Nhờ sự phối hợp đa chuyên khoa cùng chiến lược điều trị sát sao, các bác sĩ tại Vinmec Hải Phòng đã kiểm soát thành công ca bệnh phức tạp ở bệnh nhân cao tuổi.
Ca “bệnh chồng bệnh” nguy cơ tử vong cao ở bệnh nhân 93 tuổi
Bà Trịnh Thị Tuệ (93 tuổi, Hải Phòng) được gia đình đưa tới Vinmec Hải Phòng cấp cứu trong tình trạng khó thở tăng nhanh, phù toàn thân, tiểu rất ít và mệt lả.
Theo người nhà bệnh nhân, bà Tuệ có tiền sử đái tháo đường hơn 30 năm. Khoảng 5 năm trở lại đây, sức khỏe giảm sút khi xuất hiện thêm suy thận mạn, tăng huyết áp, gút mạn, rối loạn mỡ máu và thiếu máu kéo dài.
Năm 2022, bệnh nhân được ThS.BS Vũ Thị Duyên – bác sĩ Nội tiết trực tiếp theo dõi, điều trị tại Vinmec Hải Phòng. Nhờ kiểm soát tốt đường huyết và các bệnh lý nền, sức khỏe của bệnh nhân duy trì tương đối ổn định trong nhiều năm. Vì vậy, khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, gia đình tiếp tục đưa bệnh nhân tới Vinmec Hải Phòng để điều trị.
Tuy nhiên, hai ngày trước nhập viện, bệnh nhân xuất hiện tình trạng khó thở tăng nhanh, phù toàn thân và tiểu ít xuất hiện rõ rệt. Khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ đánh giá đây là tình trạng rất nặng do nhiều cơ quan quan trọng cùng lúc mất bù. Bệnh nhân có biểu hiện suy tim nặng, suy giảm chức năng thận nghiêm trọng, thiếu máu, rối loạn điện giải và viêm phổi tiến triển.
Các xét nghiệm ghi nhận chỉ số chức năng thận tăng cao, tăng kali máu – tình trạng có nguy cơ gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm – cùng chỉ số phản ánh suy tim tăng mạnh. Trong khi đó, chẩn đoán hình ảnh cho thấy, bệnh nhân có tràn dịch màng phổi hai bên, tổn thương viêm lan tỏa tại phổi, xẹp một phần đáy phổi trái và ít dịch quanh tim.
Đáng chú ý, hệ thống siêu âm và chẩn đoán hình ảnh tại giường đã giúp ê-kíp nhanh chóng đánh giá tình trạng tim, phổi và mức độ ứ dịch ngay khi nhập viện mà không cần di chuyển bệnh nhân nhiều. Đây là yếu tố quan trọng với người bệnh lớn tuổi, thể trạng yếu và nguy cơ suy hô hấp tiến triển nhanh.
Theo BSCKII Trần Văn Quý, Trưởng khoa Khám bệnh & Nội khoa, đây là ca bệnh có mức độ điều trị rất phức tạp do nhiều bệnh lý tương tác và làm nặng lẫn nhau.
“Suy tim khiến dịch ứ lại trong phổi gây khó thở và suy hô hấp. Trong khi đó, suy thận làm cơ thể không đào thải được dịch và kali, khiến tình trạng quá tải tuần hoàn nặng hơn. Viêm phổi tiếp tục làm giảm oxy máu. Với bệnh nhân 93 tuổi, khả năng dự trữ chức năng cơ quan rất thấp nên nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong rất lớn”, bác sĩ phân tích.
Phối hợp đa chuyên khoa để kiểm soát đồng thời tim, thận và hô hấp
Trước nguy cơ suy đa cơ quan tiến triển nhanh, Vinmec Hải Phòng đã kích hoạt hội chẩn đa chuyên khoa giữa Nội tiết, Nội khoa, Tim mạch và Hồi sức cấp cứu để xây dựng chiến lược điều trị tối ưu cho người bệnh.
Ê-kíp điều trị gồm ThS.BS Vũ Thị Duyên (Khoa Nội tiết), BSCKII Trần Văn Quý (Trưởng khoa Khám bệnh & Nội khoa) và ThS.BS Bùi Tiến Đạt (Khoa Hồi sức cấp cứu).
Theo các bác sĩ, điều trị bệnh nhân cao tuổi đa bệnh nền không thể tiếp cận theo từng bệnh lý riêng lẻ mà phải đánh giá tổng thể toàn trạng người bệnh trong từng thời điểm.
Nếu sử dụng thuốc lợi tiểu mạnh để giảm gánh nặng cho tim có thể khiến chức năng thận xấu đi nhanh chóng. Ngược lại, nếu kiểm soát lượng dịch không phù hợp, bệnh nhân có nguy cơ phù phổi cấp và suy hô hấp nặng hơn. Trong khi đó, rối loạn điện giải và đường huyết ở người lớn tuổi luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Bệnh nhân được triển khai đồng thời nhiều biện pháp điều trị chuyên sâu như hỗ trợ thở oxy, sử dụng thuốc lợi tiểu kiểm soát tình trạng ứ dịch, điều trị kháng sinh viêm phổi, kiểm soát đường huyết chặt chẽ và theo dõi sát chức năng tim, thận cũng như điện giải.
Trong suốt quá trình điều trị, hệ thống siêu âm và chẩn đoán tại giường tiếp tục hỗ trợ bác sĩ theo dõi diễn biến dịch màng phổi, tình trạng phổi và đáp ứng điều trị theo thời gian thực để điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Theo ThS.BS Vũ Thị Duyên, điều trị người bệnh lớn tuổi đa bệnh nền đòi hỏi bác sĩ không chỉ kiểm soát bệnh cấp tính, mà còn phải cân bằng toàn bộ chức năng cơ quan.
“Người bệnh tuổi cao thường không còn nhiều khả năng dự trữ chức năng cơ quan, chỉ cần một bệnh lý mất kiểm soát có thể kéo theo hàng loạt cơ quan khác suy sụp. Vì vậy, điều quan trọng nhất là theo dõi sát diễn biến bệnh, cá thể hóa điều trị và phối hợp đa chuyên khoa để đưa ra quyết định phù hợp trong từng thời điểm”, bác sĩ cho biết.
Sau thời gian điều trị tích cực, tình trạng người bệnh cải thiện rõ rệt: Hết khó thở, giảm hoàn toàn phù toàn thân, không còn đau ngực, không xuất hiện cơn hạ đường huyết và các chỉ số dần ổn định. Khi xuất viện, bệnh nhân tỉnh táo, sinh hiệu ổn định và có thể sinh hoạt trở lại.
Thành công của ca bệnh cho thấy năng lực điều trị các trường hợp nội khoa phức tạp tại Vinmec Hải Phòng, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân cao tuổi đa bệnh nền – nhóm đối tượng có nguy cơ biến chứng và tử vong rất cao nếu không được theo dõi và can thiệp kịp thời.
Theo Sở Y tế Tp.HCM , từ ngày 25/4 đến trưa 27/4, các cơ sở y tế tại Tp.HCM tiếp nhận 25 trường hợp nghi bị ngộ độc thực phẩm liên quan đến trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận).
Theo báo cáo nhanh, các bệnh nhân có biểu hiện điển hình của rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số trường hợp kèm sốt. Trong tổng số ca ghi nhận, có 23 học sinh và 2 người lớn là bảo mẫu.
Bệnh viện Nguyễn Thị Thập tiếp nhận 13 học sinh; Bệnh viện Nhi đồng 2 tiếp nhận 9 học sinh; Bệnh viện Khánh Hội ghi nhận 1 học sinh; trong khi Bệnh viện Nhân Dân Gia Định tiếp nhận 2 ca là bảo mẫu.
Đáng chú ý, một học sinh nhập viện tại Bệnh viện Nhi Đồng 2 trong tình trạng nặng, sốt cao, mất nước nghiêm trọng kèm sốc, co giật và toan chuyển hóa. Sau một ngày điều trị tích cực gồm chống sốc, sử dụng vận mạch và hỗ trợ thở máy, bệnh nhi đã tỉnh táo trở lại, giảm sốt, giảm tiêu chảy và được cai máy thở.
Hiện tại, các bệnh nhân có diễn tiến ổn định, được theo dõi và xử trí kịp thời. Phần lớn trường hợp vẫn đang điều trị nội trú (23/25 ca).
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Sở Y tế Tp.HCM đã chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh rà soát việc tiếp nhận, điều trị các ca có yếu tố dịch tễ liên quan; đồng thời đảm bảo phân loại, xử trí đúng theo phác đồ điều trị ngộ độc thực phẩm. Với các ca nặng, bệnh viện cần tổ chức hội chẩn hoặc chuyển tuyến khi cần thiết.
Song song đó, các đơn vị phải thực hiện chế độ báo cáo nhanh về tình hình tiếp nhận, số ca nặng, kết quả xét nghiệm vi sinh và biến chứng (nếu có) để Sở Y tế và Sở An toàn thực phẩm kịp thời điều phối, thống nhất phương án điều trị. Sở Y tế sẽ tiếp tục cập nhật khi có diễn biến mới.
Đại diện Sở An toàn thực phẩm Tp.HCM cho biết đã nắm tình hình và đang điều tra.
Sở Y tế Tp.HCM khuyến cáo người dân khi có dấu hiệu nghi ngộ độc thực phẩm cần lưu ý không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc cầm tiêu chảy hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Người bệnh nên đến cơ sở y tế sớm nếu xuất hiện tình trạng nôn ói, tiêu chảy kéo dài. Việc bù nước và điện giải đúng cách, tuân thủ hướng dẫn điều trị sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục, hạn chế biến chứng.
Ngành y tế sẽ tiếp tục theo dõi và cập nhật thông tin khi có diễn biến mới.
Cá lịch dải (Rhinomuraena quaesita) là một trong những loài cá có ngoại hình kỳ lạ nhất đại dương. Thân hình của chúng dài, mảnh và uốn lượn như dải lụa đang bay trong nước. Phần đầu nhọn với chiếc miệng luôn há mở khiến nhiều người liên tưởng đến rồng biển hoặc sinh vật ngoài hành tinh hơn là một loài cá thực sự.
Điều làm cá lịch dải nổi bật nhất chính là màu sắc cực kỳ ngoạn mục. Con trưởng thành đực thường mang màu xanh lam điện rực rỡ với dải viền vàng chạy dọc theo vây lưng. Hàm dưới màu vàng tươi tạo nên vẻ ngoài gần như "phát sáng" giữa lòng biển. Nhưng thú vị hơn, màu sắc của loài này thay đổi theo tuổi và giới tính. Cá non có màu đen với sọc vàng, khi trưởng thành chuyển sang xanh lam, và nhiều cá thể lớn tuổi sẽ đổi sang màu vàng gần như hoàn toàn. Đây là một trong những ví dụ nổi tiếng về hiện tượng đổi giới tính trong thế giới cá: Nhiều cá thể bắt đầu là đực rồi dần chuyển thành cái khi trưởng thành.
Loài cá này sinh sống ở các rạn san hô vùng Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đặc biệt quanh Indonesia, Philippines, Nhật Bản và Australia. Chúng thường chỉ ló phần đầu ra khỏi hang cát hoặc khe đá, liên tục há miệng như đang đe dọa. Thực ra hành động ấy chủ yếu giúp cá bơm nước qua mang để thở.
Dù mang vẻ ngoài dữ tợn, cá lịch dải khá nhút nhát. Chúng săn các loài cá nhỏ và động vật giáp xác bằng những cú lao bất ngờ từ nơi ẩn nấp. Khứu giác cực nhạy giúp chúng phát hiện con mồi ngay cả trong làn nước đục hoặc lúc trời tối.
Trong giới chơi thủy sinh biển, cá lịch dải được xem là "huyền thoại khó nuôi". Chúng rất dễ bỏ ăn và stress khi bị nuôi nhốt, khiến nhiều cá thể không sống được lâu trong bể kính. Điều đó càng khiến loài cá này mang vẻ bí ẩn khó thuần hóa, giống như một sinh vật sinh ra để thuộc về đại dương hoang dã chứ không phải thế giới nhân tạo của con người.
Khi bơi khỏi hang, cả cơ thể xanh biếc của cá lịch dải uốn cong mềm mại giữa san hô và ánh nắng xuyên nước. Đó là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi khiến người ta cảm thấy đáy biển thực sự giống một hành tinh khác tồn tại song song với thế giới trên mặt đất.
Sau tuổi 50, cơ thể bắt đầu lão hóa rõ rệt, quá trình trao đổi chất chậm hơn và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, huyết áp hay suy giảm trí nhớ cũng tăng lên. Vì vậy, việc điều chỉnh chế độ ăn uống không chỉ giúp duy trì thể lực mà còn là "lá chắn" quan trọng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Theo trang Verywell Health, có 5 nhóm thực phẩm quen thuộc mà người trung niên nên hạn chế nếu muốn sống khỏe mạnh và minh mẫn hơn theo thời gian.
Bánh mì trắng và tinh bột tinh chế
Bánh mì trắng là thực phẩm phổ biến nhưng lại chứa nhiều carbohydrate tinh chế và rất ít chất xơ. Việc ăn thường xuyên có thể khiến đường huyết tăng nhanh, đồng thời làm tăng nguy cơ ảnh hưởng xấu đến tim mạch.
Thay vì lựa chọn bánh mì trắng, các chuyên gia khuyến khích dùng bánh mì nguyên cám, ngũ cốc nguyên hạt hoặc bánh mì đen để bổ sung thêm chất xơ và hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Thực phẩm nhiều muối
Khi tuổi tác tăng lên, cơ thể trở nên nhạy cảm hơn với natri. Ăn quá mặn có thể làm tăng huyết áp, gây áp lực lên tim và mạch máu.
Nhiều thực phẩm chế biến sẵn hiện nay chứa lượng muối rất cao dù không có vị mặn rõ rệt. Những món nên hạn chế gồm khoai tây chiên, snack, pizza, súp đóng hộp hay thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn. Việc giảm muối trong khẩu phần hằng ngày sẽ giúp hệ tim mạch hoạt động ổn định hơn.
Thực phẩm giàu chất béo bão hòa
Sau tuổi 50, việc cắt giảm chất béo không lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tim mạch. Nhiều nghiên cứu cho thấy tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol xấu và nguy cơ mắc bệnh tim.
Những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa thường là xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội, da gia cầm hay các món chiên rán nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, nên ưu tiên các nguồn chất béo tốt từ cá, hạt và dầu thực vật.
Đồ ăn, thức uống chứa nhiều đường bổ sung
Tiêu thụ quá nhiều đường không chỉ làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến tim mạch và chức năng não bộ theo thời gian.
Các loại bánh ngọt, nước ngọt, trà sữa hay cà phê pha nhiều đường đều là những "thủ phạm" khiến cơ thể lão hóa nhanh hơn. Hạn chế đường bổ sung sẽ giúp duy trì năng lượng ổn định và hỗ trợ trí não hoạt động hiệu quả hơn khi lớn tuổi.
Rượu bia nếu sử dụng kéo dài và quá mức có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tập trung cũng như sức khỏe tổng thể. Ở người lớn tuổi, cơ thể chuyển hóa cồn chậm hơn nên dễ dẫn đến mệt mỏi, mất thăng bằng hoặc gặp các tai nạn không mong muốn.
Ngoài ra, rượu bia còn có thể gây tương tác với nhiều loại thuốc điều trị bệnh thường gặp ở tuổi trung niên. Vì vậy, việc hạn chế đồ uống có cồn là cần thiết để duy trì sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị người sau tuổi 50 nên xây dựng chế độ ăn cân bằng với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm lành mạnh. Một lối sống khoa học kết hợp ăn uống hợp lý sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, tinh thần minh mẫn và nâng cao chất lượng cuộc sống khi về già.
