Nhiều tài xế lo ngại xăng E10 có thể khiến xe hao nhiên liệu hơn, vận hành yếu hơn hoặc ảnh hưởng độ bền động cơ về lâu dài. Những tranh luận này đã xuất hiện từ nhiều năm trước tại các thị trường từng triển khai E10. Mỹ bán đại trà loại nhiên liệu này từ thập niên 1990, trong khi Australia, Thái Lan hay nhiều nước châu Âu cũng đã áp dụng như một giải pháp giảm phát thải và giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
Về mặt hóa học, ethanol chứa ít năng lượng hơn xăng khoáng. Theo dữ liệu của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), năng lượng riêng theo thể tích của ethanol thấp hơn khoảng 30% so với xăng khoáng. Điều này đồng nghĩa khi pha ethanol vào xăng, năng lượng tạo ra trên mỗi lít nhiên liệu sẽ giảm nhẹ.
Tuy nhiên, do E10 chỉ chứa 10% ethanol, mức chênh về độ tiêu hao nhiên liệu thực tế thường khá nhỏ. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và nhiều nghiên cứu thử nghiệm tại Mỹ ghi nhận E10 thường khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng khoảng 1-3% so với xăng khoáng, trong điều kiện vận hành tương đương. Đây cũng là kết quả từng được ghi nhận trong các thử nghiệm tại Australia và châu Âu.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu của phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL) cho thấy xe sử dụng E10 có mức tăng tiêu thụ nhiên liệu nhỏ, nhưng khó nhận ra rõ rệt trong điều kiện sử dụng hằng ngày vì còn chịu ảnh hưởng từ tải trọng, điều hòa, giao thông hay thói quen lái xe. Với nhiều tài xế, mức chênh lệch vài phần trăm gần như khó nhận ra trong điều kiện sử dụng thực tế.
Ethanol không hoàn toàn là bất lợi về hiệu suất. Loại xăng sinh học này có chỉ số octane cao hơn xăng thông thường, giúp chống kích nổ tốt hơn (không bị cháy sớm khi nén). Đây cũng là lý do một số hãng xe hiệu chỉnh động cơ hiệu suất cao để tận dụng nhiên liệu chứa ethanol. Trong một số nghiên cứu của SAE International và Bộ năng lượng Mỹ, động cơ hiện đại với hệ thống phun xăng điện tử có thể duy trì công suất gần tương đương khi dùng E10.
Nhiều chuyên gia cho rằng cảm giác “xe yếu đi” mà người dùng phản ánh đôi khi đến từ thay đổi chất lượng nhiên liệu giữa các cây xăng, tâm lý người lái hoặc điều kiện vận hành khác nhau, thay vì do riêng tỷ lệ ethanol 10%.
Ngoài các nghiên cứu quốc tế, một nghiên cứu vào 2023 do Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp cùng Toyota Việt Nam và BSR thực hiện trên Toyota Corolla Cross máy xăng và hybrid tại Việt Nam, cho thấy xe dùng xăng E10 ghi nhận công suất và khả năng tăng tốc giảm nhẹ so với RON95-V truyền thống ở một số bài thử, với thời gian tăng tốc 10-100 km/h nhiều hơn khoảng 4,5%. Tuy nhiên, chênh lệch mức tiêu thụ nhiên liệu giữa các loại xăng nhìn chung không lớn, thậm chí trong một số điều kiện như tắc đường hoặc chạy đại lộ, xe hybrid dùng E10 cho mức tiêu hao thấp hơn xăng RON95-V. Nghiên cứu này cũng ghi nhận E10 giúp giảm phát thải CO và hydrocarbon chưa cháy hết trên cả xe hybrid lẫn xe động cơ đốt trong truyền thống.
Xăng E10 vẫn có nhược điểm cố hữu. Ethanol có xu hướng hút ẩm mạnh hơn xăng khoáng. Nếu nhiên liệu tồn trữ lâu trong môi trường ẩm, nước có thể tích tụ và gây hiện tượng tách lớp nhiên liệu. Ngoài ra, trước khi ethanol phổ biến toàn cầu, một số dòng xe đời cũ sử dụng gioăng cao su, ống dẫn nhiên liệu hoặc vật liệu không tối ưu cho cồn sinh học. Ethanol có thể khiến các vật liệu này xuống cấp nhanh hơn theo thời gian. Tuy nhiên, với ôtô hiện đại sản xuất trong khoảng hai thập niên trở lại đây, khả năng tương thích E10 gần như đã trở thành tiêu chuẩn kỹ thuật ở nhiều thị trường.
Tại Mỹ, thị trường tiêu thụ ethanol lớn nhất thế giới, E10 hiện được xem là nhiên liệu tiêu chuẩn cho phần lớn ôtô động cơ xăng. Nhiều nước châu Âu như Anh, Pháp, Đức cũng đã chuyển sang E10 trong nhiều năm gần đây nhằm giảm phát thải CO2. Brazil đã sử dụng xăng pha ethanol từ mía nhiều thập niên, và hiện bán phổ biến cả E27 lẫn E100 cho xe nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel).
Lợi ích môi trường là lý do lớn nhất khiến E10 được thúc đẩy toàn cầu. Ethanol chứa oxy trong cấu trúc phân tử, giúp quá trình cháy sạch hơn. Nhiều nghiên cứu quốc tế ghi nhận E10 giúp giảm khí CO và hydrocarbon chưa cháy hết so với xăng khoáng thông thường. Dù vậy, một số nghiên cứu ghi nhận phát thải NOx có thể tăng khi sử dụng nhiên liệu chứa tỷ lệ ethanol cao hơn 10%. Một báo cáo của Argonne National Laboratory (Mỹ) cho thấy nhiên liệu ethanol có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính trong toàn bộ vòng đời nhiên liệu, đặc biệt khi ethanol được sản xuất từ ngô hoặc mía đường.
Từ ngày 1/6, toàn quốc dừng bán xăng khoáng RON 95, chuyển đổi hoàn toàn sang xăng sinh học E5 RON 92 và E10 RON 95 (mới).
Theo chia sẻ của nhiều hãng xe, hầu hết các dòng ô tô và xe máy đều tương thích với xăng E10.
Tuy nhiên khi bước vào giai đoạn chuyển đổi, người dùng cần lưu ý gì khi lần đầu đổ xăng E10 cho phương tiện?
Không cần dùng hết sạchbình xăng khoáng cũ
Nhiều người cho rằng nên đi hết bình xăng RON 95 trước khi chuyển hoàn toàn sang xăng E10, nhưng điều này là không cần thiết. Thực tế với các xe hiện đại vốn tương thích với xăng E10 (quy định trong sách hướng dẫn sử dụng), việc trộn xăng E10 RON 95 cùng xăng khoáng RON 95 là hoàn toàn không có vấn đề gì.
Xăng sinh học E10 RON 95 được phối trộn từ hai thành phần chính là 90% xăng khoáng RON 95 và 10% cồn sinh học ethanol. Do đó khi trộn lẫn hai loại xăng trên, hàm lượng ethanol trong hỗn hợp sẽ thấp hơn so với khi sử dụng hoàn toàn xăng E10.
Nếu bình xăng đang có khoảng 10 lít xăng khoáng RON 95 rồi đổ thêm xăng E10 RON 95 với lượng tương đương, thì hỗn hợp xăng cuối cùng chỉ còn khoảng 5% ethanol. Theo lý giải của giới chuyên gia, các loại xăng khác nhau khi trộn lẫn sẽ tạo ra hỗn hợp nhiên liệu trung gian với chỉ số octane và tỷ lệ ethanol nằm ở giữa hai loại ban đầu.
Theo anh Nguyễn Quang Huy - thợ sửa xe lâu năm tại phường Tây Hồ (Hà Nội), người dùng có thể đổ một lượng xăng E10 để pha trộn với lượng xăng khoáng RON 95 còn tồn trong bình. Sau khi sử dụng hết hỗn hợp nhiên liệu này, nên đổ một nửa bình xăng E10 để giúp xe “làm quen”, và đổ đầy bình ở lần thứ 3.
Nên bảo dưỡng xe trước khi đổ xăng E10
Theo các thợ sửa xe, xăng khoáng trong quá trình lưu trữ lâu ngày hoặc dưới nhiệt độ cao, các thành phần nhẹ trong xăng sẽ bay hơi, phần còn lại bị oxy hóa và tạo ra nhựa, cặn bẩn bám vào bình xăng, lọc xăng và kim phun.
Trong khi đó, ethanol trong xăng E10 là loại cồn có khả năng làm sạch, hòa tan hoặc cuốn trôi một phần cặn bẩn trong hệ thống nhiên liệu. Với những xe đã lâu chưa bảo dưỡng kỹ hệ thống nhiên liệu (từ 40.000km hoặc hai năm trở lên), đáy bình xăng có thể đã đóng nhiều cặn bẩn. Khi đổ xăng E10 vào, lượng cặn này có thể bong ra, trôi tới bơm xăng hoặc kim phun gây tắc nghẽn.
Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều người dùng ô tô và xe máy ghi nhận hiện tượng hụt ga, ì máy, hoặc khó đề sau khi đổ xăng E10, dù phương tiện thuộc nhóm tương thích với xăng sinh học theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Do đó, chủ xe nên chủ động bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu của phương tiện trước khi sử dụng xăng E10.
Giải pháp tạm thời với xe chưa bảo dưỡng, bị hụt ga sau khi đổ E10
Trong trường hợp không tiện bảo dưỡng xe nhưng vẫn phải đổ xăng E10, người dùng nên lưu ý nạp nhiên liệu với một lượng vừa phải trong lần đầu. Cách làm này được cho là giúp hạn chế lượng cặn bẩn bị bong ra cùng lúc, từ đó giảm nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng vận hành của xe.
Nếu xe có hiện tượng “lịm” ga sau khi đổ xăng E10, người dùng có thể áp dụng biện pháp chạy rốt-đa ở vòng tua cao (Italian Tune-up). Cụ thể, di chuyển xe ra đường trường hoặc cao tốc, vận hành ở số thấp với vòng tua máy cao hơn bình thường (khoảng 3.000-4.000 vòng/phút) trong 15-20 phút.
Biện pháp này sẽ giúp làm nóng động cơ, gia tăng nhiệt độ trong buồng đốt, giúp đốt cháy một phần muội than tích tụ trong buồng đốt và hệ thống xả.
Bên cạnh đó, người dùng có thể cân nhắc sử dụng một số phụ gia đổ trực tiếp vào bình xăng. Dù vậy, cần lưu ý rằng nhiều loại phụ gia trên thị trường tuy được quảng cáo là có thể làm sạch cặn bẩn bám ở kim phun và buồng đốt một cách tự động khi vận hành, nhưng chưa được kiểm nghiệm khoa học về tính hiệu quả trong điều kiện sử dụng thực tế tại Việt Nam.
Ngoài ra, chủ xe chỉ nên xem biện pháp chạy rốt-đa trên là giải pháp tạm thời khi xe gặp hiện tượng ì ga. Để đảm bảo phương tiện vận hành ổn định và mượt mà nhất, vẫn nên mang xe tới các cơ sở bảo dưỡng để kiểm tra và vệ sinh hệ thống nhiên liệu.
Rác thải nhựa từ lâu được xem là một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất toàn cầu. Một thanh niên trẻ tại Mỹ đang cố chứng minh rằng loại rác này có thể trở thành nguồn năng lượng hữu ích trong tương lai.
Sau khi không thể chơi thể thao vì chấn thương, Julian Brown, sống tại bang Alabama, đã phát triển một hệ thống nhiệt phân nhằm biến nhựa phế thải thành nhiên liệu mà anh gọi là “xăng nhựa”. Theo Brown, ý tưởng xuất hiện sau khi anh tìm hiểu rằng nhựa vốn được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, từ đó đặt câu hỏi liệu có thể “đảo ngược” quá trình để tạo ra xăng hay không.
Brown bắt đầu tự chế tạo lò phản ứng nhiệt phân tại nhà. Công nghệ này sử dụng nhiệt độ cao để phân hủy nhựa thành dạng dầu đặc. Trong lĩnh vực hóa học, đây được gọi là quá trình khử trùng hợp/khử polyme (depolymerization). Trong ngành dầu khí, nguyên lý tương tự công nghệ dùng nhiệt để tách dầu nặng thành xăng trong ngành lọc hóa dầu.
Đến nay, Brown cho biết anh đang phát triển phiên bản thứ 5 của hệ thống, sử dụng vi sóng để làm nóng nhựa và chuyển hóa thành nhiên liệu. Thiết bị còn kết hợp 24 tấm pin mặt trời công suất 550W nhằm giảm phụ thuộc vào điện lưới.
Để chứng minh loại xăng của mình hoạt động tốt, Brown đã đổ vào một chiếc Rolls‑Royce Dawn mui trần được cho là hoàn toàn cạn nhiên liệu - Ảnh: NatureJab
Để chứng minh khả năng hoạt động thực tế, Brown đã đổ khoảng 1 lít nhiên liệu “xăng nhựa” vào một chiếc Rolls-Royce Dawn được cho là gần như cạn xăng hoàn toàn.
Theo video thử nghiệm được chia sẻ, chiếc xe có thể khởi động và chạy nhiều vòng trên đường thử khép kín. Thành công này khiến dự án nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.
Brown kỳ vọng công nghệ của mình có thể giúp các cộng đồng xử lý rác thải nhựa hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra nguồn năng lượng thay thế ở quy mô nhỏ.
Tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng việc biến nhựa thành nhiên liệu vẫn tồn tại không ít thách thức. Quá trình nhiệt phân thường tạo ra khí thải độc hại và bùn thải, trong khi hiệu suất năng lượng chưa cao bằng khai thác và tinh chế dầu mỏ truyền thống.
Ngoài ra nhiên liệu tạo ra từ nhựa cũng thiếu một số hydrocarbon cần thiết để đạt hiệu quả tương đương xăng thương mại. Đây là lý do nhiều dự án tương tự trước đây chưa thể thương mại hóa quy mô lớn.
Dù vậy giới nghiên cứu vẫn tiếp tục quan tâm tới hướng đi này. Một số trường đại học và tập đoàn năng lượng từng thử nghiệm công nghệ chuyển đổi nhựa thành vật liệu hóa học hoặc nhiên liệu thay thế nhằm giảm lượng rác thải ra môi trường.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thúc đẩy tái chế và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, những dự án như của Brown cho thấy rác thải nhựa có thể còn nhiều tiềm năng khai thác trong tương lai.
Brazil là thị trường đầu tiên trên thế giới đón nhận Hyundai i20 thế hệ thứ tư. Khác với kiểu dáng hatchback truyền thống, mẫu xe mới lấy cảm hứng từ dòng SUV với kiểu dáng cao hơn, vuông vức hơn, dải đèn LED nối liền với đèn ban ngày hình chữ Y. Thiết kế nội thất và công nghệ cũng được nâng cấp.
Ốp nhựa bao quanh cản trước và vòm bánh xe kết hợp với các cột màu đen và đường mái phẳng tạo cho i20 dáng vẻ của một chiếc SUV thu nhỏ.
Những điểm nổi bật khác bao gồm lưới tản nhiệt lớn, đèn LED ban ngày trải dài toàn bộ chiều rộng xe, bộ vành hợp kim 17 inch cắt kim cương trên phiên bản cao cấp nhất.
Mẫu i20 phiên bản dành cho thị trường Brazil có chiều dài cơ sở 2.580 mm, tương đương với mẫu xe thế hệ thứ ba sắp khai tử tại châu Âu. Tuy nhiên, thế hệ mới có kích thước tổng thể nhỉnh hơn một chút, với chiều dài đạt 4.130 mm và chiều cao 1.505 mm (so với thông số cũ là 4.065 mm và 1.455 mm).
Khoang lái kỹ thuật số với thiết kế màn hình nổi là sự kết hợp của hai màn hình 12,3 inch. Hyundai vẫn giữ lại một lượng lớn các nút bấm vật lý và núm xoay bên dưới màn hình cảm ứng cũng như trên vô-lăng, đồng thời bố trí bảng điều khiển điều hòa riêng biệt ở bệ trung tâm, nằm giữa các cửa gió. Phiên bản Ultimate trang bị ghế bọc da nhân tạo phối hai tông màu.
Phiên bản dành cho thị trường Brazil hoàn toàn bỏ qua tùy chọn điện hóa, giữ nguyên các động cơ đốt trong chạy bằng xăng hoặc nhiên liệu ethanol. Khối động cơ hút khí tự nhiên 1 lít, 3 xi-lanh tiêu chuẩn sản sinh công suất 79 mã lực, trong khi phiên bản động cơ tăng áp nâng hiệu suất lên 113 mã lực. Cả hai cấu hình này đều truyền sức mạnh đến hệ dẫn động cầu trước thông qua hộp số sàn hoặc số tự động.
Hyundai sẽ lắp ráp i20 tại nhà máy Piracicaba, Brazil, cạnh các mẫu HB20, HB20S và Creta. HB20 là mẫu xe Hyundai đầu tiên và duy nhất được phát triển và sản xuất chiến lược dành riêng cho thị trường Brazil. Xe trang bị động cơ đa nhiên liệu.
Sự chồng chéo giữa các dòng xe hạng B này đặt ra một câu hỏi lớn về vòng đời sản phẩm, và i20 hoàn toàn có thể sẽ thay thế cho mẫu HB20 thế hệ thứ hai được phát triển riêng cho thị trường này (vốn ra mắt từ năm 2019 và được nâng cấp giữa vòng đời vào năm 2022).
Giá bán tại Brazil dao động từ 99.990 reais (19.800 USD) cho bản số sàn tiêu chuẩn đến 139.990 reais (27.700 USD) cho bản số tự động tăng áp cao cấp nhất. i20 cạnh tranh với Volkswagen Polo, Chevrolet Onix, Toyota Yaris và Fiat Argo.
Hiện khách hàng châu Âu vẫn nhận được i20 thế hệ thứ ba, ra mắt năm 2020 và được cập nhật vào năm 2023, sản xuất tại Thổ Nhĩ Kỳ. Phiên bản kế nhiệm có thể ra mắt vào cuối năm nay hoặc năm 2027.
Phiên bản i20 toàn cầu dự kiến sẽ chia sẻ kiến trúc và thiết kế cốt lõi với phiên bản Brazil, nhưng hệ thống truyền động sẽ thay đổi, nhiều khả năng là hệ thống hybrid nhẹ. Cũng có thể sẽ có những điều chỉnh nhỏ về ngoại thất và nội thất, cùng với hệ thống treo được tinh chỉnh lại cho phù hợp với đường sá và thị hiếu riêng tùy thị trường.
Phiên bản châu Âu cũng có thể sẽ có thêm phiên bản thể thao N Line và một phiên bản i20 N hiệu suất cao hơn với hệ thống hybrid tự sạc mạnh hơn.
