhỏ.
Theo bác sĩ, người lớn cần giám sát khi trẻ vui chơi, đặc biệt với các loại đồ chơi có chứa chất lỏng. Sau khi chơi, phụ huynh nên hướng dẫn trẻ rửa tay sạch sẽ, tránh đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng. Trong trường hợp hóa chất dính vào mắt hay miệng, cần nhanh chóng rửa sạch cho trẻ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc mà phải đưa đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
Chị Mỹ Linh (28 tuổi, mẹ bé V.) đã đăng tải câu chuyện con gái bị dị ứng, sưng phù mắt sau khi chơi đồ chơi thổi bong bóng xà phòng lên mạng xã hội để cảnh báo các phụ huynh khác.
Theo chị Linh, món đồ chơi này do bà ngoại mua cho cháu. Chỉ vài phút sau khi chơi, bé V. bất ngờ chạy vào nhà khóc thét vì đau rát ở mắt.
“Trước đây tôi cũng khá chủ quan, thường mua những món đồ chơi trôi nổi cho con mà không để ý nguồn gốc xuất xứ. Đây thực sự là bài học lớn với gia đình. May mắn con chỉ bị dị ứng, nếu xảy ra hậu quả nặng hơn chắc tôi sẽ ân hận cả đời”, chị Linh chia sẻ.
Bài chia sẻ của người mẹ nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng. Nhiều phụ huynh bày tỏ lo lắng khi một món đồ chơi quen thuộc, tưởng chừng vô hại như bong bóng xà phòng lại có thể khiến trẻ bị dị ứng nghiêm trọng và phải nhập viện cấp cứu.
Tối 17-5, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết các bác sĩ của bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi, ngụ ở TP.HCM vào rạng sáng 16-5. Hiện sức khỏe của bệnh nhân tiến triển thuận lợi.
Đây là ca ghép tim thứ 11 tại bệnh viện, đồng thời là trường hợp đặc biệt khi toàn bộ quá trình hội chẩn, điều phối, chuẩn bị và phẫu thuật phải được triển khai trong thời gian rất ngắn.
Trước phẫu thuật, bệnh nhi rơi vào tình trạng suy tim giai đoạn cuối, diễn tiến nguy kịch. Kết quả siêu âm cho thấy chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép tim kịp thời.
Trước đó, ngày 15-5, bệnh viện tiếp nhận thông tin có nguồn tim hiến phù hợp từ Bệnh viện Việt Đức. Thời điểm này, bệnh viện đang theo dõi hai bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đều có chỉ định chờ ghép tim. Sau khi hội chẩn, căn cứ tình trạng lâm sàng, mức độ khẩn cấp và sự tương thích của tạng hiến, hội đồng chuyên môn quyết định chỉ định ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi.
Dưới sự chỉ đạo của PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, quy trình cấp cứu ghép tạng khẩn cấp được kích hoạt.
Ê kíp ghép tim do GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách, cùng nhiều chuyên khoa và bộ phận hỗ trợ phối hợp triển khai các khâu chuẩn bị.
Khoảng 22h30 ngày 15-5, tim hiến được đưa vào phòng mổ. Đến 23h45 cùng ngày, trái tim mới bắt đầu đập trong lồng ngực bệnh nhi. Sau phẫu thuật, tim ghép hoạt động ổn định và bệnh nhi tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tích cực theo quy trình hậu ghép.
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, áp lực lớn nhất của ca ghép này là thời gian chuẩn bị gấp rút. Từ lúc xác định có nguồn tim phù hợp đến khi hoàn tất thủ tục và đưa tạng vào phòng mổ, ê kíp chỉ có khoảng 3 giờ để huy động gần 100 nhân sự thuộc nhiều chuyên khoa tham gia.
"Những kinh nghiệm tích lũy từ 10 ca ghép tim trước cùng sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa các ê kíp là nền tảng quan trọng giúp ca ghép thứ 11 được triển khai kịp thời, an toàn", GS Định chia sẻ.
Theo bệnh viện, thành công của ca ghép tiếp tục khẳng định năng lực tổ chức, điều phối và triển khai kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu khẩn cấp.
Hiện vẫn còn nhiều bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang chờ nguồn tạng phù hợp để có cơ hội được điều trị.
Bệnh viện Đại học Y Dược bày tỏ sự tri ân đối với người hiến và gia đình người hiến, đồng thời kỳ vọng nghĩa cử hiến tạng sẽ tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng, góp phần cứu sống thêm nhiều người bệnh.
