Mặt Trăng đang trở thành chủ đề được quan tâm sau khi NASA phóng thành công tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tới thiên thể này hôm 1/4. Bên cạnh hoạt động của Artemis, nhiều người cũng nhắc lại Apollo – chương trình vũ trụ được nhớ đến nhiều nhất của NASA với những cuộc đổ bộ Mặt Trăng mang tính lịch sử.
Ngày 20/7/1969, trong nhiệm vụ Apollo 11, hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin dựng lá cờ Mỹ đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng trong chuyến đi bộ kéo dài 2,5 tiếng. Quá trình cắm cờ diễn ra khoảng 10 phút, trở thành một trong những cột mốc ấn tượng nhất của chuyến đổ bộ đầu tiên.
Ba năm tiếp theo, 5 lá cờ khác tiếp tục được dựng lên, khẳng định thành công của Mỹ trong cuộc đua khám phá vũ trụ. Tuy nhiên, chúng cũng làm dấy lên nghi ngờ về độ xác thực vì trông như bay phấp phới dù Mặt Trăng gần như không có khí quyển, do vậy cũng không có gió.
Thiết kế lá cờ ‘bay’
Khi còn chưa đầy ba tháng trước chuyến đổ bộ của Apollo 11, Robert Gilruth, Giám đốc Trung tâm Tàu vũ trụ có người lái (nay là Trung tâm Vũ trụ Johnson ở Houston), chọn Jack Kinzler, trưởng bộ phận Dịch vụ Kỹ thuật, để thiết kế lá cờ và cơ chế cho phép nó “bay” trong môi trường thiếu không khí trên Mặt Trăng. Kinzler cùng phó bộ phận David McCraw đã gấp rút hoàn thiện trong vài ngày.
Lá cờ vẫn là cờ nylon tiêu chuẩn kích thước 152 x 91 cm, nhưng may thêm đường viền dọc mép trên để lồng một thanh kim loại, giúp nó luôn vươn ra thay vì rủ xuống. Cột cắm cờ cao khoảng 2,4 m. Các thanh đỡ dọc và ngang là ống nhôm mạ vàng. Bộ cờ, bao gồm cả hộp thép không gỉ để bảo vệ khỏi nhiệt độ khắc nghiệt, nặng 4,3 kg. Thomas Moser, chuyên gia tại Bộ phận Cấu trúc và Cơ khí, tiến hành phân tích và đánh giá việc gắn bộ cờ vào chân đáp phía trước của khoang đổ bộ là an toàn.
Các chuyên gia sau đó cẩn thận gấp lá cờ, đặt vào hộp đựng. Ba ngày trước khi phóng tàu Apollo 11, Kinzler mang bộ cờ đến Trung tâm Vũ trụ Kennedy để các nhân viên gắn vào chân đáp của khoang đổ bộ.
Ngoài gắn thêm thanh ngang giúp cờ bay, các kỹ sư NASA cũng cân nhắc nhiều vấn đề khác. “Những yếu tố khác được tính đến khi thiết kế là trọng lượng, khả năng chịu nhiệt và tính dễ lắp ráp với phi hành gia bị hạn chế chuyển động và khả năng cầm nắm đồ vật do mặc bộ đồ vũ trụ”, Anne Platoff, nhà sử học kiêm chuyên gia nghiên cứu cờ tại Đại học California Santa Barbara, giải thích.
Trong cuộc họp kỹ thuật của phi hành đoàn, Armstrong và Aldrin báo cáo một số vấn đề với việc cắm cờ. Họ gặp sự cố khi kéo thanh ống lồng nằm ngang phía trên và không thể kéo dài nó hết cỡ. Tuy nhiên, điều này mang lại một chút “hiệu ứng gợn sóng” sống động. Các phi hành đoàn sau đó cố tình để thanh ngang thu vào một phần theo cách tương tự.
Giáo sư Anu Ojha, Giám đốc Trung tâm Khám phá Vũ trụ Quốc gia tại Anh, giải thích thêm: “Những nếp gấp là do lá cờ bị nhàu trong chuyến bay 4 ngày đến Mặt Trăng”.
Ảnh chụp những năm 2010 từ Tàu quỹ đạo Trinh sát Mặt Trăng (LRO) của NASA cho thấy lá cờ do phi hành đoàn Apollo 12, 16 và 17 để lại có vẻ vẫn đứng vững. Các chuyên gia không thể xác định chắc chắn tình trạng lá cờ của nhiệm vụ Apollo 14 và 15, nhưng có vẻ cờ Apollo 14 chịu hư hại khá nặng do khí xả động cơ từ khoang đổ bộ trong quá trình cất cánh.
LRO cũng không quan sát được lá cờ đầu tiên mà phi hành đoàn Apollo 11 cắm trên Mặt Trăng. Camera bên trong khoang đổ bộ bắt đầu ghi hình sau khi tàu đã bay lên khỏi bề mặt thiên thể và lá cờ không xuất hiện trong video, nhưng Aldrin khẳng định ông thoáng thấy lá cờ bị đổ trong quá trình cất cánh. Trong những nhiệm vụ Apollo sau này, phi hành gia cắm cờ cách xa khoang đổ bộ hơn.
Trái: Ảnh chụp từ quỹ đạo năm 2012 của tàu LRO về địa điểm tàu Apollo 12 hạ cánh cho thấy bóng lá cờ (góc trên bên trái). Phải: Charles Conrad, chỉ huy nhiệm vụ Apollo 12, đứng cạnh lá cờ, được cố định với thanh ngang để nó không rủ xuống, trên bề mặt Mặt Trăng năm 1969. Ảnh: NASA
Theo Space, kể cả vẫn đứng vững khi phi hành đoàn phóng tàu rời khỏi Mặt Trăng, các lá cờ hiện nay gần như chắc chắn không còn giống lúc mới cắm. “Nhiều khả năng phần nylon của chúng đã xuống cấp do tiếp xúc lâu với ánh sáng Mặt Trời”, Platoff nhận định. Hiện tượng này gọi là “sun rot” (mục nát do Mặt Trời).
“Điều tôi thường xuyên thấy trong các bài phân tích là cờ sẽ bị tẩy trắng do tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời. Dù điều này xảy ra với một số cờ trên Trái Đất, tôi không chắc quá trình hóa học liên quan và liệu điều đó có xảy ra trong môi trường Mặt Trăng hay không”, Platoff nói thêm.
Tuy nhiên, các lá cờ trên thiên thể này có thể đã trở nên giòn và phân rã theo thời gian. Một mối đe dọa khác với chúng là những thiên thạch dội xuống Mặt Trăng, nơi không có khí quyển dày để bảo vệ như Trái Đất.
Kể từ khi ra mắt, dòng XPS của Dell luôn được biết đến với thiết kế và công nghệ tiên tiến, mặc dù giá thành của chúng thường khá cao. Nhưng trong năm nay, XPS 13 đã nhận được nhiều sự chú ý của người dùng nhờ mức giá khởi điểm 699 USD.
Dell khẳng định với XPS 13, họ muốn tạo ra một định nghĩa về máy tính xách tay "cao cấp" với mức giá hợp lý. So với đối thủ MacBook Neo, XPS 13 mang đến một số nâng cấp đáng kể, bao gồm màn hình cảm ứng 2,5K với tần số quét 120 Hz, cổng USB-C (3.2 Gen 2) nhanh hơn, hỗ trợ Wi-Fi 7 và hệ thống 4 loa chất lượng cao.
Một điểm nổi bật khác của XPS 13 là bàn phím có đèn nền, tính năng mà MacBook Neo còn thiếu. Máy cũng được trang bị cảm biến hồng ngoại cho phép mở khóa bằng nhận diện khuôn mặt. Phiên bản cơ bản sử dụng CPU Intel Core i5 Series 3, trong khi các phiên bản cao cấp hơn được trang bị CPU Intel Core Ultra Series 3 mạnh mẽ hơn, với mức RAM và bộ nhớ trong khởi điểm 8 GB và 256 GB tương ứng.
Dell không ngần ngại nhắm đến MacBook Neo và tự tin XPS 13 vượt trội hơn ở nhiều khía cạnh. Đặc biệt, Dell thậm chí còn cung cấp XPS 13 với mức giá ưu đãi 599 USD cho sinh viên, giống như cách Apple áp dụng trong ưu đãi giá bán MacBook Neo. Sản phẩm có hai màu sắc là Sky và Storm nhằm mang đến vẻ ngoài thời trang hơn.
"XPS 13 là phiên bản nhẹ và dễ tiếp cận nhất, thể hiện tất cả những gì dòng XPS luôn đại diện. Đây không phải là phiên bản kém hơn mà là phiên bản nhỏ và nhẹ hơn", đại diện của Dell cho biết.
Với thiết kế mỏng nhẹ hơn MacBook Neo nhưng lại sở hữu màn hình lớn và mật độ điểm ảnh cao hơn, XPS 13 đang được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những chiếc laptop tốt nhất trên thị trường, tiếp nối thành công của dòng XPS và dự án Firefly của Intel, vốn mở đường cho sự ra mắt của mẫu Acer Swift Air 14 trong thời gian gần đây.
Ủy viên Cảnh sát Đô thị London (Metropolitan Police - Met), Sir Mark Rowley, cho biết ông đang đề nghị Bộ trưởng Nội vụ Anh Shabana Mahmood xem xét ban hành luật yêu cầu các công ty công nghệ biến điện thoại bị trộm thành những "thiết bị vô dụng", đồng thời buộc doanh nghiệp công bố dữ liệu về việc thiết bị bị đánh cắp có được kích hoạt lại hay không.
London hiện được xem là một trong những điểm nóng trộm cắp điện thoại ở châu Âu, với khoảng 200-300 vụ mỗi ngày, chiếm khoảng 75% tổng số vụ trộm điện thoại tại Anh và Xứ Wales.
Met đã phối hợp với Apple trong việc chia sẻ dữ liệu thiết bị bị đánh cắp để theo dõi khả năng tái kích hoạt. Theo ông Rowley, việc kết nối dữ liệu giữa lực lượng thực thi pháp luật và doanh nghiệp công nghệ có thể giúp truy vết toàn bộ hành trình thiết bị, từ tái sử dụng, tháo linh kiện đến vận chuyển ra nước ngoài.
Một chuyên án gần đây cho thấy khoảng 40.000 điện thoại bị đánh cắp đã bị đưa ra thị trường quốc tế. Apple cũng đã tăng cường các lớp bảo mật như yêu cầu Face ID hoặc Touch ID cho các thao tác quan trọng, giúp hạn chế việc đặt lại thiết bị và bán lại điện thoại bị trộm.
Met cho biết tỉ lệ thiết bị bị đánh cắp được kích hoạt lại đã giảm đáng kể sau khi các biện pháp bảo mật mới được áp dụng.
Song song, lực lượng này triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ như dùng xe máy điện, drone và công nghệ nhận diện khuôn mặt để truy quét các băng nhóm tội phạm. Thống kê cho thấy giai đoạn tháng 6-2025 đến tháng 5-2026, số vụ liên quan trộm cắp điện thoại giảm khoảng 14.000 vụ, tương đương 18%, riêng 5 tháng đầu năm giảm 20,6%.
Giới chức London đánh giá việc vô hiệu hóa điện thoại bị đánh cắp là giải pháp căn cơ để triệt tiêu động cơ phạm tội, đồng thời nhấn mạnh cần phối hợp chặt chẽ hơn giữa cơ quan quản lý, lực lượng thực thi pháp luật và các tập đoàn công nghệ trong cuộc chiến chống tội phạm xuyên quốc gia liên quan thiết bị di động.
Hiện tại, Intel Products Việt Nam (IPV) trở thành cơ sở lắp ráp và kiểm định chip lớn nhất trong mạng lưới toàn cầu của Intel, tạo ra khoảng 6.500 việc làm trong lĩnh vực công nghệ cao.
Tính đến nay, Intel đã cam kết đầu tư tổng cộng 4,1 tỷ USD vào Việt Nam. IPV đóng vai trò trọng yếu trong mạng lưới sản xuất của Intel, trong đó nổi bật là dòng vi xử lý tiên tiến Intel Series 3 dành cho AI PC dựa trên công nghệ tiến trình Intel 18A.
20 năm qua, IPV đã xuất xưởng hơn 4 tỷ đơn vị sản phẩm và đóng góp hơn 110 tỷ USD giá trị xuất khẩu. Chỉ tính riêng trong năm 2025, IPV đã đóng góp khoảng 11,67 tỷ USD giá trị xuất khẩu, chiếm 57% tổng kim ngạch xuất khẩu của SHTP và khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu của TPHCM.
Chia sẻ tại lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động của Nhà máy Intel Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá cao những đóng góp của IPV.
"Sau 20 năm Intel đặt chân vào Việt Nam, giờ đây Việt Nam đã có một thị trường bán dẫn với quy mô đạt trên 21 tỷ USD, thu hút được hơn 14 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài với hơn 240 dự án, hình thành khoảng 60 doanh nghiệp thiết kế vi mạch cùng đội ngũ 5.000-7.000 kỹ sư thiết kế, đặc biệt là kỹ sư trình độ cao.
Hành trình 20 năm ngoài việc đóng góp trực tiếp cho nền kinh tế của Việt Nam, đóng góp mang lại công ăn việc làm, thì giá trị rất lớn đó là hình thành ban đầu ngành công nghiệp bán dẫn", Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhận định.
Trong khi đó, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đánh giá cột mốc 20 năm không chỉ là niềm vui của doanh nghiệp mà còn là minh chứng cho sự hợp tác thành công bền chặt giữa Intel và TPHCM.
"20 năm trước, Intel đã đặt những viên gạch đầu tiên tại Khu Công nghệ cao TPHCM. Hành trình hai thập kỷ qua đã tiến từ mức đầu tư ban đầu là 1 tỷ USD đến nay tổng vốn đăng ký hiện đạt 4,1 tỷ USD.
Với một khu đất diện tích 46,6ha, đây đã trở thành dự án hạt nhân, là một trong những dự án công nghệ lớn nhất đầu tư tại thành phố nói chung và Khu Công nghệ cao nói riêng", ông Nguyễn Văn Được chia sẻ.
Chủ tịch UBND TPHCM cũng khẳng định chính quyền TPHCM sẽ luôn đồng hành, chủ động tháo gỡ mọi khó khăn vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi nhất để Intel Việt Nam tiếp tục phát triển vững mạnh và đưa TPHCM trở thành một trong những mắt xích không thể thiếu trên bản đồ công nghệ thế giới.
