Mới đây lãnh đạo UBND xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai xác nhận vụ việc tìm thấy thi thể bé trai 12 tuổi tại một khu đồi thuộc thôn Thác Tiên.
Trước đó, ngày 13/4, Công an xã Mỏ Vàng tiếp nhận tin báo về việc cháu P.X.A. (12 tuổi) mất tích. Sau khi nhận thông tin, công an xã đã phối hợp với nhà trường, gia đình và người dân tổ chức tìm kiếm.
Trong quá trình tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện một khu vực trên đồi có dấu hiệu đất bị đào bới, lấp lại, nghi là nơi chôn thi thể cháu bé.
Theo lãnh đạo xã Mỏ Vàng, bước đầu anh P.V.S. (SN 1990, bố cháu bé) khai đã dùng dây điện đánh con và phạt đứng giữa nhà từ khoảng 19h đến 3h sáng hôm sau rồi cho đi ngủ.
Ngày hôm sau, sau khi đi làm về, người này phát hiện cháu bé nằm trên ghế, đã ngừng thở. Do hoảng sợ, người cha khai đã mang thi thể cháu bé đi phi tang.
Hiện Công an xã đã tạm giữ người bố; các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và Công an tỉnh Lào Cai đang phối hợp khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để phục vụ điều tra.
Vụ bé trai 12 tuổi ở Lào Cai nghi bị cha ruột bạo hành dẫn đến tử vong rồi chôn trên đồi quế đặt ra câu hỏi nhức nhối về ranh giới giữa dạy con và bạo lực gia đình.
Trao đổi với báo Sức khỏe & Đời sống, ThS. Tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn (Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai) cho rằng, để nhìn nhận thấu đáo cần phân tích các yếu tố tâm lý phía sau hành vi của cha mẹ, cũng như hệ lụy lâu dài đối với trẻ và chính người gây bạo lực.
Theo chuyên gia, bạo lực trong quá trình dạy con thường không đơn thuần xuất phát từ ý định làm hại, mà là kết quả của nhiều yếu tố tâm lý và hoàn cảnh đan xen; nhiều trường hợp là phản ứng bộc phát khi cảm xúc vượt khỏi kiểm soát, hơn là hành vi có chủ đích.
Chuyên gia tâm lý cho rằng, bạo lực không chỉ gây đau đớn thể chất mà còn để lại những “vết sẹo tâm lý” lâu dài, cụ thể:
Rối loạn lo âu, trầm cảm: Trẻ sống trong sợ hãi thường trực, dễ hình thành tâm lý bất an, mất niềm tin vào người lớn.
Sang chấn tâm lý (trauma): Những trải nghiệm bị đánh đập, trừng phạt kéo dài có thể dẫn tới rối loạn stress sau sang chấn (PTSD). Theo chuyên gia tâm lý, đây là một trong những hệ quả nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Rối loạn nhân cách và hành vi: Trẻ có thể trở nên hung hăng (lặp lại mô hình bạo lực) hoặc ngược lại, thu mình, tự ti, mất giá trị bản thân.
Đứt gãy gắn kết gia đình: Người đáng lẽ là nơi an toàn nhất lại trở thành nguồn gây sợ hãi, khiến trẻ mất đi nền tảng cảm xúc lành mạnh.
“Những tổn thương này không chỉ dừng lại ở thời điểm hiện tại mà có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành, ảnh hưởng sâu sắc đến các mối quan hệ và khả năng làm cha mẹ sau này”, ThS tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn nhấm mạnh.
Trong khí đó, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, Chuyên gia Xã hội học chia sẻ với Phụ Nữ Việt Nam, nếu chỉ nhìn đây như một cơn nóng giận bộc phát thì sẽ khó chạm tới phần gốc rễ của vấn đề.
Theo TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, đòn roi trong những trường hợp ấy không phải biểu hiện của sức mạnh, mà là biểu hiện của sự bất lực trong vai trò làm cha mẹ. Người lớn càng thiếu kỹ năng quản trị cảm xúc, thiếu hiểu biết tâm lý lứa tuổi, thiếu năng lực xử lý xung đột, càng dễ dùng bạo lực như một lối tắt.
Đó là nghịch lý khá phổ biến trong nhiều gia đình Việt Nam: người lớn muốn được tôn trọng, nhưng lại chọn cách khiến con sợ hãi; muốn con sửa sai, nhưng lại dùng phương thức làm tổn thương nhân cách của con.
TS. Linh nhấn mạnh một nguyên tắc quan trọng: mọi hành vi lệch chuẩn của trẻ em đều gắn với trách nhiệm của người lớn. Khi một đứa trẻ mắc lỗi, phản ứng đầu tiên đáng lẽ phải là tìm hiểu nguyên nhân, dạy cách sửa sai, chứ không phải đẩy toàn bộ trách nhiệm lên vai đứa trẻ rồi trừng phạt. Bởi trẻ em, đặc biệt ở tuổi vị thành niên, chưa hoàn thiện khả năng tự kiểm soát hành vi. Các em cần được dẫn dắt nhiều hơn là bị xét xử. Trẻ mắc lỗi là một phần của quá trình trưởng thành; người lớn xử lý sai mới là khởi đầu của bi kịch.
TS. Đặng Vũ Cảnh Linh cho rằng thông điệp lớn nhất từ vụ việc ở Lào Cai là trẻ em chỉ thực sự an toàn khi sống trong môi trường không bạo lực, nơi các em được nói, được lắng nghe và được tôn trọng.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cho rằng cần nhìn kỹ năng làm cha mẹ như một nhu cầu thật sự, không phải chuyện bản năng ai cũng tự biết. Nuôi một đứa trẻ ở thời đại nhiều biến động tâm lý, áp lực học hành, mạng xã hội và khác biệt thế hệ đòi hỏi cha mẹ phải học cách đồng hành mới.
Nguyễn Hà Phương - nữ sinh lớp 12 chuyên Anh Trường THPT chuyên Nguyễn Chí Thanh (phường Nam Gia Nghĩa - Lâm Đồng, Đắk Nông cũ) - giành học bổng toàn phần gần 11 tỉ đồng của Haverford College, một trong những đại học khai phóng hàng đầu nước Mỹ.
Suất học bổng bao trọn học phí, ăn ở, tài liệu học tập, sách vở và bảo hiểm y tế trong suốt bốn năm học tại Mỹ. Đây là tin vui lớn của ngôi trường chuyên ở Tây Nguyên và đối với một học sinh được thầy cô đánh giá là "luôn đặt mục tiêu rất rõ và đi đến cùng".
Hà Phương sở hữu IELTS 8.0, SAT 1540. Từ lớp 10, Phương đã có tên trong đội tuyển quốc gia môn tiếng Anh của tỉnh.
Lên lớp 11, Phương giành giải nhất học sinh giỏi cấp tỉnh môn tiếng Anh và được trao danh hiệu "Học sinh 3 tốt" cấp trung ương năm học 2023 - 2024.
Điều khiến hồ sơ của Hà Phương trở nên khác biệt không nằm ở các con số. Nữ sinh này đã sáng lập, đồng điều hành và tham gia nhiều dự án về văn hóa, kinh tế, sức khỏe và cộng đồng tại khu vực Đắk Nông cũ. Phương được biết là người mê viết lách, từng xuất bản một cuốn truyện dành cho thiếu nhi.
Trên sân cầu lông, Hà Phương từng đoạt giải nhất đôi nữ, giải nhất đôi nam nữ lứa tuổi 16 - 18 tại giải vô địch các câu lạc bộ tỉnh năm 2025 và huy chương bạc Hội khỏe Phù Đổng cấp tỉnh hồi học lớp 10.
Bà Phạm Thị Hải, mẹ Hà Phương, cho biết gia đình tự hào nhất không phải vì các suất học bổng giá trị lớn, mà vì con luôn sống có mục tiêu.
"Phương từ nhỏ đã ham học, thích đọc sách và có ý thức tự lập. Có hôm con thức rất khuya để hoàn thành bài, làm dự án hay luyện tiếng Anh nhưng chưa bao giờ than vãn. Gia đình chỉ cố gắng đồng hành, động viên để con được sống với đam mê của mình", bà Hải chia sẻ.
Ngoài Haverford College, Hà Phương còn nhận học bổng hơn 6 tỉ đồng từ năm trường đại học khác của Mỹ: Lafayette College, Franklin & Marshall College, Trinity University, Furman University và Rhodes College.
Đặc biệt, Hà Phương là 1 trong 10 sinh viên được nhận vào chương trình Dyer Fellowship của Lafayette College. Chương trình kéo dài bốn năm, hướng đến phát triển tư duy khởi nghiệp, năng lực thực hiện dự án thực tế và tinh thần tạo ảnh hưởng tích cực cho cộng đồng.
Hà Phương kể rằng bạn thích thử sức ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Có lúc vừa học đội tuyển, vừa làm dự án cộng đồng, vừa chơi thể thao khiến bản thân bị áp lực khá lớn nhưng cô chưa bao giờ muốn bỏ cuộc. Mỗi trải nghiệm, theo Phương, đều giúp cô hiểu bản thân và trưởng thành hơn.
"Em nghĩ điều giúp hồ sơ của mình tạo được dấu ấn không chỉ là điểm số, mà còn là những trải nghiệm thật, những điều mình đã sống và đã cố gắng. Em muốn hội đồng tuyển sinh nhìn thấy một người trẻ luôn muốn học hỏi, muốn tạo ra giá trị tích cực cho cộng đồng", Hà Phương nói.
Phía sau hành trình của Hà Phương là sự đồng hành của gia đình, nhà trường và đặc biệt là cô Nguyễn Thị Phượng - giáo viên chủ nhiệm đồng thời là giáo viên phụ trách đội tuyển quốc gia môn tiếng Anh của em suốt ba năm phổ thông.
Cô Phượng đánh giá Hà Phương là học sinh có tư duy tốt, giàu nghị lực và tinh thần cầu tiến. "Điều tôi quý nhất ở Phương là sự nghiêm túc, khả năng tự học cao và luôn chủ động trong mọi việc. Dù đạt nhiều thành tích, em vẫn sống tình cảm, biết quan tâm mọi người và luôn biết ơn gia đình, thầy cô", cô Phượng chia sẻ.
Hạt vừng (hay mè) là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt. Với hương thơm đặc trưng và vị bùi béo, loại hạt này không chỉ làm tăng hương vị món ăn mà còn được đánh giá cao về giá trị dinh dưỡng và dược liệu.
Theo bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Tấn Vũ, Bệnh viện Đại học Y Dược Tp.HCM - Cơ sở 3, trong Đông y, hạt vừng có vị ngọt, tính bình, quy vào các kinh can, phế, tỳ và thận. Loại hạt này được sử dụng để bổ huyết, dưỡng gan thận, nhuận tràng, hỗ trợ lợi sữa, cải thiện tình trạng suy nhược, thiếu máu, táo bón và tóc bạc sớm.
Dưới góc độ dinh dưỡng hiện đại, hạt vừng chứa khoảng 40-60% dầu thực vật, 22% protein cùng nhiều chất xơ, vitamin nhóm B, vitamin E và các khoáng chất như canxi, sắt, magie, kẽm, phốt pho, kali, selen... Đặc biệt, dầu vừng giàu chất béo không bão hòa cùng axit béo omega-3 và omega-6, rất có lợi cho sức khỏe.
Với hương vị hấp dẫn nhẹ nhàng, vừng không chỉ làm tăng hương vị cho món ăn mà còn bổ sung thêm nhiều vitamin và khoáng chất có lợi cho cơ thể.
Trong hạt vừng chứa canxi, sắt và magiê, đây là những khoáng chất quan trọng đối với hệ thần kinh, góp phần lưu thông máu và chắc khỏe xương.
Dù là thực phẩm kéo dài tuổi thọ, bạn cũng chỉ nên ăn vừng với một lượng vừa phải, chỉ khoảng 1 muỗng canh mỗi ngày. Ăn quá nhiều vừng có thể dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa hoặc dị ứng.
Vừng trắng có hàm lượng sắt nhiều hơn vừng đen. Tuy nhiên vừng đen nhiều canxi hơn 60% so với vừng trắng. Vừng đen thường được sử dụng để làm thuốc.
Ngoài sử dụng trong món ăn, hạt vừng còn được sử dụng trong các bài thuốc y học cổ truyền. Ngoài ra, dầu hạt mè được ép từ vừng là nguồn dưỡng chất giàu axit béo omega-3, chất chống oxy hóa phenol flavonoid, vitamin và chất xơ.
Hạt vừng chứa nhiều chất béo không bão hòa cùng các hợp chất thực vật như sesamin và sesamolin, giúp giảm cholesterol xấu, cải thiện mỡ máu và bảo vệ thành mạch. Bên cạnh đó, hàm lượng magie dồi dào còn hỗ trợ giãn mạch, góp phần ổn định huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Theo Đông y, đặc biệt là vừng đen, loại hạt này có tác dụng bổ huyết, dưỡng gan thận và nuôi dưỡng tóc. Sử dụng đều đặn có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng suy nhược, thiếu máu, chóng mặt và tóc bạc sớm.
Canxi, magie, phốt pho và kẽm trong hạt vừng là những khoáng chất quan trọng đối với quá trình hình thành và duy trì mật độ xương. Đây là thực phẩm phù hợp để bổ sung vào chế độ ăn nhằm hỗ trợ phòng ngừa loãng xương, đặc biệt ở người lớn tuổi.
Hàm lượng chất xơ trong hạt vừng giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ tiêu hóa và giảm táo bón. Khi kết hợp với chế độ ăn cân đối và uống đủ nước, hạt vừng có thể góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Vitamin E cùng các chất chống oxy hóa trong hạt vừng giúp bảo vệ tế bào khỏi tác động của gốc tự do, hỗ trợ sản sinh collagen, từ đó giúp làn da mềm mại, làm chậm quá trình lão hóa. Dầu vừng còn được sử dụng để dưỡng tóc, chăm sóc da và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe răng miệng.
Mặc dù giàu dinh dưỡng, hạt vừng cũng chứa nhiều năng lượng do hàm lượng dầu cao. Vì vậy, chỉ nên sử dụng với lượng vừa phải trong khẩu phần hằng ngày để tránh dư thừa calo.
Người có tiền sử dị ứng với hạt vừng cần tránh sử dụng. Ngoài ra, nên ưu tiên vừng rang chín hoặc bổ sung vào các món ăn như cháo, salad, sữa hạt hoặc bánh để cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Với nguồn dinh dưỡng dồi dào cùng nhiều lợi ích đã được ghi nhận, hạt vừng là một trong những thực phẩm đơn giản nhưng rất đáng có mặt trong chế độ ăn uống hằng ngày.
Ở Mỹ, người New York có tiếng là hay sốt ruột, ghét phải chờ đợi nên thường tìm cách tránh né xếp hàng ở tàu điện ngầm hay cửa hàng đông đúc. Tuy nhiên, thói quen này đã thay đổi. Cuối tuần, nhiều người chấp nhận chờ một giờ để mua đồ uống tại Paradiso, hai giờ cho bánh tại Bubby's hoặc ba giờ cho các đợt giảm giá.
Dữ liệu từ Báo cáo xu hướng ẩm thực 2026 của nền tảng OpenTable cho thấy người New York sẵn sàng chờ trung bình 57 phút để có bàn trong một nhà hàng, mức cao nhất tại Mỹ. Con số này vượt Los Angeles (44 phút), Miami và Chicago (35 phút), San Francisco (34 phút). Trong khi đó, tiêu chuẩn phổ biến của ngành dịch vụ chỉ khoảng 15 đến 25 phút.
Nhiều người sẵn sàng xếp hàng lâu hơn nếu sản phẩm đó đang thịnh hành trên mạng xã hội. Butterfield Market từng gây chú ý với món Dot Cakes giá 11 USD. Tháng trước, hàng trăm người cắm trại nhiều ngày bên ngoài các cửa hàng Swatch tại Quảng trường Thời đại và SoHo để chờ mua bộ sưu tập đồng hồ.
Chuyên gia tư vấn ẩm thực Joe DiStefano cho biết những hàng người kéo dài đã trở thành hình ảnh quen thuộc tại nhiều nhà hàng trong thành phố. Xu hướng này lan sang các lĩnh vực như đồ uống, cửa hàng pop-up và các đợt phát hành sản phẩm giới hạn.
Mạng xã hội đang biến dòng người xếp hàng thành công cụ tạo sức hút. Sự tiện lợi bị xem nhẹ, trong khi hội chứng sợ bỏ lỡ khiến việc xếp hàng trở thành lựa chọn phổ biến. Hiện tượng này tạo ra một dạng kinh tế mới, nơi sự khan hiếm được định giá cao nhờ đám đông.
Nhà sáng tạo nội dung Matt Peterson nói tình trạng này đã vượt tầm kiểm soát và gọi đây là "đại dịch" xếp hàng ở New York.
Trong khi đó, nhà sáng tạo nội dung Renata D’Agrella Kenen kể khi đi qua khu SoHo, cô thấy tám hàng người trong phạm vi khoảng 10 dãy nhà. Tại khu Lower East Side, tình trạng này tiếp tục diễn ra bất chấp thời tiết nắng nóng. Việc tiêu tốn thời gian để tham gia vào các hoạt động đám đông đang dần định hình lại nhịp sống của New York.
