Tối 17-5, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết các bác sĩ của bệnh viện đã thực hiện thành công ca ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi, ngụ ở TP.HCM vào rạng sáng 16-5. Hiện sức khỏe của bệnh nhân tiến triển thuận lợi.
Đây là ca ghép tim thứ 11 tại bệnh viện, đồng thời là trường hợp đặc biệt khi toàn bộ quá trình hội chẩn, điều phối, chuẩn bị và phẫu thuật phải được triển khai trong thời gian rất ngắn.
Trước phẫu thuật, bệnh nhi rơi vào tình trạng suy tim giai đoạn cuối, diễn tiến nguy kịch. Kết quả siêu âm cho thấy chức năng co bóp cơ tim suy giảm nghiêm trọng, phân suất tống máu chỉ còn khoảng 5%, nguy cơ tử vong rất cao nếu không được ghép tim kịp thời.
Trước đó, ngày 15-5, bệnh viện tiếp nhận thông tin có nguồn tim hiến phù hợp từ Bệnh viện Việt Đức. Thời điểm này, bệnh viện đang theo dõi hai bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đều có chỉ định chờ ghép tim. Sau khi hội chẩn, căn cứ tình trạng lâm sàng, mức độ khẩn cấp và sự tương thích của tạng hiến, hội đồng chuyên môn quyết định chỉ định ghép tim cho bệnh nhi 15 tuổi.
Dưới sự chỉ đạo của PGS.TS.BS Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược, quy trình cấp cứu ghép tạng khẩn cấp được kích hoạt.
Ê kíp ghép tim do GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc bệnh viện, phụ trách, cùng nhiều chuyên khoa và bộ phận hỗ trợ phối hợp triển khai các khâu chuẩn bị.
Khoảng 22h30 ngày 15-5, tim hiến được đưa vào phòng mổ. Đến 23h45 cùng ngày, trái tim mới bắt đầu đập trong lồng ngực bệnh nhi. Sau phẫu thuật, tim ghép hoạt động ổn định và bệnh nhi tiếp tục được theo dõi, chăm sóc tích cực theo quy trình hậu ghép.
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, áp lực lớn nhất của ca ghép này là thời gian chuẩn bị gấp rút. Từ lúc xác định có nguồn tim phù hợp đến khi hoàn tất thủ tục và đưa tạng vào phòng mổ, ê kíp chỉ có khoảng 3 giờ để huy động gần 100 nhân sự thuộc nhiều chuyên khoa tham gia.
“Những kinh nghiệm tích lũy từ 10 ca ghép tim trước cùng sự phối hợp ngày càng đồng bộ giữa các ê kíp là nền tảng quan trọng giúp ca ghép thứ 11 được triển khai kịp thời, an toàn”, GS Định chia sẻ.
Theo bệnh viện, thành công của ca ghép tiếp tục khẳng định năng lực tổ chức, điều phối và triển khai kỹ thuật ghép tạng chuyên sâu, đặc biệt trong các tình huống cấp cứu khẩn cấp.
Hiện vẫn còn nhiều bệnh nhân suy tim giai đoạn cuối đang chờ nguồn tạng phù hợp để có cơ hội được điều trị.
Bệnh viện Đại học Y Dược bày tỏ sự tri ân đối với người hiến và gia đình người hiến, đồng thời kỳ vọng nghĩa cử hiến tạng sẽ tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng, góp phần cứu sống thêm nhiều người bệnh.
Công trình do tiến sĩ Yin Cao, chuyên gia dịch tễ học phân tử tại Trường Y Đại học Washington ở St. Louis (Mỹ) cùng các đồng nghiệp thực hiện, công bố cuối tháng 6.
Nhóm tác giả đã phân tích dữ liệu máu của hơn 154.000 người trưởng thành tại Anh (so sánh nhóm sinh đầu thập niên 1950 với cuối thập niên 1960, đầu 1970) và hơn 10.000 người tại Mỹ (sinh thập niên 1960 so với thập niên 1990).
Kết quả cho thấy nhóm sinh từ năm 1965 đến 1974 tại Anh có chỉ số lão hóa sinh học cao hơn 23% so với nhóm sinh đầu thập niên 1950. Tại Mỹ, xu hướng này thậm chí nghiêm trọng hơn khi nhóm sinh từ năm 1990 đến 1999 (thế hệ Millennials) có mức độ già trước tuổi cao hơn tới 92% so với nhóm sinh từ năm 1965 đến 1969.
Để đo lường mức độ già hóa thực sự của cơ thể thay vì chỉ dựa vào tuổi trên giấy tờ, các nhà nghiên cứu sử dụng chỉ số PhenoAge. Thước đo này kết hợp tuổi thực tế với 9 chỉ dấu sinh học trong máu, bao gồm lượng đường, các chỉ số đánh giá chức năng thận (creatinine), gan (albumin), hệ miễn dịch (số lượng bạch cầu) và mức độ viêm nhiễm trong cơ thể (chỉ số CRP). Việc phân tích điểm chênh lệch giữa tuổi sinh học và tuổi thực tế giúp phác họa bức tranh toàn cảnh về sức khỏe của cả một thế hệ.
Phân tích chuyên sâu mối liên hệ này, nhóm nghiên cứu phát hiện người có điểm số già trước tuổi càng cao thì xác suất mắc ung thư trước tuổi 55 càng lớn. Sự lão hóa sinh học diễn ra theo các cơ chế khác nhau đối với từng loại bệnh. Cụ thể, tình trạng suy giảm chức năng của hệ miễn dịch liên quan chặt chẽ đến ung thư phổi khởi phát sớm. Trong khi đó, sự suy thoái của các mô mỡ lại liên quan trực tiếp đến ung thư đại trực tràng.
Lâu nay, ung thư thường xuất hiện ở người lớn tuổi do các tổn thương di truyền nghiêm trọng tích tụ dần trong tế bào qua thời gian dưới tác động của thực phẩm, không khí, ánh nắng và lối sống. Khi các lỗi ADN này cộng dồn, tế bào sẽ phân chia mất kiểm soát và hình thành khối u. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra rằng lối sống và môi trường hiện đại đang đẩy nhanh quá trình hủy hoại này ở những người trẻ tuổi, khiến họ đối mặt với các bệnh lý của người già sớm hơn.
Theo tiến sĩ Yin Cao, mục tiêu của nghiên cứu là tìm hiểu cách môi trường hiện đại tác động đến thể chất con người. Việc nhận diện những người trẻ có nguy cơ cao ngay từ khi họ còn khỏe mạnh sẽ giúp ngành y tế xây dựng các biện pháp phòng ngừa và tầm soát sớm cá nhân hóa, thay vì áp dụng các khuyến nghị chung chung cho mọi đối tượng.
Đồng tình với quan điểm trên, ông David Scott, Giám đốc Quỹ nghiên cứu Cancer Grand Challenges, nhận định y học thế giới vẫn chưa tìm ra nguyên nhân duy nhất thúc đẩy làn sóng ung thư trẻ hóa. Dù vậy, phát hiện mới đã chứng minh ung thư không chỉ bắt nguồn từ những biến đổi đơn lẻ trong tế bào, mà là hệ quả từ sự suy giảm chức năng của toàn bộ cơ thể.
Đột quỵ có thể đến âm thầm, nhiều trường hợp bệnh nhân hoàn toàn khỏe mạnh bất ngờ rơi vào trạng thái mất ý thức, hôn mê, liệt nửa người, méo miệng, nói khó, ú ớ hoặc không thể phát âm. Nhiều người rỉ tai nhau mua các loại thuốc bổ não, thuốc "an cung" hoặc thậm chí là thuốc chống đông máu về uống với hy vọng phòng ngừa đột quỵ. Đây là một sai lầm cực kỳ nguy hiểm.
Đột quỵ có thể do nhồi máu não, xuất huyết não...Việc tự ý uống các loại thuốc chống đông máu mà không có chỉ định và sự giám sát của bác sĩ có thể gián tiếp gây ra vỡ mạch máu não, dẫn đến đột quỵ xuất huyết não, tử vong nhanh.
Ở một số người, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo trước khi cơn đột quỵ đến. Điều này thường gặp ở nhóm người có sẵn bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, xơ vữa mạch máu, béo phì, mỡ máu cao...
Bạn cần hết sức cảnh giác nếu xuất hiện các biểu hiện sau: Cơn tăng huyết áp kịch phát, huyết áp tăng cao đột ngột, đau đầu dữ dội, hụt hơi, chóng mặt, xây xẩm mặt mày.
Cách phòng ngừa là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh (giảm muối, giảm mỡ động vật), tập thể dục đều đặn, hạn chế rượu bia và thuốc lá. Kiểm soát bệnh nền: Uống thuốc điều trị huyết áp, tiểu đường, mỡ máu... theo đúng đơn của bác sĩ chuyên khoa. Đi khám sức khỏe để phát hiện sớm các nguy cơ xơ vữa hay dị dạng mạch máu não.
Ngày 26/6, UBND thành phố Đồng Nai ban hành kế hoạch khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân. Bắt đầu từ năm 2026, 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần trong năm. Như vậy, đây là địa phương thứ ba trong cả nước, sau Hà Nội và TP HCM, triển khai chương trình này.
Theo kế hoạch, chương trình sẽ diễn ra từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/12 hàng năm. Sở Y tế chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương để huy động toàn bộ hệ thống y tế công lập lẫn ngoài công lập tham gia thực hiện.
Chương trình lần này huy động toàn bộ 100% trạm y tế xã, phường vào cuộc để quản lý sức khỏe cư dân. Các cơ sở giáo dục kiểm tra sức khỏe cho học sinh vào đầu năm học, trong khi các doanh nghiệp tổ chức khám sàng lọc cho người lao động theo đúng quy định.
Bên cạnh việc tổ chức tại các bệnh viện, trung tâm y tế hay phòng khám đủ điều kiện, ngành y tế địa phương sẽ lập các điểm khám lưu động tại khu dân cư, khu công nghiệp, trường học và các khu nhà trọ công nhân để người dân dễ dàng tiếp cận.
Giới chức cũng thiết kế các đợt khám chuyên đề riêng nhằm chăm sóc sâu cho nhóm người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em, người mắc bệnh mạn tính và những trường hợp có nguy cơ cao.
Để tối ưu hóa quy trình, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số và chuẩn hóa dữ liệu dân cư. Nhân viên y tế sẽ cập nhật ngay kết quả khám của người dân lên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử, đồng thời tích hợp dữ liệu này trực tiếp vào ứng dụng VNeID.
Thông qua chiến dịch này, chính quyền kỳ vọng công tác tuyên truyền sâu rộng sẽ giúp người dân chủ động hình thành thói quen kiểm tra sức khỏe định kỳ hàng năm.
Trước đó, Hà Nội và TP HCM cũng triển khai các gói khám miễn phí toàn dân. Cụ thể, người dân Hà Nội được khám sàng lọc miễn phí 12 bệnh phổ biến như tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư và các rối loạn sức khỏe tâm thần. Từ giữa tháng 4, TP HCM đã triển khai người dân 18 tuổi trở lên được khám sàng lọc các bệnh lý và lập hồ sơ sức khỏe điện tử miễn phí. Kế hoạch này được tiến hành lần lượt ở nhiều khu vực từ nay đến hết năm.
Trên cả nước, Bộ Y tế đề xuất tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí từ năm 2026, ưu tiên nhóm yếu thế trước khi mở rộng toàn dân. Đề xuất này được Bộ Y tế đưa vào dự thảoNghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh, đang được lấy ý kiến. Đây là bước đi cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị, mục tiêu toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, tiến tới miễn viện phí cơ bản năm 2030.
