Kết thúc phiên giao dịch ngày 4-6, VN-Index tăng 12,54 điểm, tương ứng 0,69%, lên 1.831,55 điểm. Chỉ số VN30-Index cũng tăng 7,69 điểm, tương đương 0,39%, lên 1.982,29 điểm.
Trong khi đó, diễn biến trên các sàn không đồng thuận. HNX-Index giảm 12,62 điểm, tương đương 3,98%, xuống 304,86 điểm. UPCoM-Index tăng nhẹ 0,12 điểm lên 125,74 điểm.
Thị trường ghi nhận thanh khoản khá tích cực với hơn 615,6 triệu cổ phiếu được khớp lệnh, tương ứng giá trị giao dịch khoảng 17.068 tỉ đồng.
Diễn biến trong ngày cho thấy VN-Index chủ yếu dao động quanh tham chiếu trong buổi sáng trước khi bứt tốc từ đầu phiên chiều và duy trì đà tăng đến cuối ngày.
Độ rộng thị trường nghiêng nhẹ về bên mua với 316 mã tăng giá, 313 mã giảm giá, 887 mã đứng giá. Toàn thị trường có 20 mã tăng trần và 18 mã giảm sàn.
Xét về mức độ tác động đến chỉ số, VIC là cổ phiếu đóng góp tích cực nhất cho VN-Index khi đem về khoảng 4,32 điểm. Theo sau là STB, VHM, BID, BSR và PLX. Ở chiều ngược lại, LPB, VPL, MSN, MBB và HPG là những mã gây áp lực lớn nhất lên chỉ số.
Một điểm đáng chú ý khác là hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài. Dù thị trường tăng điểm, khối ngoại lại bán ròng rất mạnh với giá trị hơn 5.742 tỉ đồng trên cả ba sàn.
Nguyên nhân chủ yếu đến từ giao dịch tại VIC khi cổ phiếu này bị bán ròng tới 4.868 tỉ đồng, mức cao vượt trội so với phần còn lại của thị trường. Các mã bị bán ròng đáng kể khác gồm MWG, ACB, VPB, VHM và TCB.
Ở chiều mua ròng, FPT dẫn đầu với gần 257 tỉ đồng, tiếp theo là SHB, PVS, PLX, VPI và NVL.
Động lực tăng điểm của thị trường đến từ nhóm ngân hàng, năng lượng và một số cổ phiếu vốn hóa lớn.
Trong nhóm ngân hàng, STB nổi bật khi tăng 6,51%, BID tăng 1,79%, TPB tăng 1,59%, ACB tăng 0,96%, HDB tăng 0,99%, VIB tăng 2,2% và VCB tăng 0,48%. Một số mã như TCB, MBB diễn biến kém tích cực hơn nhưng mức giảm không lớn.
Nhóm bất động sản thu hút sự chú ý với bộ ba VIC, VHM và VRE đồng loạt tăng giá.
Trong đó, VIC tăng 1,32% và trở thành cổ phiếu tác động tích cực nhất đến VN-Index. VHM tăng 1,08%, VRE tăng 3,49%, trong khi NVL hồi phục 1,84% sau chuỗi phiên chịu áp lực bán.
Tại nhóm năng lượng, PLX trở thành tâm điểm khi tăng hết biên độ lên 41.850 đồng/cổ phiếu. Khối lượng khớp lệnh đạt hơn 6,4 triệu đơn vị.
Diễn biến này xuất hiện ngay sau khi Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) công bố kế hoạch bán toàn bộ hơn 23 triệu cổ phiếu quỹ đang nắm giữ.
Động thái bán cổ phiếu quỹ diễn ra trong bối cảnh Petrolimex không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng. Trước đó, doanh nghiệp đã báo cáo HoSE việc tỉ lệ sở hữu của nhóm cổ đông nhỏ lẻ giảm xuống dưới ngưỡng tối thiểu theo quy định.
Dữ liệu chốt danh sách cổ đông ngày 25-3 cho thấy hơn 43.200 cổ đông nhỏ lẻ chỉ nắm khoảng 9,4% vốn điều lệ, thấp hơn mức tối thiểu 10% theo quy định của Luật Chứng khoán.
Ở chiều ngược lại, cổ phiếu KSF tiếp tục giảm sàn phiên thứ hai liên tiếp, lùi về 91.900 đồng/cổ phiếu. Trước đó, mã này đã có giai đoạn tăng nóng với 3 phiên tăng trần liên tiếp sau đại hội đồng cổ đông thường niên của Sunshine diễn ra ngày 30-5.
Theo dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, người nộp thuế được giảm trừ chi phí y tế và giáo dục, đào tạo cho bản thân và người phụ thuộc. Mức giảm trừ đề xuất tối đa 23 triệu đồng mỗi năm với chi phí y tế và 24 triệu đồng với giáo dục, đào tạo.
Tuy nhiên, Bản tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo cho biết, nhiều đơn vị cho rằng việc quy định một con số cố định có thể nhanh chóng lạc hậu trước biến động của giá cả và chi phí sinh hoạt.
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động dựa trên các chỉ tiêu như chỉ số giá tiêu dùng (CPI), mức chi tiêu bình quân hoặc các chỉ số kinh tế vĩ mô khác.
Tương tự, một số địa phương như Huế, Đồng Nai cùng doanh nghiệp tư vấn thuế Deloitte cũng đề nghị không ấn định mức giảm trừ cố định trong nhiều năm. Chẳng hạn, UBND TP Huế cho rằng mức giảm trừ nên được tính theo một tỷ lệ tham chiếu với chỉ số như lương cơ sở hoặc giảm trừ gia cảnh, để bảo đảm phù hợp với biến động giá cả theo thời gian.
UBND Đồng Nai đề nghị có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo biến động giá cả và mức sống của người dân. Việc này nhằm bảo đảm tính thực chất của chính sách, tăng khả năng hỗ trợ người nộp thuế, phù hợp với xu hướng quốc tế.
Góp ý cụ thể hơn, Deloitte cho rằng việc ấn định một mức cố định trong Nghị định, trong khi các yếu tố kinh tế - xã hội tác động đến chi phí y tế và giáo dục - đào tạo luôn biến động theo thời gian, có thể làm hạn chế tính linh hoạt của chính sách.
"Thực tế, cơ chế điều chỉnh các mức cố định trong Nghị định thường không theo kịp diễn biến thị trường, dẫn đến nguy cơ không phản ánh sát thực tế khi điều kiện kinh tế - xã hội thay đổi", hãng tư vấn thuế nêu.
Theo số liệu Điều tra mức sống cư dân, chi tiêu bình quân cho y tế năm 2024 của mỗi người là 3,5 triệu đồng một năm, nội trú 10,2 triệu, giáo dục - đào tạo 9,6 triệu. Bộ Tài chính tính toán hiện mức chi tiêu của một người phụ thuộc và chính bản thân người nộp thuế khoảng 20 triệu đồng mỗi năm cho y tế và 21 triệu đồng cho giáo dục - đào tạo.
Bộ Tài chính cho biết mức giảm trừ y tế tối đa được tính toán gấp 2,3 lần và giáo dục - đào tạo gấp 2,5 lần mức chi tiêu bình quân cho giáo dục - đào tạo của cá nhân trong năm 2024. Theo đó, người nộp thuế có thu nhập trên 28,63 triệu đồng một tháng mới phải nộp thuế với mức thuế suất bắt đầu từ 5%. Quy định này giúp giảm nghĩa vụ thuế cho tất cả người nộp thuế có chi phí y tế, giáo dục - đào tạo. Đồng thời, những người nộp thuế ở các bậc thấp sẽ được giảm với tỷ lệ cao hơn.
Thực tế, đa số ý kiến đồng tình với phương án này của Bộ Tài chính. Nhóm ủng hộ gồm Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, VCCI, Canon Việt Nam cùng nhiều địa phương như Sơn La, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đà Nẵng, Lâm Đồng, Cà Mau, Lai Châu và Điện Biên.
Các đơn vị cho rằng chi phí khám chữa bệnh, học tập và đào tạo đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Việc nâng mức giảm trừ sẽ phản ánh sát hơn chi phí thực tế của người dân, góp phần giảm gánh nặng thuế và khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị các mức áp dụng cụ thể cao hơn hoặc thay đổi cách tính phù hợp.
Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AmCham) cho rằng dự thảo đang có sự khác biệt giữa các khoản chi do doanh nghiệp và cá nhân tự chi trả. Theo dự thảo, các khoản chi chăm sóc sức khỏe, điều trị bệnh hiểm nghèo hoặc đào tạo do người sử dụng lao động chi trả cho người lao động được miễn thuế thu nhập cá nhân và không bị khống chế về giá trị hay tần suất chi trả. Trong khi đó, chi phí y tế, giáo dục - đào tạo do chính người nộp thuế hoặc người phụ thuộc chi trả lại chỉ được giảm trừ trong phạm vi nhất định.
Do đó, AmCham đề nghị bỏ quy định về mức giảm trừ tối đa hoặc nâng trần giảm trừ với các khoản chi y tế, giáo dục - đào tạo do người lao động tự chi trả, đặc biệt trong những trường hợp phát sinh chi phí lớn như điều trị bệnh hiểm nghèo.
Liên quan đến chi phí y tế, Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) đề nghị không áp dụng mức trần với người mắc bệnh hiểm nghèo để thể hiện sự chia sẻ của Nhà nước với hoàn cảnh ngặt nghèo nhất. Theo đề xuất này, người nộp thuế được giảm trừ theo chi phí thực tế sau khi đã trừ phần được bảo hiểm y tế chi trả.
VAMA cũng kiến nghị tăng mức giảm trừ giáo dục theo từng cấp học, với mức cao hơn với bậc phổ thông (30-40 triệu đồng) và đại học (50 triệu đồng) để phản ánh chi phí thực tế của các hộ gia đình. Theo Hiệp hội này, học phí đại học hiện theo cơ chế tự chủ rất cao, do đó mức 21 triệu đồng không còn phản ánh đúng thực tế.
Một số ý kiến cũng đặt vấn đề về tính công bằng của mức giảm trừ đang được đề xuất. UBND TP Hải Phòng cho rằng nếu quy định một mức giảm trừ cố định cho chi phí y tế và giáo dục thì người có một người phụ thuộc và người có nhiều người phụ thuộc đều được hưởng mức giảm như nhau.
Cùng quan điểm, Canon Việt Nam đề xuất xây dựng cơ chế giảm trừ theo từng người phụ thuộc thay vì áp dụng mức trần chung cho cả hộ gia đình. Họ cũng cho rằng việc áp dụng mức giảm trừ chi phí y tế, giáo dục cào bằng giữa khu vực đô thị và nông thôn chưa đảm bảo tính thực tế.
Song Bộ Tài chính tiếp tục bảo lưu quan điểm. Theo cơ quan này, mức giảm trừ đề xuất đã được tính toán trong tổng thể chính sách và bảo đảm cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ người nộp thuế với khả năng của ngân sách nhà nước.
Ngày 26/6, tạp chí pháp lý Lawyer cho biết 17 bang tại Mỹ đã nộp đơn kiện lên Tòa án liên bang, nhằm phản đối chính sách của California về trách nhiệm của nhà sản xuất (EPR), siết việc sử dụng nhựa một lần.
Trách nhiệm của nhà sản xuất (Extended Producer Responsibility - EPR) là chính sách môi trường buộc các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu phải chịu trách nhiệm thu gom, tái chế bao bì hoặc sản phẩm của họ sau vòng đời sử dụng.
Nguyên đơn gồm 17 bang Georgia, Alabama, Florida, Idaho, Indiana, Iowa, Louisiana, Missouri, Montana, Nebraska, North Dakota, Oklahoma, South Carolina, South Dakota, Texas, Utah, West Virginia, và Hiệp hội các nhà phân phối và bán buôn quốc gia.
Họ kiện Đạo luật trách nhiệm của nhà sản xuất bao bì và ngăn ngừa ô nhiễm nhựa, được ban hành năm 2022, có hiệu lực từ 1/5 năm nay. Theo chính sách mới, nhà sản xuất phải giảm 25% nhựa trong bao bì, dụng cụ ăn uống một lần vào 2032, và đảm bảo các vật dụng này đều có thể tái chế hoặc phân hủy sinh học.
17 bang cùng hiệp hội doanh nghiệp lập luận rằng quy định giảm nhựa một lần của California là "gánh nặng" và đặt rào cản thương mại cho doanh nghiệp. Chi phí tuân thủ mới có thể bị chuyển vào giá thành sản phẩm cuối, gián tiếp đánh vào túi tiền người dân, đặc biệt người thu nhập thấp.
Ông Chris Carr, Tổng chưởng lý bang Georgia, cho rằng đạo luật nhựa là "một mệnh lệnh vi hiến từ giới thượng lưu Bờ Tây". "California không có quyền dạy chúng tôi cách quản lý hoạt động kinh doanh tại Georgia, nhưng đó chính xác là những gì đạo luật nhựa của bang này cố gắng thực hiện", ông nói.
Thông thường, chính sách của một bang chỉ có tác động trong bang đó. Tuy nhiên, việc siết quy định EPR tại California ảnh hưởng sâu rộng hơn nhiều. Theo phân tích từ tờ Lawyer, doanh nghiệp sản xuất, phân phối gắn thương hiệu lên hàng bán tại California sẽ phải điều chỉnh lại thiết kế sản phẩm, hợp đồng với nhà cung cấp.
Các công ty luật đều đưa ra cảnh báo với đạo luật này. Holland & Knight lưu ý về dữ liệu cơ sở cùng nghĩa vụ chi phí trong tương lai. Còn Freshfields nhận định đây là một trong những chính sách EPR về bao bì có phạm vi rộng nhất nước Mỹ, với hơn 5.000 nhà sản xuất có thể bị ảnh hưởng.
Các nguyên đơn cho rằng đạo luật này vi phạm cả hiến pháp Mỹ và California, đề nghị tòa án tuyên bố vô hiệu.
Melanie Turner, người phát ngôn của Sở Tái chế và thu hồi tài nguyên (CalRecycle) - bị đơn vụ kiện, cho biết cơ quan này không bình luận về các kiện tụng đang chờ xử lý, mà tập trung vào thi hành chính sách. Bị đơn khác là Liên minh Hành động tuần hoàn - tổ chức chịu trách nhiệm về EPR - cho biết đang theo dõi diễn biến vụ kiện, và nỗ lực thực hiện "các mục tiêu đầy tham vọng" của đạo luật nhựa.
Trước đó, quan chức bang California cho rằng những thay đổi chính sách sẽ giúp chống ô nhiễm nhựa, bảo vệ lợi ích của người nộp thuế và chính quyền địa phương. Bà Yana Garcia, Giám đốc Cơ quan Bảo vệ môi trường bang, nhấn mạnh California đang chuyển trách nhiệm quản lý và bao bì sử dụng nhựa một lần sang nhà sản xuất. "Cách tiếp cận này sẽ thúc đẩy các nhà sản xuất đổi mới và thiết kế bao bì, nhằm hỗ trợ nền kinh tế tuần hoàn", bà nói.
Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án quận Đông California sẽ phải phán quyết xem chính sách bao bì của bang là chương trình môi trường hợp pháp hay gánh nặng vi hiến lên thương mại liên bang. Phán quyết này sẽ định hình hướng dẫn tuân thủ cho các nhà sản xuất, phân phối và bán lẻ toàn quốc khi muốn bán hàng tại bang này.
Theo giới phân tích, nếu vụ kiện liên bang này thất bại, việc thực thi EPR tại California sẽ tạo nền tảng để các bang khác theo đuổi chính sách bao bì của riêng họ.
Là thủ phủ của Hollywood và Silicon Valley, California là bang giàu có bậc nhất ở Mỹ, xét về GDP. Năm ngoái, Thống đốc Gavin Newsom tuyên bố bang này trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, sau khi GDP danh nghĩa đạt 4.100 tỷ USD. Theo dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Cơ quan Phân tích kinh tế Mỹ (BEA), nền kinh tế bang này đã vượt qua Nhật Bản (4.020 tỷ USD), chỉ xếp sau Mỹ, Trung Quốc và Đức.
Bất ngờ đòi tiền thưởng xổ số 80 tỷ đồng sau gần 2 năm
Ngân hàng TMCP Quân đội Chi nhánh Quảng Ngãi (MB Quảng Ngãi) mới đây thông tin chính thức về nội dung trúng thưởng 80 tỷ đồng xổ số của một khách hàng. Ngân hàng khẳng định không có cơ sở để chi trả khoản tiền trúng thưởng 80 tỷ đồng cho khách hàng Dương Tấn Công như thông tin lan truyền trên mạng xã hội.
Theo ngân hàng, khách hàng cho rằng đã mua vé số qua LuckyLott - ứng dụng cung cấp dịch vụ mua hộ vé số - từ tháng 7/2023 và trúng Vietlott 80 tỷ đồng, nhưng đến năm 2025 mới yêu cầu nhận thưởng. Tuy nhiên, cả LuckyLott và Công ty TNHH MTV Xổ số điện toán Việt Nam (Vietlott) đều xác nhận không phát sinh vé trúng giải 80 tỷ đồng tại kỳ quay số liên quan.
Ngoài ra, khách hàng này cũng không cung cấp được vé số, hình ảnh vé hay tài liệu hợp lệ để chứng minh việc trúng thưởng. Trong khi đó, quy định của Vietlott nêu rõ thời hạn lĩnh thưởng chỉ là 60 ngày kể từ ngày công bố kết quả quay số.
Mua xổ số cần lưu ý gì?
Thực tế, khi mua xổ số, khách hàng cần đặc biệt lưu ý thời hạn lĩnh thưởng để tránh mất quyền nhận giải dù trúng số.
Đối với xổ số kiến thiết truyền thống, theo quy định hiện hành, vé trúng thưởng chỉ có giá trị lĩnh thưởng trong vòng 30 ngày kể từ ngày công bố kết quả mở thưởng. Sau thời hạn này, vé sẽ hết hiệu lực và không được giải quyết nhận thưởng.
Trong khi đó, với các sản phẩm xổ số tự chọn của Vietlott với giải thưởng hàng chục, hàng trăm tỷ đồng, thời hạn lĩnh thưởng dài hơn, là 60 ngày kể từ ngày công bố kết quả quay số mở thưởng. Quá thời hạn trên, vé số cũng mất giá trị lĩnh thưởng theo quy định.
Người mua cần bảo quản vé số cẩn thận, tránh để vé bị rách, nhàu nát, tẩy xóa hoặc hư hỏng làm ảnh hưởng đến việc xác minh thông tin khi lĩnh thưởng. Người mua cũng nên kiểm tra kỹ kỳ quay, dãy số và ngày mở thưởng ngay sau khi mua. Với xổ số điện toán giao dịch trực tuyến, người chơi nên lưu lại hình ảnh vé hoặc thông tin giao dịch để đối chiếu trong trường hợp phát sinh sự cố hoặc tranh chấp.
Đến nay, cả nước có 64 doanh nghiệp nhà nước đang kinh doanh xổ số, bao gồm 63 công ty xổ số kiến thiết tại 63 tỉnh, thành phố và Vietlott (trực thuộc Bộ Tài chính).
