Mới đây lãnh đạo UBND xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai xác nhận vụ việc tìm thấy thi thể bé trai 12 tuổi tại một khu đồi thuộc thôn Thác Tiên.
Trước đó, ngày 13/4, Công an xã Mỏ Vàng tiếp nhận tin báo về việc cháu P.X.A. (12 tuổi) mất tích. Sau khi nhận thông tin, công an xã đã phối hợp với nhà trường, gia đình và người dân tổ chức tìm kiếm.
Trong quá trình tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện một khu vực trên đồi có dấu hiệu đất bị đào bới, lấp lại, nghi là nơi chôn thi thể cháu bé.
Theo lãnh đạo xã Mỏ Vàng, bước đầu anh P.V.S. (SN 1990, bố cháu bé) khai đã dùng dây điện đánh con và phạt đứng giữa nhà từ khoảng 19h đến 3h sáng hôm sau rồi cho đi ngủ.
Ngày hôm sau, sau khi đi làm về, người này phát hiện cháu bé nằm trên ghế, đã ngừng thở. Do hoảng sợ, người cha khai đã mang thi thể cháu bé đi phi tang.
Hiện Công an xã đã tạm giữ người bố; các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và Công an tỉnh Lào Cai đang phối hợp khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để phục vụ điều tra.
Vụ bé trai 12 tuổi ở Lào Cai nghi bị cha ruột bạo hành dẫn đến tử vong rồi chôn trên đồi quế đặt ra câu hỏi nhức nhối về ranh giới giữa dạy con và bạo lực gia đình.
Trao đổi với báo Sức khỏe & Đời sống, ThS. Tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn (Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai) cho rằng, để nhìn nhận thấu đáo cần phân tích các yếu tố tâm lý phía sau hành vi của cha mẹ, cũng như hệ lụy lâu dài đối với trẻ và chính người gây bạo lực.
Theo chuyên gia, bạo lực trong quá trình dạy con thường không đơn thuần xuất phát từ ý định làm hại, mà là kết quả của nhiều yếu tố tâm lý và hoàn cảnh đan xen; nhiều trường hợp là phản ứng bộc phát khi cảm xúc vượt khỏi kiểm soát, hơn là hành vi có chủ đích.
Chuyên gia tâm lý cho rằng, bạo lực không chỉ gây đau đớn thể chất mà còn để lại những “vết sẹo tâm lý” lâu dài, cụ thể:
Rối loạn lo âu, trầm cảm: Trẻ sống trong sợ hãi thường trực, dễ hình thành tâm lý bất an, mất niềm tin vào người lớn.
Sang chấn tâm lý (trauma): Những trải nghiệm bị đánh đập, trừng phạt kéo dài có thể dẫn tới rối loạn stress sau sang chấn (PTSD). Theo chuyên gia tâm lý, đây là một trong những hệ quả nghiêm trọng nhưng thường bị bỏ qua.
Rối loạn nhân cách và hành vi: Trẻ có thể trở nên hung hăng (lặp lại mô hình bạo lực) hoặc ngược lại, thu mình, tự ti, mất giá trị bản thân.
Đứt gãy gắn kết gia đình: Người đáng lẽ là nơi an toàn nhất lại trở thành nguồn gây sợ hãi, khiến trẻ mất đi nền tảng cảm xúc lành mạnh.
“Những tổn thương này không chỉ dừng lại ở thời điểm hiện tại mà có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành, ảnh hưởng sâu sắc đến các mối quan hệ và khả năng làm cha mẹ sau này”, ThS tâm lý lâm sàng Nguyễn Thị Sơn nhấm mạnh.
Trong khí đó, TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, Chuyên gia Xã hội học chia sẻ với Phụ Nữ Việt Nam, nếu chỉ nhìn đây như một cơn nóng giận bộc phát thì sẽ khó chạm tới phần gốc rễ của vấn đề.
Theo TS. Đặng Vũ Cảnh Linh, đòn roi trong những trường hợp ấy không phải biểu hiện của sức mạnh, mà là biểu hiện của sự bất lực trong vai trò làm cha mẹ. Người lớn càng thiếu kỹ năng quản trị cảm xúc, thiếu hiểu biết tâm lý lứa tuổi, thiếu năng lực xử lý xung đột, càng dễ dùng bạo lực như một lối tắt.
Đó là nghịch lý khá phổ biến trong nhiều gia đình Việt Nam: người lớn muốn được tôn trọng, nhưng lại chọn cách khiến con sợ hãi; muốn con sửa sai, nhưng lại dùng phương thức làm tổn thương nhân cách của con.
TS. Linh nhấn mạnh một nguyên tắc quan trọng: mọi hành vi lệch chuẩn của trẻ em đều gắn với trách nhiệm của người lớn. Khi một đứa trẻ mắc lỗi, phản ứng đầu tiên đáng lẽ phải là tìm hiểu nguyên nhân, dạy cách sửa sai, chứ không phải đẩy toàn bộ trách nhiệm lên vai đứa trẻ rồi trừng phạt. Bởi trẻ em, đặc biệt ở tuổi vị thành niên, chưa hoàn thiện khả năng tự kiểm soát hành vi. Các em cần được dẫn dắt nhiều hơn là bị xét xử. Trẻ mắc lỗi là một phần của quá trình trưởng thành; người lớn xử lý sai mới là khởi đầu của bi kịch.
TS. Đặng Vũ Cảnh Linh cho rằng thông điệp lớn nhất từ vụ việc ở Lào Cai là trẻ em chỉ thực sự an toàn khi sống trong môi trường không bạo lực, nơi các em được nói, được lắng nghe và được tôn trọng.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cho rằng cần nhìn kỹ năng làm cha mẹ như một nhu cầu thật sự, không phải chuyện bản năng ai cũng tự biết. Nuôi một đứa trẻ ở thời đại nhiều biến động tâm lý, áp lực học hành, mạng xã hội và khác biệt thế hệ đòi hỏi cha mẹ phải học cách đồng hành mới.
Từng là loại hải sản bị xem nhẹ cách đây 50 năm, ốc vòi voi nay đã vươn lên thành món ăn xa xỉ, góp phần tạo nên ngành công nghiệp trị giá khoảng 55 triệu USD mỗi năm tại British Columbia, Canada.
Cách đây nửa thế kỷ, tại vùng biển Thái Bình Dương, ốc vòi voi gần như không có giá trị kinh tế. Với hình dáng đặc biệt, loài nhuyễn thể này thường bị ngư dân bỏ qua hoặc bán rẻ để làm mồi câu, thậm chí dùng trong các món ăn bình dân như nhân burger.
Hiện nay, chúng đã trở thành đặc sản đắt đỏ, với mức giá khoảng 30 USD cho 450 g, thậm chí cao gấp đôi tôm hùm Maine.
Sự thay đổi bắt đầu từ những năm 1970, khi các nhà xuất khẩu đưa ốc vòi voi tiếp cận thị trường châu Á. Tại Trung Quốc, loại hải sản này nhanh chóng trở thành biểu tượng của sự giàu sang, thường xuất hiện trong các bữa tiệc cao cấp.
Nhờ kết cấu giòn đặc trưng và hương vị được đánh giá cao, giới nhà giàu sẵn sàng chi trả mức giá lớn để thưởng thức ốc vòi voi tươi sống.
Hiện nay, khoảng 90% sản lượng khai thác tại British Columbia được xuất khẩu sang Trung Quốc, tạo nên một ngành công nghiệp trị giá khoảng 55 triệu USD mỗi năm tại khu vực này.
Giá trị của ốc vòi voi còn đến từ quy trình khai thác đầy khắc nghiệt. Do sống ẩn sâu dưới lớp bùn cát đáy biển, việc thu hoạch hoàn toàn phải thực hiện thủ công.
Để bắt được ốc nguyên vẹn, thợ lặn phải làm việc ở độ sâu hàng chục mét, dùng vòi nước áp lực cao để làm tơi lớp cát rồi khéo léo đưa chúng lên bằng tay. Công việc tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là hội chứng giảm áp do tích tụ khí nitơ trong máu, có thể gây liệt hoặc tử vong. Nhiều thợ lặn lâu năm cho biết nguy hiểm luôn hiện hữu trong mỗi chuyến lặn.
Yếu tố cuối cùng khiến giá ốc vòi voi tăng cao là chi phí logistics. Để giữ được độ tươi sống, ốc phải được vận chuyển trong điều kiện đặc biệt, đảm bảo vẫn còn sống cho đến khi đến tay thực khách.
Mỗi năm, các hiệp hội khai thác tại Canada chi hơn 7 triệu USD cho chuỗi cung ứng lạnh, bao gồm xe tải chuyên dụng và các chuyến bay xuyên lục địa được kiểm soát nhiệt độ nghiêm ngặt. Chỉ một sai sót nhỏ trong khâu bảo quản cũng có thể khiến cả lô hàng thiệt hại lớn.
Sự kết hợp giữa nhu cầu lớn từ thị trường châu Á, quy trình khai thác nguy hiểm và chi phí vận chuyển cao đã giúp ốc vòi voi giữ vững vị thế là một trong những mặt hàng hải sản đắt giá nhất hiện nay.
Ốc vòi voi, còn được gọi là tu hài hay "con thụt thò", có tên khoa học là Panopea generosa, thuộc họ Triadacnidae. Đây là một loài nhuyễn thể hai mảnh vỏ, sinh sống chủ yếu ở vùng nước mặn hoặc các bãi bùn cửa sông nước lợ. Loài này có nguồn gốc từ Bắc Mỹ, và tên gọi "vòi voi" xuất phát từ một cụm từ của người bản địa Mỹ, mang ý nghĩa "thâm sâu".
Trọng lượng phổ biến của ốc vòi voi dao động khoảng 1,5-2,5 kg, tuy nhiên cũng có những cá thể đặc biệt nặng tới 4-5 kg.
Đây là một trong những loài nhuyễn thể sống lâu và có kích thước lớn nhất trong môi trường hang cát, đồng thời mang giá trị dinh dưỡng và kinh tế cao. Thịt ốc vòi voi có hương vị đặc trưng, được nhiều người cho rằng có lợi cho sức khỏe, đặc biệt là nam giới. Vì vậy, loài hải sản này thường được lựa chọn như một món ăn bổ dưỡng cho gia đình và người thân.
Ốc vòi voi có thể chế biến thành nhiều món hấp dẫn như nướng mỡ hành, làm gỏi hay nấu cháo. Phần vòi của ốc được đánh giá ngon nhất với độ dai giòn, mềm và vị ngọt tự nhiên.
Để món ăn đạt hương vị ngon nhất, đầu bếp thường chọn những con còn sống, vòi có màu trắng sáng và kết hợp cùng các gia vị như tỏi, hành phi, nước mắm, tiêu…
Ngược lại, những con có vòi sẫm màu hoặc đã chết thường không còn tươi ngon do bảo quản kém hoặc bị bệnh. Tương tự nhiều loại sò, trai khác, ốc vòi voi bị vỡ vỏ cũng mất giá trị thương phẩm.
Những năm gần đây tại Việt Nam, ốc vòi voi Canada được xem là hải sản cao cấp với giá bán rất đắt đỏ. Loại thông thường có giá khoảng 2–2,5 triệu đồng/kg, nhưng vào mùa khan hiếm, những con cỡ lớn có thể lên tới gần 10 triệu đồng/con và phải đặt trước nhiều ngày mới có hàng.
Chùa Thập Tháp, còn gọi Thập Tháp Di Đà Tự, tọa lạc tại phường An Nhơn Bắc, tỉnh Gia Lai (trước thuộc Bình Định). Đây là một trong những tổ đình cổ kính, tiêu biểu của Thiền phái Lâm Tế ở miền Trung, lưu giữ nhiều lớp trầm tích văn hóa đặc sắc của vùng đất từng là kinh đô vương quốc Champa.
Chùa do Thiền sư Nguyên Thiều, người khai lập dòng Lâm Tế tại Đàng Trong sáng lập năm 1668 và được xếp hạng di tích quốc gia ngày 9/1/1990. Trải qua hơn 350 năm, chùa không chỉ là biểu tượng tôn giáo mà còn như “bảo tàng sống” về kiến trúc, điêu khắc cổ.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Tô Lan, nghiên cứu viên cao cấp Viện Triết học, trong dòng chảy lịch sử văn hóa Việt Nam, di sản Hán Nôm, đặc biệt là thư tịch Phật giáo giữ vai trò như “ký ức vật chất” lưu giữ tri thức và đời sống tinh thần qua nhiều thế kỷ.
Đáng chú ý, chùa Thập Tháp ở Gia Lai là một trung tâm lưu trữ quan trọng với khối lượng lớn tư liệu Phật giáo Hán văn, có giá trị không chỉ trong nước mà còn ở khu vực Đông Á.
Điểm nhấn của di sản này là bộ Đại tạng kinh Gia Hưng (Gia Hưng Tạng) đang lưu giữ tại chùa, gồm khoảng 1.377 tập thuộc 479 bộ, tương đương gần 4.826 quyển, bao quát đầy đủ các hệ kinh, luật, luận và ngữ lục. Đây là một trong những bộ tạng kinh Hán văn còn khá đầy đủ ở Việt Nam trong bối cảnh nhiều thư tịch Phật giáo đã thất tán qua biến động lịch sử.
Tiến sĩ Nguyễn Tô Lan cho biết bộ kinh Phật Gia Hưng Tạng được truyền lại hơn 300 năm trước, đến nay vẫn tương đối hoàn chỉnh.
“Tất cả những bộ kinh Phật khác được truyền nhập vào Việt Nam chỉ còn những mảnh rời rạc trong các thư viện. Bộ kinh Phật Gia Hưng Tạng có thể coi là trọn vẹn duy nhất ở Việt Nam. Vì vậy, xét về giá trị tư liệu, đây là di sản độc nhất vô nhị”, Tiến sĩ Lan nói.
Trên bình diện thế giới, Gia Hưng Tạng còn tương đối toàn vẹn so với các mảnh rời rạc đang lưu giữ ở nhiều quốc gia khác. Đáng chú ý, đến nay chưa xác định được bộ kinh này có tổng cộng bao nhiêu quyển.
“Khoảng 10 năm trước, một chiến dịch quốc tế được triển khai nhằm số hóa các phần còn lại để phục dựng bộ đại tạng kinh hoàn chỉnh”, Tiến sĩ Lan nói thêm.
Tiến sĩ Nguyễn Huỳnh Huyện, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Gia Lai cũng nhấn mạnh, Gia Hưng Tạng ở chùa Thập Tháp là một thư tịch Phật giáo đặc biệt quý giá ở Việt Nam còn nguyên vẹn. Bộ kinh có cấu trúc đầy đủ và lịch sử lưu truyền qua nhiều thế kỷ, có ý nghĩa đặc biệt đối với Phật giáo Việt Nam.
Bộ kinh Phật này minh chứng cụ thể tỉnh Bình Định trước đây là một trung tâm Phật giáo quan trọng của miền Trung trong thế kỷ XVII-XVIII. Bộ kinh cũng phản ánh đầy đủ quá trình giao lưu văn hóa, văn học giữa Phật giáo của tỉnh Bình Định, Việt Nam và không gian Phật giáo của Đông Nam Á.
Tiến sĩ Nguyễn Huỳnh Huyện cho rằng cần số hóa và đẩy mạnh nghiên cứu sâu về bộ kinh, đồng thời triển khai các chương trình, hành động cụ thể gắn với phát triển kinh tế, du lịch và văn hóa để phát huy giá trị di sản.
Ngày 19/7, tuyển Tây Ban Nha chạm trán tuyển Argentina ở trận chung kết World Cup 2026. Trận đấu đánh dấu cuộc đối đầu giữa nhà đương kim vô địch châu Âu và nhà đương kim vô địch Nam Mỹ.
Nhiều cầu thủ trong đội hình Tây Ban Nha từng chụp chung ảnh cùng Lionel Messi vào thời điểm vài tháng tuổi hoặc thuở thiếu thời.
Lamine Yamal
Hai cầu thủ sẽ chạm trán trên sân vận động MetLife vào chủ nhật tuần này (ngày 20/7 theo giờ Việt Nam). Năm 2007, họ từng gặp nhau trong một chương trình chụp ảnh từ thiện. Messi lúc đó là cầu thủ của đội một Barcelona, còn Yamal mới vài tháng tuổi.
Báo Diario Sport phối hợp cùng UNICEF tổ chức chiến dịch chụp ảnh lịch thường niên giữa cầu thủ Barcelona và người hâm mộ. Gia đình Yamal tham gia chương trình bốc thăm trúng giải và được ghép cặp cùng Messi. Yamal hoàn toàn chưa có mối liên hệ nào với môn thể thao này vào thời điểm đó.
"Năm 2007, chúng ta hoàn toàn không thể dự đoán tương lai của đứa bé này hay mức độ phát triển của Messi, số phận đóng vai trò then chốt trong sự kiện chuyển giao thế hệ này", nhiếp ảnh gia Joan Montfort nói với tờ The Athletic.
Tới nay, Yamal giành ba chức vô địch La Liga và một danh hiệu vô địch châu Âu cùng tuyển Tây Ban Nha. Messi vươn lên thành chân sút ghi nhiều bàn thắng nhất lịch sử. Yamal cần thêm thời gian hướng đến kỷ lục của đàn anh. Cuộc đối đầu ở chung kết World Cup đánh dấu bước tiến tiếp theo của tiền đạo người Tây Ban Nha.
Gavi
Tiền vệ sinh năm 2004 luôn dành cho Messi sự ngưỡng mộ trong suốt thời gian chân sút người Argentina khoác áo Barcelona. Nhiều bức ảnh Gavi thuở ấu thơ đứng cạnh Messi xuất hiện trên mạng xã hội suốt nhiều năm qua. Lúc đó, anh chưa giữ vai trò trụ cột ở câu lạc bộ Barcelona hay cấp đội tuyển quốc gia.
Giống như nhiều tài năng trẻ trưởng thành từ hệ thống đào tạo La Masia, Gavi đi theo con đường của đàn anh. Trong trận chung kết World Cup 2026, nhiệm vụ của anh là cản bước đội trưởng tuyển Argentina, dù vẫn dành sự ngưỡng mộ cho Messi.
Dani Olmo
Olmo trải qua giai đoạn bóng đá trẻ tại lò La Masia trước khi ra nước ngoài thi đấu. Anh nằm trong nhóm nhân sự từng gặp gỡ Messi ở Tây Ban Nha.
Từ khi thi đấu, Olmo lấy cầu thủ khoác áo số 10 làm hình mẫu hướng tới. Nhiều năm sau, Olmo trở thành một trong những trụ cột giàu kinh nghiệm trên hàng công của tuyển quốc gia trước thềm chung kết.
Joan García
Thủ môn Joan García cũng góp mặt vào danh sách thành viên tuyển Tây Ban Nha lưu giữ khoảnh khắc chụp hình cùng Messi trong quá khứ.
Các cuộc gặp gỡ trôi qua nhanh chóng. Hiện tại, những bức ảnh mang ý nghĩa đối chứng trước trận đấu định đoạt ngôi vương.
Messi duy trì sự nghiệp vận động viên hơn hai thập kỷ, ảnh hưởng đến một thế hệ. Nhiều người trong số đó sẽ đối đầu anh ở chung kết World Cup. Tiền đạo này từng mang hình mẫu của thế hệ vận động viên Tây Ban Nha. Hiện tại, anh đóng vai trò chướng ngại vật cản bước họ đến danh hiệu cấp đội tuyển quốc gia.
Hành trình đến chung kết World Cup 2026
Tuyển Argentina và tuyển Tây Ban Nha cùng dẫn đầu vòng bảng. Bước vào vòng đấu loại trực tiếp, hai đội thể hiện kết quả trái ngược.
Cape Verde và Ai Cập bám đuổi Argentina với tỷ số 3-2 ở vòng 32 đội và vòng 16 đội. Tại tứ kết, đại diện Nam Mỹ hạ Thụy Sĩ tỷ số 3-1 sau hai hiệp phụ. Đội bóng này tiếp tục lội ngược dòng loại tuyển Anh ở trận bán kết.
Về phía Tây Ban Nha, sau trận hòa 0-0 trước Cape Verde ở trận mở màn vòng bảng, họ đánh bại Áo tỷ số 3-0 và Bồ Đào Nha tỷ số 1-0 tại vòng 32 đội và vòng 16 đội. Hàng thủ đội bóng không thủng lưới bàn nào trong hai trận này. Tại vòng tứ kết và bán kết, họ lần lượt loại Bỉ tỷ số 2-1 và Pháp tỷ số 2-0.
Argentina nhắm mục tiêu trở thành quốc gia đầu tiên bảo vệ thành công ngôi vô địch World Cup kể từ Brazil năm 1962. Tây Ban Nha tìm kiếm danh hiệu này kể từ lần lên ngôi năm 2010.
